1 SAMUEL17
Goliat Lakpɛko Israel Batii
1Ninfɛ di Filisti batii lasiisa bakpɛtɛ lɛma baata kakpɛ nɛ, baasi di Soko di Yuda kasɔ suoto. Baatɛ kasikɔ lɛma di Efes Damim, di Soko ku Aseka obo.2Saul ku Israel batii kafɔɔ lasi baabla kasikɔ di Ela Ɔtaata, ni baatɛ lebo lɛma alɛ manko Filisti batii babakpɛ nɛ.3Filisti batii layila di lekpenkpe ninwii, Israel batii kafɔɔ layila di lɛbamba di ɔtaata late ma ni di obo.4Ni di osuɔtɔ kyokyodikyo onwii bɔɔlɛɛ ni Goliat, aakye ni Gat ladie di Filisti batii kasikɔ aawa nɛ. Lɛkaana nɔɔ lalenkee nkpaa nnaasĩ.5Aatũkũ abɔɔsaa lekoto di disi nɔɔ, aakpee ntɛɛ kubidifunsaa, di onutũ ninya lawo ni bakilo afosi-anɔɔ bakuɛnsĩ;6aakpee sekonto abɔɔsaa, aatika abɔɔsaa ɔkyɔɛ di nimuusi nɔɔ.7Lɛkplɔ nɔɔ kakleekɔ late fɛle abula losotɛ kawesee, lɛbɔɔsaa nini kanya onutũ lawo bakilo bakuɛnsĩ. Kubidifunsaa kleetɛ nɔɔ lale nwɔ katũ.8Goliat layila aafaa aalɛɛ Israel bakpɛtɛ alɛ, “Be oso biedie biɛwa kakpɛ? Diele Filisti otii nle, aye kafɔɔ diele Saul bakpɛmblatɛ bile? Bidiki osuɔtɔ onwii, biɛtɔɔ asoo awa ɔkyɛ nii.9Nse eefuo ɔkpɛ eelo mi, bubasiɛ kaalɔ lee. Kafɔɔ nse ami nielenkee nwɔ, lelo nwɔ, bibasiɛ kaalɔ loo minsumu wo.”10Ninfɛ di Filisti otii nwu labuɛ alɛ, “Miɛ dii le mmle lebiɛ Israel bakpɛtɛ nɔɔfo nyilakɔ nwu! Bitɛɛ osuɔtɔ onwii, aata bukpɛko bawo.”11Di Saul ku Israel batii bamuu lanu ni Filisti otii nwu sɛlaa se mmle yi, nnɛɛ lafee ma, baayɛkɛ kafɔɔ.Dawid Lakyɛ Saul Kasikɔ
12Dawid lale Efrate otii wɔ baatɔɔlɛɛ ni Yese obisuɔtɔbi, nnwɔ niakye ni Betlehem di Yuda kasɔ suoto. Yese lawɛ babisuɔtɔbi banɛ. Di Saul obe nwu kamɛ, Yese ntoobe, ɛɛkyɛ sitũ di alɛɛ kamɛ nwaa.13Yese babisuɔtɔbi batiɛ nɔɔfole latikanko Saul baakyɛ kakpɛ: Obisuɔtɔbi kasale niale Eliab; ɔnyɔɔfa, Abinadab; otiɛfa kafɔɔ niale Sama.14Dawid niale obisɔnle. Banɔɔfole batiɛ nwu latikanko Saul,15kafɔɔ Dawid ndie di Saul nfũ ankyɛ, antookple anaatɔɔkpa ote bafoso di Betlehem.16Di ayi afosi-ana amu, Filisti