LUKA1
1Nomuyandwa ba Tiyofilasi:
Bantu banji bakasoleka cenguzu kulemba mundandaanda wezintu zyakacitika okuzuzikizigwa akati kesu.2Bakalemba zyoonyina zitwakaambilwa abakamboosi be jwi bakazibona amenso kuzwa kumatalikilo.3Iino nomukutekwa, mbokunga ndakazicilizya obotu-obotu zintu eezi zyoonse kuzwa kumatalikilaateni, amebo ndakayeeya kuteeti cabota ndimulembele zizyo kabotu-kabotu.4Ndacita namu kuteegwa muzizibe nconzyo zimwakaiisigwa.5Nako Helodi naali mwami we cilalaanda ca Judiya, kwali mupaizi walikwiitwa kuteeti Zakaliya walikuzulilwa mukabunga kobupaizi bwa Abija. Mwanakazaakwe walikwiitwa kuteeti Lizabeti waliweciinga cobupaizi bwa Aloni awe.6Boonse bobile baliluleme mumenso aa Leza okucilizya milawo amalailile o Mwami oonse kabotu-kabotu.7Kono taakwe nibakajesi bana, mukuteeti Lizabeti taali kuzyala ape boonse bobile balicembeede.8Bumwi buzuba Zakaliya walikubeleka musebezi wakwe wobupaizi kuli Leza, kaambo wali muguyu wakabunga kakwe.9Kweendelana ecizo cobupaizi, Zakaliya wakasalwa kwiinda mukuuma cisolo kuteegwa akatente tununkilizyo acipaililo, mpoonyina wakanjila mu Ngʼanda yo Mwami. Cipaililo co Tununkilizyo10Aleeyo nako, mbunga yabantu yalikukomba anze.11Mpoonyina mungelo wa Leza wakalibonya kuli Zakaliya, kaimvwi kululyo lwa cipaililo aali kutentelwa tununkilizyo.12Zakaliya naakabona mungelo ooyo wakatilimuka okuyoowa loko.13Kono mungelo wakateeti, “Zakaliya utayoowi kaambo Leza wamvwa kukomba kwako, mpoonyina mwanakazaako Lizabeti uyookuzyalila mwana musyimani. Ukamuuzike zina lya Joni.14Uyobotelwa okunonenwa antoomwi abantu banji kaambo kokuzyalwa kwakwe!15Unooli mwaalumi munkutwe mumensaa Mwami. Teelede kunonywa waini naanga cimwi cikola . Katana okutumbukwa unoozwide Muuya Uusalala,16Ape uyoopilusya bana Izilaili banji ku Mwami Leza wabo.17Uzoozulula kunembo lyo Mwami mumuuya omunguzu mbuli musinsimi Elija kweeta antoomwi bamaisi abana ape, okusandula basicinguni kuboobusongo bwa balulami. Uyoocita zyoonse eezi kuteegwa bantu balibambile kuza ko Mwami.”18Mpoonyina Zakaliya wakateeti ku mungelo, “Ino ndilaziba buti kuteeti kulaba namu? Mebo omwanakazaangu twacembaala.”19Kuzwaawo mungelo wakataba kuteeti, “Ndime Gabuliyeli, wiima kunembo lya Leza. Wandituma kuzaamboola ayibo okukweetela aaya makani mabotu.20Iino bona! Kaambo kokuteeti taakwe niwasyoma makanaangu ayoozuzikizigwa muciindi ceelede, tonookonzyi kwamboola naanga aniini kusikila eezi zikacitike.”21Muciindeeco, bantu bali kulindila Zakaliya, kabakomokedwe kuteeti na waliyeha buti mu Ngʼanda ya Leza.22Nakazwaanze, talikukonzya kwaamboola, aati kutondaika amaanza akwe, mpoonyina bakaziba kuteeti wabona cilengaano mu Ngʼanda ya Leza kaambo wakazumanana kutaamboola.23Niwakamana muguyu wa Zakaliya mu Ngʼanda ya