1 SAMUEL1
1Chinaah i yuuq' i wilkeeb' wii' i riih rumaam Efraín pan tinamit Ramá xpatinik jinaj i winaq Elcana rub'ihnaal rak'uun i Jeroham, riih Eliú, xikin cho riih i Tohu, rak'uun i Zuf, re' ruuk' i riih rumaam Efraín.2Re' Elcana kiib' i rehk'een xwihik, re' jinaj Ana rub'ihnaal, eh re' jinaj Penina i rub'ihnaal. Re' i Penina wilik ruha'lak'uun, eh re' i Ana ma' xta ruha'lak'uun.3Re' Elcana rajlan haab' i nelik reje paru tinamiit inooj Silo chi loq'inik i chi ruq'ahteesjiik i rumayiij chuwach i QaJaaw Dios nim rajaawriik. Eh ar naq wilkeeb' i kiib' chi rak'uun i Elí, re' jinaj Ofni rub'ihinaal, eh re' jinaj Finees rub'ihnaal k'amal b'eeh aj tiij taqe chuwach i QaJaaw Dios.4Eh noq i ruq'asaj i rumayiij i Elcana i ruyeew reh i Penina i rukab' rixoqil, nik' nimaal i ruk'uxlaaj wii' riib', eh i ruyeew wo' k'uxumb'al keh chu'nchel i rak'uun rixq'uun i Penina.5Eh i ruyeew wo' k'uxumb'al reh i rehk'een Ana rub'ihnaal, xa re' la' sik'ooj wach i k'uxb'al ruwa' i ruyeew, ruum q'e' i ruk'ax atoob' ta ma' ruyeew q'ab' i Dios chi nwihik ruha'lak'uun.6Ruum aj re', re' Penina ma' k'isiin ta rujot' i Ana i rukaqse'laaj i ruyeew ruti'kiil ruk'ux ruum ma' ruyeew ta q'ab' i Dios chi nak'unanik.7Eh rajlaal haab' noq kiooj chi looq'jiik i Dios, re' Penina q'e' rujot' i Ana q'e' ruyeew ruti'kiil ruk'ux ruum aj re', re' Ana i rumol chi oq'ik, eh ma' rub'an ta ruwa' ruhaa'.8Ruum i re' je' wili inq'orarik reh i Ana ruum i Elcana re' i rub'ahiil ¿Chib'ih reet noq suq tioq'ik, eh q'e' ti' ak'ux? ¿Chib'ih reet noq ma' tiwi'k taj? ¿Mi ma' q'e' chihooj chi wilkiin awuuk' re' hin chuwach lajeeb'-oq awak'uun? inki.9Eh pan jinaj q'iij noq wilik Silo i Ana, eh noq rukohlaam chik ruwa' ruhaa' xooj parupaat i QaJaaw Dios. Eh re' i Elí tzunlik chupaam jinaj i xiila panookb'al reh i rupaat i Dios.10Re' Ana xati' chik ruk'ux noq xub'an rutiij chuwach i QaJaaw Dios. Eh xasuq suq chik inoq'ik.11Je' wili i xuq'or parutiij i Ana: QaJaaw Dios nim awajaawriik, nee ta tii naaketelaaj nuwach ruuk' i ruti'kiil nuk'ux i hin awaj kamanoom. Neeta naq kink'ulik cho panak'ux, ma' ta naq ne kinsahchik panak'ux. Neeta naq i nayeew cho jino'q k'isa wak'uun, re' hin QaJaaw Dios nee naq i nuq'asaj aweh chi nee inkamanik aweh nik' najtiil neenk'acharik, eh ma' nee ta naq inyok'arik i rismaal naah, inki.12Eh noq ma' rukanaa' ta chik i tiij i Ana chuwach i QaJaaw Dios. Re' Elí k'amal b'eeh aj tiij xakow chik i rilow i xaq chii' i Ana.13Ruum re' Ana ma' nib'irjik taj i ruq'or xa paránima k'ahchi' chi tiij, xa re' xaq chii' ink'uyu'jik. Eh re' Elí xukapaaj chi re' i Ana xohk'reel,14je' wili xuq'or reh:
Raaj i hat ¿Kojaruuj inakanaa' i xohk'rik? Chakanaa' ruuk'jiik i k'ahlaj ha', inki reh.15Re' Ana je' wili ruchaq'weesjiik i Elí xub'an:
Re' hin jaaw ma' xohk'rik ta nub'an ma' jank'al ta nwuk'ej weh i k'ahlaj ha'. Re' hin k'ahchi' nuyot'om i nuk'ux chuwach i QaJaaw Dios panutiij, ruum xiik' naah i ti' k'ahchi' nuk'ulum.16Maacapaaj inche hat chi re' hin, hin jinaj ixoq yiib' wach i nuna'ojb'al. Re' hin ma' nukanaa' tee tiij chuwach i Dios ruum ti' nuk'ux inyot'ik i wánima, inki.17Eh re' Elí i je' wili i ruchaq'weesjiik i Ana xub'an: Hiy chi suq ak'ux nee ta naq i ruyeew cha weh i QaJaaw i qaDios i hoj, hoj aj Israel aha' wili i k'ahchi' apahqaam reh, inki.18Re' Ana je' wili ruchaq'weesjiik i Elí xub'an:
Rint'ioos aweh jaaw inaq'or, inki. Chi riij i re', re' Ana xsutinik wo' chik cho chupaam i ye'aab' aha' k'achi' wii' chi hi'lik, eh ma' xtib'ik ta chik ruk'ux. Re' raasjiik i Samuel19Eh chi junwaar chik re' Ana ruch'ihil i Elcana xiooj wo' chik chi looq'jiik i Dios. Eh xi sutinik wo' chik reje pankipaat ar Ramá, eh re' i Elcana xwirik ruuk' i Ana re' i rehk'een, eh xukanaa' wach k'acharik, xye'arik wo' cho reh ruum Dios i xupahqaaj parutiij.20Eh noq xkahnik wach k'acharik i Ana xponik i q'iij chi x-aasjik i k'isa rak'uun, eh Samuel i rub'ihnaal xukoj, ruum re' i k'isa k'un re' re' xupahqaaj reh i QaJaaw Dios.21Eh chi riij i re'. Re' Elcana ruch'ihil taqe awach reh xiooj ar Silo chi ruye'ariik i rumayiij chuwach i QaJaaw Dios, je' wo' rukab' i rub'an i rajlaal i haab', xuyeew wo' hoq aha' wilik i ruq'orom chi naa ruye'em.22Re' Ana reh ma' xooj ta chikiij, ruum je' wili i xuq'or reh i rub'ahiil:
Re' hin komajaa' chik naa wojiik konaa chik nuq'uchum reh i ch'uuch' i k'isa k'un kora'j naa wojiik re' chi ruq'ahteesjiik chuwach i QaJaaw Dios, eh naa nukanaam cho ar chi jumpech, inki.23Re' Elcana i rub'ahiil je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hat cha a'n aha' wilik i ruk'ul cha weh, tikaan peet korehtaal inaq'uch reh i ch'uuch' i k'isa k'un chi je' re' neena a'n i ruq'orom aweh i Dios, inki.
Eh re' Ana xkahnik wo' pampaat chuk'ihteesjiik i k'isa k'un korehtaal chik xuq'uch reh i ch'uuch'.24Eh re' Ana noq xuq'uch reh i ch'uuch' xti ko k'isiin noq xuk'am reje parupaat i Dios ar Silo. Eh xkik'am reje haa' ixib' chi kok' imas wakax ruch'ihil i kiib' ru ka'winaq nimaq lemeta i arina, eh xkik'am wo' reje jinaj koxtaal tz'uhuum i riis uuva.25Eh noq xkikansaj imas wakax, eh xkik'am reje i k'isa k'un chuwach i Elí.26Eh re' i Ana je' wili i xuq'or reh i Elí:
Chakuy jaaw re' hin inwaaj chi nee nanaab'eej chi korik chi re' hin ixoq xk'ulik nub'an nutiij ayu' chuwach i QaJaaw Dios noq tzunulkaat chi chii' i puerta.27Re' noq xk'ulik nupahqaaj reh i QaJaaw Dios chi chuyeew jino'q k'isa wak'uun, eh re' reh xuyeew wo' weh, re' i wili.28Je' re' noq re' hin yu'naak xin chalik chi ruq'ahteesjiik chuwach i QaJaaw Dios nim rajaawriik, eh naa rukamaniik reh nik' najtiil naa ruk'achariik, inki.
Eh xkiloq'ej i Dios ar. Re' rutz'uuy xub'an i Ana1Re' Ana je' wili i xuq'or parutiij:
Re' hin ma' k'isiin ta suuqb'ik i wánima ruum re' i QaJaaw Dios inye'wik nukowiil reh chi ma' nee ta kinyo'jik chi kiq'orob'jiik i ki-ixowanik nuwach. Re' hin ma' k'isiin ta insuuqb'ik nuk'ux ruuk', ruum re' reh inko'linik weh.2Eh ma' awach ta chik jino'q i wilik rusantohiil chuwach i reh, ma' awach taj inko'linik chi je' rukab' i reh, ma' xta chik jino'q Dios chi je' rukab' i reh.3Ma' awach taj i runimb'isaj riib' i ma' awach taj i kow neerub'an riib' ruuk' i nee ruq'or, ruum re' i QaJaaw Dios chu'nchel reht'al. Re' reh i rukoj rehtaal, eh i ruq'at i q'orik chinaah i ju'jun ruuk' chib'ih i rub'an.4Eh i rusach wo' wach i kiflecha i kow kiib' chi q'aq'inik, eh re' chik i ma' xta kikowiil i ruyeew kikowiil.5Re' taqe i suq naq kiwa' kihaa', yu'naak k'axik chik noq inkireq kiwa' kihaa'. Eh re' taqe inkikuy naq kiwa' kihaa', suq chik kiwa' kihaa'. Eh re' ixoq ma' inwihik ta naq ruha'lak'uun wuq'uub' chik i ruha'lak'uun xwihik. Eh re' ixoq k'ih naq i ruha'lak'uun yu'naak ma' aj k'isoom ta chik.6Eh re' i QaJaaw Dios inye'wik i k'acharik re' wo' reh ineesanik reh. Re' wo' reh inqasanik qeh panjul re' wo' reh i nuksanik cho qeh ar.7Re' QaJaaw Dios inye'wik qab'ehomal, re' wo' reh inye'wik qaneb'ahil, re' reh inye'wik qajaawriik, re' wo' reh ineesanik i qajaawriik.8Re' i QaJaaw Dios ineesanik paneb'a'il i neb'aa', eh i resaj panti' k'axik i rupahqaaj ruwa' chii' taq paat, eh i ruyeew chi kixilak taqe i wilik kajaawriik, i ruyeew chupaam i ye'aab' q'e' looq'. Ruum re' i QaJaaw Dios inehchanik reh i wach ak'al, eh chinaah i re' xuch'ikaa' chu'nchel i chib'ih jariik i wilkeeb'.9Re' i Dios incha'jinik keh i korik wach kik'ux ruuk'. Eh i ruyeew q'ab' chi kikimik i yiib' wach kina'ojb'al chupaam i ruq'equmaal i kimahk, ruum ma' awach taj i kow xa chi rib'il riib'.10Re' QaJaaw Dios naa rusacham kiwach i nixowanik wach, je' kahoq i naa ruye'em cho chikinaah kopan taxaaj. Eh re' wo' hoq i QaJaaw Dios naa ruq'atwiik q'orik chikinaah chu'nchel i tinamit. Eh naa ruye'em ruloq'il, eh naa ruye'em rajaawriik i ru reey xusik' wach, inki i Ana.11Eh chi riij i re', re' Elcana xsutinik reje parupaat ar Ramá. Eh re' i k'isa k'un Samuel xkahnik chi kamanik parupaat i Dios chi ri'sil i rajaawriik i Elí i k'amal kib'eeh aj tiij. Re' i yiib' wach na'ojb'al xkian i rak'uun i Elí12Re' taqe i rak'uun i Elí i k'amal kib'eeh aj tiij xkian i yiib' wach na'ojb'al, ma' xkiyeew ta rajaawriik i QaJaaw Dios.13Re' i k'amal kib'eeh aj tiij re' re' je' wili inki a'n: Noq re' taqe tinamit k'ahchi' kichaq'sam i tiwik reh kimayiij inkitaq'aaj reje i kimoso inkik'am reje jinaj i ch'ihch' ixib' naah.14Re' i kimoso ruuk' ixib' naah ch'ihch' re' re' inkich'ik iloq i tiwik pan xun, oon chupaam i nimaq kulk, oon chupaam i chaq'teesb'al tiwik. Eh nik' k'ihaal inkesaj cho ruuk' i ch'ihch' ixib' naah inkahnik chi keh i k'amal kib'eeh aj tiij. Je' re' inki a'n kuuk' chu'nchel i aj Israel imponik kiq'asaj i kimayiij ar Silo.15Eh noq komajaa' inkik'at i ruxeb'ohiil i tiwik inkiyeew chi kimayiij re' i rumoso i k'amal b'eeh aj tiij je' wili i ruq'or: Chayeew taq k'isinoq nutiib' chi rax reh chi nee nub'ah reh i k'amal b'eeh aj tiij, ruum wichaq' taq xayeew reh ma' nee ta chik i rik'ul taq aweh ruum xa re' wo' rax i ruk'ul, inki.16Eh wila' xkiq'or i kiq'asaniik reh i mayiij chi je' wili: ko qak'at peet i ruxeb'ohiil i tiwik koraj nee nak'am re' nik' pa' k'ihaal inawaaj, inko'q. Re' moso xkaqrik je' wili i xuq'or: Wila' ma' xayeew taq weh nee nuq'uch taq aweh nik' k'ihaal inwaaj, inki.17Eh re' taqe i k'ijool k'amal kib'eeh aj tiij re' re' xiik' naah i mahk xkian chuwach i QaJaaw Dios ruum ma' xponik ta panaq'kiwach i mayiij ink'amarik reje chuwach i QaJaaw Dios.18Eh re' i k'isa Samuel reh ma' rukanaa' taj i kamanik chuwach i Dios i rukoj chi riij i ruso' Efod korjinaq ruuk' lino.19Re' i rutuut i Samuel, ruch'ihil i rub'ahiil rajlaal haab' kiooj chi ruq'ahteesjiik i kimayiij chupaam i rupaat i Dios. Re' i rutuut i rukorb'isaj reje i runim rooq so' i rak'uun, eh i ruq'asaj reh.20Eh re' Elí i k'amal kib'eeh aj tiij i rupahqaaj rotob'il i Dios chinaah i Elcana, je' chinaah i rehk'een, je' wili xuq'or: Re' ta naq i QaJaaw Dios neen ye'wik cho k'ih-oq awak'uun awixq'uun ruuk' awehk'een wili jilow i rak'uun xuq'asaj reh i QaJaaw Dios, inki, eh xi sutinik wo' chik reje pankipaat.21Re' QaJaaw Dios noq i rukuxisaj i Ana inkahnik wo' chik wach k'achariik, kox-aasjik wo' chik ixib' rak'uun, eh ki'ib' rixq'uun. Eh re' i k'isa Samuel kow johtoq ruk'iih parukamaj i Dios.22Eh noq rijib' chik i Elí, xrib'iraj i yiib' wach na'ojb'al i xkian taqe i rak'uun kuuk' i chu'nchel i aj Israel. Re' taqe i rak'uun re' re' kiyohkik kuuk' taqe ixoq kikamanik chi chii' ookb'al reh i santo laj itz'ihy naah paat molb'al iib'.23Eh je' wili i xuq'or keh: Re' hin chu'nchel i tinamit inq'orik weh chi xiik' naah i yiib' wach na'ojb'al taq i na a'n. ¿Chib'ih reet noq yiib' taq wach tib'anik?24Ma' chih ta taq wak'uun ma' holohik ta k'isinoq rib'irjiik inkiq'or i rutinamiit i Dios taq chawiij.25Noq nee mahkunik chuwach i ras ruchaaq' jino'q neenehteesjik panti' k'axik ruum i q'atal q'orik. Eh noq nee mahkunik jino'q chuwach i QaJaaw Dios ma' awach ta chik neneesanik reh panti' k'axik, inki. Eh re' taqe i rak'uun i Elí xama' xkinimaj ta wo' hoq i xuq'or i kajaaw. Re' QaJaaw Dios ruyejaam chik wach chi naa rukansam taqe.26Eh noq k'ahchi' ruk'ulariik taqe re', re' i k'isa Samuel reh xakow chik i k'ihik i rub'an, eh q'e' imponik chuwach i Dios i runa'ojb'al je' wo' chikiwach i tinamit.27Eh chupaam i q'iij re' re' xponik jinaj i jalal ruq'oral i Dios ruuk' i Elí je' wili i xuq'or reh: Noq re' taqe aamaam awati't ye'ooj taqe pankowlaj kamanik ruum i reey ar Egipto re' hin xti xnuk'uhtaaj awajaawriik chikiwach.28Re' hin xnusik' taq chawach chi kixilak i k'ih ch'uq chi aj Israel chi xat kahnik taq chi k'amal kib'eeh aj tiij chi nuwach, reh chi naa taq aq'asam i mayiij, chi naa taq ak'atam i insensia chinaah i nu artaal. Reh wo' hoq chi naa taq akojom chawiij i Efod noq naa taq a'nam i nukamaj. Eh xnuyeew wo' q'ab' keh taq aamaam awati't chi naa rukahniik keh i mayiij inkiyeew i kuch aj Israel.29Eh yu'naak ¿chib'ih reet noq ma' imponik taq chawach taqe i mayiij nuq'orom i hin chi naa ruye'ariik chi nuwach? ¿Chib'ih reet noq q'e' nayeew kiloq'il awak'uun i hat k'ahchi' kiq'inaab'iik ruum i ruk'uxariik i chihooj laj mayiij inkik'am cho chi nuwach i nutinamiit Israel?30Eh re' i hin, ki Dios i aj Israel i nuq'orom naq chi chu'nchel i rak'uun chee awajaaw naa naq nukanaam taqe chi k'amal b'eeh aj tiij chi juneliik panukamaj, Xa re' la' yu'naak ma' naa ta chik nukojom taqe chub'aan i nukamaj, ruum re' hin naa nuye'em, ruloq'il awach inye'wik nuloq'il. Eh awach i ma' naa ta nuponiik panaq'wach, je' wo' hin ma' naa ta nuye'em rajaawriik.31Re' hin k'isiin ma' imponik i q'iij chi naa nusacham wach awajaawriik, je' wo' hoq i kajaawriik taqe aamaam awati't. Re' taqe awak'uun, awiih aamaam naa kikimiik reje noq komajaa' kirijb'ik.32Q'e' ti' i naa ruchaliik cha naah xanaa rutib'iik ak'ux noq naa awilom chi k'ahchi' taqe nukuxisam chu'nchel awuch aj Israel. Eh chu'nchel i awach aweh naa kikimiik reje noq komajaa' kirijb'ik.33Xa re' la' jinaj keh i ma' tokoom ta wuuk' i k'amal kib'eeh aj tiij ma' naa ta nukansam, re' reh ma' k'isiin ta naa ruye'em ruti'kiil ak'ux, ma' naa ta chik awilwiik ruum oq'ik naa a'nam. Eh chu'nchel awak'uun awiih aamaam komanaan noq naa kikimiik reje.34Re' naa akojom wii' rehtaal chi korik i k'ahchi' nuq'orom aweh, re' i naakik'ulum i kiib' chi awak'uun re' Ofni, i Finees. Re' keh xa chupaam i jinaj chi q'iij naa kikimiik.35Re' hin konaa chik nusik'im wach i naa nukojom chi k'amal b'eeh aj tiij panukamaj. Re' reh naa rukamaniik chi holohik je' rukab' inwaaj i hin. Re' hin naa nuye'em k'ih-oq rak'uun riih rumaam chi juneliik, eh naa wo' nuye'em q'ab' chi naa rukamaniik parukamaj i reey naa nusik'im wach.36Eh chu'nchel awach aweh konaa kikahniik chi k'achalkeeb' naa kichaliik ruuk' i k'amal kib'eeh aj tiij naa nusik'im wach, naa kipahqaam kitumiin reh re' ruuk' i plata naa kipahqaam kikaxlanwi'k reh. Eh naa wo' kipahqaam kikuyb'al reh k'amal kib'eeh aj tiij, inki Dios, inki. Re' QaJaaw Dios xuq'oreej parusaq wiriik i Samuel1Re' k'isa k'ijool Samuel kamanik i rub'an parupaat i Dios re' Elí ink'amwik rub'eeh. Eh chupaam taqe q'iij re' re', re' i QaJaaw Dios ma' xata k'ahchi' taqe ruq'oreem i tinamit, eh ma' xata wo' k'ahchi' ruk'uhtaam cho keh i xa chib'ih jariik pan kisaq wiriik.2Re' Elí rijib' chik ma' nilwik ta chik chi korik, eh pan jinaj aq'ab' yoklik paruwarb'al.3Eh re' i Samuel reh ar yoklik chupaam i rupaat i QaJaaw Dios re' wilik wii' i loq'laj kaxa. Eh re' i rusaquumb'aal i QaJaaw koqoplik naq.4Re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or chaloq: Samuel, inki. Re' Samuel je' wili chaq'wik xub'an: Ayu' wilkiin jaaw, inki.5Eh re' Samuel rajimam riib' xooj ruuk' i Elí je' wili xuq'or:
Ayu' wilkiin jaaw ¿Chib'ih naq inche kinawaaj wii'? inki.
Re' Elí je' wili i ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hin ma' k'ahchi' ta kaat nuyuq'eem hiy wo' chik tiyook ar, i nuchjik, eh xooj wo' chik yohkoq.6Eh xq'orob'jik wo' chik cho ruum i QaJaaw Dios: Samuel, inuchjik.
Eh re' Samuel xooj wo' chik rajimam riib' ruuk' i Elí:
Ayu' wilkiin jaaw ¿chib'ih naq inche kinawaaj wii'? inki.
Re' Elí je' wo' chik wili i xuq'or reh: Re' hin wak'uun ma' k'ahchi' ta kaat nuyuq'eem, hiy wo' chik tiyook ar, i nuchjik.7Eh re' Samuel komajaa' naq i runab'eej chi re' i QaJaaw Dios k'ahchi' ruq'orinik reh, ruum komajaa' wo' naq inq'orob'jik cho juriim-oq ruum i Dios.8Eh paroxpeech re' QaJaaw Dios xuq'oreej wo' chik i Samuel, eh re' Samuel rajimam wo' chik riib' xooj ruuk' i Elí je' wili xuq'or:
Ayu' wilkiin jaaw ¿Chib'ih naq inchel kinawaaj wii'? inki.
Xrilow chi je' re' Elí xunab'eej chi re' QaJaaw inq'orinik cho reh i k'isa k'ijool Samuel.9Ruum aj re', re' i Elí je' wili i xuq'or reh:
Hiy wo' chik tiyook ar wila' xat ruq'oreej chik cho junriim-oq i QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik cha a'n: Ayu' wilkiin Jaaw hin awaj kamanoom cha q'or chib'ih i naa aq'orom, tiko'q reh, inki.
Eh re' i Samuel xooj wo' chik yohkoq paruye'aab'.10Eh re' i QaJaaw Dios xchalik ruuk' i Samuel xiq'oreej wo' chik, je' rukab' i xub'an taqe pampeet je' wili xuq'or:
Samuel, Samuel, inki.
Re' Samuel je' wili i chaq'wik xub'an:
Jaaw re' hin, hin awaj kamanoom k'ahchi' kaat b'iram cha q'or chib'ih i naa aq'orom, inki.11Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hin jinaj i na'ojb'al naa nub'anam kuuk' i aj Israel, noq naakib'iram rib'iral naa rutib'iik i kixikin kab'chel.12Chupaam ponoq i q'iij re' re' naa nub'anam ruuk' i Elí re' k'amal kib'eeh aj tiij aha' wilik i ti' k'axik nuq'orom cho rib'iral chi naakik'ulum i rak'uun je' wo' taqe i riih rumaam ma' naa tarik'iikwach.13Re' hin nuq'orom cho rib'iral chi naa nuye'em taqe panti' k'axik chi juneliik i rak'uun taqe i riih rumaam i Elí ruum i yiib' wach na'ojb'al i xkian taqe i rak'uun. Re' hin naa nusacham kiwach chi jumpech ruum re' Elí reht'al wo' naq, eh ma' xuq'il ta taqe.14Ruum aj re', re' hin nuq'orom i xti korik chi re' yiib' wach na'ojb'al xkian i rak'uun i Elí ma' jaruuj naa nukuyum, ni xata naq ruuk' k'atoj mayiij, ni xata naq ruuk' chik jino'q mayiij, inki.15Eh re' i k'isa k'ijool Samuel xooj wo' chik yohkoq korehtaal chik saq'ik chi junwaar, eh xuteh taqe i ru puertahiil i rupaat i QaJaaw Dios, xyo'jik ma' xuk'utjaaj ta reh i Elí i xq'orarik reh parusaq wiriik ruum i Dios.16Eh re' i Elí xuyuq'eej ruuk' i Samuel je' wili xuq'or reh:
Samuel hat wak'uun noq wilkaat anq'or aweh, inki.
Ayu' wilkiin jaaw, inki noq chaq'wik i Samuel.17Eh re' Elí je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih jariik i xuq'or aweh i QaJaaw Dios? Re' hin i nupahqaaj otob'il aweh chi cha q'or weh chu'nchel maakeb'aa' chi nuwach, ruum wii xakeb'aa' chi nuwach chib'ih i xuq'or aweh i QaJaaw re' reh kow i ti' k'axik naa ruye'em cho cha naah, i nuchjik.18Eh re' i Samuel xuk'utjaaj wo' reh i Elí chu'nchel i xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios.
Re' Elí je' wili i xuq'or reh:
Chu'nchel i re', re' QaJaaw Dios xq'orik i ruk'ul chi neena a'n je' rukab' imponik chuwach i reh, i nuchjik.19Eh re' Samuel kow johtoq ruk'iih, ma' xkanab'jik ta ruum i QaJaaw Dios xub'an wo' ruuk' chu'nchel i ruq'orom rib'iral reh.20Eh chu'nchel i aj Israel wilkeeb' chupaam i ye'aab' Dan, eh xponik ko chupaam i ye'aab' Beerseba xkireq chi riij chi re' i Samuel xti manlik jalal ruq'oral i QaJaaw Dios.21Re' QaJaaw Dios xuk'uhtaaj wo' chik riib' chuwach i Samuel parusaq wiriik ar Silo. Eh ar xuq'or reh i ruk'uhb'aal. Eh re' Samuel i ruq'or wo' chik keh i aj Israel i xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj filisteo xkiq'uch i loq'laj kaxa i molooj wii' i k'uhb'aal1Eh re' taqe i aj filisteo xkimol cho kiib', xi chalik chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' taqe i aj Israel xi elik cho chi kik'ulb'ejiik, ar kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Eben-ezer. Eh re' taqe i aj filisteo ar xkiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Afec.2Re' keh kow xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Eh re' taqe i aj filisteo je' naakijib' miil i ki soldado i aj Israel xkikansaj chupaam i q'aq'inik re' re'.3Eh noq xi sutinik reje i aj Israel chupaam i ki-itz'ihy naah paat, re' taqe k'amal b'eeh chi kixilak je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih reet noq xooj ruq'asaj i QaJaaw Dios pan kiq'ab' i aj filisteo? Re' hoj naa qak'amam reje Silo i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, reh chi neen wihik pan qaxilak chi je' re', re' QaJaaw Dios nee qoh ruko'leej chikiwach taqe ixowaal re' re', inki taqe.4Re' taqe i aj Israel xkitaq'aaj wo' reje taqe i winaq ar Silo xkik'am reje i loq'laj kaxa wilik rehtalil i kiib' chi k'achareel chinaah wilik kixiik', molik wii' ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios nim rajaawriik. Eh re' Ofni re' Finees kiib' chi rak'uun i Elí k'amal kib'eeh aj tiij, chucheel i loq'laj kaxa wilkeeb' noq xiooj.5Eh noq xponik i loq'laj kaxa i molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, i kimolom wii' kiib' i aj Israel yohb'aal wach noq xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux xanq'ajb'anik chik paam i ye'aab' xkian.6Noq xkib'iraj i aj filisteo chi xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kik'erem kichii' i aj Israel pan kiye'aab'? inki taqe. Eh xkib'iraj wo' rib'iral chi xkik'am reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios pan kiye'aab' i aj Israel.7Re' taqe i aj filisteo xchalik kiyo'jiik je' wili i xkiq'or: Re' Dios xk'ulik chik iloq pan kiye'aab' wilik wii' i ki-itz'ihy naah paat i aj Israel. Re' wili ma' jank'al tanb'aan, yu'naak i hoj naa kisacham qawach.8Eh je' wili xkiq'or: ¿Awach neenko'linik qeh pan q'ab' i Dios? re' reh nim rajaawriik. Re' reh xtaaq'anik chaloq i runimaal ti' k'axik chikinaah i aj Egipto panchiq yuuq', eh xusach kiwach.9Eh qakowb'isaj taq qak'ux i hoj aj filisteo, nee ta naq inqakowb'isaj qiib' chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel reh chi ma' nee ta qohkahnik chi ri'sil i kajaawriik je' rukab' noq xi kahnik i keh chi ri'sil i qajaawriik i hoj, inki taqe.10Re' taqe i aj filisteo xkitoq'aa' i kowlaj q'aq'inik, eh xkian reh i aj Israel xkimol chi elik chupaam i ki-itz'ihy naah paat. Xa re' la' yohb'aal wach i xikimik lajeeb' ru ka'winaq miil chi aj Israel i xikimik re' ruuk' i xa chi kooq kib'ehik.11Eh re' i loq'laj kaxa i molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xkiq'uch, eh kikansaj i Ofni i Finees i kiib' chi rak'uun i Elí.12Eh jinaj i winaq re' ruuk' riih rumaam Benjamín xumol chi elik chikiwach i aj q'aq'ineel xa chupaam wo' hoq i q'iij re' re' xponik ar Silo, xiheel i ruso', eh tolin pooq i wach naah.13Noq xponik ar, re' Elí tzunlik pan xiila chii' puerta tz'eht i rub'an reje wach b'eeh, ruum yo'jik i rub'an i ránima ruum i rukapeb'jiik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Re' winaq re' re' xokik chupaam i tinamit, eh xuq'or keh i tinamit chib'ih i xk'ularik, eh re' taqe i tinamit ma' k'isiin ta noq xkik'er kichii' ruum kiyo'jiik.14Eh noq xrib'iraj i Elí chi k'erik kichii' i tinamit je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih inchireet noq xak'erik chik kichii' k'ahchi' kitukem kiib' taqe re'? inki.