otii nwu ndie amayila di kayilakɔ nɔɔ olesɛ ku kɔtɔɔfɔ biala.17Ninfɛ di Yese latɔkɔ obisuɔtɔbi nɔɔ Dawid alɛ, “Yɔ atitabi sɛnle bakilo lefosi ku bloblo akudi lefosi ya mmle faapɛsɛwa fayɔ fakyɛnko babilee suɔtɔbi di kasikɔ lɛma.18Yɔ nankyue nnyɛɛtu niile oboo lefosi ya mmle fakyɛnko dikudi lɛma kanyayilatɛ, faanyu mmle di babilee nte ni, faafũ kanya biene kawo di ɔkyɛ lɛma fawako.19Bakpe di Saul ku Israel batii bamuu ɔkyɛ di Ela Ɔtaata bɔɔkpɛko Filisti batii.”20Di kolesɛtũ, Dawid ladiɛ bafoso nwu di bafosokpatɛ onwii nnɛɛ, aakpee atoo, aayefe osuku fɛ mmle di Yese labuɛ ni kanya. Aalaadu kasikɔ nwu di obe wɔ di bakpɛtɛ nwu latoodie baatoofe ni kakpɛkɔ, baatooyiisa ni kakpɛ kudu.21Israel ku Filisti batii latɔɔkya sele lɛma baatɔɔkyɔɔ bawo anu.22Ni di Dawid ladiɛ asaa nɔɔ nwu di nnwɔ ninnyu ni kakpɛ asaa ɔkyɛ nɛ, aatoso aasifi kakpɛkɔ nwu aalaasɛɛsa babilɛma.23Di Dawid latɔɔkakatɛko ni babilɛma, Goliat, ninle ni Filisti batii sientɛ nwu niakye ni Gat niadie di ole nɔɔ, aafaa aabuɛ afunaa nɔɔ nwu, ni di Dawid lanu sĩ nɛ.24Obe wɔ di Israel batii lanya ni osuɔtɔ nwu, lɛyɛkɛ kplɛ lapɛ bamuu lɛma baatoso.25Israel batii ntoobuɛ alɛ, “Biɔnya mmle di osuɔtɔ wɔ mmle ndie antɔɔwa ni ɔwa? Andie anwa alɛ ɔɔbakpee Israel sinunsɔ. Ɔka kamata otii wɔ nimalo nwɔ ni lɛsaawɛ kplɛ. Abayɔ kafɔɔ obisankobi nɔɔ antɔɔ an-yɔ. Babadiki ote leyo kamɛ batii kafɔɔ di akpooto ɔta kamɛ di Israel.”26Ni di Dawid lakaalɛ basuɔtɔ ba niayila baakaako nwɔ ni alɛ, “Obe bababla manta osuɔtɔ wɔ nimalo ni Filisti otii wɔ mmle, antekete ni sinunsɔ se mmle di Israel suoto? Owe ninle Filisti otii wɔ mmle ninankyɛlɛnsa ni suoto, alɛ aakpee Yaa wɔ ninkpe ni nkpa bakpɛtɛ sinunsɔ?”27Ni baakple baase ɔlaa wɔ mantoobuɛ ni ɔtɔkɔ Dawid alɛ, “Nnya lɛsaa le bababla manta ni osuɔtɔ wɔ nimalo nwɔ ni.”28Obe wɔ di Dawid obilɛma nɔɔfole Eliab, lanu nwɔ ɔɔkakatɛko ni basuɔtɔ nwu yi, ɔblɔ lafiɛ nwu di suoto nɔɔ, ni aakaalɛ nwɔ alɛ, “Be oso feesoo