Leza, wakapiluka kungʼanda yakwe.24Nikwakainda kaindi, Lizabeti mwanakazi wa Zakaliya wakamita, mpoonyina taalikuzwa mu ngʼanda kwe myeezi yosanwe.25Kuzwaawo wakateeti, “Maa! Iino Mwami wandigwasya, kumamanino kale wandigwisya masampu akati kabantu.”26Lizabeti kaleemyeezi iili cisambomwi yokumita, Leza wakatuma mungelo Gabuliyeli kuya kutaindi lye Nazaleta mucooko ca Galileya.27Mungelo ooyo walikweeta makani kulinakalindu wezina lya Maliya, wakatangidwe kuli Josefa wali womukowa wo Mwami Deveti.28Mungelo wakeza kulinguwe okumwaambila kuteeti, “Lumela oolelekedwe! Mwami ulaayibo .”29Maliya wakapenzegwa loko mumoyo kaambo kamakani akeetwa omungelo, okulibuzya caalikupandulula.30Mpoonyina mungelo wakateeti kulinguwe, “Utayoowi Maliya, Leza wakumvwida luzyalo.31Bona! Uyoomita okutumbuka mwana musyimani, mpoonyina ukamuuzike kuteeti Jesu.32Mwanooyo uyooba mupati okwiitwa kuteeti Mwanaa Leza Sijulu Wama Julu. Mwami Leza uyoomupa cibbula cobwami bwa Deveti sikale wakwe33ape uyooba mwami wolunyungu lwa Jakobo mane kukabe kutamani!” Bwami bwakwe tabukamani.34Maliya wakateeti kumungelo, “Ndicilinakalindu. Ino eeci ciyoocitika buti?”35Mungelo wakamutaba kuteeti, “Muuya Uusalala uyookuselukila, mpoonyina enguzu zya Leza Sijulu Wama Julu ziyooza aliyebo. Kaambo keeco, mwana uusalala uzoitwa kuteeti Mwanaa Leza.36Uyeeye muzyalwanyoko Lizabeti! Kwalikwaambwa kuteeti takonzya kuboomwana, kono we uleetumbu lye myeezi iili cisambomwi, nekuba kuteeti ulicembeede,37kaambo Leza taakwe catakonzya kucita.”38Maliya wakateeti, “Ndilimuzike wa Leza. Akube mboonya mbuli mbowaamba.” Mpoonyina mungelo wakainka.39Mumazuba aayo, Maliya wakanyamuka okwiinka cokufwambaana mucibaka camalundu mutaindi iili mucooko ca Judiya.40Naakasika wakanjila mungʼanda ya Zakaliya okulumelesya Lizabeti.41Mpoonyina Lizabeti naakamvwa kulumelesya kwa Maliya, mwana mutumbu lyakwe wakaputooka. Muuya Uusalala wakazula muli Lizabeti.42Kuzwaawo Lizabeti wakoongololola kuli Maliya kateeti, “Ulilelekedwe akati kabanakazi, ape omwana uulimutumbu lyako ulilelekedwe!43Ino ndime ni cokuteeti banyina bo Mwami wangu bazoondipotele?44Iino mbundamvwinda feela kulumelesya kwako, mwana uuli mutumbu lyangu waputooka cokunonenwa.45Ulilelekedwe kaambo wakasyoma kuteeti caakakwaambila Mwami ciyoozuzikizigwa.”46Mpoonyina Maliya wakateeti,“Muuya wangu watembaula Mwami.47Moyo wangu wabotelwa kaambo ka Leza Mufutuli wangu,48kaambo we wandiyeeya ndemuzike wakwe uubombede!Kuzweeno mazyalano oonse aaza anoondiita kuteeti ulelekedwe,49kaambo kezintu zipati zyaandicitila Leza Singuzu zyoonse.Izina lyakwe lilasalala.50Ulaamangʼeke kulaabo bamuyoowa,kuzwa kumazyalani amwi kusika kulaamwi.51Wavungununa janza lyakwe lyenguzu okucita zintu zipati,okumwaya baleentunda