Eh rajimam riib' xponik i winaq xuq'or i koq reh i Elí chib'ih xk'ularik.15Re' Elí ach naq kiib' ma' jinaj siento haab' i wilik reh k'ahchi' naq chik ruq'equmriik paam inaq'wach.16Re' winaq je' wili i xuq'or i koq reh i Elí:
Re' hin xinelik cho panq'aq'inik chikiwach i aj filisteo xa xwesaj cho wiib', inki. Eh re' Elí xupahqaaj reh i winaq chi je' wili:
¿Chib'ih jariik xk'ularik hat wak'uun noq wilkaat? inki.17Eh re' winaq je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' taqe i aj filisteo xkian reh i aj Israel, ma' k'isiin i xikimik, eh re' taqe awak'uun kab'chel re' Ofni, i Finees xkikansaj wo' hoq. Eh re' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xkiq'uch wo' hoq i aj filisteo, inki.18Eh noq xrib'iraj i Elí chi xq'ucharik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xk'awlooj reje chi riij pan xiila chi chii' i puerta tzunlik wii' xutoq i ralaq, eh xkimik ruum riji' winaq chik xama' rukuy ta naq chik riib'. Eh ka'winaq haab' xwihik chi taaq'anik ar Israel.19Re' ril-iib' i Elí i rehk'een i Finees wach k'acharik naq wilik ach naq k'isiin ma' ink'ulik ruk'ux. Eh noq xrib'iraj chi xkiq'uch i loq'laj kaxa, eh chi xkimik i rajaaw i rub'ahiil chi xkimik i rub'ahiil, xchalik lom i ruti'kiil xk'ulik ruk'ux.20Eh noq xkilow ixoq k'ahchi' kilwiik reh chi kimik chik i rub'an ixoq xk'ulik ruk'ux je' wili i xuq'or reh: Mat qajik kapeew re' aha'lak'uun x-aasjik k'isa k'un, inki taqe reh. Eh re' ixoq ma' xchaq'wik taj ruum xsahchik ruk'ux.21Re' k'isa k'un Icabod i rub'ihnaal xkikoj, je' re' xkikoj reh ruum xelik i ruloq'il i Dios chi kixilak i aj Israel ruum xkiq'uch i tokoom tinamit i loq'laj kaxa, eh xkimik chik i rub'ahiil, eh xkimik wo' hoq i Elí rajaaw i rub'ahiil ixoq re' re'.22Eh xkiq'or chi xelik chik i kiloq'il i aj Israel ruum xkiq'uch chik i tokoom tinamit i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj filisteo xkik'am reje i loq'laj kaxa pan kitinamiit1Noq kiq'uchum chik i loq'laj kaxa molooj wii' i ruk'uhb'aal i Dios taqe i aj filisteo xkesaj reje Eben-ezer xkik'am reje pan tinamit Asdod.2Eh ar xooj kiyeew parupaat i kitz'aqoj tiyoox Dagón rub'ihnaal, ar xkiyeew i koq chucheel i tiyoox re' re'.3Eh chi junwaar chik noq xi ponik ar aj Asdod xponik kireq i kitiyoox Dagón rub'ihnaal chi kutlik chik wach ak'al chuwach i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios. Xkilow chi je' re' xkimol johtoq i Dagón xkiyeew wo' chik paruye'aab'.4Noq xi ponik i tinamit re' re' chi junwaar xponik wo' chik kireq i Dagón chi kutlik wach ak'al chuwach i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios, toqeel chik i ralaq, eh toqeel wo' chik kab'chel i q'ab', wilkeeb' reje chi chii' i puerta, eh ach wo' re' i rutohnaal raa' ma' xtoq taj.5Ruum aj re', re' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij parukamaj i Dagón, ruch'ihil taqe i kiloq'inik reh ar Asdod ma' inkiye'q' ta chi jumpech aha' xq'ehb'ik wii' i kitiyoox re' re'.6Chi riij i re', re' i QaJaaw Dios xuyeew chaloq i runimaal ti' k'axik, i runimaal yo'jik chikinaah i aj Asdod re' re'. Xuyeew chee yab'ilaal chikinaah, xinujik chi sipjeel.7Eh noq xkilow i aj Asdod chi je' re' i k'ahchi' kik'ulum, je' wili xkiq'or: Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel ma' ruk'ul ta chi wilik pan qaxilak. Re' Dios re' re' kow k'ahchi' rub'anam i ti' k'axik qeh i hoj, je' wo' reh i Dagón qadios, inki taqe.8Eh xkitaq'aaj ruk'amariik chu'nchel i k'amal kib'eeh i aj filisteo, xkimol kiib' kuuk' xkipahqaaj keh chi je' wili:
¿Chib'ih i naaqanam ruuk' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios? inki taqe.
Neerub'an chi neenqak'am reje chupaam i tinamit Gat, inki taqe.
Eh re' taqe i aj filisteo xkik'am wo' reje ar i loq'laj kaxa.9Eh noq kik'amam chik reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios koxuyeew wo' chaloq i runimaal yo'jik chikinaah i wilkeeb' Gat, xuyeew chee yab'ilaal chikinaah re' ruuk' i nimaq taq sipjeel, xelik cho keh chi nimaq chi kok' taq.10Eh re' taqe i aj filisteo ar chik xkik'am reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios ar Ecrón. Eh noq xkilow chi je' i wilkeeb' chupaam i tinamit Ecrón chi xooj k'oloq i loq'laj kaxa chi kixilak, je' wili xkiq'or: Xkik'am cho qeh i loq'laj kaxa molik wii' ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel reh chi naaqakimiik, chi qunchelaal i hoj, inki taqe.11Eh chupaam chu'nchel i tinamit re' re' xchalik i runimaal yo'jik xkitaq'aaj ruk'amariik i chu'nchel i k'amal kib'eeh i aj filisteo, je' wili xkiq'or: Chawesaj taq reje panqatinamiit i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel chak'am wo' taq chik reje paruye'aab' reh chi ma' nee ta qoh rukansaj i hoj chiquncheel, inki taqe.12Eh re' i tinamit ma' kikimik taj, i nelik chaloq i sipjeel chikiij xak'erik chik kichii' ruum i ruti'kiil xanq'ajb'anik chik paam i taxaaj inki a'n. Re' aj filisteo xkiq'asaj wo' chik i loq'laj kaxa pan tinamit Israel1Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios wuquub' poh xub'an pan kitinamiit i aj filisteo.2Eh re' keh xkitaq'aaj kik'amariik taqe i k'amal kib'eeh aj tiij, taqe aj q'ij, xkipahqaaj keh chi je' wili:
Chaq'or taq qeh i hat chib'ih i naa qa'nam ruuk' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, eh nik' wach noq naa wo' chik qasutem reje paruye'aab', inki taqe.3Re' keh je' wili i xkiq'or:
Wila' re' taq i hat naa aq'asam i loq'laj kaxa molik wii' ruk'uhb'aal i kaJaaw i ki Dios i aj Israel, cha taq'aaj taq reje jino'q i siih chupaam tojb'al riij taq amahk. Wila' xa a'n taq i je' re' nee taq ti k'acharik, eh nee taq inanab'eej chib'ih reet noq xuyeew taq cha naah i ti' k'axik re' re', inki taqe.4Re' taqe i aj filisteo xkipahqaaj reh taqe re' chi je' wili:
¿Chib'ih jariik i neenqasiij reh i Dios? inki taqe. Re' keh je' wili xkiq'or nee taq inataq'aaj reje pan kaxa ho'oob'-oq chi je' ruwii' sipjeel re' ruuk' i oro korjinaq wii', pankib'ihnaal taqe i k'amal ab'eeh taq i hat aj filisteo.
Eh ho'oob'-oq i ch'ooh oro korjinaq wii' ruum re' taqe re' k'ahchi' rub'aniik ti' k'axik aweh taq i hat je' wo' k'amal taq ab'eeh.5Eh nee taq inayejaa' kijalwaach taq asipjeel ruch'ihil i ch'ooh ruum re' taqe re' k'achi' rujot'wiik keh taq aatinamiit, eh nee taq i nayeew ruloq'il i ki Dios i aj Israel. Nee taq i nayeew reh i ki Dios i aj Israel chi je' re' nee oon naq inche resaj i ti' k'axik taq cha naah, je' wo' chikinaah taq aadios, chikinaah taq atik.6¿Chib'ih reet noq i naa kowb'isaj taq anaah je' rukab' xkian i aj Egipto, ruch'ihil i kireey? Re' taqe re' yohb'aal wach i ti' k'axik xkik'am cho chikinaah kora'j xkiyeew q'ab' re' chi xi elik chaloq taqe i aj Israel pan kitinamiit.7Re' taq i hat cha taq'aaj taq ruyejeb'jiik jinaj i ak'laj kareta, Eh nee taq i nak'am chaloq i kiib' chi ixoq wakax wilik kak'uun ma' jank'al ta nokik per per wach chee' rij kinaah. Eh nee taq i nalaq'aa' kiwach reh chi pankib'al nee kiwihik, xa re' la' ma' nee ta nooj chikiij i kak'uun nee taq inakanaa' cho pan kikoraal.8Chi riij i re' nee taq i nak'am chee loq'laj kaxa molooj wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios nee taq i nayeew reje pan kareta. Eh nee taq i nayeew pan jino'q kaxoon taqe i oro korjinaq wii' naa asihim taq reje reh i Dios chi riij taq amahk, eh nee taq i naa taq'aaj reje i kareta chi rutkeel.9Eh nee taq inakoj rehtaal i kareta mi chi korik neenooj ar Bet-semes re' kiye'aab' i aj Israel. Ar taq nee nakoj rehtaal chi re' i ki Dios i aj Israel inye'wik chaloq i ti' k'axik k'ahchi' qak'ulum. Eh wila' ma' chi korik xooj kareta ar taq neenqakoj rehtaal chi ma' re' tee reh xye'wik cho reh xa xchalik chi qanaah, inki taqe.10Eh re' taqe i winaq re' re' xkian i xq'orarik keh, xkik'am wo' chaloq i kiib' chi ixoq wakax xkikanaa' taqe i kak'uun pan koraal, eh xkilaq'aa' kiwach ixoq wakax xkib'ak' reje i kareta wach kinaah,11Chi riij i re' xkiyeew reje pan kareta i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, xkiyeew wo' reje pan kareta i kaxoon kiye'em wii' i rehtaliil i kisipjeel, ruch'ihil i kijalwaach i ch'ooh oro taqe korjinaq wii'.12Chi riij i re', re' xkitaq'aaj reje i junk'uhl chi ixoq wakax xkik'am reje kareta xiooj chi korik chupaam i rub'eeh i tinamit Bet-semes ma' xkijal taj i kib'eeh, ni xata pansak'aaj, ni xata pantz'eet. Eh re' taqe i aj filisteo xkitahqeej reje i kareta korehtaal xponik pank'ula't reh i Bet-semes.13Eh re' taqe i patim Bet-semes chuquj trigo inki a'n wach k'ixkaab' noq xkilow chi wilik pan kareta i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios ma' k'isiin ta xsuuqb'ik kik'ux.14Noq xponik i kareta chupaam i ruye'aab' i Josué wilik paruyuq'ul i Bet-semes, eh ar wilik wii' jinaj i nimlaj ab'aj. Re' taqe i aj Israel ar xkipaxej i kareta xkiluk' jinaj i q'aaq', eh xkik'at i kiib' chi ixoq wakax chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios.15Eh noq komajaa' naq inkipaxej i kareta re' taqe i riih rumaam i Leví xkiqasaj i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, xkiqasaj wo' hoq i kaxoon wilkeeb' wii' taqe i xa chib'ih jariik oro korjinaq wii'. Eh ar xkitub'aa' chinaah i nimlaj ab'aj, chupaam i q'iij re' re', re' taqe i wilkeeb' ar Bet-semes xkiq'asaj i kik'atoj mayiij, je' wo' taqe i xa mayiij chuwach i QaJaaw Dios.16Eh noq xkilow chi je' re' taqe i ho'oob' chi k'amal kib'eeh i aj filisteo xa chupaam i q'iij re' re' xi sutinik reje pan tinamit Ecrón.17Re' taqe i ho'oob' chi rujalwaach sipjeel oro korjinaq wii' xkiq'asaj i aj filisteo reh i QaJaaw Dios chi riij i kimahk, jinaj i pankib'ihnaal i aj Asdod, jinaj i pankib'ihnaal i aj Gaza, jinaj i pankib'ihnaal i aj Gat, eh jinaj i pankib'ihnaal i aj Ecrón.18Eh re' taqe i kijalwaach i ch'ooh oro korjinaq wii' je' k'ihaal i jar ch'uq kitinamiit i aj filisteo, je' wo' k'ihaal i k'amal kib'eeh, je' wo' k'ihaal i kitinamiit sutimaj riij chi koraal tz'aq, je' wo' k'ihaal i kok' tinamit ma' sutimaj ta riij chi koraal tz'aq. Eh re' nimlaj ab'aj xkiyeew wii' i loq'laj kaxa ko wilik wo' chupaam i ruye'aab' i Josué yu'naak re' wilik paruyuq'ul i Bet-semes.19Re' QaJaaw Dios wilik taqe i winaq xukansaj aj Bet-semes ruum xkilow qohoq paam i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Lajeeb' ru kajwinaq chi winaq i xukansaj taqe chupaam i q'iij re' re'. Re' taqe i tinamit xasuq chik kioq'ik ruum i runimaal i ti' k'axik xye'arik cho chikinaah ruum i QaJaaw Dios.20Eh xkilow chi je' re' i patim ar Bet-semes je' wili xkiq'or: ¿Awach i neerub'an ruko'ljiik riib' chuwach i qaDios wilik ruSantohiil? ¿Awach chik aj uuk' naa qataq'aam reje i loq'laj kaxa? inki, taqe.21Eh kitaq'aaj i taqareel ar Quiriat-jearim, je' wili i xkiq'or reje: Re' taqe i aj filisteo xkiq'asaj wo' chik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios neerub'an chi nee taq ink'ulik ak'am, inki taqe.1Eh re' taqe i patim ar Quiriat-jearim xi chalik chuk'amariik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Eh ar xponik kiyeew parupaat i Abinadab i patim nah yuuq', chi riij i re' xkikuxisaj i rak'uun Eleazar i rub'ihnaal reh chi re' reh xcha'jinik reh i loq'laj kaxa. Re' Samuel xkahnik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj Israel2Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios juninaq haab' xwihik Quiriat-jearim. Eh re' taqe i aj Israel xakow chik inkipahqaaj chi naa kitoob'jiik ruum i QaJaaw Dios.3Eh re' i Samuel je' wili i xuq'or keh chu'nchel i aj Israel: Wila' xti korik chi nawaaj taq aq'asam awiib' reh i QaJaaw chu'nchel taq awánima, chawesaj taq reje chu'nchel i tiyoox, je' wo' hoq i tiyoox Astarot b'ih chaq'asaj taq aak'achariik reh i QaJaaw Dios, xa re' taq chik i reh naa aye'em ruloq'il. Chi je' re' nee taq tiruko'leej pan kiq'ab' taqe i aj filisteo, inki.4Eh re' taqe i aj Israel xkesaj wo' reje chi kixilak i rujalwaach i Baal, je' wo' hoq i rujalwaach i Astarot xa re' chik i QaJaaw Dios xkiyeew ruloq'il.5Eh re' Samuel je' wili xuq'or keh: Chawunchelaal taq i hat aj Israel naa taq amolom awiib' ar Mizpa, eh re' hin neenub'an nutiij taq chawiij chuwach i Dios, inki.6Eh xkimol wo' kiib' i aj Israel ar Mizpa ar kesaj i ha' panjul, eh kichihkaaj chi kimayiij chuwach i QaJaaw Dios. Eh xkikuy kiwa' kihaa' i je' wili xkiq'or: Re' hoj xti korik wo' hoq chi xoj mahkunik chuwach i QaJaaw Dios, inki taqe. Eh re' i Samuel xkahnik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj ar Israel.7Eh noq xkib'iraj i aj filisteo chi kimolom kiib' i aj Israel ar Mizpa. Re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Noq xkib'iraj chi je' re' i aj Israel ma' k'isiin taxiyo'jik.8Eh je' wili xkiq'or reh i Samuel: Cha a'n otob'il qeh maakanaa' i tiij chi q'iij chuwach i QaJaaw i qaDios. Reh chi nee qoh ruko'leej pan kiq'ab' i aj filisteo, inki taqe.9Eh re' Samuel xukansaj jinaj i k'isa tentzun manlik wach noq xuk'at chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios. Eh xupahqaaj i rotob'il i QaJaaw Dios chikiij chu'nchel i aj Israel, eh x-ib'irjik wo' hoq i rutiij.10Noq k'ahchi' ruq'asam i k'atoj mayiij i Samuel, re' taqe i aj filisteo xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Re' QaJaaw Dios jinaj i je' kowlaj kahoq xuyeew cho chikinaah ruum i re' ma' k'isiin ta xiyo'jik je' aj re' noq xb'aan keh kuum i aj Israel.11Re' taqe i aj Israel xi elik reje ar Mizpa, xiooj chub'anariik keh i aj filisteo, ar wach k'ixkaab' wilik ar Bet-kar.12Eh re' Samuel xuchop chaloq jinaj ab'aj xuyeew pankiyejaal i Mizpa ruuk' i ye'aab' Sen, Eben-ezer i b'ih xukoj re' b'ihnaal wili iraaj ruq'orom ko ayu' k'achi' kooj rutob'eem i QaJaaw Dios.13Re' taqe i aj filisteo xb'aan keh ma' kota chik xkichop naah i kiye'aab' i aj Israel. Nik' najtiil xk'acharik i Samuel, re' Dios ma' xitob'eej ta taqe i aj filisteo.14Eh re' taqe i ye'aab' kichopom naah i aj filisteo xelik reje ar Ecrón xponik ko ar Gat xkichop wo' chik naah i aj Israel. Je' re' noq xkik'am wo' chik i kiye'aab' i aj Israel i kichopom naq naah taqe i aj filisteo. Eh xi wihik pansuqkiil k'uxliis i aj Israel kuuk' i aj amorreo.15Eh nik' najtiil xk'acharik i Samuel je' re' najtiil xwihik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj Israel.16Eh rajlaal haab' inooj chupaam i tinamit Bet-el, je' wo' ar Gilgal, je' wo' ar Mizpa imponik q'atal q'orik chikinaah taqe i tinamit wilkeeb' chupaam taqe i ye'aab' re' re'.17Eh re' i Samuel insutinik wo' chik reje Rama ruum ar wilik i rupaat. Re' reh ko ar i rub'an chaloq i q'ataj q'orik chikinaah chu'nchel i tinamit Israel. Eh ar wo' xuyejaa' jinaj i artaal loq'oomb'al reh i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj Israel xkipahqaaj kireey1Noq xrijb'ik chik chi korik i Samuel xupab'aa' taqe i rak'uun chi q'ataj q'orik chinaah i tinamit Israel.2Re' i peet rak'uun, Joel i rub'ihnaal, eh re' i chaq'b'ees Abías i rub'ihnaal. Re' taqe re' i xi wihik chi q'ataj q'orik chinaah i tinamit Beerseba.3Xa re' la' re' taqe ak'uunb'ees re' re' ma' xkian ta chik i q'ataj q'orik je' rukab' i xub'an i kajaaw. Eh xkik'ax wach i tumiin, xkik'ul i tumiin xa ruuk' i chukuj q'orik ma' xkian taj i q'ataj q'orik parub'ehel.4Xkilow chi je' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj Israel xkimol reje kiib' xiooj chi q'orob'jiik i Samuel ar Ramá.5Je' wili xkiq'or reh: Re' hat, hat chik mama' winaq. Eh re' taqe awak'uun ma' je' ta chik rukab' i hat. Je' re' noq chapab'aa' jino'q qareey reh chi re' chik i reh neenkahnik chi taaq'anik chi qanaah, je' rukab' noq wilik kireey nimaq tinamit, inki taqe.6Eh re' Samuel ma' xponik ta chuwach chi xkipahqaaj reh chi naa rupaab'aam jino'q kireey chi re' chik i reey re' re' naa rutaaq'aniik keh ruum aj re' xuq'oreej i Dios parutiij.7Eh re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel: Re' hat chayeew keh i tinamit inkipahqaaj aweh chanab'eej noq ma' re' tee hat ma' ti ponik ta panaq'kiwach, re' la' hin ma' kimponik ta panaq'kiwach reh chi ma' nee ta nub'an i taaq'anik chikinaah.8Xa re' wo' noq xwesaj taqe cho Egipto kitoq'aam cho rub'aan taqe i yiib' wach na'ojb'al re' re'. Eh xi k'uloq ayu' yu'naak xin kiq'eb' chi riij kik'ux. Xa k'ahchi' wo' cho kiloq'em i tiyoox, je' wo' re' i k'ahchi' keeb' aweh i hat yu'naak.9Je' re' noq chayeew keh inkipahqaaj aweh: Xa re' la' xti cha q'or rikorkiil keh chib'ih i naa kianam, eh nik' wach i wihik chi ri'sil i rajaawriik jino'q i reey, inki.10Eh re' Samuel xuq'or keh i tinamit k'ahchi' kipahqaam kireey chu'nchel i xuq'or i QaJaaw Dios.11Re' Samuel je' wili i xuq'or keh:
Re' i naa rokiik chi reyil taq cha naah, je' wili i naa rub'anam taq awuuk', wilik taq aawak'uun naa rukojom chi soldado hiil, wilik i naa rukojom chi b'ehik pan kareta, wilik naa rukojom chi b'ehik chi riij taqe kawáyu, wilik i naa rukojom chi b'ehik chi kooq naa kojiik chi peet b'eeh chuwach i rukareta.12Eh wilik i naa rukojom chi k'amal kib'eeh i jinaj miil chi soldado, eh wilik i naa rukojom chi k'amal kib'eeh i lajeeb' roxk'ahl chi soldado Eh wilik taq aweh i hat i naa rukojom chi b'anaj arado parak'aal, eh chi molariik taqe i wach i rutik. Wilik i naa rupab'aam chi ruyejeb'jiik i kareta taqe i tz'a'amb'al reh q'aq'inik.13Eh wilik awixq'uun naa rukojom chi ye'jan reh ink'ohnik laj iq'oom eh naa rukojom chiyej-an ruwa', eh naa taqe rukojom chiyej-an rukaxlanwi'k.14Eh naa ruchopom kinaah taqe i xti holohaq ak'al, naa wo' ruchopom naah taq aholohaq uuva, je' wo' taq aholohaq chee' olivo. Eh naa ruq'asam keh taqe naa kiwihiik chi kamanik ruuk'.15Eh naa taq kaat ruminim chupaam chi naa taq aye'em i jinaj libra naa taq awesam chinaah i lajeeb' libra i wach taq atik, je' wo' re' i naa rub'anam ruuk' i wach taq aa-uuva, naa ruye'em keh i raj kamanoom.16Re' reey re' re', naa wo' ruq'uchum taq aweh taqe amoso winaq, je' wo' taqe amoso ixoq. Eh naa wo' ruq'uchum aweh taq i holohaq b'ooyax je' wo' taq aholohaq b'uurux naa rukojom taqe chi kamanik.17Eh wila' wilik lajeeb'-oq taq aachikoop jinaj i naa ruq'uchum taq aweh. Eh naa wo' taq kaat ruminim parukamaj i reh.18Re' taq i hat naa taq awoq'iim ruum i ti' k'axik naa rub'anam taq aweh i reey naa taq asik'im wach, naa naq taq chik apahqaam otob'il reh i QaJaaw Dios xa re' la' re' reh xama' naa ta wo' chik taq kaat rutob'eem, inki.19Eh re' taqe i tinamit ma' xkiyeew ta rajaawriik i xq'orarik keh ruum i Samuel, je' wili i xkiq'or:
Re' hoj ma' xta nqaaj reh, inqaaj la' chi nee napab'aa' jino'q qareey.20Chi je' re', re' chik i reh neenkahnik chi taaq'anik chi qanaah, eh nee ruk'am qab'eeh panq'aq'inik je' rukab' noq kitaq'ab'jik i tokoom tinamit ruum i kireey, inki taqe.21Eh noq xrib'iraj i Samuel chi je' re' i xkiq'or i tinamit Israel xuq'or wo' chik reh i Dios parutiij.22Eh je' wili xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios:
Chayeew keh inkipahqaaj aweh chapab'aa' jino'q kireey.
Chi riij i re', re' Samuel xuq'or keh chu'nchel i aj Israel chi kisutinoq reje chi kiju'junaal chupaam i kiye'aab' xi chalik wii'. Re' i Saúl pa'ab'jik chi reey1Chi kixilak taqe i riih rumaam Benjamín xwihik chaloq jinaj i winaq Cis i rub'ihnaal kowlaj winaq. Rak'uun i Abiel, riih i Zeror, xikin riih i Becorat re' i rak'uun Afia.2Re' i Cis re' re' xwihik jinaj i rak'uun Saúl rub'ihnaal kok'ijool naq xa re' wo' reh xiik' naah holwochiil chi kixilak chu'nchel i aj Israel. Eh xa re' wo' re' xiik' naah nimaal rooq chi kixilak chu'nchel i aj Israel.3Eh pan jinaj q'iij re' i Cis i rajaaw i Saúl xsahchik taqe i rub'uuruux, eh je' wili i xuq'or reh i rak'uun:
Yu'naak cha yejaa' awiib', chak'am reje jino'q i moso chawiij nenooj asik' taqe weh i nub'uurux, inki.4Re' Saúl ruch'ihil i moso xooj chusik'ariik taqe i b'uurux xik'ik ponoq pantaq rax chee' wilkeeb' wii' i riih rumaam Efraín, xik'ik ponoq chupaam ye'aab' Salisa, eh xama' xkireq ta wo' taqe i rub'uuruux i rajaaw. Eh xik'ik ponoq chusik'ariik chupaam i ye'aab' Saalim, je' wo' chupaam i kiye'aab' i riih rumaam i Benjamín, eh xama' xkireq ta wo' hoq.5Eh noq xi ponik chupaam i ye'aab' wilik ar Suf re' i Saúl je' wili i xuq'or reh i moso ruch'ihil:
Yu'naak neerub'an chi nee qoh sutinik reje pampaat ruum re' wajaaw xsahchik naa chik paruk'ux taqe i rub'uuruux, chiqiij naa chik i hoj kapeew i rub'an, inki.6Re' i moso je' wili i chaq'wik xub'an:
Chupaam i tinamit wili wilik jinaj i winaq eht'alimaj wach jalal i ruq'oral i Dios, aha' wilik i ruq'or chi naa ruk'ulariik ma' nik'ik ta wach ink'ularik wo' hoq. Re' hoj neerub'an chi neenooj qapahqaaj reh chib'ih naaqa'nam, ru q'iij nee naq i ruq'or qeh aha' neenqareq taqe b'uurux, inki.7Eh re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Neerub'an chi nee qohooj ruuk' i jalal ruq'oral i Dios inaq'or, xa re' la' ¿Chib'ih i neenqak'am reje reh ma' xta chik qa kaxlanwi'k pan qachiim, chib'ih i neenqasiij reh i jalal ruq'oral i Dios ruum ma' xta chik i wilik qeh? inki.8Re' i moso je' wili ruchaq'weesjiik xub'an i Saúl:
Re' hin jinaj i tumiin wilik wuuk' re' ruuk' i plata ma' q'e' ta k'ih wach re' re' neenqasiij reh i jalal ruq'oral i Dios i nuq'or aweh, ru q'iij nee ruq'or qeh chib'ih i neen qa'an, inki.9(Eh chupaam taqe q'iij re' re' noq re' taqe i aj Israel inkaaj kinab'eem chib'ih iraaj i Dios je' wili inkiq'or: Taq qasik' chi riij ruuk' i aj q'iij, inki taqe. Ruum re' i aj q'iij inkiq'or ree keh najtir re' i jalal ruq'oral i Dios inq'orarik keh yu'naak.)10Re' Saúl je' wili i ruchaq'weesjiik i moso xub'an:
Ma' xta reet i xaq'or taq ruuk', inki.