fɛɛwa nfũ? Owe kafɔɔ nfũ feediɛ bafoso basɛ́ɛ nwu di ɔfaafuu? N-ye mmle fankanta ni ku mmle fakpe ni amumu di otu lɛfɔ kamɛ; nni oso feesoo fɛɛwa falɛ fɔɔbanyu kakpɛ nwu nɛ.”29Ninfɛ di Dawid labuɛ alɛ, “Obe lɛsaa lɛbla kanunua? Naafuo ɔkakatɛ kafɔɔ?”30Ni aamunikĩi aasifi otii bamba ɔkyɛ, ni aakple aawako ɔlaa nwu onwii nwu, ni di basuɔtɔ nwu ladiki kanya fɛ mmle baatɔkɔ nwɔ ni nɛ.31Baanu sɛlaa se di Dawid labuɛ nii, ni baalaatɔkɔ Saul, ni di Saul lakpee baalaalɛɛ nwɔ nɛ.32Ni di Dawid latɔkɔ Saul alɛ, “Bitanta kuonwii otu lakpa ta Filisti otii wɔ mmle oso; kpɛmblatɛ lɛfɔ kamakyɛ annaakpɛko nwɔ.”33Ninfɛ di Saul ladiki kanya alɛ, “Flɔbafuo odie ɔkyɛ ɔɔlaakpɛko Filisti otii wɔ mmle; okosopo ko fale, kafɔɔ nnwɔɔ ɔɔkpɛ kakpɛ diayɔ ni di sibisɔ nɔɔ obe.”34Kafɔɔ Dawid latɔkɔ Saul alɛ, “Kpɛmblatɛ lɛfɔ ntɔɔkpa ote bafoso. Nse kyata ee okiti lɛbamufũ foso di bafoso kamɛ yi,35ntikanko nwɔ nnaapɛ nwɔ, nklee foso nwu ndiki di kanya nɔɔ. Nse eemunikĩi eebuo mi di suoto, mmufũ nwɔ sinwini, mpɛ nwɔ ntɛ kaasɔ nlo nwɔ.36Kpɛmblatɛ lɛfɔ ntoolo kyata ku okiti banyɔ lɛma nwu. Filisti otii wɔ mmle ninankyɛlɛnsa ni suoto kamate fɛle onwii lɛma. Diekye atɔɔkpɔnɔfɔsa Yaa wɔ ninkpe ni nkpa bakpɛtɛ.37SAATE wɔ niadiki mi aakyeko ni kyata ku okiti sɛnɛɛfɔɔ kamɛ kamadiki mi ankyeko Filisti otii wɔ mmle nnɛɛ.”Ni di Saul latɔkɔ Dawid alɛ, “Tɔɔkyɛ, di SAATE nwu asiɛko fɔ.”38Ninfɛ di Saul layɔ nnwɔɔ omu kakpɛ asaa aakpee Dawid nɛ. Aakpee nwɔ kakpɛ akpeele, aatũkũsɔɔ abɔɔsaa lɛkoto.39Dawid lanii Saul kapamii aakaasa di kakpɛ akpeele suoto, ni alɛ ɔɔkyɛ ankyi annyu nɛ, diekye adikpee nya anya.
Ni di Dawid latɔkɔ Saul alɛ, “Namafuo ɔkyɛ di asaa ya mmle kamɛ, diekye ninkpee nya nnya.” Nioso aadiki nya aatɛ.40Ninfɛ aayɔ ɔkyɛnwoso nɔɔ kɔɔnɛɛ nɔɔ, aasɛsɛɛ afuɔbi kylɔkylɔ anɔɔ di kaklenyii kamɛ, aayɔ aakpee di katofoe kamɛ di bafosokpatɛ kotofo nɔɔ kamɛ, ku difuɔbi le beenii ni ku okũ di kɔnɛɛ nɔɔ, ni aakyɛ Filisti otii nwu katũ nɛ.