antoomwi amakanze aabo.52Wagwisya bami basinguzu muzibbula zyabo zyobulelo,okunyamuna basulidwe.53Wakusya bafwide nzala ezintu zibotuokutanda bavubide cinkwamaanza.54Wagwasya Izilaili mubelesi wakwemukuteeti taakwe naaluba kutondezya mangʼeke55kuli Abbulahamu okulunyungu lwakwe mane kukabe kutamani,mboonyina mbwaakasyomezya kuli basikale besu.”56Mpoonyina Maliya wakakala o Lizabeti kwe myeezi iisika kuli yotatwe, amane wakapiluka kungʼanda yakwe.57Nako yakasika yokuteeti Lizabeti aangunuke, mpoonyina wakatumbuka mwana musyimani.58Basimukobonyina abecibbululu nibakamvwa Mwami Leza mbwaakafwida Lizabeti mangʼeke, bakasekelela antoomwi anguwe.59Mwana naakakwanisya mazuba aali lusele, bakeza kuteegwa bazoope mwana zina okumupalula. Balikuyanda kumupa zina lya Zakaliya isi.60Kono banyina bakateeti, “Nee! Weelede kwiitwa kuteeti Joni.”61Bakateeti kulinguwe, “Ede taakwe wecibbululu uulezina lili namu?”62Mpoonyina bakatambaikila Zakaliya isi kuteeti abaambile zina ndyalikuyanda kuuzika mwana wakwe.63Zakaliya wakakumbila cilembyo, okulemba kuteeti, “Zina lyakwe ngu Joni.” Mpoonyina boonse bakakomokwa loko!64Mpoonyinaawo Zakaliya wakakonzya kwaamboola ape, okutalika kulumbaizya Leza.65Boonse basimukobonyina bakayoowa loko, mpoonyina makani eezintu eezi akasabalangana mumalundu oonse aa Judiya.66Boonse bakamvwa bakazumanana kuyeeya mumyoyo yabo okulibuzya kuteeti, “Ino ooyu mwana uyoba ni?” Bakayeeya namu kaambo nguzu zya Leza zyakalitondezya kubaalinguwe.67Mpoonyina Zakaliya isi Joni wakazula Muuya Uusalala okusinsima kateeti,68Atulumbaizye Mwami Leza wa Izilaili,kaambo waza kuzoogwasya bantu bakwe okubanununa.69Watutumina Mufutuli singuzu,wolunyungu lwa Deveti mubelesi wakwe,70mbuli mbwaakasyomezya kwiinda mubasinsimi bakwe basalala bensiku.71Watutumina ooyu Mufutuli kuteegwa azootufutule kuzwa kuli batulwana,omumaanza aabo batatuyandi boonse.72Wakacita namu kuteegwa atondezye mangʼeke kuli basikale besuokuzuzikizya cizuminano cakwe cisalala.73Acikonke cipati wakasyomezya Abbulahamu sikale wesukutunununa kuzwa kumaanza aabatulwanaokutuzumizya kumubelekela cokutayoowa,75kuteegwa tube basalede okululama anembo lyakwe,mazuba oonse oobuumi bwesu.76Yebo, mwaanangu uyooitwa kuteeti musinsimi wa Leza Sijulu Wamajulu,kaambo uyooinka kunembo lyo Mwami,kuteegwa ukamubambile mugwagwa mwatazoinde,77okwaambila bantu bakwe kuteeti bayoofutulwa kwiindamukujatilwa zibi zyabo.78Leza wesu ulaamangʼeke ape muteteete.Uyootumunikila lufutuko lwakwe mbuli mumuni wokubucedo,79kumunika kuzwa kujulu kumunikila aabo bantu bakede mumudima omumunzinziimwa wolufu,okusolwedela kweenda kwesu munzila yoluumuno.80Mwanooyu wakakomena okubeenguzu mumuuya. Walikukala munkanda mpoonyina wakatalika kukambooka antangalala kubantu bomu Izilaili.