Eh kikab'cheel xiooj chupaam i tinamit patim wii' i jalal ruq'oral i Dios.11Noq johtik chik inki a'n chi korkiil i tinamit, wilik taqe i kok' qahxoq xkik'ul ar chalik inki a'n k'amal ha' xkipahqaaj reh chi je' wili:
¿Mi ayu' patim i aj q'iij? inki taqe.12Re' kok' qahxoq je' wili i xkiq'or:
Hoo' ayu' patim k'isiin taq ma' nareq, xa re' la' hiy taq chi jumehq'iil reh chi nee taq inareq ar, ruum xchalik chuk'atariik i mayiij chuwach i Dios chinaah i artaal wilik chinaah i yuuq'.13Noq nee taq ti ponik pan tinamit jumehq'iil taq nee tiooj ruuk' noq komajaa' injohtik naah yuuq' chuye'ariik i mayiij pankib'ihnaal i tinamit. Ruum noq komajaa' imponik i reh ma' nee ta inki a'n kiwa' taqe i yuuq'imaj chi wi'k. Kopeet naa rukuxisam i mayiij i reh koraj naa kianam kiwa' re'. Je' re' noq hiy taq nee taq inareq i jalal ruq'oral i Dios, inki taqe.14Re' Saúl xiooj wo' chupaam i tinamit, eh noq xi ponik chupaam i tinamit re' re' xkilow reje chi re' Samuel chalik i rub'an chi kikorkiil ojik i rub'an chuk'atariik i mayiij chinaah i yuuq'.15Eh noq xa i iqal chik kiponik i Saúl, re' QaJaaw Dios wilik i xuq'or reh i Samuel parusaq wiriik, je' wili i xuq'or reh:16Iqal je' yu' ora jinaj i winaq re' ruuk' taqe i riih rumaam Benjamín naa nutaq'aam cha wuuk'. Re' i reh naa akuxisam reh chi re' reh naa rukahniik chi taaq'anik chikinaah i nutinamiit Israel. Re' reh naa ruko'liniik keh pan kiq'ab' i aj filisteo, re' hin xnuketelaaj chik kiwach i nutinamiit Israel. Eh xb'iraj chik inkipahqaaj weh ruuk' oq'ik, inki.17Eh noq re' Samuel xrilow wach i Saúl je' wili xq'orarik reh ruum i Dios: Re' i winaq wili i xnuq'or aweh, re' reh naa rukahniik chi taaq'anik chinaah i nutinamiit, inki.18Eh noq wilkeeb' chik i koq panookb'al reh i tinamit i Saúl je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Chakuy cha k'uhtaaj weh aha' wilik i rupaat i aj q'iij ayu', inki.19Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i Saúl xub'an:
Re' hin i aj q'iij inaq'or, re' hin, hin jalal ruq'oral i Dios, taq chi wiij chinaah i yuuq' chupaam i santo laj ye'aab' ar neena a'n awa' wuuk' yu'naak. Eh ko'qal wahq'eq neenuq'or aweh inawaaj anab'eem, eh iqal wo' tinutaq'aaj reje.20Re' hat matkapeb'inik chik chi riij i b'uurux xisahchik ixib' q'iij yu'naak, ruum yu'naak xikan chik. ¿Mi ma' re' hat mi ma' re' taqe re' awach aweh naa taq awehchaniik reh chu'nchel i q'e' holohaq wilkeeb' Israel? inki.21Re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin cho riih rumaam Benjamín, xama' hoj ta k'ih chi kixilak i quch aj Israel. Re' nutuut wajaaw i hin ma' nim ta wach i kajaawriik chi kixilak i riih rumaam i Benjamín. Eh ¿Chib'ih reet noq inaq'or taqe weh chu'nchel i re'? inki.22Eh re' Samuel xuk'am reje i Saúl ruch'ihil i rumoso, xooj rutzunaa' panyejaal i mexa pankiyejaal taqe i yuuq'imaj chi wi'k chu'nchel i re', wilkeeb' naa lajeeb'-oq ru ka'winaq.23Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i winaq aj chaq'san wi'k:
Chak'am cho weh i tiwik re' i xnuq'or aweh chi pareh naa amolom, inki.24Re' i chaq'san wi'k rajimam riib' xooj ruk'am i rutuuq i chikop, xuyeew nah mexa chuwach i Saúl. Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Wili i tiwik nusik'im wach cha weh chak'ux xa aweh wo' noq nusik'im wach chi naa nuye'em aweh yu'naak noq xnuyuq'eej taqe chi wi'k i wulaa', inki.
Eh chupaam i q'iij re' re' xub'an ruwa' ruhaa' i Saúl ruuk' i Samuel.25Chi riij i re' xiqajik cho chinaah i yuuq' xiooj naah ka'ch'iht paat pan tinamit ar xub'an ruk'utaaj i Samuel ruuk' i Saúl.26Eh chi junwaar chik noq xchalik rusaq'iik re' Samuel xruksaj reje i Saúl i xwirik wii' nah ka'ch'iht paat je' wili i xuq'or reh:
Wukteen xsaq'ik chik neerub'an chi nee tiooj, inki reh. Re' Saúl xwuktik wo' hoq xiqajik chaloq, noq xi k'uloq panelb'aal reh i tinamit i Saúl ruch'ihil i Samuel,27je' wili i xuq'or i Samuel reh i Saúl:
Yu'naak cha q'or reh amoso chi ohoq chi peet b'eeh, eh re' hat neepetikahnik junk'aam-oq reh chi nee nuq'or aweh chib'ih i xuq'or weh i Dios chawiij, inki reh. Re' Samuel xujalk'iij i aseite wach naah i Saúl reh chi xkahnik chi reey ar Israel1Eh re' Samuel xuchop chaloq jinaj k'isa lemeta i aseite xujalk'iij wach naah i Saúl, eh xutz'ub' i koq i wach je' wili i xuq'or reh:
Ruuk' i wili xat rupab'aa' i QaJaaw Dios chi re' hat naa ab'aniik i taaq'anik chinaah i rutinamiit Israel.2Eh yu'naak noq hat chik elenaq reje wuuk' ki'ib' winaq neenak'ul ma' najt ta ruuk' i jul muqlik wii' i Raquel ar Selsa pankiyuq'ul i riih rumaam Benjamín. Re' taqe winaq re' re' je' wili i neenkiq'or aweh: Re' taqe i b'uurux xat'ooj chu sik'ariik xireqarik chik ma' k'ahchi' ta chik taqe rukapaam awajaaw, chawiij la' chik i hat kapeew i rub'an, je' wili ruq'or: ¿Chib'ih naa nub'anam ruuk' i wak'uun ma' nk'ulik ta chik i loq'? inki inko'q taqe aweh.3Eh noq neetiponik ruuk' i juniwal chi tz'inuj wilik ar Tabor. Ar nee kielik chaloq ixib' chi winaq johtik inki a'n Bet-el chulooq'jiik i Dios re' jinaj ixib' i kaprax i ruk'am reje re' jinaj ixib' i suq laj kaxlanwi'k i ruk'am reje, eh re' i jinaj, jinaj lemeta chi riis uuva i ruk'am reje.4Re' keh neenkiyeew rusuqkiil ak'ux, eh ki'ib' i kaxlanwi'k neen kiyeew aweh neerub'an chi neenak'ul keh.5Chi riij i re' nee ti ponik Gabaa re' inlooq'jik wii' i Dios, re' i wilkeeb' wii' i aj filisteo. Eh noq nee taq ti okik chupaam i tinamit re' re' naa taq ak'ulum i juntz'uhb' chi jalal ruq'oral i Dios qajik inki a'n cho chinaah i yuuq' peet chikiwach taqe i tinamit k'ahchi' kiq'ojem i kik'ahaam wach q'ooj, i kisetesaq q'ooj, k'ahchi' kixulem paam i kituun, k'ahchi' kiq'ojem i kiarpa.6Eh re' hat neenawik'raaj i rajaawriik i Ruxlab'al i Dios noq neenchalik cha naah nee ti okik chi looq'jiik kuch'ihil i keh, eh naa rujaljiik wach ana'ojb'al chi jumpech.7Noq ak'ulum chik taqe i re' cha a'n chu'nchel aha' wilik i ruk'ul chi b'anarik ruum re' Dios naa ruwihiik awuuk' cha toob'jiik.8Re' hat peet naa awojiik chi nuwach ar Gilgal. Ar nee kinawuy-eej chuwach i wuquub' q'iij korehtaal kimponik i hin. Ar naa nuk'atam i chikop chi mayiij, eh naa wo' nuye'em i mayiij k'amb'al iib' panotob'il ruuk' i Dios. Eh ko ar naa nuq'orom aweh chib'ih taqe i naa a'nam, inki.9Eh noq xusutej reje riib' i Saúl noq xukanaa' kahnoq i Samuel, re' Dios xjalwik wach i ránima, eh chupaam i q'iij re' re' xooj eloq wach chu'nchel i xuq'or i Samuel reh i Saúl.10Eh noq xponik i Saúl ruch'ihil i rumoso ar Gabaa xkik'ul i juntzuhb' chi jalal ruq'oral i Dios qajik inki a'n cho nah yuuq'. Re' Saúl xuk'ul i rajaawriik i santo laj Ruxlab'al i Dios, eh xokik chi ruq'orariik i ruq'oral i Dios chi kixilak i juntzuhb' re' re'.11Eh re' taqe i kieht'alinik wach i Saúl noq komajaa' i ruk'ul i rajaawriik i Dios noq xkilow chi k'ahchi' ruq'oriik pan kixilak taqe i jalal ruq'oral i Dios je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih jariik i xuk'ul i Saúl i rak'uun i Cis je' inchejalal chik ruq'oral i Dios haa' reh? inki taqe.12Eh wilik wo' chik i xiq'orik reh chi je' wili:
¿Mi ma' re', re' i winaq wili i rak'uun i Cis? inki taqe. Ruum i re' xkitoq'aa' ruq'orariik chi je' wili: ¿Mi jalal wo' ruq'oral i Dios haa' re' i Saúl? inki taqe.13Noq xikohlaaj i loq'inik chi kixilak i jalal ruq'oral i Dios xooj parupaat.14Eh jinaj i rikaan i Saúl je' wili i xuq'or reh i Saúl ruch'ihil i rumoso:
¿Aha' taq xat ponik? inki.
Re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hoj xoj ponik chi kisik'ariik taqe i rub'uuruux i wajaaw, eh xqilow chi ma' inqareq ta taqe xoj ooj ruuk' i Samuel, inki.15Re' i rikaan i Saúl je' wili i xuq'or:
Chakuy cha q'or taq weh chib'ih xuq'or taq aweh i Samuel, inki.16Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' reh xuq'or qeh chi xikan chik taqe i rub'uuruux i wajaaw xisahchik naq, inki.
Eh ma' xuq'or ta reh i rikaan chi xq'orarik reh ruum i Samuel chi re' reh naa rukahniik chi kireey i aj Israel.17Chi riij i re', re' Samuel xutaq'aaj rumolariik kiwach i aj Israel chuwach i QaJaaw Dios ar Mizpa.18Eh je' wili xuq'or keh:
Re' qaDios i hoj, hoj aj Israel je' wili xuq'or: Re' hin xat wesaj taq cho ar Egipto xat wesaj wo' taq cho pan kiq'ab' i aj Egipto, je' wo' pan kiq'ab' taqe i tinamit kib'anik naq ti' k'axik taq aweh, inki.19Xa re' la' re' taq i hat ma' imponik ta chik taq panaq'awach taq aaDios x-esanik taq cha weh chupaam ti' k'axik je' wo' hoq i ruti'kiil k'uxliis. Ma' imponik ta taq panaq'awach ruum xapahqaaj taq chi naa rokiik taq jino'q aareey. Ruum aj re' yu'naak chamol taq awiib' chi ch'uhqaal, eh nik' pa' ak'ihaal taq chawiib' panapaat, inki i Samuel.20Re' Samuel xuq'or chi naa kijilim i koq kiib' jar ch'uq chi kiib' i aj Israel. Re' i QaJaaw Dios xusik' wach i junch'uq chi riih rumaam i Benjamín.21Eh xuq'or chi naa kijilim i koq kiib' i junch'uq chi riih rumaam Benjamín, eh chi kixilak i re' xusik' wach i riih rumaam Matri. Eh chi kixilak taqe re' xusik' wach i Saúl rak'uun i Cis. Xa re' la' ma' xta ar chupaam i junk'aam re' re'.22Xkilow chi ma' inkireq taj i Saúl xkipahqaaj reh i QaJaaw Dios pan kitiij je' wili i xkiq'or: Jaaw ¿Mi wilik chi qaxilak ayu' i winaq xasik' wach? inki taqe. Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' winaq re' re' wilik ayu' xa re' la' rukeb'aam riib' xilak taq ihq, inki.23Noq xkib'iraj chi je' re' kajimam kiib' xooj kisik' xkesaj chaloq aha' naq rukeb'aam riib'. Eh noq xkipab'aa' pankiyejaal i tinamit xkikoj rehtaal chi xa re' wo' reh xiik' naah nimaal rooq chikiwach chu'nchel.24Re' i Samuel je' wili i xuq'or keh i tinamit:
Re' winaq wili xupab'aa' i QaJaaw Dios chi naa rukahniik taq chi aareey ma' xta chik jino'q chi je' rukab' i reh chupaam i tinamit, inki.
Eh chu'nchel i tinamit xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux je' wili i xkiq'or najta naq neen wihik ruk'achariik i qareey, inki taqe.25Chi riij i re', re' Samuel xuq'or keh chu'nchel i tinamit nik' wach i k'uhb'aal naa ruk'amam naah i reey, eh xutz'ihb'aaj chupaam jinaj i huuj, eh xumol parupaat i Dios.26Eh re' Samuel xutaq'aaj taqe reje pankipaat i tinamit chi kiju'junaal. Re' i Saúl xooj wo' parupaat ar Gabaa, eh xooj reje chi riij taqe i winaq aj q'aq'ineel re' i xtz'a'jik reje i kánima ruum i QaJaaw Dios.27Eh wilik wo' chi kixilak i aj Israel, je' wili xkiq'or: ¿Mi neerub'an qako'ljiik re' winaq wili? inki taqe. Ma' xkiyeew ta rajaawriik, ma' xta wo' hoq i xkisiij reh. Eh re' i Saúl xama' xta wo' xraaj reh. Re' Saúl xuk'ul i rukamaj chi reey1Re' Nahas i kireey i aj Amón xuyejaa' reje riib' ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj ar chi q'aq'inik Jabes wilik paruyuq'ul i Galaad. Eh re' taqe i aj Jabes je' wili xkiq'or reh i Nahas:
Chayejaa' wach jino'q i na'ojb'al quuk', re' hoj neenqayeew qiib' chi ri'sil awajaawriik, inki taqe.2Eh re' Nahas i kireey i aj Amón je' wili i xuq'or:
Re' hin wilik i na'ojb'al neenuyejaa' taq wach awuuk' xa re' la' wi xayeew taq q'ab' weh chi nee taq inwesaj i rusak'aaj naq'awach cha ju'junaal reh chi neenuk'uhtaaj kik'ixb'ilaal chi kunchelaal i aj Israel, inki.3Eh re' i k'amal kib'eeh i aj Jabes je' wili i xkiq'or reh i reey:
Qoh awuy-eej pee wuquub'-oq q'iij reh chi neenqataq'aaj taqe reje i taqareel chupaam chu'nchel i tinamit Israel wila' ma' awach i xi chalik chi qako'ljiik neenqaq'asaj q'iib' chi ri'sil awajaawriik, inki taqe.4Noq xi ponik taqe taqareel Gabaa i patim wii' i Saúl, xkiq'or reh chu'nchel i tinamit i xuq'or i kireey i aj Amón. Eh re' taqe tinamit yohb'aal wach noq xtib'ik kik'ux xi okik chi oq'ik chi kunchelaal.5Eh re' i Saúl manlik sutinik i rub'an cho panab'iix ruch'ihil junk'uhl i rub'oyaax je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih reet noq suq kioq'ik chu'nchel i tinamit? inki.
Eh xkiq'or reh chib'ih jariik i xkiq'or i aj taqareel xi chalik Jabes.6Eh noq xrib'iraj i Saúl i q'orik re' re' xti xrik'raaj noq xchalik i rajaawriik i Ruxlab'al i Dios chinaah ma' k'isiin ta xchalik ruk'aah.7Eh junk'uhl i b'oyax xuwetz'eb'eej paam i kitib'kaal, wilik taqe xutaq'aaj chi ruk'uhtjiik chupaam chu'nchel i tinamit Israel je' wili i xkiq'or reje keh: Chaq'or taq keh chi je' re' i naa rub'aan reh i kib'ooyax awach taqe i ma' xiooj ta chi q'aq'inik chi riij i Saúl ruch'ihil i Samuel.
Eh noq xkib'iraj chi je' re' i tinamit Israel ma' k'isiin ta chalik kiyo'jiik, eh chi kunchelaal xkimol kiib' kuuk' reh ojik chi q'aq'inik.8Eh re' i Saúl xumol kiwach i winaq Bezec noq xrajlaaj xi ponik ixib' siento miil taqe i aj Israel, eh lajeeb' ru ka'winaq miil taqe i aj Judá.9Eh je' wili i xuq'or reje keh i taqareel xi chalik Jabes:
Chaq'or taq keh chu'nchel taq aatinamiit chi noq komajaa' insaq'ik i iqal naa qaponiik chi kiko'ljiik, inki.
Re' taqe i aj taqareel re' re' xi sutinik wo' chik reje, xponik kiq'or keh chu'nchel i wilkeeb' ar Jabes i xq'orarik reje keh. Eh noq xkib'iraj chi je' re' ma' k'isiin ta suuqb'ik kik'ux.10Eh je' wili xkiq'or reh i kireey i aj Nahas:
Iqal inqaq'asaj q'iib' aweh neerub'an chi neena a'n quuk' nik' wach inawaaj i hat, inki taqe.11Eh chi junwaar chik re' Saúl ox ch'uq xresaj i ru soldado, eh noq komajaa' insaq'ik xi okik chupaam i ye'aab' wilkeeb' wii' i aj Amón re' taqe i aj ixowaal. Eh xtohq'ik kikansam taqe i aj Amón korehtaal xponik kab'lajora i q'iij. Eh re' taqe i koxikahnik chi k'achalkeeb' xkimol chi elik ma' jino'q keh i xkahnik chi wilik ta ruch'ihil.12Eh wilik taqe i aj Israel je' wili i xkiq'or reh i Samuel.
¿Awach taqe i winaq xiq'orik reh chi re' Saúl ma' ruk'ul ta chi neenkahnik chi reyil chi qanaah? Chaq'asaj panqaq'ab' reh chi neenqakansaj, inki taqe.13Eh re' Saúl je' wili i xuq'or keh:
Yu'naak ma' jino'q keh i naa rukimiik ruum re' i QaJaaw Dios xoj ruko'leej i hoj aj Israel, inki.14Re' Samuel reh je' wili i xuq'or keh chu'nchel i tinamit:
Kim taq yu'naak taq taq Gilgal reh chi ar wo' chik neenqapab'aa' i Saúl chi reey, inki.15Eh xiooj wo' chu'nchel i tinamit Gilgal ar xkipab'aa' wo' chi reey i Saúl. Eh ar xkiyeew i kimayiij k'amb'al kiib' panotob'il ruuk' i QaJaaw Dios. Re' i Saúl ma' k'isiin ta xsuuqb'ik ruk'ux, je' wo' chu'nchel i aj Israel. Re' Samuel xub'an ruk'utaaj kuuk' i tinamit1Re' Samuel je' wili i xuq'or keh chu'nchel i aj Israel:
Re' taq i hat xawil taq chik chi xnuyeew taq chik aweh chu'nchel i xapahqaaj taq weh yu'naak xnupab'aa' taq chik aareey.2Yu'naak wilik taq chik aareey re' i naa ruk'amwiik taq ab'eeh. Eh re' hin xin rijb'ik chik xsaqb'ik chik i rismaal nunaah. Re' taqe i wak'uun wilkeeb' ayu' taq chaxilak. Eh re' hin kopan nuk'isinal xtohq'ik taq cho nuk'amam ab'eeh, eh ko xink'uloq ayu' yu'naak.3Re' hin ayu' pa'alkiin taq chawach yu'naak cha q'or taq weh i korik chuwach i Dios, chuwach i reey xusik' wach i reh. Wila' wilik taq aweh i xwelq'aaj rub'oyaax, oon rub'uuruux, oon xnub'an ti' k'axik reh, oon i xnuq'uch i chib'ih reh, oon xnuk'ul i rutumiin chi riij i xachukuj q'orik, cha q'or taq wila' wilik, re' hin neenutoj chu'nchel i nuk'aas, inki.4Re' taqe i tinamit je' wili i xkiq'or: Re' hat ma' jank'al ta na a'n ti' k'axik qeh ma' jank'al ta naq'uch i chib'ih qeh, ma' jank'al ta wo' nak'ul i tumiin chi riij i chukuj q'orik, inki taqe.5Re' Samuel je' wili i xuq'or:
Re' QaJaaw Dios, eh re' i reey xusik' wach i reh xi ib'irinik reh taq i xaq'or chi ma' xtaj i yiib' wach nub'anam je' rukab' taq i xaq'or, inki.
Korik chi je' re', inki wo' chik taqe i keh.6Re' Samuel je' wo' chik wili i xuq'or keh i tinamit:
Re' i QaJaaw Dios xsik'wik wach i Moisés, ruch'ihil i Aarón noq xkesaj taqe chaloq aamaam awati't paruyuq'ul i Egipto.7Je' re' noq chab'iraj taq, re' hin naa taq nuq'asam aweh chuwach i QaJaaw Dios chib'ih otob'il xub'an i QaJaaw Dios keh taq aamaam awati't, je' wo' hoq i otob'il xub'an taq cha weh i hat.8Eh noq xiooj Egipto i Jacob ruch'ihil i rak'uun rixq'uun. Re' keh xb'aan ti' k'axik keh kuum i aj Egipto, re' taq aamaam awati't re' re' xkiq'or ree Dios. Eh re' i QaJaaw Dios xutaq'aaj reje i Moisés ruch'ihil i Aarón reh chi xponik kesaj taq aamaam awati't ar Egipto. Eh xkik'am chaloq chupaam i ye'aab' wili.9Xa re' la' re' taq aamaam awati't xkiq'eb' chi riij kik'ux i kaJaaw i ki Dios ruum aj re', re' i Dios xuq'asaj taqe pan q'ab' i Sisara i kajaaw i k'amal kib'eeh soldado, je' wo' pan q'ab' i Jabín re' kireey i aj Hazor. Eh xuq'asaj wo' taqe chi ri'sil i kajaawriik i aj filisteo, je' wo' chi ri'sil i rajaawriik i kireey i aj Moab, re' xib'anik keh.10Xa re' la' re' taq aamaam awati't xkikoj rehtaal chi mahk i xkian chuwach i QaJaaw Dios chi re' chik taqe i rujalwaach i tz'aqoj tiyoox Baal Astarot xtohq'ik kinimam. Eh xkipahqaaj reh i QaJaaw Dios chi naa kiko'ljiik pan kiq'ab' taqe i nixowanik kiwach, eh xkiq'or wo' reh chi xa re' chik i reh naa kiloq'em.11Ruum aj re', re' QaJaaw Dios xutaq'aaj reje i Jerobaal, i Barac, i Jefté, i Samuel chako'ljiik taq pan kiq'ab' taqe i ki-ixowanik taq awach reh chi xat k'acharik taq pansuqkiil k'uxliis.12Xa re' la' re' taq i hat noq xutoq'aa' taq cho rub'anam aweh i kireey i aj Amón, xapahqaaj taq weh jinaj taq aareey reh chi re' chik i reh naa rutaaq'aniik taq aweh. Xanaah re', re' taq aareey i hat re' naq taq aaWaJaaw aaDios.13Eh yu'naak wili taq chik aareey xapahqaaj taq, re' taq i hat xakoj taq chik rehtaal chi re' i QaJaaw Dios xupab'aa' taq chik aareey.14Eh wila' re' taq i hat xayohleej taq wach i QaJaaw Dios, wila' xayeew taq ruloq'il, wila' xanimaj taq i ruk'uhb'aal wila' xat k'acharik taq i hat je' rukab' iraaj i reh, wixnimanik taq aareey chi je' re' ma' xta reet taq nee ti wihik.15Eh raaj wila' ma' xayohleej taq wach i QaJaaw, eh wila' ma' xanimaj taq i ruk'uhb'aal naa taq ruye'em chee ti' k'axik cha naah taq i hat je' wo' chinaah taq aareey je' rukab' i xub'an cho keh taq aamaam awati't.16Chawuy-eej pee taq i hat konaa taq awilom i sahchb'al k'uxliis naa rub'anam QaJaaw Dios taq chawach.17Chakoj taq rehtaal, ¿Mi ma' yu'naak re' i ruq'ijil i rusik'ariik i wach i trigo? eh yu'naak ma' re' ta ruq'ijil jab'. Re' hin naa nupahqaam reh i QaJaaw Dios chi nee rutaq'aaj chee ma' k'isa kahoq, ruch'ihil i runimaal jab'. Reh chi nee taq inareq chi riij, eh nee taq inakoj rehtaal chi mahk taq i xa a'n chi xapahqaaj taq jinaj aareey, inki.18Eh re' Samuel xupahqaaj ree Dios i jab', eh re' Dios xa chi jumehq'iil xutaq'aaj chee ma' k'isa kahoq, je' wo' hoq i ma' k'isa jab'. Eh re' taqe i tinamit ma' k'isiin ta xiyo'jik chuwach i Dios, je' wo' chuwach i Samuel.19Ruum aj re' chu'nchel i tinamit je' wili xkiq'or reh i Samuel:
Chapahqaaj i rotob'il aaDios chiqiij i hoj, hoj awaj kamanoom reh chi ma' nee ta qoh kimik, ruum re' hoj xqatiq naah i qamahk ruuk' i rupahqaljiik i qareey, inki taqe.20Eh re' Samuel je' wili kichaq'weesjiik xub'an:
Matyo'jik taq, korik noq ma' holohik ta taq xat b'anik, xa re' la' maa kanaa' taq awiib' chi riij i Dios chayeew la' taq ruloq'il chu'nchel taq awánima.21Maa nimaj taq i tiyoox ruum re' keh xama' nee ta wo' taq tikitob'eej, eh xama' nee ta wo' taq tikiko'leej ruum xama' xta wo' kajaawriik.22Re' QaJaaw Dios iraaj chi naa ruye'ariik runimaal wach i rub'ihnaal ma' jaruuj taq neetirukanaa', ruum re' reh iraaj chi hat taq manlik rutinamiit.23Ruum aj re', re' hin nee kimahkunik chuwach i Dios wila' xnukanaa' taq i tiij chawiij. Naa la' taq kaat nuk'uhb'alem reh chi nee taq ti k'achariik parub'ehel, parukorkiil.24Re' taq i hat naa ruponiik taq panaq'awach i QaJaaw Dios, eh naa taq aloq'em parukorkiil chu'nchel taq awánima. Eh ma' naa ta rusahchiik taq panak'ux i runimaal i rotob'il rub'anam taq chaawuuk'.25Eh wila' re' taq i yiib' wach na'ojb'al xa a'n naa rusahchiik taq awach i hat, eh naa wo' rusahchiik wach taq aareey, inki. Re' q'aq'inik xb'aan kuuk' i aj filisteo1Re' Saúl wilik chik ruhab'ul noq xokik chi reyil. Eh noq kiib' chik haab' rokiik chi reyil chinaah i tinamit Israel.2Xusik' kiwach ixib' miil chi soldado chi kixilak i aj Israel, eh kiib' miil i xi kahnik ruuk' i Saúl ar Micmas ar Bet-el, re' chik i jinaj miil xkahnik ruuk' i Jonatán ar Gabaa, chupaam i kiye'aab' taqe i riih rumaam i Benjamín. Eh re' taqe i junch'uq chik re' Saúl xutaq'aaj reje pankipaat chi kiju'junaal.3Eh re' Jonatán wilik taqe i ki soldado i aj filisteo xukansaj ar Gabaa. Eh re' taqe i aj filisteo xkib'iraj rib'iral. Re' Saúl xutaq'aaj ruxuljiik i tuun chupaam chu'nchel i tinamit, reh chi chu'nchel i aj hebreo naakinab'iniik reh chib'ih i xk'ularik.4Chu'nchel i aj Israel xkinab'eej chi re' Saúl xukansaj i ki soldado taqe i aj filisteo, ruum xkixowaaj wach i aj Israel. Eh chu'nchel i aj Israel xkimol kiib' ruuk' i Saúl ar Gilgal.5Eh re' taqe i aj filisteo keh xkimol kiib' chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel lajeeb' ru ka'winaq miil i kikareta, waqiib' miil i ki soldado rij kawáyu ojik inki a'n Eh re' ojik inki a'n chi kooq xiik' naah kik'ihaal je' k'ihaal i saniib' tub'lik chi chii' i palaw. Eh ar xiooj Micmas ar xponik kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat panelb'aal reje reh i q'iij reh i tinamit Bet-avén.6Eh noq xkilow i aj Israel chi ma' naa ta kianam ruko'ljiik kiib' pan kiq'ab' i aj filisteo xooj kikeb'aa' kiib' pantaq paat ab'aj, pantaq hoop, pantaq jul, xilak taq ab'aj, pantaq rooq ha', pantaq chaamlaj jul.7Eh ma' k'isiin wo' kik'ihaal keh xi q'ahxik reje chi juntar i nim ha' Jordán, xiooj chupaam i kiye'aab' i riih rumaam i Gad, eh i Galaad. Eh re' Saúl kox kahnik pee ar Gilgal, re' taqe i ru soldado wilkeeb' ruuk' xakib'arb'otik chik ruum kiyo'jiik.8Re' Saúl wuq'uub' q'iij xub'an i uy-inik ar je' wo' rukab' i xq'orarik reh ruum i Samuel. Xa re' la' re' Samuel xucham cho riib' ma' xponik ta wo' ar Gilgal ruum i re' wilik taqe i ru soldado xa xi elik reje.9Ruum aj re', re' Saúl je' wili xuq'or keh:
Chak'am taq cho weh i chikop naa qak'atam chi mayiij k'amb'al qiib' panotob'il ruuk' i Dios, inki.