Dawid Lalenkee Goliat
41Di obe nwu nkpo kamɛ, Filisti otii nwu ku kubidifunsaa nɔɔ kleetɛ nle katũ bookpukuti mantɛɛtɛɛ Dawid.42Di Filisti otii nwu lanyu Dawid aafenko nii, aanya alɛ obisɔ aale, aasɛɛ, aalɛ sekosopo kafɔɔ, nioso aanyu nwɔ nyakatãa.43Ni aakaalɛ Dawid alɛ, “Weewee nle, oso fɔɔwa ɔkyɛ nii ku kowesee?” Ni di Filisti otii nwu lakpaani Dawid ku afiɔ nɔɔ nɛ.44Ni aatɔkɔ nwɔ alɛ, “Wa ninfũ, kamayɔ sina lɛfɔ nta bakansiɛ ba kɔɔfɛɛfɔ ku lepoo kamɛ babɔkɛɛ!”45Ni di Dawid latɔkɔ Filisti otii nwu alɛ, “Afɔ fɔɔwa ɔkyɛ nii ku kapamii ku lɛkplɔ ku ɔkyɔɛ, kafɔɔ ami kɔwa fɔ suoto di SAATE wɔ Ninlenke leyooto kamɛ, Israel Yaa bakpɛtɛ ba fatɔɔkpee ni sinunsɔ.46Miɛ dii le mmle SAATE nwu kamayɔ fɔ ankpee di nnɛɛ nii, mpɛ fɔ ntɛ kaasɔ, mbudi fɔ disi. Miɛ kamayɔ Filisti batii bakpɛtɛ bakpi nta bakansiɛ ba kɔɔfɛɛfɔ ku babɔkɛɛ ba kaasɔ. Ni di kayi kamuu kamatofo alɛ Yaa nkpe di Israel nɛ.47Mba bamuu niesi ni ninfũ kamatofo alɛ diele kapamii ee lɛkplɔ di SAATE nwu n-yɔ andiki batii. Diekye kakpɛ yi, SAATE nwu kalekale, abayɔ bamuu lee ankpee di nnɛɛ loo kafɔɔ.”48Di Filisti otii nwu lakpukuti aatɛɛtɛɛ alɛ ɔɔbakpɛko nwɔ nii, ni di Dawid latoso wla aafe kakpɛ kanya aalaakyakako nwɔ nɛ.49Ninfɛ di Dawid lakpee kɔnɛɛ aadiki difuɔ di kotofo nɔɔ kamɛ, aanwanyisa ni aasafɔ Filisti otii nwu di katũ nɛ. Difuɔ nwu ladufɔ katũ nɔɔ diakyɛ kamɛ, ni aanɔɔ aafuusa anu kaasɔ nɛ.50Nioso Dawid lalenkee Filisti otii nwu ku okũ ku difuɔbi; di kapamii ditasiɛ nwɔ ni kɔɔnɛɛ, aapɛ Filisti otii nwu aatɛ kaasɔ aalo nwɔ.51Ni di Dawid latoso aalaayila nwɔ di lɔɔkɔ nɛ. Aadiki Filisti otii nwu kapamii, aabɔkɔtɛ ka koopoo aalo nwɔ. Aalo nwɔ aaloo nii, aabudi nwɔ disi ku kapamii nwu.Obe wɔ di Filisti batii lanya alɛ sientɛ lɛma nwu ntookpi nii, baamunikĩi baatoso.52Ninfɛ di Israel ku Yuda batii latu baafe sitũ ku kudú baatikanko Filisti batii nwu baalaadu Gat kasukunya ku Ekron n-yoko nɛ. Bakpi lɛma latente di Saaraim osuku baalaadu Gat ku Ekron.53Obe wɔ di Israel batii lakple ni di Filisti batii sɛmaa, baalaalɛ Filisti batii asaa di kasikɔ lɛma nwu.54Dawid layɔ Filisti otii nwu disi aawako Yerusalem, aayɔ Filisti otii nwu akpɛsaa aatɛ di nnwɔɔ omu nɔɔ lɛkpaayo kamɛ.
Baadiki Dawid Baatuo Saul
55Di Saul latoonyu ni Dawid kodie anfe anaakyakako ni Filisti otii nwu yi, ni aakaalɛ bakpɛtɛ kanyayilatɛ Abner alɛ, “Abner, owe obisuɔtɔbi ninle okosopo wɔ mmle?”Abner ladiki kanya alɛ, “Oo ɔka, nwaako fɛɛnya fakpe ni nkpa yi, nin-ye.”56Ni di ɔka latɔkɔ nwɔ alɛ, “Wolaa otii wɔ obisuɔtɔbi di okosopo wɔ mmle nle ni.”57Di Dawid lakple okple di Filiati otii nwu kalokɔ, ni di Abner lakpaa nwɔ aakyɛnko Saul anu nɛ. Dawid lakple aaklee Filisti otii nwu disi.58Ni di Saul lakaalɛ Dawid alɛ, “Okosopo, owe obisuɔtɔbi fale?”
Ni di Dawid labuɛ alɛ, “Kpɛmblatɛ lɛfɔ Yese di Betlehem obisuɔtɔbi nle.”
The Seed Company