Bantu banji bakasoleka cenguzu kulemba mundandaanda wezintu zyakacitika okuzuzikizigwa akati kesu.2Bakalemba zyoonyina zitwakaambilwa abakamboosi be jwi bakazibona amenso kuzwa kumatalikilo.3Iino nomukutekwa, mbokunga ndakazicilizya obotu-obotu zintu eezi zyoonse kuzwa kumatalikilaateni, amebo ndakayeeya kuteeti cabota ndimulembele zizyo kabotu-kabotu.4Ndacita namu kuteegwa muzizibe nconzyo zimwakaiisigwa.5Nako Helodi naali mwami we cilalaanda ca Judiya, kwali mupaizi walikwiitwa kuteeti Zakaliya walikuzulilwa mukabunga kobupaizi bwa Abija. Mwanakazaakwe walikwiitwa kuteeti Lizabeti waliweciinga cobupaizi bwa Aloni awe.6Boonse bobile baliluleme mumenso aa Leza okucilizya milawo amalailile o Mwami oonse kabotu-kabotu.7Kono taakwe nibakajesi bana, mukuteeti Lizabeti taali kuzyala ape boonse bobile balicembeede.8Bumwi buzuba Zakaliya walikubeleka musebezi wakwe wobupaizi kuli Leza, kaambo wali muguyu wakabunga kakwe.9Kweendelana ecizo cobupaizi, Zakaliya wakasalwa kwiinda mukuuma cisolo kuteegwa akatente tununkilizyo acipaililo, mpoonyina wakanjila mu Ngʼanda yo Mwami. Cipaililo co Tununkilizyo10Aleeyo nako, mbunga yabantu yalikukomba anze.11Mpoonyina mungelo wa Leza wakalibonya kuli Zakaliya, kaimvwi kululyo lwa cipaililo aali kutentelwa tununkilizyo.12Zakaliya naakabona mungelo ooyo wakatilimuka okuyoowa loko.13Kono mungelo wakateeti, “Zakaliya utayoowi kaambo Leza wamvwa kukomba kwako, mpoonyina mwanakazaako Lizabeti uyookuzyalila mwana musyimani. Ukamuuzike zina lya Joni.14Uyobotelwa okunonenwa antoomwi abantu banji kaambo kokuzyalwa kwakwe!15Unooli mwaalumi munkutwe mumensaa Mwami. Teelede kunonywa waini naanga cimwi cikola . Katana okutumbukwa unoozwide Muuya Uusalala,16Ape uyoopilusya bana Izilaili banji ku Mwami Leza wabo.17Uzoozulula kunembo lyo Mwami mumuuya omunguzu mbuli musinsimi Elija kweeta antoomwi bamaisi abana ape, okusandula basicinguni kuboobusongo bwa balulami. Uyoocita zyoonse eezi kuteegwa bantu balibambile kuza ko Mwami.”18Mpoonyina Zakaliya wakateeti ku mungelo, “Ino ndilaziba buti kuteeti kulaba namu? Mebo omwanakazaangu twacembaala.”19Kuzwaawo mungelo wakataba kuteeti, “Ndime Gabuliyeli, wiima kunembo lya Leza. Wandituma kuzaamboola ayibo okukweetela aaya makani mabotu.20Iino bona! Kaambo kokuteeti taakwe niwasyoma makanaangu ayoozuzikizigwa muciindi ceelede, tonookonzyi kwamboola naanga aniini kusikila eezi zikacitike.”21Muciindeeco, bantu bali kulindila Zakaliya, kabakomokedwe kuteeti na waliyeha buti mu Ngʼanda ya Leza.22Nakazwaanze, talikukonzya kwaamboola, aati kutondaika amaanza akwe, mpoonyina bakaziba kuteeti wabona cilengaano mu Ngʼanda ya Leza kaambo wakazumanana kutaamboola.23Niwakamana muguyu wa Zakaliya mu Ngʼanda ya Leza, wakapiluka kungʼanda