Eh re' Saúl xk'atwik reh i mayiij re' re'.10Eh noq manlik k'ahchi' rukohlaam ruk'atariik i mayiij i Saúl xponik i Samuel. Eh re' i Saúl xelik chaloq chi k'ulariik i Samuel xchalik ruyeew rusuqkiil ruk'ux.11Re' Samuel je' wili xuq'or reh i Saúl:
¿Chib'ih reet noq xa a'n i re'? inki.
Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' hin noq xwilow chi re' taqe i soldado k'ahchi' kojiik, re' hat ma' xat k'ulik ta iloq chupaam i q'iij aq'orom. Xanaah re', re' taqe ki soldado i aj filisteo kimolom chik kiib' ar Micmas.12Xnukapaaj i hin chi naa kichalik chi q'aq'inik quuk' ayu' Gilgal, chi naa kianam qeh chi ma' ta xnuyeew wiib' pan q'ab' i QaJaaw Dios. Ruum aj re', re' hin xwilow chi koruman chi xnuk'at i mayiij wili, inki.13Eh re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' i xa a'n wili xa sahcheel laj na'ojb'al. Wita xanimaj i xuq'or aweh i QaJaaw re' reh xat rukanaa' naq chi reey chi jumpech chikinaah i aj Israel.14Eh re' hat ma' naa ta kahnik chi reey chi jumpech. Re' QaJaaw Dios naa rusik'im wach jino'q i winaq je' rukab' imponik chuwach i reh re' chik i reh naa rupab'aam chi k'amal b'eeh chikinaah i aj Israel, ruum re' hat ma' xanimaj taj i xuq'or aweh i QaJaaw Dios, inki.15Eh xelik reje i Samuel Gilgal xooj Gabaa pan kiye'aab' i riih rumaam Benjamín.
Eh re' Saúl reh xtohq'ik rajlaam taqe i ru soldado, eh ach waqiib' siento chi kiib' xkahnik ruuk'.16Eh re' Saúl ruch'ihil i Jonatán re' i rak'uun, ruch'ihil taqe i ki soldado xi kahnik ar Gabaa wilik pan kiye'aab' riih rumaam Benjamín. Eh re' taqe i ki soldado i aj filisteo ar xponik kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Micmas.17Eh ox ch'uq taqe i ki soldado i aj filisteo xiooj chi relq'jiik i chib'ih keh i aj Israel. Re' peet ch'uq xiooj reje chupaam i b'eeh inooj Ofra wilik paruyuq'ul i Sual.18Re' rukab' ch'uq xiooj reje Bet-horón, re' i roox ch'uq xiooj reje chi k'ulwaach i k'ixkaab' wilik ar Zeboim wilik reje pank'ula't reh i chiq yuuq'.19Chupaam taqe i q'iij re' re' ma' xta naq jino'q ch'eyel ch'ihch' chupaam chu'nchel i tinamit ruum re' taqe i aj filisteo xkikapaaj chi je' re' ma' nee ta nkiyejaa' kiq'aslaj ch' ihch', kiq'as ju' ch'ihch', taqe aj Israel.20Ruum re' taqe i aj Israel ko kiooj kuuk' i aj filisteo chujuk'ariik i ruch'ihch'aal i ki arado, i kasaroon, i kikeej, i kiloklok naah macheet.21Eh kiib' chi tumiin re' ruuk' i plata inkitoj chi riij noq inkijuk' i ruch'ihch'aal i ki arado, i kasaroon. Eh jinaj chi tumiin re' ruuk' i plata inkiyeew chi riij noq inkijuk' i kikeej taqe i kich'ihch'.22Eh noq ponik i ruq'ijil i q'aq'inik ma' jino'q keh i ki soldado i Saúl i Jonatán wilik kiq'aslaj ch'ihch' kiq'as ju' ch'ihch', xa re' wo' keh kikab'cheel wilik kich'ihch' pan kiq'ab'.23Eh junch'uq i ki soldado i aj filisteo xiooj q'atool chupaam i b'eeh inooj ar Micmas. Re' Jonatán xelik korik ruuk' i q'aq'inik xub'an1Pan jinaj q'iij re' Jonatán rak'uun i Saúl je' wili i xuq'or reh i rumoso wilik rutz'a'amb'aal reh q'aq'inik ruuk':
Taq yu'naak qoh q'ahxoq reje chi juntar i nim ha' taq qa'an keh i aj filisteo kimolom kiib' chupaam i ye'aab' re' re', inki, xa re' la' ma' xuq'or ta reh i rajaaw i xub'an.2Eh re' Saúl reh ar wilik i ru-itz'ihy naah paat chi chii' i koq i tinamit Gabaa, chi ri'sil jinaj i ruche'el granado wilik chupaam i ye'aab' Migrón. Eh waqiib' siento i soldado ruch'ihil.3Re' i k'amal kib'eeh aj tiij wilik i ruso' Efod chi riij re' i Ahías rak'uun i Ahitob, re' Ahitob ruchaaq' i Icabod, re' rak'uun i Finees, re' Finees rak'uun i Elí, re' i k'amal kib'eeh aj tiij parukamaj i QaJaaw ar Silo.
Re' taqe tinamit ma' keht'al taj chi xooj i Jonatán i kimolom wii' kiib' i aj filisteo.4Eh chupaam i b'eeh xik'ik ponoq wii' i Jonatán noq xooj i kimolom wii' kiib' i ki soldado i aj filisteo, k'ultar chi' b'eeh wilkeeb' i q'as kiju' nimaq ab'aj, jinaj i Boses i b'ih, eh jinaj Sene i b'ih.5Jinaj keh ab'aj re' re' wilik reje pantz'eet reh i rookb'aal q'iij ma' najt ta reje ruuk' i tinamit Micmas, eh jinaj i wilik reje pantz'eet reh i rookb'aal q'iij ma' najt ta reje ruuk' i tinamit Gabaa.6Eh re' Jonatán je' wili xuq'or reh i rumoso:
Yu'naak qoh q'ahxoq reje chi juntar, taq qachop kinaah i aj filisteo wilkeeb' ar, ruum re' i QaJaaw Dios ma' xtaj i k'ayeew chuwach xa nee wo' qoh ruko'leej ruuk' i ma' k'ih taj je' wo' ruuk' i k'ih, inki.7Re' rumoso wilik rutz'a'amb'aal reh q'aq'inik ruuk' je' wili i chaq'wik xub'an:
Neerub'an chi nee na a'n chu'nchel inakapaaj. Re' hin ayu' wilkiin awuuk' cha toob'jiik, inki.8Re' Jonatán je' wili i xuq'or reh:
Taq qoh q'ahxoq reje chi juntar, taq qak'uhtaaj qiib' chikiwach i winaq re' re', inki.9Wila' xkiq'or qeh chi je' wili: Qohawuy-eej pee taq ar, ojik taq qeh awuuk', inko'q taqe. Re' hoj neenquy-eej taqe ma' nee ta qoh johtik i wilkeeb' wii' i keh.10Eh wila' xkiq'or qeh chi nee qoh ooj kuuk', nee wo' qoh johtik kuuk', ruum wixkiq'or qeh chi je' re', re' re' rehtalil chi re' i QaJaaw Dios naa ruq'aasam panqaq'ab' taqe re', inki.11Eh kikab'cheel xiooj kik'uhtaaj kiib' keh i aj filisteo kimolom wii' kiib'. Re' taqe i aj filisteo noq xkilow wach i kiib' chi winaq re' re', je' wili xkiq'or: Chawilow taq k'ahchi' keliik chaloq i aj Israel chupaam taqe i paat ab'aj kikeb'aam wii' kiib', inki taqe.12Chi riij i re' je' wili i xkiq'or reh i Jonatán ruch'ihil i rumoso:
Johteen taq cho quuk' wilik i naa qak'utjaam taq aweh.
Eh re' i Jonatán je' wili i xuq'or reh i rumoso:
Taq kuuk' i aj filisteo re' re' ruum re' i QaJaaw Dios xuq'asaj chik taqe panqaq'ab' i hoj, hoj Israel, inki.13Re' Jonatán xakow chik i rub'an noq xjohtik johtoq, eh re' i rumoso xam johtoq chi riij. Eh aha' wilik taqe i aj filisteo i rutolej chaloq i Jonatán ruk'ulum johtoq i rumoso i rukansaj taqe ruuk' i ruq'aslaj tz'a'amb'al.14Chupaam i peet kaansanik re' re' xub'an i Jonatán ruch'ihil i rumoso xkikansaj naa juninaq-oq chi winaq chupaam i k'isa ye'aab' re' re'.15Eh chu'nchel i aj filisteo wilkeeb' chupaam i ki-itz'ihy naah paat je' wo' taqe i wilkeeb' i koq chi riij ma' k'isiin taxiyo'jik. Re' taqe i soldado kimolom kiib' ar, je' wo' taqe i juntz'uhb' chi ajileq' ma' k'isiin ta wo' xiyo'jik. Eh xub'an jinaj i yihk, ruum taqe re' ma' k'isiin ta xsahchik kik'ux.16Eh re' taqe i ru soldado i Saúl k'ahchi' keeb' chi cha'jinik Gabaa wilik chupaam i kiyuq'ul i riih rumaam Benjamín xkilow noq elik inki a'n i aj filisteo xak'ul chik kiooj.17Re' Saúl je' wili xuq'or keh i ru soldado:
Chawik'saj taq i kib'ihnaal chu'nchel i quch'ihil reh chi neenqilow mi ma' awach xelik chi qaxilak, inki.
Eh noq xk'ik'saj i b'ihnaal, xkilow chi ma' xta chik chi kixilak i Jonatán, ruch'ihil i rumoso.18Re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Ahías k'amal kib'eeh aj tiij:
Chak'am cho weh i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios, inki, ruum chupaam i q'iij re' re', re' loq'laj kaxa chi kixilak naq i aj Israel wilik.19Eh noq k'ahchi' chi k'utaaj i Saúl ruuk' i k'amal kib'eeh aj tiij, re' taqe i aj filisteo xhuhtik wach i tukinik kiib'. Noq xrilow chi je' re' i Saúl je' wo' chik wili i xuq'or reh i k'amal kib'eeh aj tiij: Maak'am cho weh i loq'laj kaxa, inki.20Eh re' Saúl xumol kiwach chu'nchel i ru soldado xiooj chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xama' inkireq ta chik chi riij inki a'n xa re' chik i keh k'ul k'ahchi' kikansam kiib' chikiwach.21Eh re' taqe i aj Israel najtir kiokik chi kixilak i ki soldado i aj filisteo xkijal wach i kikapeew xkiq'asaj kiib' chi kiko'ljiik i aj Israel wilik ruuk' i Saúl, ruch'ihil i Jonatán.22Eh re' taqe i aj Israel kikeb'aam naq kiib' chinaah i yuuq' wilkeeb' wii' i riih rumaam Efraín, noq xkib'iraj chi elik inki a'n i aj filisteo. Re' keh xi elik wo' chaloq chub'anariik keh i aj filisteo.23Xiponik chi q'aq'inik chupaam i tinamit Bet-avén. Re' i QaJaaw Dios xuko'leej taqe i aj Israel chupaam taqe i q'iij re' re'.24Eh re' taqe i aj Israel xama' inkikuy ta naq chik, ruum ma' kinik'eem ta chik wach kiwa' kihaa', ruum re' Saúl ruq'orom i xti korik, je' wili i xuq'or: Awach i xuk'ux jino'q i xa chib'ih jariik noq komajaa' inokik i q'iij, eh noq komajaa' inqa'an keh i aj filisteo, naa ruye'ariik panti' k'axik, inki.25Eh re' taqe ki soldado i aj Israel xi ponik chupaam i ch'ahn wilik wii' i riis kaab' wach ak'al.26Xkilow noq xamb'ehik chik rooq i riis kaab' xa je' chik rukab' noq imb'ehik i rooq ha'. Xa re' la' ma' awach taj i xunik'eej reh ruum q'orooj keh i xti korik chi ma' xta naa kik'uxum.27Eh re' Jonatán reh ma' xrib'iraj taj noq xuq'or i xti korik i rajaaw keh i ru soldado, ruum aj re' ruuk' i ju' i rukarote xuk'am chee riis kaab' xu req' i koq, eh xk'ulik ruk'ux.28Eh i jinaj keh i ki soldado i aj Israel je' wili i xuq'or reh:
Re' awajaaw ruq'orom i xti korik qeh i hoj, je' wili i xuq'or: Awach i xuk'ux jino'q i xa chib'ih jariik naa ruye'ariik panti' k'axik, inki. Ruum aj re', re' i hoj yu'naak ma' nqakuy ta chik i qanuhmiik, inki.29Re' Jonatán je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' wajaaw ma' holohik taj i xub'an chi je' re' cha kapaaj taq aweh i hin xk'ulik nuk'ux ruum i riis kaab' xnureq, inki.30Eh q'e' naq xiik' naah chihojal wita xkik'ux i qa soldado, k'uxumb'al i xkiq'uch keh i aj filisteo, eh ma' k'isiin naq k'ihaal taqe i aj filisteo xkikansaj, inki.31Chupaam i q'iij re' re', re' taqe i aj Israel ar xtohq'ik cho kikansam i aj filisteo pan tinamit Micmas xi ponik chupaam i tinamit Ajalón, xa re' la' re' taqe i ki soldado i aj Israel xama' inkikuy ta naq chik i kiq'uhtiik.32Eh noq xooj kuxoq xkikut kiib' chinaah chu'nchel i chib'ih jariik xkiq'uch reh taqe i aj ixowaal, xkichop i tentzun, ixoq wakax, i kok' imas wakax, xkikansaj, eh xkik'ux i rutib'kaal ruch'ihil i rukik'eel.33Eh wilik taqe i xi ponik jalwoq reh i Saúl je' wili i xkiq'or reh:
Re' taqe i soldado ximahkunik chuwach i QaJaaw Dios ruum xkik'ux i tiwik ko wilik rukik'eel, inki taqe.
Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Hat taq haa' chub'aan i yiib' wach na'ojb'al re' re' cha tolej taq cho weh jino'q i nimlaj ab'aj ko ayu', inki.34Eh je' wili xuq'or keh: Chaq'or wo' taq keh chu'nchel i aj Israel chi kiju'junaal kik'am cho weh i ki ixoq wakax, i kitentzuun reh chi ayu' neenkikansaj, eh i neenkik'ux, maa a'n ta taq chik i mahk chuwach i QaJaaw ruuk' i ruk'uxariik i tiwik ko wilik rukik'eel, inki.
Eh xa chupaam aq'ab' re' re' xkik'am chaloq i ki ixoq wakax, i kitentzuun, eh ar xkikansaj reh chi xkik'ux.35Eh re' Saúl reh xuyejaa' ar jinaj i ru artaal i QaJaaw Dios. Re' i re' i peet artaal xuyejaa'.36Re' Saúl je' wili i xuq'or keh i ru soldado:
Chupaam aq'ab' yu'naak naa rojiik qa'nam keh i aj filisteo nee qoh ik'ik aq'ab' chi kikanteesjiik korehtaal insaq'ik ma' jino'q chik i neenqakanaa', inki.
Re' keh je' wili i xkiq'or:
Cha a'n i ruk'ul inawilow, inki taqe.
Eh re' i k'amal kib'eeh aj tiij je' wili xuq'or:
Ma' xta reet xa re' la' qapahqaaj pee reh i Dios, inki.37Eh re' i Saúl xupahqaaj reh i Dios parutiij, je' wili i xuq'or:
QaJaaw Dios cha q'or qeh ¿Mi ruk'ul chi nee nooj qakansaj taqe i aj filisteo? ¿Mi naa taqe aq'asam panqaq'ab' i hoj aj Israel, oon ma' chih taj? inki. Xa re' la' chupaam i q'iij re' re' ma' xchaq'weesjik ta cho ruum i QaJaaw Dios.38Xrilow chi je' re' i Saúl je' wili i xuq'or keh i k'amal kib'eeh soldado:
Chasik' taq chi riij awach xb'anik i mahk chupaam i q'iij wili.39Re' hin xti korik i nuq'or parub'ihnaal i k'achlik Dios inko'linik qeh i hoj, aj Israel, chi ruk'ul chi naa rukanteesjiik awach xb'anik reh i mahk atoob' ta re' i wak'uun Jonatán, inki.
Eh ma' jino'q keh i ru soldado chaq'wisanik reh.40Chi riij i re' je' wili xuq'or i Saúl keh i chu'nchel i aj Israel:
Re' taq i hat chi juntar taq nenooj amol awiib', eh re' hin wuch'ihil i wak'uun Jonatán chi juntar neenqayeew qiib', inki. Re' taqe i aj Israel je' wili i chaq'wik xkian:
Cha a'n i hat i ruk'ul inawil, inki taqe.41Re' Saúl je' wili i xuq'or parutiij:
QaJaaw Dios, qa Dios i hoj, hoj aj Israel ¿Chib'ih reet noq ma' xa chaq'weej weh i nutiij i hin, hin awaj kamanoom? Chak'uhtaaj qeh awach i wilik ru mahk, inki.
Eh noq xkisik' chi riij, wach naah i Jonatán xkahnik, ruch'ihil i Saúl. Re' tinamit ma' xta kimahk xkan.42Re' Saúl je' wili i xuq'or: Chasik' taq chi riij awach i wilik ru mahk.
¿Mi re' hin, oon re' i Jonatán i wak'uun? inki.
Eh noq xkisik' chi riij, wach naah i Jonatán xkahnik i mahk.43Eh je' wili i xuq'or i Saúl reh i Jonatán:
Xti cha q'or wo' weh chib'ih i mahk xa a'n inki.
Eh re' Jonatán je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' xnub'an i hin re' chix numuhaa' ju' i nukarote chupaam i riis kaab', eh xnureq i koq, wila' mahk i xub'an ayu' wilkiin neenuk'ulaa' i kimiik, inki.44Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Xti ruk'ul chi nee kiruyeew chi tojariik i numahk i Dios i hin wila' ma' xat kimik i hat Jonatán, inki.45Eh re' taqe i soldado je' wili i xkiq'or reh i Saúl:
¿Mi ruk'ul chi naa rukimiik re' i Jonatán i xko'linik qeh i hoj aj Israel pan kiq'ab' i aj filisteo? Ma' ruk'ul ta chi neenkimik, inqaq'or xti korik parub'ihnaal i k'achlik Dios chi ma' jino'q i riis maal naah naa ruq'ehb'iik i Jonatán, ruum i xub'an re' i QaJaaw Dios xtoob'inik reh, inki taqe.
Re' taqe ki soldado i aj Israel xkiko'leej chuwach i kimik i Jonatán.46Re' Saúl xukanaa' kipletohjiik i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xi sutinik wo' chik reje chupaam i kiye'aab'.47Noq xokik i Saúl chi reyil chinaah i tinamit Israel xub'an i q'aq'inik chi kijunsuut. Xub'an i q'aq'inik kuuk' i aj Moab, kuuk' i aj Amón, kuuk' i aj Edom. Eh xub'an wo' q'aq'inik ruuk' i kireey i aj Soba, je' wo' kuuk' i aj filisteo, eh aha' nooj i Saúl chi q'aq'inik ruch'ihil taqe i ru soldado re' re', re' keh kielik cho korik.48Re' Saúl kow riib' chi q'aq'inik, xumol kiwach i juntzuhb' chi soldado ruuk' i re' xub'an reh i Amalec. Eh xuko'leej wo' taqe i aj Israel pan kiq'ab' i nelq'anik i chib'ih keh.49Re' Saúl ixib' i rak'uun xwihik je' wili i kib'ihnaal: Jonatán, Isúi, Malquisúa. Eh kiib' i rixq'uun xwihik, re' aasb'ees Merab i rub'ihnaal, eh re' chaaq'b'ees Mical i rub'ihnaal.50Eh re' rehk'een i Saúl xwihik Ahinoam i rub'ihnaal, rixq'uun i Ahimaas. Eh re' ink'amwik rub'eeh i ru soldado Abner i rub'ihnaal, rak'uun i Ner, rikaan i Saúl.51Eh re' i Cis rajaaw i Saúl, eh re' i Ner rajaaw i Abner, rak'uun taqe i Abiel.52Re' q'aq'inik xub'an i Saúl kuuk' i aj filisteo xti xrik'raaj rukowiil chupaam chu'nchel i ruk'achariik. Ruum aj re', re' Saúl xuyeew chi kixilak i ru soldado chu'nchel i winaq kow kik'ux, eh kow kiib'. Re' Saúl xq'eb'arik chi rutkeel ruum i QaJaaw Dios1Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Re' hin re' QaJaaw Dios xq'orik weh chi xat nupab'aa' chi reyil chikinaah i rutinamiit Israel. Xa re' la' chab'iraj chib'ih iraaj ruq'orom aweh i QaJaaw Dios.2Re' QaJaaw nim rajaawriik je' wili i ruq'or: Re' hin naa nuye'em chutojariik i kimahk taqe i riih rumaam Amalec ruum ma' xkiyeew ta q'ab' keh i aj Israel aha' naq naakik'iik noq xi elik cho Egipto.3Eh yu'naak hiy q'aq'ineel kuuk' i riih rumaam Amalec neenasach kiwach kuuk' chu'nchel i chib'ih keh, eh ma' nee ta naketelaaj kiwach. Naa akansam taqe chi winaq chi ixoq chi kok' ha'lak'un koxi-aasjik, chi imas wakax, chi tentzun, chi cameyo, chi b'uurux, inki Dios, inki.4Eh noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl xumol kiwach i tinamit chupaam i ye'aab' Telaim, ar xrajlaaj taqe i ru soldado kiib' siento miil i xiooj chi kooq, eh lajeeb' miil taqe i ki soldado i aj Judá.5Chi riij i re' xiooj i Saúl chupaam i kitinamiit i aj Amalec ar xooj kiyeew kiib' wach k'ixkaab' chi uy-inik.6Eh re' Saúl xutaq'aaj ruq'orariik keh i aj kenita chi je' wili:
Eleen taq i hat chi kixilak i aj Amalec reh chi ma' nee ta inqasach awach taq i hat chi kixilak i keh, ruum re' taq i hat xaketelaaj taq kiwach i aj Israel noq xi-ik'ik ar noq xi elik cho Egipto.
Re' taqe i aj kenita xi elik wo' chi chi kixilak i aj Amalec.7Re' Saúl xutoq'aa' q'aq'inik kuuk' i aj Amalec, ar xkitoq'aa' reje chupaam i tinamit Havila, eh ko xi ponik panookb'al reh i tinamit Shur, re' i wilik pank'ula't reh i Egipto, eh xkian reh taqe re'.8Eh xkichop chi k'achlik wach i Agag i kireey i aj Amalec, eh xkikansaj ruuk' q'aslaj ch'ihch' chu'nchel i ru soldado.9Xa re' la' re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xkikanaa' chi k'achlik wach i Agag. Eh ma' xkikansaj taj i q'e' holohaq laj tentzun, i nimaq imas wakax, i kok' imas wakax q'e' taqe q'ina', je' wo' taqe i imas tentzun. Eh ma' xkisach ta wach taqe i k'ih tz'aaq, xa re' xkisach wach taqe i ma' q'e' ta kamaneel, eh ma' q'e' ta k'ih tz'aaq.10Chi riij i re', re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:11Re' hin ti' xwik'raaj chi xnupab'aa' chi reyil i Saúl ruum re' reh xiruq'eb' chi riij ruk'ux ma' xunimaj taj i xnuq'or reh, inki.
Eh re' Samuel xtib'ik ruk'ux ruum i xrib'iraj re' re', eh chuwach i jinaj aq'ab' re' re' xub'an rutiij chuwach i QaJaaw Dios.12Eh kowahq'eq chi junwaar re' Samuel xooj ruk'ul i Saúl, xa re' la' xq'orarik reh chi xooj Carmel, eh chi xuyejaa' jinaj i ehtalil ar, eh chi xukotej reje riij i ye'aab' re' re' korehtaal xponik ar Gilgal.13Re' Samuel xooj ruuk' i Saúl. Re' Saúl je' wili i xuq'or reh:
Jaaw re' ta naq i Dios neentoob'inik aweh, re' hin xnub'an chik aha' wilik i xuq'or i QaJaaw Dios, inki.14Eh re' Samuel je' wili i xuq'or: Wila' korik chi xa a'n i ruq'or i QaJaaw ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' b'iram chi oq'ik inki a'n taqe imas wakax, taqe i tentzun? inki.15Re' Saúl je' wili i xuq'or: Re' taqe i chikop re' re' reh i Amalec xkik'am chaloq, ruum re' taqe soldado ma' xkikansaj ta taqe i holohaq laj imas wakax, i holohaq tentzun. Re' taqe i xayiib' chik kiwach ra'j kuxik kikansam re', inki.16Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i Saúl xub'an:
Chamay i q'orik, re' hin naa nuq'orom aweh chib'ih i xuq'or weh i QaJaaw chaq'ab', inki.
Neerub'an chi nee naq'or weh, inki noq chaq'wik i Saúl.17Eh re' Samuel je' wili i xuq'or:
Xakapaaj chi ma' xta k'isinoq awajaawriik i hat pampeet, xa re' la' re' hat xat ponik chi k'amal kib'eeh i k'ih ch'uq chi aj Israel. Eh re' QaJaaw Dios xpaab'anik aweh chi reyil chikinaah.18Eh wila' re' QaJaaw xuq'or reje aweh chi korik chi naa rojiik asacham kiwach i aj Amalec re' taqe i q'e' aj mahk, eh chi naa taq rukuxiik asacham kiwach.19¿Chib'ih reet noq ma' xa a'n ta taqe i xuq'or aweh? ¿Chib'ih reet noq xamol i chib'ih taq i xaq'uch chaloq? ¿Chib'ih reet noq xa a'n i ma' holohik ta chuwach i QaJaaw Dios? inki.20Eh re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin i xnunimaj i xuq'or weh i QaJaaw Dios xnub'an chu'nchel i xuq'or weh: Xnuchop chaloq chi k'achlik wach i Agag re' i kireey i aj Amalec, eh xnusach wo' kiwach i aj Amalec.21Xa re' la' re' taqe i soldado xkahnik kuuk' i holohaq imas wakax, i holohaq tentzun re' taqe i q'orooj chi naa kikanteesjiik, xkik'am chaloq reh chi naa kiq'asam chi mayiij chuwach i qaDios ar Gilgal, inki.22Eh re' Samuel je' wili xuq'or:
¿Aha' wilik i q'e' looq' chuwach i QaJaaw Dios noq inakapaaj i hat? ¿Mi re' i ruye'ariik i mayiij, oon re' chi neenanimaj i nee ruq'or? Re' hin xti korik i nuq'or chi re' i rub'anariik i ruq'or i reh chuwach i ruye'ariik i k'atoj mayiij, i ruye'ariik i xa chib'ih chi mayiij je' wo' i ruk'atariik i ruxeb'ohiil imas tentzun.23Awach i ma' runimaj i QaJaaw Dios ru mahk i rukoj je' rukab' i ru mahk i aj q'iij, je' rukab' i ru mahk i inloq'inik reh i tiyoox. Re' hat xaq'eb' chi riij ak'ux i xuq'or aweh i QaJaaw Dios, je' wo' reh xat ruq'eb' wo' chi riij ruk'ux chi hat reey, inki.24Eh re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hin korik noq ximahkunik chuwach i QaJaaw Dios ruum ma' xnub'an taj taqe i xuq'or. Re' hin ma' xnunimaj ta taqe i xaq'or weh i hat, ruum xinyo'jik kuum i tinamit re' xnub'an i xkipahqaaj i keh cha kuy i numahk.25Eh taq chi wiij i hat Gilgal reh chi neenooj nuloq'ej i Dios ar, inki.26Re' Samuel je' wili i xuq'or: Re' hin ma' nee ta rub'an chi nee kinooj chawiij ruum ma' xanimaj ta taqe i xuq'or i QaJaaw Dios, ruum i re', re' QaJaaw Dios xat ruq'eb' chik chi riij ruk'ux chi hat reey chikinaah i tinamit Israel, inki.27Eh noq xusutej reje riib' i Samuel reh ojik xchoparik reje chi rooq ruso' ruum i Saúl, eh xih pan q'ab'.28Eh re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Je' re' xub'an i QaJaaw Dios yu'naak noq xesaj awajaawriik chi hat reey chinaah i tinamit Israel. Reh chik jinaj aatinamiit naa ruye'em q'e' chihooj chawach i hat.29Ruum re' i QaJaaw Dios i kiloq'il i aj Israel ma' inchukwik ta q'orik. Eh ma' nee ta rusutej chi riij i ruq'oral, ruum ma' re' ta jino'q xa winaq chi nee rusutej chi riij i ruq'oral, inki.30Re' Saúl je' wili i xuq'or reh: Korik wo' hoq chi ximahkunik, xa re' la' i nupahq'aaj otob'il aweh chi chayeew nuloq'il chi hin reey chikiwach i k'amal kib'eeh i nutinamiit Israel, je' wo' chikiwach chu'nchel i tinamit, inwaaj chi nee tiooj chi wiij reh chi nenooj nuloq'ej i qaDios, inki.31Eh re' Samuel xooj wo' chi riij i Saúl, eh re' Saúl xuloq'ej wo' hoq i QaJaaw Dios.32Chi riij i re' je' wili i xuq'or i Samuel:
Chak'am cho weh i Agag ayu' i kireey i aj Amalec, inki.