yakwe.24Nikwakainda kaindi, Lizabeti mwanakazi wa Zakaliya wakamita, mpoonyina taalikuzwa mu ngʼanda kwe myeezi yosanwe.25Kuzwaawo wakateeti, “Maa! Iino Mwami wandigwasya, kumamanino kale wandigwisya masampu akati kabantu.”26Lizabeti kaleemyeezi iili cisambomwi yokumita, Leza wakatuma mungelo Gabuliyeli kuya kutaindi lye Nazaleta mucooko ca Galileya.27Mungelo ooyo walikweeta makani kulinakalindu wezina lya Maliya, wakatangidwe kuli Josefa wali womukowa wo Mwami Deveti.28Mungelo wakeza kulinguwe okumwaambila kuteeti, “Lumela oolelekedwe! Mwami ulaayibo .”29Maliya wakapenzegwa loko mumoyo kaambo kamakani akeetwa omungelo, okulibuzya caalikupandulula.30Mpoonyina mungelo wakateeti kulinguwe, “Utayoowi Maliya, Leza wakumvwida luzyalo.31Bona! Uyoomita okutumbuka mwana musyimani, mpoonyina ukamuuzike kuteeti Jesu.32Mwanooyo uyooba mupati okwiitwa kuteeti Mwanaa Leza Sijulu Wama Julu. Mwami Leza uyoomupa cibbula cobwami bwa Deveti sikale wakwe33ape uyooba mwami wolunyungu lwa Jakobo mane kukabe kutamani!” Bwami bwakwe tabukamani.34Maliya wakateeti kumungelo, “Ndicilinakalindu. Ino eeci ciyoocitika buti?”35Mungelo wakamutaba kuteeti, “Muuya Uusalala uyookuselukila, mpoonyina enguzu zya Leza Sijulu Wama Julu ziyooza aliyebo. Kaambo keeco, mwana uusalala uzoitwa kuteeti Mwanaa Leza.36Uyeeye muzyalwanyoko Lizabeti! Kwalikwaambwa kuteeti takonzya kuboomwana, kono we uleetumbu lye myeezi iili cisambomwi, nekuba kuteeti ulicembeede,37kaambo Leza taakwe catakonzya kucita.”38Maliya wakateeti, “Ndilimuzike wa Leza. Akube mboonya mbuli mbowaamba.” Mpoonyina mungelo wakainka.39Mumazuba aayo, Maliya wakanyamuka okwiinka cokufwambaana mucibaka camalundu mutaindi iili mucooko ca Judiya.40Naakasika wakanjila mungʼanda ya Zakaliya okulumelesya Lizabeti.41Mpoonyina Lizabeti naakamvwa kulumelesya kwa Maliya, mwana mutumbu lyakwe wakaputooka. Muuya Uusalala wakazula muli Lizabeti.42Kuzwaawo Lizabeti wakoongololola kuli Maliya kateeti, “Ulilelekedwe akati kabanakazi, ape omwana uulimutumbu lyako ulilelekedwe!43Ino ndime ni cokuteeti banyina bo Mwami wangu bazoondipotele?44Iino mbundamvwinda feela kulumelesya kwako, mwana uuli mutumbu lyangu waputooka cokunonenwa.45Ulilelekedwe kaambo wakasyoma kuteeti caakakwaambila Mwami ciyoozuzikizigwa.”46Mpoonyina Maliya wakateeti,“Muuya wangu watembaula Mwami.47Moyo wangu wabotelwa kaambo ka Leza Mufutuli wangu,48kaambo we wandiyeeya ndemuzike wakwe uubombede!Kuzweeno mazyalano oonse aaza anoondiita kuteeti ulelekedwe,49kaambo kezintu zipati zyaandicitila Leza Singuzu zyoonse.Izina lyakwe lilasalala.50Ulaamangʼeke kulaabo bamuyoowa,kuzwa kumazyalani amwi kusika kulaamwi.51Wavungununa janza lyakwe lyenguzu okucita zintu zipati,okumwaya baleentunda antoomwi amakanze aabo.52Wagwisya