Eh re' Agag xooj wo' pa'lojoq chuwach i Samuel, xasuq suq chik ruk'ux, ruum xukapaaj chi xik'ik chik chi riij i ti' laj kimik.33Eh re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Agag:
Re' hat ruuk' ach'ihch' xa a'n ikaansanik xakanaa' taqe chi ma' xta kak'uun taqe i tuutb'ees je' wo' re' i naa ak'ulum i hat yu'naak naa rukahniik aatuut chi ma' xta chik rak'uun, inki.
Re' Samuel xuwetz'eb'eej i ruti'jolal i Agag chuwach i QaJaaw Dios ar Gilgal.34Chi riij i re', re' Samuel xooj ar Ramá. Eh re' Saúl xooj wo' chik parupaat ar Gabaa chupaam i ruye'aab'.35Re' Samuel ma' xrilow ta chik wach chi jumpech i Saúl, nik' najtiil k'achariik. Atoob' ta xtib'ik wo' naq i ránima chi riij i Saúl chi re' i QaJaaw Dios xresaj i rajaawriik chi reey chikinaah i tinamit Israel. Re' Samuel xukuxisaj i David chi xkahnik chi reey.1Re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
¿Kojaruuj i rumay i ruti'kiil ak'ux chi riij i Saúl, re' xwesaj i rajaawriik i hin chi ma' naa ta chik rukahniik chi reey? Yu'naak chaham aseite chupaam uk'aa' nee tiooj ar Belén ruuk' i Isaí ruum re' hin jinaj keh i rak'uun naa nusik'im wach reh chi naa rukahniik chi reey chikinaah i aj Israel, inki.2Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i QaJaaw xub'an:
¿Jaaw nik' wach noq neenooj nub'an i re' ar? Wixunab'eej i Saúl nee kirukansaj, inki.
Re' QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Chak'am reje jino'q k'isa qahxoq wakax neenaq'or reh i Saúl chi k'atal mayiij tiooj chi nuwach.3Eh noq nee ti ponik ar neenayuq'eej awuuk' i Isaí noq nee nayeew amayiij. Re' hin neekinq'orik aweh chib'ih i neena a'n, awach i neenuq'or aweh i hin chi nee najalk'iij i aseite wach naah re' wo' re' neena a'n reh, inki.4Re' Samuel xub'an wo' hoq i xq'orarik reh ruum i Dios. Eh noq xponik ar Belén xi elik chaloq taqe i k'amal b'eeh xa yo'jik chik inki a'n je' wili xkiq'or reh:
¿Mi suq kiil k'uxliis i xak'am cho panqatinamiit? inki taqe.5Re' Samuel je' wili xuq'or: Korik chi je' re' xin chalik chuye'ariik i mayiij chuwach i QaJaaw, chasaqb'isaj taq awiib' nee taq tiooj chi wiij chi ruq'ahteesjiik i mayiij, inki.
Eh re' i Samuel xuq'asaj i Mayiij chi saqb'eesb'al wach i Isaí ruch'ihil taqe i rak'uun xuyuq'eej taqe ruuk' noq xuq'asaj i mayiij.6Eh noq xi ponik chupaam i ye'aab' wilik wii' i Samuel, re' Samuel xrilow wach i Eliab, eh je' wili i xuq'or paruk'ux: Xti korik chi re' winaq wili sik'ooj wach ruum i Dios chi naa rokiik chi reey, inki.7Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hat ma' naa ta wilom nik' wach inka'yik i winaq ni xata re' i runimaal rooq ruum re' hin ma' re' tee re' inwaaj. Re' hin ma' re' taj nik' wach i nka'yik inwilow je' rukab' i rub'an i winaq re' wach i rilow. Re' hin ma' re' taj i wach i winaq inwilow, re' la' ránima inwilow, inki.8Eh re' i Isaí xuyuq'eej i Abinadab re' jinaj keh i rak'uun xupab'aa' chuwach i Samuel, eh re' Samuel je' wili xuq'or:
¿Ma' re' ta naak i wili rusik'im wach i QaJaaw Dios? inki.9Chi riij i re', re' i Isaí xupab'aa' i Samá jinaj keh i rak'uun chuwach i Samuel. Eh re' Samuel je' wo' chik wili i xuq'or:
Ma' re' ta wo' re' i rusik'im wach i QaJaaw Dios, inki.10Je' re' noq re' Isaí i wuq'uub' i rak'uun xupab'aa' chuwach i Samuel. Xa re' la' re' Samuel xuq'or reh i Isaí chi ma' jino'q keh taqe i rak'uun re' re' rusik'im wach i QaJaaw Dios.11Eh re' Samuel xupahqaaj reh i Isaí chi je' wili:
¿Ma' xta naa chik jino'q awak'uun chikiij taqe i wili? inki.
Re' i Isaí je' wili xuq'or: Jinaj chik i wak'uun re' i komanlik, re' incha'jinik keh i nutentzuun, inki.
Re' Samuel je' wili xuq'or:
Chataq'aaj ruk'amariik chi jumehq'iil ruum ma' nee ta rub'an chi neenqatoq'aa' chib'ih i naaqa'nam wila' komajaa' ink'uloq i reh, inki.12Eh re' i Isaí xutaq'aaj ruk'amariik i rak'uun chaaq'b'ees. Re' aak'un re' re' q'e' holohik, q'anputzik i naah, eh kow riib'. Eh re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel.
Re' aak'un wili i nusik'im wach, chakuxisaj reh chi neenkahnik chi kireey i awuch aj Israel, inki.13Eh re' Samuel xuchop chaloq i uk'aa' xujalk'iij i aseite wach naah i k'ijool chikiwach i ras xupab'aa' chi reey chinaah i tinamit Israel. Re' i k'ijool re' re' David i rub'ihnaal, eh chupaam i junk'aam re' re' xokik ruuk' chi jumpech i Ruxlab'al i Dios i David. Chi riij i re', re' Samuel xuchaq' kahnoq xooj wo' chik Ramá. Re' David xutoob'eej i Saúl14Re' i Ruxlab'al i QaJaaw Dios xelik ruuk' i Saúl. Eh jinaj i ma' tob'laj uxlab'al xtaq'ab'jik cho ruum i QaJaaw rik'saj chi ti' k'axik.15Eh re' i Saúl je' wili i xq'orarik reh kuum i rumoso:
Re' QaJaaw Dios xutaq'aaj chee jinaj i ma' tob'laj uxlab'al reh chi k'ahchi' kaat rik'sam chi ti' k'axik.16Ruum aj re', re' hat neerub'an chi qoh ataq'aaj reje i hoj, hoj amoso chi nee qohooj chusik'ariik jino'q i winaq inchol q'ojinik arpa chi korik. Noq nee titohq'ik rik'sam chi ti' k'axik i ma' tob'laj uxlab'al, re' winaq re' re' neentohq'iik ruq'ojem i arpa reh chi re' hat neensuuqb'ik ak'ux, inki taqe.17Re' Saúl je' wili xuq'or:
Neerub'an chi nee taq inooj asik' jino'q weh re' i winaq inchol q'ojinik arpa reh chi nee taq i nak'am cho weh ayu', inki.18Eh jinaj keh i rumoso je' wili i xuq'or reh:
Re' hin jinaj i weht'al wach inchol q'ojinik arpa chi korik rak'uun i Isaí aj Belén. Re' k'ijool re' re' inchol q'aq'inik, kow riib', inchol q'orik, q'e' holohik, eh q'e' intoob'jik ruum i Dios, inki.19Eh re' Saúl xutaq'aaj i aj taqareel ruuk' i Isaí je' wili i xuq'or reje reh: Chaq'or reh i Isaí chi chutaq'aaj cho weh i rak'uun ayu' re' i k'ijool incha'jinik reh i rutentzuun, inki reje.20Re' Isaí xutaq'aaj wo' chaloq i David re' i rak'uun ruuk' i Saúl. Eh xutaq'aaj wo' chaloq i kaxlanwi'k xub'ak' cho chi riij i b'uurux, eh jinaj i uk'aa' i riis uuva, jinaj i kaprax xuk'am chaloq.21Je' aj re' noq re' David xooj rupab'aa' riib' chuwach i Saúl, xkahnik chi kamanik ruuk'. Re' Saúl q'e' xuk'ax i David, xupab'aa' chi to'ool reh.22Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik reje jinaj i aj taqareel ruuk' i Isaí xutaq'aaj ruq'orariik reh chi chub'an otob'il chi chuyeew q'ab' chi neenkahnik ruuk' i David, ruum q'e' xponik chuwach.23Eh xkahnik i David ruuk' i Saúl. Eh noq re' i ma' tob'laj uxlab'al i rutoq'aa' rub'anam i ti' k'axik reh i Saúl, re' David intohq'ik ruq'ojem i ru arpa. Re' i ma' tob'laj uxlab'al i rukanaa' rub'anariik i ti' k'axik reh i Saúl, eh insuuqb'ik wo' chik ruk'ux. Re' David xukansaj i nimlaj winaq Goliat i rub'ihnaal1Re' taqe i aj filisteo xkimol wach i ki soldado reh q'aq'inik. Eh ar xkimol kiib' Soco wilik paruyuq'ul i Judá, ar xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Efes-damin. Re' wilik pankiyejaal i kiib' chi tinamit Soco, i Azeca.2Eh re' i Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xkimol kiib' ar xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat wach k'ixkaab' Ela. Eh kiyejaa' kiib' reh chi naa kojiik chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo.3Re' taqe i aj filisteo keh ar kimolom kiib' chinaah i yuuq' juntar yuuq' xa jinaj chi k'ixkaab' inq'atwik kipaam.4Eh jumehq'iil xelik chaloq jinaj i winaq kow riib' chi q'aq'inik xelik cho chi kixilak i aj filisteo jinaj i winaq ik'inaq ixib' b'ara runimaal rooq, Goliat i rub'ihnaal aj pan tinamit Gat.5Wilik rupuneet wach naah re' ruuk' q'an ch'ihch', eh re' i ruso' rukojom chi riij re' wo' ruuk' i q'an ch'ihch'. Re' i ruso' re' re' ho'oob' aroba rahliil.6Eh b'otlik wo' kab'chel i rutuuq ruuk' i q'an ch'ihch', eh ruk'amam chaloq i ruq'as ju' ch'ihch' nah tileb'.7Eh kowlaj chee' i rooq i ruq'as ju' ch'ihch', eh re' ch'ihch' wilik chi ju' i k'inaq kab'laj libra rahliil. Eh re' ink'amwik reh i ru nimlaj pulato ch'ihch' ko'lb'al riib' peet reje chuwach.8Eh re' Goliat xupab'aa' riib' je' wili i xuq'or keh i ki soldado i aj Israel:
¿Chib'ih reet noq xa atusum taq chik awiib' noq xat chalik taq chi q'aq'inik wuuk'? ¿Mi ma' aweht'al taq re' hat chi re' hin, hin aj filisteo? Eh re' taq i hat, hat taq ru soldado i Saúl. Chasik' taq cho weh re' jino'q i winaq taq chaxilak, reh chi neenchalik chi q'aq'inik wuuk'.9Wila' neerukuy i q'aq'inik wuuk' wixub'an weh nee qoh kahnik chi ri'sil taq awajaawriik. Eh wila' xnub'an taq aweh i hat nee taq ti kahnik chi ri'sil i qajaawriik i hoj.10Re' hin yu'naak k'ahchi' taq nuq'orom aweh chi cha taq'aaj taq chaloq jino'q i winaq reh chi neenchalik chi q'aq'inik wuuk', inki.11Eh noq xrib'iraj taqe i xuq'or i aj filisteo i Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado chi k'unchelaal xsahchik kik'ux ma' k'isiin taxiyo'jik.12Eh noq xwihik cho chi reyil i Saúl jinaj i winaq xwihik chaloq aj Belén wilik paruyuq'ul i Judá mama' winaq chik chi korik Isaí rub'ihnaal waxiqiib' i rak'uun xwihik. Eh jinaj keh i rak'uun re' i David.13Eh re' taqe ixib' chi aasb'ees rak'uun i Isaí ojinaq chik taqe panq'aq'inik chi riij i Saúl. Re' i peet rak'uun i Isaí Eliab i rub'ihnaal, re' i rukab' rak'uun Abinadab i rub'ihnaal, re' roox rak'uun Samá i rub'ihnaal.14Eh re' i David tz'apaab' wach rak'uun, eh re' taqe ixib' chi aasb'ees rak'uun xiooj chi riij i Saúl.15Re' David imponik ruuk' i Saúl, xa re' la' insutinik wo' chik chaloq Belén chi rucha'jaljiik i rutentzuun i rajaaw.16Eh re' i Goliat i aj filisteo rajlaal wahq'eq, rajlaal xq'eq ink'ulik ruksaj i kijosq'iil i ki soldado i aj Israel. Ka'winaq q'iij xub'an chi je' re'.17Eh re' Isaí je' wili i xuq'or reh i David i rak'uun:
Chak'am reje i jinaj chakach chi trigo wili k'ilimaj, ruch'ihil i lajeeb' chi kaxlanwi'k reh chi nee nayeew ponoq keh aawas, aha' kimolom wii' kiib' i soldado.18Eh chak'am wo' reje i lajeeb' seht chi kexu wili nee nayeew ponoq reh i k'amal kib'eeh i juntuhb' chi soldado Eh nee nakoj cho rehtaal mi ma' xta keet taqe aawas nee nak'am cho jino'q weh i chib'ih keh naab'al reh i chi suq kik'ux.19Eh chupaam i q'iij re' re', re' reey Saúl, ruch'ihil taqe i ru soldado ar wilkeeb' wach k'ixkaab' Ela k'ahchi' keeb' chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo.20Eh re' David kowahq'eq xwuktik chi junwaar xukanaa' taqe i tentzun pan q'ab' i tokoom, xooj xuk'am wo' taqe reje i suq atoob', xq'ahteesjik reh ruum i rajaaw. Noq xponik aha' wilik i ki-itz'ihy naah paat i soldado elik chik inki a'n reje chi q'aq'inik xakow chik inkik'er kichii' chuq'orariik chi naa kianam i q'aq'inik.21Eh xkiyejaa' kiib' chi q'aq'inik i ki soldado i aj Israel, je' wo' taqe i ki soldado i aj filisteo reh chi xi kahnik chi k'ulwaach taqe.22Eh re' David xukanaa' i ruk'amooj ruuk' inilwik reh i chib'ih keh i soldado rajimam riib' xooj i kimolom wii' kiib' i soldado. Eh xupahqaaj mi suq kik'ux taqe i ras.23Eh noq k'ahchi' chi q'orik i David re' Goliat i nimlaj winaq inchalik ar Gat xelik chaloq chi kixilak i ki soldado i aj filisteo rukaqrisam wo' chik taqe i ru soldado i aj Israel, re' wo' chik i xuq'or nik' wach i xuq'or pampeet. Eh re' i David xrib'iraj taqe i xuq'or.24Eh noq xkilow wach i winaq re' re' i ru soldado i Saúl ma' k'isiin taxiyo'jik ruum, xkimol chi elik chuwach.25Eh k'ul xtohq'ik kipahqaam chikiwach chi je' wili: ¿Mi xakoj taq rehtaal i winaq i nelik chaloq chi qab'ajariik rajlaal i q'iij? Awach ta neenkansanik reh i winaq re' re' nee naq inye'arik rub'ehomal ruum i reey nee naq i ruyeew i rixq'uun i reey chi rehk'een ma' nee ta naq chik i rub'an i tooj taqe i awach reh, inki taqe.26Eh re' i David je' wili i xuq'or keh i wilkeeb' chucheel:
¿Chib'ih reet noq neenye'arik chib'ih reh inenkansanik reh i winaq re' re' ma' runimaj tee Dios? ¿Awach neneesanik reh i k'ixb'ilaal iraaj ruye'em chinaah i qatinamiit Israel? ¿Chib'ih rub'anam i aj filisteo re' re' chi raaj rub'anam keh i ru soldado i k'achlik Dios? inki.27Re' taqe i winaq je' wo' chik wili i xkiq'or reh i David: Re' hoj inqaaj chi neenye'arik chib'ih reh awach neenkansanik reh i Goliat, inki taqe.28Eh re' Eliab i ras i David noq xrib'iraj chi k'utaaj i rub'an kuuk' i soldado i ruchaaq' xkaqrik, je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih xchalik asik' ayu' i hat? ¿Awach i xakanaa' cho chi rilariik taqe i tentzun chupaam i ye'aab' chiq yuuq'? Re' hin weht'al i rutehkiil awach, eh chib'ih ma' holohik taj inakapaaj, re' hat xa re' nawaaj chi xchalik awilow i q'aq'inik, inki.29Re' i David je' wili xuq'or: ¿Chib'ih jariik i ma' holohik taj k'ahchi' kiin? ¿Mi ma' ruk'ul chi nee kinq'orik re'? inki.30Eh re' David xelik reje ruuk' i ras, eh xupahqaaj wo' chik reh i tokoom nik' wach i xq'orarik reh pampeet je' wo' chik re' xchaq'wesjiik wii'.31Eh wilik i xi ib'irinik reh taqe xuq'or i David xponik kiq'or reh i reey Saúl, eh re' reh xutaq'aaj ruk'amariik i David.32Re' David je' wili i xuq'or reh i reey Saúl:
Maa awach i rub'an kiib' ruk'ux ruum i aj filisteo. Re' hin, hin awaj kamanoom nee kinooj chi q'aq'inik ruuk' i winaq re' re', inki.33Re' Saúl je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat ma' nee ta rub'an chi nee tiooj chi q'aq'inik ruuk' i aj filisteo re' re' cha wutkeel ruum ko hat k'isa k'ijool. Eh re' reh qamaan winaq chik, eh ko paruk'ijolal i rutoq'aam cho q'aq'inik, inki.34Re' David je' wili i xuq'or i reh Saúl:
Qajaaw reey re' hin, hin amoso, noq i nucha'jeej taqe i rutentzuun i wajaaw. Eh noq re' jino'q i kaq b'ahlam, oon jino'q i oso ink'ulik ruk'am jino'q i tentzun, chi kixilak i ruch'ihil.35Re' hin kinooj chi riij i josq'laj chikop re' re' korehtaal i nuq'uch panchii' i tentzun, eh noq inchalik naq chub'anariik weh, inuchop chi rukahkachi' i nuq'ojib'eej wach ak'al korehtaal i nukansaj.36Atoob' ta kaq b'ahlam, atoob' ta oso re' hin awaj kamanoom i nukansaj. Re' winaq re' re' ma' runimaj taj i Dios je' wo' re' i neeruk'ul ruum iraaj rub'anam keh i ru soldado i k'achlik Dios, inki.37Eh je' wo' chik wili i xuq'or i David: Re' hin re' i QaJaaw Dios inko'linik weh pan q'ab' i kaq b'ahlam, pan q'ab' i oso, re' wo' reh neenko'linik weh pan q'ab' i aj filisteo re' re', inki.
Re' i reey Saúl je' wili i xuq'or reh i David:
Neerub'an chi nee tiooj chi q'aq'inik ruuk', re' ta naq i Dios neentoob'inik aweh, inki.38Re' Saúl xukoj i ch'ihch' so' chi riij i David re' ruuk' i ruso' i rukoj i reh, xukoj reje rupuneet wach naah re' ruuk' i q'an ch'ihch'.39Re' David xumin reje i ruq'aslaj ch'ihch' chupaam i b'ak'b'al reh i ruso' xutoq'aa' reje b'ehik xa re' la' ma' xchol ta b'ehik ruum ma' jank'al ta i rukoj i kiso' i soldado.
Eh je' wili i xuq'or reh i Saúl re' hin ma' kinchol ta b'ehik ruum taqe wilik chi wiij wili, ruum re' hin ma' hin ta okrinaq, inki, xresaj chi riij chu'nchel i re'.40Xuchop i rukarote xusik' wach i ho'oob' chi ch'ub'ik wach ab'aj chupaam i rooq ha' xumin reje paruchiim, eh wilik i rutolo'x pan q'ab', xooj i wilik wii' i aj filisteo.41Eh re' i aj filisteo q'uun q'uun rujilim i koq riib' ruuk' i David eh peet reje chuwach i to'ool reh.42Eh noq re' aj filisteo xrilow wach i David, xrilow chi jinaj k'ijool kaqb'uxik inka'yik q'e' holohik, eh ma' xta xraaj reh,43je' la' wili i xuq'or reh i David:
¿Hin oon tz'i' kinawilow ruum ruuk' chee' inawaaj a'nam weh? inki.
Eh xupahqaaj i ti' k'axik chinaah i David parub'ihnaal i ki dios i aj filisteo.44Kim ayu', re' hin neenuyeew ati'jolal chi kitiib' i chikop kirupinik pan taxaaj, eh neenuyeew chi kitiib' taqe i josq'laj chikop wilkeeb' panch'ahn, inki.45Eh re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Goliat xub'an:
Re' hat xat chalik chi q'aq'inik wuuk' ruuk' aq'as laj ch'ihch', ruuk' q'as ju' ch'ihch', ruuk' ch'ihch' wilik ju' chee', eh re' hin xin chalik q'aq'ineel awuuk' parub'ihnaal i QaJaaw re' i ki Dios i ki soldado i aj Israel re' i k'ahchi' ajosam i kijosq'iil.46Re' QaJaaw Dios naa kaat ruq'asam pan nuq'ab' yu'naak. Re' hin neenub'an aweh, naa nuyok'om awalaq. Eh re' kiti'jolal i aj filisteo naa nuye'em chi kitiib' taqe i chikop kirupinik pan taxaaj, chi kitiib' i chikop wilkeeb' pantaq ch'ahn, chi je' re' chu'nchel naakinab'iniik reh chi re' qaDios i hoj, hoj aj Israel xti wilik rajaawriik.47Eh chu'nchel i kimolom kiib' ayu' neenkikoj rehtaal chi re' QaJaaw Dios ma' ruuk' ta q'aslaj ch'ihch', chi ma' ruuk' ta q'as ju' ch'ihch' inko'linik. Re' la' reh naa ruq'asaniik taq aweh panqaq'ab' i hoj, inki.48Eh re' i aj filisteo xooj i koq ruuk' i David, eh re' David reh jumehq'iil wo' xooj i koq ruuk' i aj filisteo.49Eh xumin qohoq i q'ab' chupaam i ruk'isa chiim, xresaj chaloq jinaj i ab'aj xuyeew chupaam i rutolo'x xuk'ut reje i aj filisteo chi reh tz'eht xub'an reh i yejal wach ch'aplik xkahnik ar ab'aj, eh pachlik qajik panak'al i aj filisteo Goliat rub'ihnaal.50Je' aj re' noq re' i David xukansaj i Goliat xa ruuk' i jinaj chi ab'aj xukut reje ruuk' i tolo'x. Eh ma' xta ruq'aslaj ch'ihch' ruuk'.51Re' David xooj i koq ruuk' i aj filisteo xuq'uch reh i ruq'aslaj ch'ihch' xresaj parupaat ruuk' i re' xumanaa' rukanteesjiik xuyok' i ralaq.
Noq xkilow taqe i aj filisteo chi xkimik i q'e' kow chi k'amaj kib'eeh chi q'aq'inik xkimol chi elik.52Eh re' i ki soldado i aj Israel, taqe i aj Judá kow xkik'er kichii' xkajimaj reje taqe i aj filisteo korehtaal xi ponik panookb'al reh i tinamit Gat, eh Ecrón. Eh xa aha' chupaam i b'eeh reh i Saaraim, i b'eeh reh i Gat, i b'eeh reh i Ecrón xkahnik chi kutlik i kiti'jolal taqe i aj filisteo.53Re' taqe i ki soldado i aj Israel xkajimaj taqe reje i aj filisteo korehtaal xi ponik i wilik wii' i ki-itz'ihy naah paat, eh xponik kiq'uch i chib'ih i wilik keh.54Re' David reh xuk'am reje Jerusaleem i naah i Goliat, re' taqe i q'aslaj ch'ihch' xuq'uch ar xumol chupaam i ru-itz'ihy naah paat.55Eh noq xooj i David chi q'aq'inik ruuk' i Goliat re' reey Saúl xupahqaaj reh i Abner i k'amal kib'eeh i soldado chi je' wili:
¿Awach i rajaaw i k'ijool re' re'? inki.
Re' Abner je' wili i chaq'wik xub'an:56Xti korik i nuq'or qajaaw reey ma' weht'al taj, inki.
Re' reey je' wili xuq'or:
Chasik' chi riij re' awach i rajaaw, inki.57Eh noq xsutinik chaloq i David reh i q'aq'inik ruk'amam cho pan q'ab' i naah i Goliat. Eh re' i Abner xuk'am reje i David chuwach i reey Saúl.58Re' Saúl xupahqaaj reh i David chi je' wili:
¿Awach awajaaw? inki reh.
Eh re' David je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin rak'uun i Isaí re' awaj kamanoom, Belén i rutinamiit, inki. Re' i Jonatán xkik'am kiib' chi amígo hiil ruuk' i David1Noq xukohlaaj i q'orik i David ruuk' i reey Saúl, re' Jonatán xkik'am kiib' chi amigohiil ruuk' i David. Ma' k'isiin ta xuk'ax je' rukab' noq xuk'ax riib' i reh.2Eh chupaam i q'iij re' re', re' Saúl ma' xukanaa' ta chik chi xooj i David parupaat i rajaaw, xkahnik ruuk'.3Re' Jonatán ruch'ihil i David xkiq'or i xti korik chi xkik'am kiib' chi amigohiil chi jumpech, ruum re' i Jonatán ruk'ax i David je' rukab' noq xuk'ax riib' i reh.4Re' Jonatán xresaj cho chi riij i runim rooq so', je' wo' i ruso' xarutak'aam chi riij, je' wo' b'ak'b'al paam xusiij reh i David, eh xusiij wo' reh i ru nimlaj pulato ch'ihch', ruch'ihil i ruq'aslaj ch'ihch', je' wo' kutb'al reh i flecha.5Eh nik' k'ihaal intaq'ab'jik wii' chi naa rub'anam i David ruum i Saúl xtinelik korik ruum wilik runa'ojb'al, ruum i re' xkojarik ruum i Saúl chi k'amal kib'eeh soldado. Re' i xub'an re' re' ponik chikiwach chu'nchel i soldado je' wo' taqe i k'amal kib'eeh. Re' Saúl ma' suq ta xrilow chi re' i David q'e' ajwaal wach6Noq xi sutinik chee soldado ree q'aq'inik, noq xsutinik chee David chukanteesjiik i aj filisteo Goliat, wilik taqe ixoq xi elik chaloq chupaam chu'nchel i tinamit Israel, chuk'ulariik i Saúl. Re' keh tz'uuy inki a'n soon inki a'n ruum i rusuqkiil kik'ux, k'ahchi' kiq'ojem i ki setset laj q'ooj, xa chib'ih chik q'ojil wilik kuuk'.7Eh noq tz'uuy inki a'n noq soon inki a'n je' wili inkiq'or:
Xa jinaj miil chi winaq i xukansaj i Saúl, eh lajeeb' miil chi winaq i xukansaj i David, inki taqe.8Eh re' i Saúl ma' k'isiin ta xchalik ruk'aah, je' wili i xuq'or:
Re' taqe re' inkiq'or chi xa jinaj miil chi winaq i xnukansaj i hin. Eh re' David xkiq'or chi lajeeb' miil i xukansaj ach ta b'ila' k'isiin ma' inkipab'aa' chi reey, inki.9Eh chupaam i q'iij re' re', re' Saúl xchalik ruk'aah ruuk' i David ma' suq ta chik rilariik i rub'an.10Eh chi junwaar chik, re' QaJaaw Dios xutaq'aaj chaloq jinaj i ma' tob'laj uxlab'al chinaah i Saúl. Re' reh je' cho yoj paam i naah chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik, re' David reh k'achi' ruq'ojem i rarpá je' wo' rukab' i rub'an. Eh re' Saúl wilik i ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab'.11Re' Saúl xukut reje i ruq'as ju' ch'ihch', reh naq chi xch'ahplik i koq chupaam i David wach tz'aq, xa re' la' re' David xuk'uhtzaaj riib', ka'pech xuko'leej riib' chi je' re'.12Re' Reey Saúl q'e' naq chik inyo'jik ruum i David ruum re' reh ma' toob'jik ta chik ruum i QaJaaw Dios re' chik i David intob'jik.13Ruum i re', re' Saúl xresaj reje chi kamanik chucheel xupab'aa' chi k'amal kib'eeh i ruk'ihaal soldado re' taqe i kichalik kiooj chi q'aq'inik.14Eh ruum chi q'e' intoob'jik chee David ruum i QaJaaw Dios i nelik korik ruuk' chu'nchel i rub'an.15Re' David xti wilik runa'ojb'al chukapeb'jiik riij taqe i rub'an, ruum aj re', re' Saúl ma' k'isiin ta inyo'jik ruum.16Eh chu'nchel i aj Israel, i aj Judá q'e' inkik'ax i David, ruum re' reh ink'amwik kib'eeh noq kichalik kiooj chi q'aq'inik.17Eh re' Saúl je' wili i xuq'or reh i David:
Re' hin neenuyeew aweh chi awehk'een i Merab re' i peet wixq'uun, xa re' la' kow-oq ak'ux chi q'aq'inik parub'ihnaal i QaJaaw Dios, inki.
Je' re' xuq'or ruum xukapaaj paruk'ux chi ma' kota ruman chi ruuk' nuq'ab' i hin neenukansaj i David, re' la' taqe i aj filisteo neekikansanik reh, inki.18Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Saúl:
¿Mi wilik wajaawriik re' hin chi nee kinokik chi ajii' i hat reey? ¿Mi wilik kajaawriik re' i nutuut wajaaw, eh taqe i awach weh ayu' Israel? inki.19Eh noq xponik i q'iij chi naa naq ruye'ariik pan kaxáro i Merab i rixq'uun i Saúl ruuk' i David, ruuk' chik i Adriel, Mehola i rutinamiit xuyeew pan kaxáro i rixq'uun.20Eh re' i Mical i rixq'uun jinaj chik i Saúl q'e' ruk'ax wach i David. Noq xq'orarik rib'iral reh i Saúl chi re' i rixq'uun i ruk'ax wach i David q'e' suq xrib'iraj.21Re' Saúl xraaj wo' ruye'em i rixq'uun re' re' chi rehk'een i David. Eh xuyeew reh chi rehk'een re' naq xraaj chi re' i rixq'uun naa ruq'eb'wiik reh i David pan kiq'ab' i aj filisteo. Eh je' wo' chik wili i xuq'or reh i David:
Yu'naak ra'j korik re' chi naa akahniik chi nujii', inki reh.22Eh re' Saúl je' wili i xuq'or keh i rumoso:
Hiy taq cha q'oreej chi rutkeel i David je' taq wili i cha q'or reh: Re' reey Saúl q'e' ti raaj, je' wo' i hoj, hoj rumoso q'e' wo' tiqaaj ruum aj re' chak'ulaa' reh chi nee ti kahnik chi hat rujii', tiko'q taq reh, inki.23Eh re' taqe i rumoso i Saúl xponik wo' kiq'or reh i David chu'nchel i re', xa re' la' re' David je' wili xuq'or:
¿Mi nakapaaj taq re' hat chi ma' k'axik ta chi reh jino'q i neb'aa' ma' xta rajaawriik chi neenkahnik chi rujii' jino'q i reey, je' rukab' i hin, hin tii k'isa neb'aa'? inki.24Eh re' taqe i moso xooj wo' chik kiq'or reh i Saúl aha' wilik taqe i xuq'or i David.25Re' Saúl je' wili i xuq'or: Re' taq i hat je' wili i cha q'or taq reh i David:
Re' reey ma' kota ruman chi neenatoj riij reh i rixq'uun, xa re' b'ila' raaj i reh chi nee nak'am cho reh jinaj siento chinaah i kik'achab' taqe i aj filisteo, q'ajb'al wach keh i aj ixowaal i b'anooj ree reh, tiko'q taq reh, inki.
Re' Saúl je' re' i xuq'or xa re' naq xraaj chi xq'ehb'ik i David pan kiq'ab' i aj filisteo.26Re' taqe i rumoso i Saúl xkiq'or wo' reh i David chu'nchel i xuq'or i Saúl. Eh re' David xuk'ul ruk'ux chi naa rukahniik chi rujii' i reey noq komajaa' naq i rureq i ruq'ijil q'atooj.27Eh re' David xuk'am taqe reje i ru soldado xooj chi q'aq'inik xukansaj taqe i kiib' siento chi aj filisteo. Eh xuk'am wo' reje reh i reey i jinaj siento chinaah i kik'achab' i aj filisteo xuq'asaj reh i reey reh chi xkahnik chi rujii'. Re' i Saúl xuq'asaj wo' chi rehk'een i David Mical re' rixq'uun.28Eh noq xukoj rehtaal i Saúl chi re' David q'e' intoob'jik cho ruum i QaJaaw Dios, eh q'e' ink'axarik i David ruum i Mical.29X-uhtik wach i ruyo'jiik i Saúl ruum i David. Eh xkahnik chi rixow wach i David chi jumpech korehtaal chik i rukimiik.30Eh jarpech inki a'n i q'aq'inik i aj filisteo kuuk' i aj Israel, re' taqe i ru soldado i David kielik korik chikiwach taqe i junch'uq chi k'amal kib'eeh soldado kikamanik ruuk' i Saúl. Ruum i re' chu'nchel xye'wik rajaawriik i David. Re' reey Saúl xraaj naq rukansam i David1Re' i reey Saúl xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun, xuq'or wo' keh chu'nchel i k'amal kib'eeh soldado chi naa kikansam i David. Xa re' la' re' i Jonatán q'e' raaj wach i David.2Je' re' noq je' wili i xuq'or reh i David:
Re' wajaaw ti raaj kaat rukansam. Je' re' noq i iqal cha wik'raaj awiib' chakeb'aa' awiib' chupaam jino'q i ye'aab' aha' ma' nee ta tikan wii'.3Eh re' hin nee kinooj chi riij i wajaaw chupaam i ye'aab', aha' nee ti wihik wii'. Re' hin neekinq'orik i koq chawiij ruuk' i reh neenqilow chib'ih i nee ruq'or, re' hin neenuq'or aweh, inki.4Re' Jonatán holohik xq'orik i koq chi riij i David chuwach i Saúl re' i rajaaw je' wili i xuq'or:
Re' hat qajaaw reey ma' ruk'ul taj chi neena a'n i ma' holohik ta laj na'ojb'al reh amoso David, ruum re' reh ma' jino'q i yiib' wach rub'anam aweh, holohik la' taqe i rub'anam aweh.5Re' reh xuyeew riib' pankimik noq xukansaj i Goliat, eh re' QaJaaw Dios xuko'leej chu'nchel i aj Israel. Re' hat xawil noq xukansaj i Goliat, eh xsuuqb'ik ak'ux. Eh ¿Chib'ih chik reet noq naa amahkuniik ruuk' i rukanteesjiik i David chi xama' xta wo' ru mahk? inki.6Eh noq xrib'iraj i Saúl i xuq'or i Jonatán re' rak'uun je' wili i xuq'or:
Xti korik i nuq'or parub'ihnaal i k'achlik Dios chi ma' naa ta rukanteesjiik i David, inki.7Eh re' Jonatán xuyuq'eej i David xuq'or reh chu'nchel i k'utaaj xkian ruuk' i Saúl i rajaaw. Eh xuk'am reje i David chuwach i Saúl xkahnik wo' chik chi kamanik ruuk' je' rukab' noq wilik pampeet.8Eh xtohq'ik wo' chik i q'aq'inik xooj wo' chik chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo, eh xub'an wo' chik cho keh korehtaal xkimol chi elik chikiwach.9Eh re' QaJaaw Dios xutaq'aaj wo' chik chaloq i ma' tob'laj uxlab'al chinaah i reey Saúl. Re' reh tzuhnik chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik, wilik i ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab', eh re' David reh k'ahchi' ruq'ojem i ru arpa.10Re' Saúl xukut reje i ruq'as ju' ch'ihch' reh naq chi naa ruch'ahpaam i koq chupaam i David wach tz'aq. Re' David xuk'uhtzaaj riib', chinaah xik'ik, wach tz'aq xch'aplojik i koq i ch'ihch'. Eh chupaam aq'ab' re' re' xuko'leej riib' i David xumol chi elik.11Eh re' reey Saúl xa chupaam wo' aq'ab' re' re' xutaq'aaj taqe i ru soldado reh chi xooj kicha'jeej i rupaat i David reh naq chi naa kikansam parusaq'iik. Eh re' Mical i rehk'een i David je' wili i xuq'or reh i rub'ahiil:
Wila' ma' xako'leej riij aak'achariik chupaam aq'ab' wili, hat kamnaq noq neensaq'ik, inki.12Re' Mical ar xresaj cho pan ventana xuqasaj cho pant'uylik i David, xumol chi elik i David, xa je' re' noq xuko'leej riib' chupaam aq'ab' re' re'.13Eh re' i Mical xuchop chaloq jinaj i tz'aqoj tiyoox xooj ruyok'aa' chuwach i ch'aht kiwirik wii' xukoj i riij kaprax wach naah, eh xub'ur naah chi chamaar.14Noq re' Saúl xutaq'aaj reje i soldado chi ruchopariik i David re' Mical i rehk'een je' wili i xuq'or: Re' David yowaab', inki.15Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik taqe reje taqareel k'amal reh i David je' wili xuq'or keh:
Chaqerej taq cho weh i David waruyokaab' atoob' ta yowaab' reh chi nee nukansaj, inki.16Eh noq xi okik i koq i taqareel parupaat i David ar xkireq chi yoklik wach ch'aht jinaj i tz'aqoj tiyoox rismaal kaprax i wilik wach naah.17Re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Mical:
¿Chib'ih reet noq xinajot', eh xayeew q'ab' chi xumol chi elik i nixowanik nuwach? inki.
Eh re' Mical je' wili i xuq'or:
Re' hin xnuyeew q'ab' chi xooj ruum xuq'or i korik chi naa kiin rukansam wila' ma' xnuyeew q'ab' reh, inki.18Eh re' i David xuko'leej riib' xumol chi elik xooj ruuk' i Samuel ar Ramá xuq'or reh chu'nchel i xb'anarik reh ruum i Saúl. Re' David kikab'cheel ruuk' i Samuel xiooj chi patinik ar Naiot.19Eh chi riij i re' xq'orarik reh i reey Saúl chi re' David ar wilik chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá.20Eh re' i Saúl wilik wo' chik taqe i ru soldado xutaq'aaj reje chi ruchopariik i David reh naq chi naa kik'amam cho ruuk'. Re' taqe i aj taqareel re' re' xkilow wach i juntuhb' chi jalal ruq'oral i Dios re' Samuel ink'amwik kib'eeh. Eh re' taqe i raj taqareel i Saúl re' re' xchalik i Ruxlab'al i Dios chikinaah xtohq'ik wo' kiq'orom i keh inkiq'or taqe i jalal ruq'oral i Dios.21Eh re' i Saúl wilik wo' chik taqe i ru soldado xutaq'aaj reje. Eh re' keh xsahchik wo' kik'ux xkitoq'aa' wo' kiq'orom i keh inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios. Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik taqe i raj taqareel paroxpeech, eh je' wo' chik re' i xkik'ul.22Eh xrilow chi je' re' i Saúl re' chik i reh xooj chi rusik'ariik i David ar Ramá, eh noq xponik chi chii' i nimlaj jul ha' wilik Secú ar xtohq'ik rupahqaam chi je' wili:
¿Mi aweht'al taq i hat aha' wilik i Samuel ruch'ihil i David? inki.
Eh jinaj xchaq'winik cho reh chi je' wili:
Ayu' chupaam i ye'aab' Naiot wilkeeb', re' wilik paruyuq'ul i Ramá, inki.23Re' Saúl xooj wo' chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá. Re' reh xchalik wo' chinaah i Ruxlab'al i Dios xitoq'aa' tz'uuy xutoq'aa' ruq'orom inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios, korehtaal xponik chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá.24Eh xsahchik ruk'ux resaj i ruso' i soldado chi riij xkahnik chi t'uslik xitoq'aa' k'erlik chii' chi tz'uuy xtohq'ik ruq'orom inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios. Eh xiko'leej riib' i David. Ar aj xtohq'ik cho ruq'orariik re' i q'orik i ruq'or chi je' wili: ¿Mi jalal wo' ruq'oral i Dios re' i Saúl reh? inki. Re' Jonatán xutoob'eej i David1Re' David xelik reje Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá, xooj ruuk' i Jonatán je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih i xnub'an chib'ih i ma' holohik taj xnub'an? oon ¿Chib'ih i numahk chuwach awajaaw ruum kiraaj kiin rukansam? inki.2Re' Jonatán je' wili xuq'or:
Ma' ta naq nee ruyeew q'ab' i Dios chi nee tirukansaj. Re' hin weht'al chi re' wajaaw ma' jino'q i nim wach na'ojb'al ma' jino'q i k'isiin wach na'ojb'al neerub'an chi ma' ta nee ruq'or weh. Eh ¿Nik' wach noq nee rukeb'aa' chi nuwach i rukapaaj chawiij? Ma' ruk'ul ta chi neerub'an i je' re', inki.3Re' David xuq'or wo' chik xti korik je' wili i xuq'or:
Re' awajaaw reht'al chi korik chi re' hat q'e' kinak'ax, re' reh xama' raaj ta ruq'orom aweh, xa re' raaj chi ma' nee ta ntib'ik ak'ux. Re' hin xti korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw Dios chi xanik' nee kirukansaj, inki.4Re' Jonatán xupahqaaj reh i David chi je' wili:
¿Chib'ih inawaaj chi neenub'an chawiij? inki.5Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Jonatán xub'an:
Iqal inkininq'ijeej i ak' poh, eh re' hin chupaam i q'iij re' re' hin okrinaq chi kintzuhnik chi wi'k chucheel i reey re' aawajaaw. ¿Mi nee nayeew q'ab' weh chi neenukeb'aa' wiib' panab'iix? eh kore' chik ixq'eq kab'iij kinelik chaloq ar.6Eh wila' xirupahqaaj aweh aawajaaw je' wili i neenaq'or reh: Re' David xapanjumehq'iil xupahqaaj weh chi chupaam i tinamit Belén, ar chu'nchel i awach reh naa b'ila' kininq'ijeem i ruye'ariik i mayiij inye'arik ar rajlaal i haab'.7Eh wila' xuq'or aweh aawajaaw chi ma' xta reet chi xinooj neensuuqb'ik nuk'ux, eh wila' xkaqrik chi xinooj ar nee nakoj rehtaal chi xa koraaj wo' nukanteesjiik.8Re' hin inwaaj chi neena a'n weh otob'il re' re' ruum hin awaj kamanoom. Eh qaq'orom xti korik chuwach i QaJaaw chi qamigo qiib' awuuk'. Wila' wilik wo' numahk neerub'an chi re' hat nee tikaansanik weh ma' kota ruman chi re' aawajaaw neenkansanik weh, inki.9Re' Jonatán je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hat maakapaaj chi neenak'ul i je' re', ruum nee ta nunab'eej i hin chi naa kaat rukansam i wajaaw reh hin jumehq'iil naq neenuq'or aweh, inki.10Re' David je' wili xuq'or reh i Jonatán:
Eh ¿Awach chik nee nq'orik weh wila' pank'aah xatruchaq'weej awajaaw? inki.11Eh re' Jonatán je' wili xuq'or:
Kim ayu' taq chi wiij panab'iix, inki, eh xiooj wo' kikab'cheel panab'iix.12Re' Jonatán je' wili xuq'or reh i David:
Re' hin i nuq'or aweh i korik parub'ihnaal i QaJaaw qaDios i hoj aj Israel chi i iqal je' yu' ora, oon kab'iij neenunab'eej chib'ih jariik i rukapaaj chawiij. Wila' holohik i xukapaaj chawiij, re' hin neenutaq'aaj cho ruq'orariik aweh.13Eh wila' korik chi ti raaj kaat rukansam i wajaaw, eh wii ma' xnutaq'aaj ruq'orariik aweh i ruk'ul chi nee ruyeew chee runimaal ti' k'axik chi nunaah i QaJaaw Dios. Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik aweh. Je' rukab' noq xutoob'eej chee wajaaw.14Eh noq k'achalkiin neena a'n otob'il weh i hat je' rukab' otob'il xub'an aweh i QaJaaw Dios i hat.15Eh wila' xin kimik xa konaa wo' a'nam i otob'il keh chi juneliik i awach weh. Ni xata naq noq re' QaJaaw naa rukuxiik rusacham kiwach i nixowanik awach i hat maayeew q'ab' chi neensahchik panak'ux i otob'il xqaq'or, inki Jonatán.16Re' Jonatán wilik i xuyejaa' wach ruuk' i David je' wili xuq'or: Re' ta naq i Dios neen ye'wik keh chutojariik i kimahk taqe i nixowanik wach i David, je' wo' hoq i naa ruxowaniik kiwach i riih rumaam.17Re' Jonatán xuq'or wo' chik reh i xti korik i David ruum q'e' ruk'ax je' rukab' noq i ruk'ax riib' i reh.18Eh re' Jonatán je' wili i xuq'or reh i David:
Iqal inkininq'ijeej i ak' poh ma' naa ta chik kiye'em awajaawriik noq naakilom chi ma' wilkaat ta panatzunaab'.19Eh paroox q'iij naa ruk'utiniik chi ma' wilkaat ta ar. Re' hat naa wo' chik rojiik akeb'aam awiib' aha' xakeb'aa' awiib' juriim. Ar neenakeb'aa' awiib' chi riij i juntuhb' chi ab'aj Ezel i rub'ihnaal.20Re' hin oxpech neenukut reje i nuflecha neenub'an chi je' ti chik kore' k'ahchi' nutijem wiib' chi kut.21Eh neenuq'or reh i numoso chi hiy chamol weh taqe i nuflecha wila' xab'iraj chi nee nuq'or reh chi ayu' cho reh i juntuhb' chi ab'aj xqajik i ar naa akojom rehtaal chi ma' xta naa ak'ulum. Neerub'an chi nee ti chalik ruum korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' xtaj i naa ak'ulum.22Eh wila' xnuq'or reh chi, chi juntar i juntuhb' chi ab'aj xqajik taqe i nuflecha neerub'an chi nee namol chi elik iraaj ruq'orom chi re' i QaJaaw Dios iraaj chi naa awojiik.23Aha' wilik taqe i qayejaam wach awuuk' pankib'al re' i Dios ineht'alinik reh chi korehtaal inooj eloq wach, inki.24Eh xponik i q'iij reh i runinq'ijiik i ak' poh xooj wo' rukeb'aa' riib' i David, eh re' reey Saúl xutzunaa' riib' chi wi'k naah mexa.25Re' Saúl ar wo' xutzunaa' riib' aha' intzuhnik wii' wach tz'aq i koq. Eh re' Jonatán chuwach xutzunaa' i koq riib'. Eh re' Abner chucheel i Saúl xutzunaa' i koq riib', eh re' i rutzunaab' i David xkahnik chi ma' xta paam.26Eh chupaam i peet q'iij ree i runinq'ijiik i ak' poh ma' xta xuq'or i reey Saúl ruum je' wili xukapaaj paruk'ux: Re' David ma' xta ayu' ruum chib'ih nee xuk'ul, oon ma' ruk'ul ta naa chi reh chi nee nokik haa' pamoloj-iib', inki.27Eh parukab' chik q'iij ree ninq'iij xkahnik wo' chik i rutzunaab' i David chi ma' xta paam. Xrilow chi je' re' i Saúl je' wili i xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun:
¿Chib'ih reet noq ma' xk'ulik wa'aal i rak'uun i Isaí eew, je' wo' chik yu'naak? inki.28Re' Jonatán je' wili ruchaq'weesjiik i rajaaw xub'an:
Re' David xa pan jumehq'iil xupahqaaj otob'il weh chi xnuyeew q'ab' reh chi xooj pan tinamit Belén29Eh je' wili i xuq'or weh: Cha a'n otob'il chayeew q'ab' chi nee kinooj Belén ruum re' taqe i awach weh k'ahchi' kiq'asam i mayiij ar re' inkiyeew rajlaal i haab', eh re' i was xtaaq'anik cho nuk'amariik. Wila' korik aweh chi suq ak'ux wuuk' chayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi rilariik taqe awach weh, inki weh, ruum aj re' ma' xk'ulik ta wa'aal awuuk' i hat reey eew, eh je' wo' yu'naak, inki.30Ruum i re' xqop wach i rujosq'iil i Saúl, je' wili i xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun:
Re' hat yiib' wach ana'ojb'al, hat rak'uun jinaj ixoq yiib' wach runa'ojb'al. Yu'naak i hin xnunab'eej chi re' hat xti awamigo i rak'uun i Isaí. Re' xa a'n re' re' k'ixb'ilaal cha weh i hat je' wo' chi reh atuut.31¿Mi ma' weht'al re' hat nik' najtiil neenk'acharik i rak'uun i Isaí ma' nee ta ti elik korik, eh ni xata nee ti okik chi reey i hat, je' wo' taqe awak'uun? Yu'naak hiy cha sik' nee nak'am cho weh ruum xti ruk'ul chi naa rukanteesjiik, inki.32Noq xrib'iraj chi je' re' i Jonatán re' i rak'uun xupahqaaj reh i rajaaw chi je' wili:
¿Chib'ih reet noq i ruk'ul chi naa rukimiik chib'ih i mahk xub'an? inki.33Ruum i re', re' Saúl xukut reje chi q'as ju' ch'ihch' i Jonatán. Ruuk' i re' xunab'eej i Jonatán chi re' i rajaaw korik chi ruyejaam wach rukanteesjiik i David.34Re' Jonatán yohb'aal wach i rujosq'iil noq xwuktik reje nah mexa, ma' xub'an ta chik ruwa' parukab' q'iij reh i runinq'ijiik i ak' poh, ruum q'e' xtib'ik ruk'ux chi riij i David ruum xuq'or i rajaaw chi naa rukansam.35Eh chi junwaar chik kowahq'eq xooj panab'iix i Jonatán je' wo' rukab' i xuq'or reh i David xuk'am reje i rumoso chi riij kok'ijool ak'un.36Eh je' wili i xuq'or reh i rumoso:
Hiy lom awajimam awiib' chamol chaloq i flecha naa nukutum reje, inki.
Noq rajimam riib' xooj i k'ijool re' i Jonatán xukut wo' reje i flecha, eh ko chi juntar i wilik wii' i k'ijool xponik qajoq.37Eh noq xponik i k'ijool aha' xqajik wii' i flecha xukut i Jonatán, re' Jonatán kow xuk'er reje chii' chuq'orariik reh i k'ijool chi je' wili:
Hiy reje chawach ko chi juntar i wilkaat wii' xqajik i flecha.38Hiy awajimam awiib', inki.
Re' i k'ijool xponik wo' rumol i flecha xuk'am cho reh i Jonatán.39Xa re' la' re' i k'ijool ma' xureq ta chi riij chib'ih jariik i xub'an i Jonatán, ruum xa re' wo' reh ruch'ihil i David kiyejaam wach chi je' re' i naa kianam.40Eh chi riij i re', re' Jonatán xuq'asaj i ru flecha reh i k'ijool re' i rumoso, xuq'or reh chi xuk'am wo' chik reje pan tinamit.41Eh noq elinaq chik reje i rumoso, re' i David xelik cho chi riij i juntuhb' chi ab'aj. Oxpech xuk'utzaa' qohoq riib' chuwach i Jonatán korehtaal xureq wach ak'al ruuk' i yejal wach. Eh xkiq'ahcheej kiib', k'ul xkitz'ub' kiib' xkimol chi oq'ik kikab'cheel. Re' David xuch'ikaa' ruk'ux chi oq'ik.42Eh re' i Jonatán je' wili i xuq'or reh i David:
Neerub'an chi nee tiooj chi suq ak'ux, re' i xti korik xqaq'or awuuk', parub'ihnaal i QaJaaw Dios xqaq'or. Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik weh i hin, je' wo' hat, je' wo' taqe i qiih qamaam, inki. Eh re' David xuchop reje rub'eeh, re' i Jonatán xsutinik wo' chik reje pan tinamit. Re' David xumol chi elik chuwach i reey Saúl1Re' David xooj ar Nob ruuk' i Ahimelec k'amal kib'eeh aj tiij. Eh re' i Ahimelec xelik cho chi k'ulariik i David je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih reet noq awutkeel xat k'uloq ma' awach ta awuch'ihil? inki.2Re' David je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' reey xuq'or weh chi ma' awach ta naa runab'iniik reh i xirutaq'aaj cho wii', eh chib'ih jariik i xuq'or cho weh. Eh re' hin xaxnuq'or keh i nu soldado aha' taqe nanuk'ulum.3Re' hin inwaaj naq chi nee naa siij chib'ih weh, chayeew ho'oob'-oq nukaxlanwi'k, oon chib'ih chik jariik i wilik awuuk', inki.4Eh re' i k'amal kib'eeh aj tiij je' wili ruchaq'weesjiik i David xub'an:
Re' hin ma' xtaj i xa kaxlanwi'k wuuk'. Re' kaxlanwi'k wilik wuuk' re' ruuk' i kuxisamaj reh mayiij, re' hin neenuyeew aweh xa re' la' wii re' taqe a soldado ma' xi wirik ta ruuk' i kehk'een, inki.5Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i k'amal kib'eeh aj tiij xub'an:
Re' taqe i nu soldado keb'ejer noq xinelik chee hin xama' wirinaq ta wo' chik taqe ruuk' i kehk'een, je' re' inki a'n atoob' ta ma' q'e' nim wach i qab'eeh ra'j naa chik ma' neenkik'ax kiib' yu'naak re', inki.6Eh re' k'amal kib'eeh aj tiij xuyeew wo' hoq i mayijimaj kaxlanwi'k reh i David ruum ma' xta naq chik jino'q i tokoom kaxlanwi'k ruuk', xa re' wo' hoq i kaxlanwi'k inye'arik chi mayiij xkesaj cho chuwach i QaJaaw. Eh tz'a' laj kaxlanwi'k chik i xkiyeew chi jilow nah mexa.7Chupaam i q'iij re' re' jinaj i rumoso i Saúl xkahnik chupaam i rupaat i QaJaaw Dios. Re' winaq re' re' Doeg i rub'ihnaal aj Edom re' ink'amwik kib'eeh taqe i ki ilwik reh taqe i rutentzuun i reey Saúl.8Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Ahimelec:
¿Mi wilik awuuk' jino'q i q'aslaj ch'ihch', oon jino'q i q'as ju' ch'ihch'? Re' hin xa pan jumehq'iil xirutaq'aaj chee reey ruum i re' ma' xnuk'am ta cho nuq'as laj ch'ihch', eh ni xata jino'q i nutz'a'aamb'aal xnuk'am chaloq, inki.9Re' Ahimelec k'amal rub'eeh aj tiij je' wili i xuq'or:
Re' hin xa re' wo' i ruq'aslaj ch'ihch' i Goliat wilik wuuk' re' i xakansaj wach k'ixkaab' Ela, ar wilik i molik taqe wii' Efod b'otlik pan itz'ihy neerub'an chi nee nak'am reje mi nawaaj, re' hin ma' xta chik jino'q tokoom tz'a'amb'al wuuk', inki.