bami basinguzu muzibbula zyabo zyobulelo,okunyamuna basulidwe.53Wakusya bafwide nzala ezintu zibotuokutanda bavubide cinkwamaanza.54Wagwasya Izilaili mubelesi wakwemukuteeti taakwe naaluba kutondezya mangʼeke55kuli Abbulahamu okulunyungu lwakwe mane kukabe kutamani,mboonyina mbwaakasyomezya kuli basikale besu.”56Mpoonyina Maliya wakakala o Lizabeti kwe myeezi iisika kuli yotatwe, amane wakapiluka kungʼanda yakwe.57Nako yakasika yokuteeti Lizabeti aangunuke, mpoonyina wakatumbuka mwana musyimani.58Basimukobonyina abecibbululu nibakamvwa Mwami Leza mbwaakafwida Lizabeti mangʼeke, bakasekelela antoomwi anguwe.59Mwana naakakwanisya mazuba aali lusele, bakeza kuteegwa bazoope mwana zina okumupalula. Balikuyanda kumupa zina lya Zakaliya isi.60Kono banyina bakateeti, “Nee! Weelede kwiitwa kuteeti Joni.”61Bakateeti kulinguwe, “Ede taakwe wecibbululu uulezina lili namu?”62Mpoonyina bakatambaikila Zakaliya isi kuteeti abaambile zina ndyalikuyanda kuuzika mwana wakwe.63Zakaliya wakakumbila cilembyo, okulemba kuteeti, “Zina lyakwe ngu Joni.” Mpoonyina boonse bakakomokwa loko!64Mpoonyinaawo Zakaliya wakakonzya kwaamboola ape, okutalika kulumbaizya Leza.65Boonse basimukobonyina bakayoowa loko, mpoonyina makani eezintu eezi akasabalangana mumalundu oonse aa Judiya.66Boonse bakamvwa bakazumanana kuyeeya mumyoyo yabo okulibuzya kuteeti, “Ino ooyu mwana uyoba ni?” Bakayeeya namu kaambo nguzu zya Leza zyakalitondezya kubaalinguwe.67Mpoonyina Zakaliya isi Joni wakazula Muuya Uusalala okusinsima kateeti,68Atulumbaizye Mwami Leza wa Izilaili,kaambo waza kuzoogwasya bantu bakwe okubanununa.69Watutumina Mufutuli singuzu,wolunyungu lwa Deveti mubelesi wakwe,70mbuli mbwaakasyomezya kwiinda mubasinsimi bakwe basalala bensiku.71Watutumina ooyu Mufutuli kuteegwa azootufutule kuzwa kuli batulwana,omumaanza aabo batatuyandi boonse.72Wakacita namu kuteegwa atondezye mangʼeke kuli basikale besuokuzuzikizya cizuminano cakwe cisalala.73Acikonke cipati wakasyomezya Abbulahamu sikale wesukutunununa kuzwa kumaanza aabatulwanaokutuzumizya kumubelekela cokutayoowa,75kuteegwa tube basalede okululama anembo lyakwe,mazuba oonse oobuumi bwesu.76Yebo, mwaanangu uyooitwa kuteeti musinsimi wa Leza Sijulu Wamajulu,kaambo uyooinka kunembo lyo Mwami,kuteegwa ukamubambile mugwagwa mwatazoinde,77okwaambila bantu bakwe kuteeti bayoofutulwa kwiindamukujatilwa zibi zyabo.78Leza wesu ulaamangʼeke ape muteteete.Uyootumunikila lufutuko lwakwe mbuli mumuni wokubucedo,79kumunika kuzwa kujulu kumunikila aabo bantu bakede mumudima omumunzinziimwa wolufu,okusolwedela kweenda kwesu munzila yoluumuno.80Mwanooyu wakakomena okubeenguzu mumuuya. Walikukala munkanda mpoonyina wakatalika kukambooka antangalala kubantu bomu Izilaili.
The Seed Company