Re' David je' wili i xuq'or:
Neerub'an chi neenuk'am ruum ma' xta chik jino'q i q'aslaj ch'ihch' chihooj chuwach i re', inki.10Eh chupaam i q'iij re' re' xumol wo' chik chi elik i David chuwach i Saúl, xooj ruuk' i Aquis wilik chi reyil ar Gat.11Re' taqe rumoso i Aquis je' wili i xkiq'or reh:
Re' winaq wili re' i David raj kamanoom i reey Saúl. Chi riij i winaq wili xkian kisoon xkian kitz'uuy noq xkiq'or chi je' wili:
Re' Saúl jinaj miil chi winaq i xukansaj, eh re' David lajeeb' miil i xukansaj, inki taqe.12Re' David xukoj rehtaal i xq'orarik chi riij ruum i re' ma' k'isiin ta xyojik chuwach i Aquis reey ar Gat.13Ruum aj re' noq wilik chikiwach i David xujal wach i runa'ojb'al je' ti chik yojeel paam i naah xub'an riib' xtohq'ik taqe rutz'ihb'aam wach taqe i ookb'al reh i tinamit, eh ma' k'isiin i riis chii' xelik chaloq xut'aqsaj i rusinchii'.14Noq xrilow chi je' re' i Aquis je' wili xuq'or keh i raj kamanoom:
Re' winaq wili ahqaal ¿Chib'ih reet noq i nak'am taq cho weh?15¿Mi koruman chi weh re' i ahqaal ruum i nak'am taq cho weh ayu' reh chi xchalik rub'an rahqalil panupaat? inki.1Re' David xelik wo' chik reje pan tinamit Gat xooj rukeb'aa' riib' chupaam i paat ab'aj wilik ar Adulam. Eh noq xkib'iraj i rutuut rajaaw taqe i ras chi ar rukeb'aam riib' xooj kimol kiib' ruuk'.2Eh xooj wo' kimol kiib' ruuk' i David chu'nchel i wilik kik'axkiil, i wilik kik'aas, taqe i wilkeeb' panti' k'axik, wilkeeb' naakijib'-oq siento chi kiib'. Re' i David xkikoj chi k'amal kib'eeh.3Eh noq xelik reje ar i David xooj Mizpa, i wilik ar Moab, je' wili i xuq'or reh i wilik chi reyil ar:
Chakuy cha a'n otob'il weh, nee ta ti kinkahnik ayu' i nutuut wajaaw kore' chik taqe neenuk'am amb'iraj peet chib'ih naa kiin rukanaam wii' i Dios, inki.4Je' re' noq re' David xuk'am reje i rutuut rajaaw ruuk' i kireey i aj Moab, ar xi k'acharik nik' najtiil xukeb'aa' riib' i David pampaat ab'aj.5Eh pan jinaj q'iij re' Gad i jalal ruq'oral i Dios je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat neerub'an chi nee ti elik reje pampaat ab'aj nee tiooj paruyuq'ul i Judá, inki. Je' aj re' noq re' David xooj ar chinaah i yuuq' Haret. Re' Saúl xukansaj taqe i k'amal kib'eeh aj tiij wilkeeb' ar Nob6Eh re' i reey Saúl ar naq wilik Gabaa tzunlik chi ri'sil i juniwal chi chee' tamarisco rub'ihnaal wilik ma' naj ta ruuk' i rupaat i Dios, wilik ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab', eh kimolom i koq kiib' ruuk' chu'nchel i k'amal kib'eeh soldado.7Re' Saúl je' wili i xuq'or keh i k'amal kib'eeh ru soldado kimolom kiib' ruuk':
Chab'iraj taq i hat, hat taq cho riih rumaam i Benjamín: ¿Mi nakapaaj taq re' hat chi re' i David i rak'uun i Isaí nee taq i ruyeew aa ye'aab' tikb'al aa-uuva chawunchelaal, eh chi naa taq rujosam wach akamaj chi naa taq kaat rukojom chi k'amal kib'eeh soldado?8Chawunchelaal taq i hat xa a'n taq jinaj wach ak'ux chi naa taq a'nam ti' k'axik weh. Eh ma' jino'q taq aweh i hat xq'orik weh chi re' wak'uun wilik i xkiyejaa' wach ruuk' i rak'uun i Isaí. Ma' jino'q taq aweh i hat iraaj nutoob'jiik, ma' awach ta wo' taq aweh ixq'orik reh chi xsutinik chi ixowan nuwach i wak'uun chi raaj nukanteesjiik je' rukab' i k'ahchi' weh yu'naak, inki.9Eh re' Doeg i aj Edom wilik chi kixilak i k'amal kib'eeh taqe i ru soldado i Saúl je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hin xwilow noq re' i rak'uun i Isaí xponik ruq'oreej i Ahimelec i rak'uun Ahitob.10Re' i Ahimelec xupahqaaj ree Dios chib'ih i naa rub'anam i David. Eh xuyeew k'uxumb'al reh i David, xuyeew wo' reh i ruq'aslaj ch'ihch' i Goliat re' i aj filisteo.11Noq xrib'iraj chi je' re' i reey Saúl xutaq'aaj ruk'amariik i Ahimelec i k'amal b'eeh aj tiij je' wo' chu'nchel i ma' tokoom ta ruuk' wilkeeb' chi k'amal kib'eeh aj tiij ar Nob. Eh noq wilkeeb' chik i koq chuwach i reey Saúl,12je' wili i xuq'or reh i Ahimelec:
Kinab'iraj i hat rak'uun i Ahitob, inki.
Re' i Ahimelec je' wili i chaq'wik xub'an: Qajaaw reey re' hin nee tib'iraj, inki.13Eh re' i Saúl je' wili xuq'or:
¿Chib'ih reet noq xayejaa' taq wach i ma' holohik taj chi wiij ruuk' i David? Re' hat xayeew rukaxlanwi'k, eh xayeew reh jinaj i q'aslaj ch'ihch'. Eh xapahqaaj ree Dios chib'ih i naa rub'anam i David reh chi naa rukahniik chi ixowan nuwach, eh chi naa kiruq'aatam reh i nukanteesjiik, je' rukab' i k'ahchi' rub'anam yu'naak.14Re' i Ahimelec je' wili i xuq'or reh i reey Saúl:
¿Mi wilik jino'q chi kixilak i k'amal kib'eeh taqe aa soldado xti korik wach ruk'ux je' rukab' i David? Eh re' reh ajii' wo' hat reey, eh k'amal kib'eeh taqe soldado, eh q'e' nim wach chupaam i paat i na a'n wii' i taaq'anik.15¿Mi nakapaaj re' hat chi kore' peet nupahqaam ree Dios chi riij i David? Re' hat maakapaaj chi re' hin k'ahchi' nuyejaniik wach i ma' holohik ta chawiij, eh chi re' taqe i wak'uun. Re' hin ma' xta k'isinoq i weht'al chi riij i na'ojb'al inaq'or, inki.16Eh re' reey Saúl je' wili xuq'or reh i Ahimelec:
Re' hat chanab'eej noq korik chi re' hat naa akimiik je' wo' taqe awach aweh, inki.17Eh re' i reey Saúl je' wili xuq'or keh i taqe ru soldado:
Chakansaj taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom i QaJaaw. Re' keh xkian jinaj wach kik'ux ruuk' i David, ruum re' keh keht'al wo' naq chi re' David elik i rub'an, eh ma' xkiq'or ta weh, inki.
Xa re' la' re' taqe i soldado ma' xkaaj ta kikansam taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom i Dios.18Noq xrilow chi je' re' i reey Saúl je' wili i xuq'or reh i Doeg aj Edom:
Chakansaj taqe i hat, inki. Eh re' i Doeg xukansaj wo' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij kikojom chikiij i kiso' Efod holohik lino korjinaq wii' kajwinaq ruuk' ho'oob' chi kiib' taqe i xukansaj.19Re' Saúl xutaq'aaj kikanteesjiik ruuk' q'aslaj ch'ihch' chu'nchel ar Nob k'amal kib'eeh aj tiij, kuxik kikansam chi winaq chi ixoq chi nimaq chi kok' taq, je' wo' taqe koxi-aasjik. Eh kikansaj wo' taqe i b'oyax, taqe b'uurux, taqe i tentzun.20Xa re' la' re' i Abiatar jinaj keh i rak'uun i Ahimelec rak'uun i Ahitob xuko'leej riib' chuwach i kimik xumol chi elik xooj wilik wii' i David.21Re' i Abiatar xuk'utjaaj reh i David chi re' i reey Saúl xutaq'aaj kikanteesjiik taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom taqe i Dios.22Re' David je' wili xuq'or reh:
Pan jinaj q'iij noq xwilow wach ar i Doeg xnukapaaj wo' naq chi re' reh naa ruq'oriik reh i Saúl chib'ih i xqa'an. Je' re' noq re' hin wilik numahk chi kuxik kikimiik taqe i awach aweh.23Xa re' la' tikaan wuuk' ayu' mat yo'jik, awach i neraaj akanteesjiik i hat iraaj ruq'orom chi raaj wo' nukanteesjiik i hin, wuuk' i hin ma' xtaj i neenak'ul, inki reh. Re' David xuko'leej i tinamit Keila1Pan jinaj q'iij xiooj taqe i aj filisteo chi q'aq'inik ar Keila, eh xkelq'aaj i trigo kox potz'arik pariij, eh noq xrib'iraj chi je' re' i David,2xupahqaaj ree Dios chi je' wili:
¿Mi nee nayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo? inki.
Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or:
Ma' xta reet hiy q'aq'ineel chako'leej i tinamit Keila, inki.3Eh re' taqe i ru soldado i David je' wili xkiq'or:
Eh noq ko ayu' wilkooj Judá inchalik qayo'jiik ruum i ki soldado i aj filisteo ra'j naa chik ma' neenchalik qayo'jiik kuum re' chi nee qohooj q'aq'ineel kuuk', inki taqe.4Eh re' David xupahqaaj wo' chik ree Dios mi ruk'ul chi naa rojiik chi q'aq'inik. Re' QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Hiy q'aq'ineel chupaam i tinamit Keila. Re' hin naa nuq'asam taqe panaq'ab' i aj filisteo, inki.5Re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chi q'aq'inik ar Keila. Eh ma' k'isiin taqe i aj filisteo xkikansaj, eh kiq'uch i kiwakax, re' i David je' re' noq xiko'leej i tinamit Keila.6Eh noq re' i Abiatar rak'uun Ahimelec i k'amal kib'eeh aj tiij xelik chuwach i Saúl xuk'am reje chi riij i Efod xooj rureq i David ar pan tinamit Keila.7Re' Saúl xrib'iraj rib'iral chi re' David ar wilik pan tinamit Keila, je' wili i xukapaaj paruk'ux. Re' hin re' Dios xq'asanik panuq'ab' i David ruum xokik chupaam i tinamit Keila ar xtz'ahpik chi jumpech ma' aha' ta chik neenelik, inki.8Eh re' Saúl xutaq'aaj rumolariik wach chu'nchel i ru soldado xiooj ar Keila reh chi xooj kikotej riij i David, ruch'ihil taqe i ru soldado.9Eh noq xrib'iraj rib'iral i David chi naa rub'aan reh xuq'or reh i Abiatar k'amal kib'eeh aj tiij chi xk'amarik cho reh i Efod reh chi xupahqaaj ree QaJaaw Dios chib'ih i naa rub'anam.10Re' David xub'an rutiij je' wili i xuq'or:
QaJaaw Dios qaDios i hoj aj Israel re' hin amoso weht'al chi re' Saúl chalik reh chi rusachariik wach i tinamit Keila xa ruum i nukanteesjiik i hin.11¿Mi korik chi naa ruchaliik i Saúl chi nusik'ariik je' rukab' imb'iraj? ¿Mi nee kinaq'asaj pan q'ab' i Saúl, je' wo' chu'nchel i tinamit wilkeeb' ayu' Keila? QaJaaw Dios qaDios i hoj aj Israel cha q'or ti cho weh hin, hin awaj kamanoom ¿Mi naa ruchaliik? inki.
Re' QaJaaw Dios je' wili xuq'or:
Re' Saúl naa ruchaliik, inki.12Re' David je' wili i xuq'or:
¿Mi naa kiin kiq'asam pan q'ab' i Saúl i tinamit ayu' Keila wuch'ihil taqe i nu soldado? inki.
Re' i QaJaaw Dios je' wili xchaq'wik xub'an:
Naa taq kaat kiq'asam pan q'ab' i Saúl, inki.13Noq xrib'iraj chi je' re' i David xi elik Keila ruch'ihil i ru soldado wilkeeb' naa waqiib'-oq siento chi kiib' ma' k'utlik ta wach aha' xiooj. Eh noq xponik ar i reey Saúl xrib'iraj chi xelik chik reje i David xama' xooj ta wo' chik rusik'.14Re' David ar xkahnik chi patinik panchiq yuuq' wilik ar Zif. Eh re' Saúl eqal eqal i rusik' i David xa re' la' xama' xureq ta wo' hoq ruum re' Dios ma' xuq'asaj ta pan q'ab'.15Eh re' David q'e' inyo'jik ruum i Saúl ruum k'ahchi' naq rusik'ariik reh i rukanteesjiik, ruum aj re' ar xkahnik Hores wilik chupaam i chiq yuuq', ar Zif.16Pan jinaj q'iij re' Jonatán i rak'uun i Saúl xooj ruuk' i David ar Hores chi ruye'ariik rukowiil ruk'ux rusuqkiil ruk'ux xuq'or reh chi naa ruye'em ruk'ux ruuk' i Dios.17Je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat mat yo'jik ruum i Saúl i wajaaw ma' naa ta kaat rureqem. Re' hat korehtaal naa akahniik chi reyil chinaah i tinamit Israel, eh re' hin nanukahniik chi rukab' wilik wajaawriik chawiij. Re' wili reht'al chik i Saúl i wajaaw.18Eh xkiyejaa' wo' wach kikab'cheel xkiq'or chi re' Dios x-ilwik reh i xkiq'or. Re' Jonatán xsutinik reje parupaat. Eh re' David reh ar xkahnik Hores.19Xa re' la' re' taqe i patim ar Zif xiooj Gabaá chuq'orob'jiik i Saúl je' wili xkiq'or reh:
Re' David ar rukeb'aam riib' chupaam i qayuq'ul Hores, ar pampaat ab'aj wilik chinaah i yuuq' Haquila wilik reje pansak'aaj reh i chiq yuuq'.20Re' hoj qajaa reey qeht'al chi nawaaj achopom i David neerub'an chi nee tiooj chi jumehq'iil panqatinamiit, re' hoj neenqaq'asaj panaq'ab', inki taqe.21Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik taq aweh ruum xaq'or taq weh chi ketelb'al nuwach.22Re' hin i nupahq'aaj taq otob'il aweh chi hiy taq cha sik' chi riij aha' i ye'aab' wilik chakoj taq rehtaal, eh awach ilwinaq wach ar. Ruum re' hin inkiq'or weh chi q'e' wilik runa'ojb'al chi ko'ljiik riib'.23Eh xti chakoj taq rehtaal aha' wilkeeb' i ye'aab' rukeb'aam wii' riib', eh nee wo' chik taq ti chalik chi jumehq'iil nee taq ink'ulik aq'or weh chib'ih i xponik taq awilow. Re' hin nee taq kinooj chawiij, neenusik'ib'eej korehtaal i nureq aha' wilik naa wo' nusik'im chi kixilak i aj Judá, inki.24Eh re' taqe i patim ar Zif xi elik reje ruuk' i reey Saúl xiooj wo' chik pan kitinamiit. Eh re' i David haa' taqe i winaq ruch'ihil, ar naq chik wilkeeb' chupaam i ye'aab' chiq yuuq' Maón wach k'ixkaab' wilik pantz'eet reh i rookb'aal i q'iij reje reh i chiq yuuq'.25Eh re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chusik'ariik i David. Xa re' la' xq'orarik reh i David chi k'ahchi' rusik'ariik, ruum i re' xooj qohoq chupaam i ye'aab' chiq yuuq' Maón pan rax chee' ar xukeb'aa' riib' chi xilak taqe ab'aj. Eh re' i Saúl xooj chusik'ariik i David.26Re' Saúl chi juntar yuuq' k'ahchi' rusik'im i David. Eh re' i David reh haa' taqe i winaq ruch'ihil chi juntar yuuq' k'ahchi' rik'iik, xa rajimam chik riib' chi elik chuwach i Saúl. Eh re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xa k'isiin naq chik ma' xkireq i David reh i ruchopariik.27Eh chupaam i jumehq' re' re' jinaj i taqareel xponik ruuk' i Saúl je' wili i xuq'or reh:
Tisutinoq reje panqatinamiit ruum re' taqe i aj filisteo xi okik chik chi q'aq'inik panqatinamiit, inki.28Je' re' noq re' Saúl xukanaa' rusik'ariik i David xsutinik reje parutinamiit xooj chub'anariik keh i aj filisteo. Ruum i re' xkikoj i rub'ihnaal i ye'aab' re' re' chi Sela-hama-lecot.29Eh re' David xelik reje chupaam i ye'aab' re' re', ar xooj rukeb'aa' riib' chupaam i ye'aab' En-gadi. Re' David xukuy ru mahk i reey Saúl1Noq xukohlaaj chee q'aq'inik i Saúl kuuk' i aj filisteo xkiq'or reh chi re' David ar wilik chupaam i chiq yuuq' En-gadi.2Noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl xusik' wach ixib' miil chi soldado chi kixilak i aj Israel, xooj chusik'ariik i David je' wo' taqe i winaq ruch'ihil chupaam taqe i paat ab'aj nah yuuq' wilkeeb' wii' i keej.3Eh chupaam i b'eeh xik'ik ponoq wii' i Saúl xureq taqe i kikoraal i tentzun, eh ma' naj ta ar wilik jinaj i paat ab'aj re' i rukeb'aam wii' riib' i David haa' taqe ruch'ihil xokik i koq ar i Saúl chi sa'rik.4Eh re' David je' wili i xq'orarik reh kuum i ruch'ihil:
Yu'naak xooj eloq wach i ruq'orom chaaweh i QaJaaw Dios, chi naa ruq'asam panaq'ab' i nixowanik awach, neerub'an chi neena a'n ruuk' i Saúl nik' wach inawaaj i hat, inki taqe.
Re' David q'uunq'uun xwuktik chaloq xujil i koq riib' ruuk' i Saúl xuyok' k'isiin i runim rooq so' chi ma' reht'al.5Chi riij i re' xuyot' i ránima i David chi xuyok' i rooq i runim rooq so' i Saúl.6Eh je' wili i xuq'or i David keh i ru soldado:
Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik weh chi ma' nee ta nub'an ti' k'axik reh i nureey, wila' re' reh wilik chi reey iraaj ruq'orom chi re' i QaJaaw Dios xsik' wik wach, inki.7Je' wili noq xuq'il taqe i ru soldado i David re' chi ma' xkikansaj taj i reey Saúl. Eh re' Saúl xelik cho chupaam i paat ab'aj chi ma' xta kian reh xuchop wo' chik reje i rub'eeh.8Eh re' David xelik chaloq chupaam i paat ab'aj chi riij i Saúl, xuk'er reje chii' chi riij chuq'orariik chi je' wili:
Hat qareey, hat qareey, inki.
Eh re' Saúl xtz'ehtanik reje chi riij, re' David xuxuk'aa' qohoq riib' wach ak'al ye'b'al ruloq'il i Saúl,9je' wili xuq'or reh:
Qajaaw reey: ¿Chib'ih reet noq inanimaj keh i kiq'orik aweh chi k'ahchi' kaat nusik'im reh akanteesjiik?10Re' hat reey xakoj chik rehtaal chi re' QaJaaw Dios xat ruq'asaj naq panuq'ab' chupaam i paat ab'aj, xa re' la' re' hin ma' xat waaj ta nukansam i hat reey xnukuy la' amahk, xnuq'or la' chi ma' xta naa kaat wuchem, eh chi re' Dios xsik' wik chaawach chi reyil.11Hat nureey chawil itz'ihy wilik panuq'ab' re' i rooq aso' xnuyok' chupaam i paat ab'aj, xub'an naq chi ar xat nukansaj. Ruuk' taqe i wili neenakoj rehtaal i hat nureey chi re' hin ma' inwaaj ta nub'anam ti' k'axik aweh, eh chi ma' k'ahchi' ta kaat nusik'im reh akanteesjiik. Re' la' hat nureey k'ahchi' kiin asik'im reh i nukanteesjiik.12Re' ta naq i QaJaaw Dios neenq'atwik i q'orik chi qanaah i awach qeh i wilik ru mahk mi re' hin, oon re' hat. Re' i Dios neenq'ajwik wach aweh i k'ahchi' kaat weh, xa re' la' re' hin ma' xta naa kaat wuchem i hat.13Jinaj i q'orik inkiq'or chee qamaam qati't chi je' wili: Re' taqe i ma' holohik ta kina'ojb'al re' wo' keh kib'anik i yiib' wach na'ojb'al, inki. Je' re' noq re' hin ma' xta naa kaat wuchem.14Re' hat qajaa reey. ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kiin asik'im? ¿Chib'ih reet noq kinawaaj kiin akansam? Re' hin ma' xta k'isinoq kinokik wii' xa je' nukab' i kamnaq tz'i', xa je' nukab' i k'aq.15Re' i QaJaaw Dios neenq'atwik i q'orik chi qanaah qakab'cheel awuuk' re' reh neentoob'inik weh, re' reh neenko'linik weh panaq'ab' i hat qajaa reey, inki.16Eh noq xukohlaaj q'orik i David je' wili xuq'or i Saúl: Hat David i hat wak'uun noq wilkaat.
¿Mi re' hat i k'ahchi' kaat chi q'orik wuuk'? inki.
Re' Saúl xokik chi oq'ik noq xrib'iraj i ruq'oral i David.17Eh je' wili i xuq'or reh:
Korik wo' xaq'or chi re' hin wilik numahk. Re' hat korik chi panotob'il wilkaat wuuk', eh re' hin ma' holohik taj k'ahchi' kiin aweh.18Yu'naak i hat xak'uhtaaj chik weh chi korik chi wilkaat panotob'il wuuk', ruum re' QaJaaw Dios xiruq'asaj naq panaq'ab', eh re' hat ma' xinakansaj taj.19Xti korik chi ma' awach ta jino'q neemb'anik chi nee rureq i nixowanik wach, eh nee wo' chik i rukanaa' chi neenooj chi ma' xta neruchej. Re' ta naq i Dios neen ye'wik jilow aweh i otob'il xa a'n weh yu'naak.20Re' hin xnukoj rehtaal chi korik chi re' hat naa akahniik chi reyil chikinaah i aj Israel. Eh panab'ihnaal i hat naa ruwihiik rajaawriik i tinamit Israel.21Xa re' i nupahqaaj otob'il aweh chi cha q'or weh i xti korik parub'ihnaal i QaJaaw Dios chi ma' naa ta sacham kiwach taqe i wiih numaam na'chub'an, eh chi ma' nee ta nasach wach i kib'ihnaal i nutuut wajaaw, inki.22Re' David xuq'or wo' korik reh i Saúl chi ma' naa ta rukansam taqe i riih rumaam, eh re' reey Saúl xooj chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik. Eh re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj wo' chik chupaam i ye'aab' kikeb'aam wii' kiib'. Re' noq xkimik i Samuel1Noq xkimik i Samuel chu'nchel i aj Israel xkimol kiib' xi okik chi oq'ik. Eh ar xkimuq'aa' chupaam i ruye'aab' Ramá. Chi riij i re', re' David xooj chupaam i chiq yuuq' ar Parán.2Eh jinaj i winaq Nabal rub'ihnaal q'e' b'ehoom aj Maón xwihik rak'aal ar Carmel, ixib' miil i rutentzuun, eh jinaj miil i rukaprax. Eh pan jinaj q'iij k'ahchi' ruyok'om i rismaal riij i rutentzuun ar Carmel.3Re' Nabal re' re', re' ruuk' taqe i riih rumaam Caleb. Re' Nabal kowlaj winaq, josq' wo' hoq. Eh re' i rehk'een Abigail i rub'ihnaal q'e' holohik, eh wilik runa'ojb'al.4Noq wilik chee David chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xrib'iraj chi k'achi' ruset'em i riij i rutentzuun i Nabal.5Eh xuyuq'eej ruuk' taqe i lajeeb' chi k'ijool je' wili xuq'or keh: Yu'naak naa taq awojiik ruuk' i Nabal ar Carmel, nee taq i nayeew rusuqkiil ruk'ux panub'ihnaal i hin.6Je' wili i neenaq'or reh: Re' ta naq i suq kiil k'uxliis neen wihik awuuk' i hat, kuuk' awach aweh, kuuk' chu'nchel i chib'ih aweh.7Re' hin xb'iraj rib'iral chi k'ahchi' aset'em i riij taqe aatentzuun, eh re' taqe i cha'jen keh aachikoop xi wihik wuuk' ar Carmel. Noq xi wihik wuuk' ma' xnujot ta taqe ma' xta wo' hoq i xwelq'aaj keh.8Eh chapahqaaj keh amoso, re' keh neenkiq'or aweh i nuq'or. Eh re' hin i nutaq'aaj reje awuuk' taqe i k'ijool wili chi taqarik, nee ta tinak'ul taqe chaloq pansuqkiil k'uxliis. Neeta tiinayeew cho keh i waj taqareel chib'ih jariik i wilik awuuk', eh weh wo' hoq i hin, hin awak'uun noq wilkiin, inki reje i David.9Re' taqe i k'ijool xutaq'aaj reje i David xiooj wo' hoq, eh xkiq'or chu'nchel i kitaqariik reh i Nabal. Eh noq kiq'orom chik xi okik chi ruyub'jiik chib'ih naa kichaq'weesjiik wii'.10Eh re' Nabal je' wili kichaq'weesjiik xub'an:
¿Awach i winaq re' re'? ¿Awach i David i rak'uun i Isaí taq inaq'or? Chupaam taqe q'iij yu'naak yohb'aal kiwach taqe i moso xaloq'ooj, eh elik inki a'n chuwach i kipatroon.11¿Mi neerub'an re' chi nee nuq'uch i kiwa' kihaa' i kitiib' i numoso kiyok' wiik rismaal taqe i nutentzuun, eh keh chik i ma' weht'al taj aha' kichalik neenuyeew reje? inki.12Noq xkib'iraj chi je' re' i k'ijool xi sutinik wo' chik reje ruuk' i David xkiq'or ponoq reh chu'nchel i xq'orarik keh ruum i Nabal.13Eh re' i David je' wili i xuq'or keh i rumoso:
Chachop taq aq'as laj ch'ihch', inki.
Eh chi kunchelaal xkiyeew nah kituuq i kiq'aslaj ch'ihch'. Re' David xuchop wo' reje i ruq'aslaj ch'ihch' i reh. Eh kijib' siento chi soldado i xuk'am reje chi riij noq xooj ruuk' i Nabal, eh kiib' siento i xi kahnik chi cha'jen reh i chib'ih keh.14Xa re' la' jinaj keh i rumoso i Nabal xooj ruq'or reh i Abigail i rehk'een i Nabal chi je' wili: Ko chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xutaq'aaj chee taqareel i David chi ruye'ariik rusuqkiil ruk'ux i qapatroon, xa re' la' re' reh pan josq'iil xchaq'wik reje.15Xanaah re', re' taqe i winaq re' re' q'e' taqe atoob' quuk' nik' najtiil xooj wihik cho ruuk' panab'iix ma' nik' ta xoj kijot' ma' nik' ta wo' xkiq'uch chib'ih qeh.16Re' la' keh xiko'linik qeh i hoj chi q'iij chi aq'ab', eh kiko'leej wo' taqe i qatentzuun.17Xa re' la' re' ab'ahiil i hat q'e' josq' ma' raaj ta chi awach inq'orinik reh. Re' hat cha kapaaj riij chi korik cha sik' chi riij i naa a'nam, ruum xti korik chi wilik i ti' k'axik naa ruchaliik chinaah ab'ahiil, je' wo' chikinaah i awach reh, inki.18Eh re' i Abigail xa chi jumehq'iil xumol wach i kiib' siento chi kaxlanwi'k, eh kiib' koxtaal tz'uhuum i riis uuva, eh ho'oob' i b'ahoj tentzun. Eh kiib' nimaq chakach inaq'wach trigo k'ilimaj, jinaj siento i suq laj kaxlanwi'k uuva korjinaq wii', eh kiib' siento i suq laj kaxlanwi'k higo korjinaq wii' chi riij i re' xuyeew reje chu'nchel chi riij i b'uurux.19Eh je' wili i xuq'or reje keh i rumoso:
Hiy taq i hat chi peet b'eeh re' hin nee taq tinureq reje wach b'eeh, inki.
Re' xub'an re' re' ma' xuq'or ta reh i rub'ahiil.20Eh re' Abigail xjotik reje chi riij jinaj i b'uurux chi ma' ehtalimaj noq johtik i rub'an chinaah i yuuq' chi ma' reht'al xrilow reje wach i David chalik i rub'an ruch'ihil taqe i ru soldado, eh re' reh xooj chi k'ulariik.21Re' David k'ahchi' naq cho rukapaam chi xama' xta nkih chi xuko'leej riij chupaam i ye'aab' chiq yuuq' i chib'ih reh i Nabal, eh chi ma' xuq'uch taj i chib'ih reh, ruum re' Nabal ruuk' i yiib' wach na'ojb'al xutoj riij i otob'il xb'aan reh.22Ruum aj re' i ruk'ul chi re' i QaJaaw Dios neen ye'wik weh chi tojariik i numahk wila' xukanaa' chi kok'achalkeeb' noq neensaq'ik taqe awach reh i Nabal, inki.23Eh re' i Abigail reh noq xrilow wach i David xqajik chi riij i rub'uuruux xupach'aa' qohoq riib' wach ak'al k'uhtb'al reh chi xuyeew ruloq'il.24Eh xukut i koq riib' wach'ehk i David je' wili i xuq'or reh:
Neerub'an chi neenkahnik wach nunaah i hin i mahk xub'an i nub'ahiil, xa re' i nupahq'aaj aweh chi chayeew q'ab' weh chi nee nub'an nuk'utaaj awuuk', eh nee ta tinab'iraj weh chib'ih i naa nuq'orom aweh.25Eh ma' ta tiinenayeew panak'ux i xuq'or aweh i winaq re' re' ma' holohik ta runa'ojb'al. Re' Nabal xkiyeew wo' naq ruloq'il i rub'ihnaal xa re' la' re' reh ma' xta runa'ojb'al pank'aah inq'orik. Eh re' hin, i hin awaj kamanoom ma' xwilow ta kiwach i xataq'aaj taqe reje chi awaj taqareel.26Re' hin xti korik chi re' i QaJaaw Dios ma' xuyeew ta q'ab' aweh chi xat chalik chi kansanik chi re' hat naa aq'atwiik i q'orik xachawib'il awiib'. Inko'q ta naq i QaJaaw chu'nchel i ki-ixowanik awach inkaaj akanteesjiik eliik ta naq wach i ti' neen kik'ul ruuk' i Nabal.27Re' hin i nuq'or aweh chi re' taqe i chib'ih jariik xchalik nusiij aweh nee ta tii nach'aq taq chawach kuuk' taqe amoso ki uhch'ihlinik aweh.28Eh nee ta tinakuy numahk i hin, hin ixoq awaj kamanoom wila' ximahkunik chawach, re' hat junelik naa kaat rutob'eem i QaJaaw ruuk' i rajaawriik. Ruum re' hat k'ahchi' achopom ak'ux chi ko'ljiik riij, runimjiik i QaJaaw. Eh chu'nchel aak'achariik ma' xta ti' naawilom wach.29Eh wila' awach insik'wik aweh i hat reh akanteesjiik re' i QaJaaw Dios neenko'linik riij ak'achariik. Re' taqe i ki-ixowanik awach i hat naa kiq'ehb'iik reje wulu' naa rub'aan keh ruum i QaJaaw je' rukab' noq inkutarik reje jino'q ab'aj ruuk' tolo'x.30Eh noq naa rojiik eloq wach i q'e' holohik ruq'orom cho chawiij i QaJaaw Dios, re' noq naa kaat rukojom chi kireey i aj Israel.31Ma' naa ta rutib'iik ak'ux ma' naa ta ruchaliik ruyot'kiil awánima ruum ma' awach taj i xakansaj chi ma' xta ru mahk. Eh chi ma' xa a'n ta jilow i yiib' wach xkian aweh. Noq naa ruye'em awajaawriik i QaJaaw Dios k'oloq panak'ux i xnuq'or aweh i hin, hin ixoq amoso, inki.32Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Abigail xub'an:
Neeta naq inye'arik ruloq'il i QaJaaw Dios xtaaq'anik chaaweh chi nuk'ulariik.33Eh nee ta wo' naq tikuxesjik chee hat ruuk' aha' wilik i holohik inakapaaj xa awuum chik i hat ma' naa ta wojiik chi kansanik ar, eh chi naa rojiik nuq'ajam wach i hin chi wib'il wiib' i yiib' wach xb'aan weh.34Re' hin i nuq'or aweh i korik parub'ihnaal i QaJaaw qaDios i hoj, hoj aj Israel. Re' hin ma' naa ta nub'anam i ti' k'axik aweh, wita ma' xanik'eej chaq'iij chi chalik chi nuk'ulariik i iqal ma' k'achlik ta naq chik i Nabal ab'ahiil, eh ma' jino'q naq chik i winaq wilik ruuk' naa rukahniik chi k'achlik, inki.35Eh re' David xik'ul wo' reh i Abigail taqe xk'amarik reje reh, je' wili i xuq'or reh:
Neerub'an chi neetisutinik reje panapaat chi suq ak'ux. Re' hat xakoj chik rehtaal chi xb'iraj aweh aha' wilik taqe i xaq'or weh, eh xnuk'ulaa' wo' aweh taqe i xapahqaaj weh.36Eh noq re' i Abigail xponik parupaat i rilow i Nabal i rub'ahiil k'ahchi' chi ninq'ijinik, je' rukab' i ruk'ul chi reh jino'q i reey. Eh xiik' naah suq kiil ruk'ux, eh kamnaq xohk'reel, je' re' noq re' i Abigail ma' xta xuq'or reh koxruy-eej chi junwaar.37Eh chi junwaar noq ik'inaq chik i ruxohk'riik i Nabal. Xq'orarik reh ruum i Abigail i rehk'een chu'nchel i chib'ih xk'ularik. Noq xrib'iraj i Nabal chi je' re' xanoq wo' xq'ehb'ik wach ak'al, eh xsikrik i ruti'jolal.38Eh lajeeb' q'iij-oq chik rik'iik i re' xehteesjik chee ruk'achariik i Nabal ruum i QaJaaw Dios, xkimik reje.39Noq xrib'iraj i David chi xkimik i Nabal je' wili xuq'or:
Loq'imaj ta naq i QaJaaw Dios ruum re' reh xb'anik jilow reh i Nabal i ma' holohik taj xub'an weh. Eh xi ruko'leej chuwach i rub'anariik i ma' holohik taj xuyeew wo' chutojariik i ru mahk i Nabal chi riij i xub'an, inki.
Chi riij i re', re' David xutaq'aaj reje ruq'orariik reh i Abigail chi raaj rub'anam kaxáro ruuk'.40Noq xi ponik taqe i rumoso i David ar Carmel chi q'orob'jiik i Abigail je' wili xkiq'or reh:
Re' David xooj rutaq'aaj cha wuuk' chuq'orariik aweh chi raaj b'ila' kaxáro awuuk', inki taqe.41Eh re' i Abigail xupach'aa' qohoq riib' chikiwach xuyeew kiloq'il je' wili xuq'or:
Re' hin xa hin tii jinaj raj kamanoom i David, neerub'an chi nee kinkahnik chi hin tz'ajal reh i rooq i rumoso i David wila' je' re' i xraaj wuuk', inki.42Eh noq ruq'orom chik taqe i re' i Abigail xuyejaa' riib' chi jumehq'iil ruch'ihil i ho'oob' chi ixoq re' taqe i rumoso, xjohtik reje chi riij jinaj i b'uurux xooj chi riij taqe i rumoso i David. Eh re' David xub'an wo' kaxáro ruuk' i Abigail.43Re' David rub'anam wo' kaxáro ruuk' i Ahinoam pampeet ar inchalik Jezreel kikab'cheel xi kahnik chi rehk'een.44Re' Saúl ruye'em wo' chee rixq'uun Mical i rub'ihnaal chi rehk'een i David. Re' Saúl xumin chupaam i rixq'uun re' re' chi xub'an kaxáro ruuk' i Palti rak'uun i Lais Galim i rutinamiit. Re' David xukuy wo' chik ru mahk i reey Saúl1Re' taqe i patim pan tinamit Zif xiooj ruuk' i Saúl ar Gabaa, je' wili i xkiq'or reh: Re' David ar rukeb'aam riib' chinaah i yuuq' Haquila wilik reje parelb'aal q'iij reh i chiq yuuq', inki taqe.2Noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl ruch'ihil taqe ixib' miil chi sik'oj kiwach soldado chi kixilak aj Israel, noq xooj chupaam i chiq yuuq' ar Zif chi rusik'ariik i David.3Re' Saúl xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat chinaah i yuuq' Haquila wilik chi chii' i b'eeh parelb'aal q'iij reje reh i ye'aab' chiq yuuq'. Eh re' David noq wilik chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xukoj rehtaal chi k'ahchi' reje rajimjiik ruum i Saúl ar.4Je' re' noq re' David xutaq'aaj ilil reh ko aha' k'ahchi' ruponiik i Saúl.5Re' taqareel xponik ko aha' xkiyejaa' wii' i ki-itz'ihy naah paat i Saúl. Xukoj rehtaal aha' inwirik i Saúl, eh aha' inwirik i Abner rak'uun i Ner re' i k'amal kib'eeh i ru soldado i Saúl. Eh xrilow chi re' Saúl ar inwirik chupaam i itz'ihy naah paat sutimaj riij kuum taqe i soldado.6Re' taqe i ruch'ihil i David, je' wili i kib'ihnaal: Ahimelec aj heteo, Abisai, rak'uun i Saravia. Re' i Abisai ruchaaq i Joab.
Re' David xupahqaaj keh chi je' wili:
¿Awach taq aweh i hat iraaj ojik ruuk' i Saúl i wilik cho wii' paru-itz'ihy naah paat? inki.
Re' hin nee kinooj chawiij, inki noq chaq'wik i Abisai.7Eh re' David ruch'ihil i Abisai xa chupaam wo' aq'ab' re' re' xiooj i wilik wii' i ru-itz'ihy naah paat i Saúl. Re' Saúl ar wirik i rub'an chupaam i ru-itz'ihy naah paat, re' i ruq'as ju' ch'ihch' ruch'apaam panak'al panaah johtoq. Eh re' i Abner ruch'ihil taqe i ru soldado yokolkeeb' i koq chi rujunsuut i Saúl.8Eh re' i Abisai je' wili i xuq'or reh i David:
Yu'naak xuq'asaj chik panaq'ab' i QaJaaw Dios i nixowanik awach, chayeew q'ab' weh chi re' hin nee kinkansanik reh ruuk' i nuq'as ju' ch'ihch' xa juriim nee nuch'ahpaaj i paam panak'al ruuk' i re' neenukansaj, inki.9Re' David je' wili i xuq'or reh i Abisai:
Ma' nee ta rub'an chi nee nakansaj ¿Chib'ih reet noq naa akansam i reey rusik'im cho wach i QaJaaw Dios? amahk i nee nakoj wila' xakansaj, inki.10Re' David je' wili i xuq'or:
Re' hin i nuq'or i korik parub'ihnaal i QaJaaw chi re' i reh neenesanik reh i ruk'achariik i Saúl noq neemponik i q'iij i rukimiik, oon majaa' taj, oon nee ruyeew q'ab' chi panq'aq'inik neenkimik.11Re' ta naq i Dios neentoob'inik weh chi ma' nee ta nukansaj i reey i rusik'im cho wach i reh. Xa re' naa a'nam i hat cha chop chee ruq'as ju' ch'ihch' wilik johtoq panaah ruch'ihil i ye'aab' ruhaa' nee qohooj reje, inki.12Je' aj re' noq re' David xuk'am reje i ruq'as ju' ch'ihch' i reey Saúl, ruch'ihil i ye'aab' ruhaa'. Eh ma' jino'q x-ib'irinik reh, ix-ilwik reh ruum suq naq kiwiriik chi kunchelaal ma' jino'q i xrik'raaj ruum re' QaJaaw Dios xqasanik keh chi suq laj wirik.13Eh chi riij i re', re' David xqahxik reje chi juntar i rooq yuuq' xooj ruyeew riib' chinaah jinaj i yuuq' najt ruuk' i wilik wii' i Saúl.14Re' David xuk'er reje chii' chi q'orob'jiik i ru soldado i Saúl ruch'ihil i Abner je' wili xuq'or:
Re' taq i hat chab'iraj taq i naa nuq'orom aweh, inki.
Eh re' Abner je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih awajaawriik i hat noq inak'er cho aachii' chi q'orob'jiik i reey? inki.15Re' David je' wili i xuq'or cho reh i Abner:
¿Mi ma' re' naq re' hat q'e' kow awiib' chi q'aq'inik chikiwach chu'nchel i winaq wilkeeb' Israel? Eh ¿Chib'ih reet noq ma' k'ahchi' ako'leem aawajaaw aareey? ¿Chib'ih reet noq xayeew q'ab' chi jinaj i aj Israel xokik naq chi rukanteesjiik aawajaaw aareey?16Re' hat ma' holohik taj i k'ahchi' kaat, parub'ihnaal i QaJaaw i nuq'or i korik chi ruk'ul naq chi nee tikanteesjiik i hat je' wo' taqe a soldado, ruum ma' k'ahchi' ta taq ako'leem riij i reey rusik'im cho wach i QaJaaw. Re' hin i nuq'or taq aweh chi chasik' taq i ruq'as ju' ch'ihch', i ye'aab' ruhaa' aareey wilik naq johtoq panaah, inki.17Eh noq xrib'iraj i Saúl i ruq'oral i David je' wili xuq'or:
David hat wak'uun noq wilkaat re' hat k'ahchi' chaq'orinik weh maje', inki.
Re' i David je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Korik i xaq'or qajaa reey re' i hin i David.18¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kiin asik'im reh i nukanteesjiik i hin, hin awaj kamanoom?
¿Chib'ih xnub'an aweh, chib'ih i yiib' wach na'ojb'al xnub'an aweh?19Re' hat reey chab'iraj tii i naa nuq'orom aweh i hin, hin awaj kamanoom. Wila' re' QaJaaw Dios xq'orik aweh chi naa awixowaam nuwach nee ta naq i ruk'ul weh jino'q i mayiij reh chi nee rujal wach i rukapaaj. Eh wila' xa winaq taqe k'ahchi' kiq'oriik aweh re' ta naq i QaJaaw neenye'wik keh chutojariik i kimahk ruum re' keh k'ahchi' kin kesam chupaam i tinamit i nuloq'ej wii' i k'achlik Dios. K'ahchi' kiin kiminim reje chi kilooq'jiik taqe i tiyoox.20Re' hin ma' inwaaj ta naq chi nee kinkimik chupaam inajt laj ye'aab' aha' ma' looq'jiik ta wii' i k'achlik Dios. Xa re' la' re' hat reey k'ahchi' kiin asik'im ree nukanteesjiik, xa je' chik kinsik'arik k'aq xa je' chik kisik'ariik chikop inrupinik pantaq ch'ahn i na a'n weh, inki.21Eh re' reey Saúl je' wili xuq'or reh i David:
Hat wak'uun noq wilkaat re' hin ximahkunik chawach, ruum xnuchop nuk'ux chasik'ariik ma' holohik taj i nub'an. Xa re' la' re' hin i nuq'or aweh chi tisutinoq cho wuuk' re' hin ma' xta neetiwuchej ruum re' hat chupaam i q'iij wili ma' xinakansaj taj i hat, inki.22Re' David je' wili xuq'or:
Qajaaw reey re' aq'as ju' ch'ihch' ayu' wilik wuuk' cha taq'aaj cho jino'q amoso reh chi neenk'ulik ruk'am aweh.23Re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik reh i ju'jun, ruuk' i rotob'il ruuk' i rukorkiil wach ruk'ux. Atoob' ta re' i QaJaaw Dios xat ruq'asaj naq panuq'ab' i hat reey, re' hin ma' xwaaj ta akanteesjiik ruum weht'al chi re' Dios xsik' wik chawach chi reyil.24Eh re' hin yu'naak ma' xwaaj ta akanteesjiik i hat. Je' ta naq re' noq ma' nee ta ruyeew q'ab' i QaJaaw chi ma' nee ta kinkimik i hin. Eh re' ta naq i reh neenesanik weh chupaam i ti' k'axik wilkiin wii', inki.25Re' Saúl je' wili xuq'or:
David hat wak'uun noq wilkaat re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik chaaweh. Re' hin weht'al chi chu'nchel i naa a'nam nee ti elik korik ruuk', inki. Eh re' i reey Saúl xooj chupaam i paat i rub'aan wii' taaq'anik.
Eh re' David xooj chuwach ruuk' i rub'eeh. Re' David chi kixilak i aj filisteo1Re' i David je' wili i xuq'or paruk'ux:
Xa naa wo' ruponiik i q'iij chi re' reey Saúl naa kiin rukansam. Ruum aj re', re' i chihooj chi naa nub'anam re' chi naaweliik chi kixilak i aj Israel naa wojiik pan kitinamiit i aj filisteo. Chi je' re' ma' nee ta kirukansaj, eh ma' nee ta chik kirusik' i Saúl, inki.2Je' aj re' noq re' David ruch'ihil taqe i waqiib' siento chi ru soldado, xiooj ruuk' i Aquis kireey i aj Gat. Re' i Aquis re' re' rak'uun i Maoc.3Re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chi wihik ar Gat ruuk' i Aquis xkik'am reje kehk'een je' wo' i kak'uun kixq'uun. Re' David reh ki'ib' i rehk'een xuk'am reje, re' i Ahinoam i aj Jezreel, eh re' i Abigail i xwihik chi rehk'een i kamnaq Nabal, ar Carmel.4Eh noq xunab'eej i Saúl chi xumol reje chi elik i David ar Gat xukanaa' rusik'ariik reh i rukanteesjiik.5Re' David je' wili i xuq'or reh i Aquis:
Re' hat reey wila' korik chi naa a'nam otob'il weh i nupahqaaj otob'il aweh chi chayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi patinik chupaam jino'q i k'isa tinamit wilik chupaam ayuq'ul ruum ma' ruk'ul ta chi weh chi awuuk' nee kink'achariik ayu' i na a'n wii' i taaq'anik, inki.6Eh re' Aquis chupaam i q'iij re' re' xuyeew ruye'aab' i David ar Siclag. Ruum aj re', re' i Siclag xkahnik chi jumpech chi re' ruuk' i kitinamiit i kireey i aj Judá.7Re' David jinaj haab' ruuk' kijib' poh xwihik pan kitinamiit i aj filisteo.8Eh re' i David ruch'ihil taqe i ru soldado kiooj chi q'aq'inik kuuk' i aj Gesur, kuuk' taqe i aj Gezer, kuuk' i aj Amalec wilkeeb' chupaam i ye'aab' re' re' inkelq'aaj i chib'ih keh. Ar xtohq'ik reje Telaim chuk'ulwaach i ye'aab' Shur, eh xponik ko Egipto.9Eh noq xkitoq'aa' q'aq'inik kuuk' i tinamit re' re' ma' xta chik inkikanaa' chi k'achlik chi winaq chi ixoq inkikansaj. Eh inkik'am wo' reje i kitentzuun i aj ixowaal, je' wo' kiwakax, je' wo' kib'uruux, je' wo' kicameyo, je' wo' hoq i kiso'. Eh kiooj wo' chik aha' wilik wii' i reey Aquis.10Eh je' wili inq'orarik keh ruum i Aquis: Aha' taq xat ponik q'aq'ineel yu'naak, inki. Re' David je' wili i xuq'or: Ar xoj ponik pantz'eet reh i rookb'aal q'iij reh i Judá, wilik pech i ruq'or pantz'eet reje reh i rookb'aal q'iij reh i Jerameel, wilik pech i ruq'or chi pantz'eet reje reh i rookb'aal q'iij reh i wilkeeb' wii' i aj Ceneo.11Re' David ma' jino'q chik inkikanaa' chi k'achlik reh chi ma' awach ta chik inooj q'oroq ar Gat chib'ih i k'ahchi' kianam. Eh nik' najtiil k'achariik i David pan kitinamiit i aj filisteo je' re' xub'an.12Re' reey Aquis je' wili i xuq'or: Re' David xti korik chi rixowaaj chik kiwach i rutinamiit Israel. Ruum aj re' i ruk'ul chi naa rukahniik chi waj kamanoom chi jumpech, inki.1Pan jinaj q'iij xkimol kiib' i ki soldado i aj filisteo reh ojik chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' i reey Aquis je' wili i xuq'or reh i David:
Re' hat awuch'ihil taqe aa soldado naa awojiik chi wiij chi q'aq'inik, inki.2Re' David je' wili i xuq'or:
Re' hoj, i hoj awaj kamanoom ar naa anab'eem chib'ih qohchol rub'aan, inki.
Eh re' i Aquis je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat naa kaat nupab'aam chi k'amal kib'eeh taqe i nu soldado kicha'jinik weh, inki. Re' reey Saúl, re' ixoq aj q'iij aj Endor3Chupaam i q'iij re' re' kamnaq chik i Samuel, eh chu'nchel i aj Israel xioq'inik reh i rukimiik. Eh kimuq'aam chik parutinamiit ar Ramá. Re' Saúl rukaham chik taqe reje pan kitinamiit i aj q'iij, je' wo' taqe i kiq'orinik keh i kamnaq.4Re' taqe i aj filisteo xkimol reje kiib' xooj kiyejaa' ki-itz'ihy naah paat ar Sunem. Eh re' Saúl xumol wo' kiwach chu'nchel i aj Israel xooj kimol kiib' ar Gilboa.5Noq xrilow reje i Saúl i ki-itz'ihy naah paat i aj filisteo, ma' k'isiin ta xyojik, eh xsahchik ruk'ux.6Eh re' i Saúl xupahqaaj reh i Dios, xa re' la' ma' xchaq'weesjik ta ruum i Dios, ni xata paruwiriik xk'uhtjik reh, ni xata ruuk' i rukojariik i Urim, ni xata re' taqe i jalal ruq'oral i Dios xq'orarik reh.7Ruum i re' je' wili i xuq'or i Saúl keh i rumoso:
Yu'naak taq i hat hiy taq cha sik' jino'q weh ixoq inq'orik kuuk' i kamnaq reh chi re' hin neenooj nupahqaaj reh chib'ih naa nub'anam.
Re' taqe rumoso je' wili ruchaq'weesjiik xkian:
Ar Endor wilik jinaj ixoq i ruq'oreej taqe kamnaq, inki taqe.8Eh re' reey Saúl tokoom i ruso' xukoj reje re' naq iraaj chi ma' xnaab'jik ta wach, kiib' i rumoso xiooj chi riij noq xooj chaq'ab' chi q'orob'jiik ixoq re' re', je' wili i xuq'or reh:
Re' hin i nupahq'aaj otob'il aweh chi neenaq'ijej weh i ránjel rut'osil awach i neenuq'or aweh i hin, inki.9Re' ixoq je' wili xuq'or:
Re' hat Saúl aweht'al chib'ih i xa a'n noq xawesaj taqe chaloq i aj q'iij panatinamiit je' wo' taqe inq'orinik keh i kamnaq. ¿Chib'ih reet noq kinamin chupaam jinaj i na'ojb'al nee kinkanteesjiik ruum? inki.10Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' hin xti korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' xta neenb'aan aweh ruum i re'.11Re' ixoq i je' wili xuq'or reh i Saúl:
Awach i kamnaq inawaaj chi nee nuq'oreej aweh, inki.
Inwaaj chi nee naq'oreej weh i kamnaq Samuel, inki noq chaq'wik i Saúl.12Re' ixoq xuk'uhtaaj riib' i Samuel chuwach, eh xuk'er chii' ruum ruyo'jiik, je' wili i xuq'or: ¿Chib'ih reet noq xinajot' i hat reey Saúl? inki.13Eh re' Saúl je' wili xuq'or:
Maa yohb'isaj awiib' cha q'or weh ¿Chib'ih jariik i k'ahchi' awilom wach? inki.
Re' ixoq je' wili i xuq'or: Re' hin xwilow chi elik i rub'an cho panak'al i je' ruwii' dios, inki.14Eh re' reey je' wili i xuq'or reh ixoq: ¿Nik' wach ruwii' xawil? inki.
Je' ruwii' mama' winaq wilik i ruso' xarutak'aam chi riij, inki, ixoq.
Re' Saúl xureq chi riij chi re' i kamnaq Samuel, ruum i re' xupach'aa' qohoq riib' wach ak'al korehtaal xureq wach aak'al ruuk' i yejal wach.15Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
¿Chib'ih reet noq kiinajot' eh kinaq'oreej cha yu'? inki.
Re' Saúl je' wili xuq'or:
Re' hin q'e' ti' k'ahchi' nuk'ulum re' taqe i aj filisteo k'ahchi' keeb' chi q'aq'inik wuuk'. Eh re' hin i nupahqaaj naq ree Dios chib'ih i naa nub'anam, ma' xiruchaq'weej taj, ni xata panuwiriik xuk'uhtaaj cho weh, ni xata ruuk' kichii' taqe i jalal ruq'oral, ruum i re' xat nuq'oreej i hat reh chi nee naq'or weh chib'ih i naa nub'anam, inki.16Eh re' Samuel je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih reet noq inapahqaaj weh i hin? Re' hat aweht'al chik chi xat rukanaa' cha wutkeel i Dios xsutinik chi ma' raaj ta chik awach, inki.17Re' QaJaaw Dios k'ahchi' rub'anam chaa wuuk' i ruq'orom chaloq re' i xnuq'or aweh i hin ruuk' nuchii'. Re' reh xq'uchwik awajaawriik chi reyil re' chik i David awuch'ihil xuyeew rajaawriik chi reyil.18Re' hat ma' xanimaj taj i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, eh ma' xa a'n ta wo' hoq noq xuq'or aweh chi naa asacham kiwach taqe i aj Amalec ruum i re' xresaj awajaawriik chi reyil yu'naak.19Re' QaJaaw Dios naa kaat ruq'asam i hat awuch'ihil taqe i awuch aj Israel pan kiq'ab' i aj filisteo. Eh re' hat awuch'ihil taqe aawak'uun naa awihiik wuuk' i iqal Re' i QaJaaw Dios naa wo' rukanaam pan kiq'ab' i aj filisteo aa soldado taq i hat aj Israel, inki.20Re' Saúl q'e' wo' naq nimlaj winaq ma' k'isiin xyo'jik noq xrib'iraj chib'ih i xuq'or i kamnaq Samuel. Xqehb'ik wach ak'al, xama' xta chik k'isinoq raansil ruum ma' runik'eem ta naq chik wach ruwa' ruhaa' chi q'iij chi aq'ab'.21Eh noq xrilow ixoq chi ma' xta chik k'isinoq raansil i Saúl xujil i koq riib' ruuk' je' wili xuq'or reh:
Re' hat reey re' hin, hin amoso xnub'an aha' wilik i xaq'or weh atoob' ta xnuyeew wiib' pankimik chub'aan.22Eh re' hin i nuq'or aweh chi chak'ulaa' i naa nuq'orom aweh. Re' hin neenuyeew k'isinoq awa' ahaa' reh chi neen k'ulik ak'ux reh chi nee tiooj chawach ruuk' ab'eeh, inki.23Re' Saúl ma' xraaj ta naq rub'anam ruwa' ruhaa', xa re' taqe i kikamanik ruuk' ruch'ihil ixoq kow xkiq'or reh chi xub'an ruwa' ruhaa'.
Je' re' noq xwuktik johtoq wach ak'al xutzunaa' riib' nah ch'aht.24Eh re' ixoq xukansaj i jinaj q'ina' laj k'isa wakax wilik parupaat. Eh xuyuq' paam i arina reh chi xuyejaa' jinaj i suq laj kaxlanwi'k.25Chi riij i re' xuk'am reje reh i reey Saúl je' wo' keh i kikamanik ruuk' reh chi xkik'ux. Eh noq kianam chik kiwa' kihaa' xiooj chupaam aq'ab' re' re'. Re' taqe i aj filisteo ma' xkich'ikaa' ta kik'ux ruuk' i David1Re' taqe i aj filisteo xkimol wach i ki soldado ar Afec. Eh re' taqe i aj Israel ar xkimol kiib' Jezreel wilik wii' i k'achlik haa'.2Eh noq re' taqe i k'amal b'eeh chi kixilak i aj filisteo chi q'aq'inik chi kich'uhqaal wilik jinaj miil chi kiib' i soldado, wilik i jinaj siento chi kiib'. Eh re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xam b'eeh taqe reje ruch'ihil Aquis.3Re' taqe k'amal kib'eeh i aj filisteo je' wili i xkiq'or:
¿Chib'ih inki a'n ayu' i aj hebreo wili? inki taqe.
Re' reey Aquis je' wili i xuq'or:
¿Mi ma' nawil re' chi re' i David i wili i raj kamanoom naq i Saúl wilik chi reyil ar Israel? Re' reh wilik q'iij, wilik haab' rokiik wuuk', ma' xtaj i yiib' wach rub'anam i ruq'ahxiik cho wuuk' ayu', xa ko je' wo' yu'naak, inki.4Xa re' la' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo chalik kik'aah chinaah i Aquis je' wili xkiq'or reh:
Re' hat cha q'or reh i David chi sutinoq reje chupaam i ye'aab' xayeew reh ma' ruk'ul taj chi nenooj chiqiij panq'aq'inik, ruum nee-oq inche sutinik chi ixowan qawach panq'aq'inik. Ru q'iij re' k'ahchi' rusik'im chi naakooj rukansam i hoj, noq neerib'iraj i ru reey neensuuqb'ik ruk'ux neenk'amarik pansuqkiil ruum.5Re' hoj qeht'al chi chi riij wo' i David wilik xkian kisoon kitz'uuy noq xkiq'or chi je' wili:
Jinaj miil xukansaj i Saúl, eh lajeeb' miil i xukansaj i David, inki taqe.6Eh noq xrib'iraj chi je' re' i reey Aquis xuyuq'eej ruuk' i David je' wili xuq'or reh:
Re' hin parub'ihnaal i k'achlik Dios i nuq'or aweh i korik chi q'e' imponik chi nuwach ana'ojb'al i na a'n jank'al ti chalik wuuk' ayu'. Re' hat ma' xtaj i yiib' wach a'nam chi nuwach, xa re' la' ma' suq tankilow i aj filisteo chi wilkaat ayu'.7Yu'naak neerub'an chi nee wo' chik tiooj pana ye'aab' chi suq ak'ux reh chi ma' xtaj i neen qa'an chi ma' nee ta imponik chikiwach i re', inki.8Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Aquis:
¿Chib'ih jariik i ma' holohik taj nub'anam? ¿Chib'ih jariik i nub'anam i nuchaliik awuuk' chi ma' nee ta ruyee riib' chi nee kinooj chi q'aq'inik kuuk' i ki-ixowanik awach i hat wajaaw i nureey? inki.9Re' i Aquis je' wili i xuq'or reh i David:
Korik re' hat q'e' imponik chi nuwach ana'ojb'al je' cho hat ruánjel i QaJaaw noq inwilow, xa re' la' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo je' wili xkiq'or weh chawiij: Ma' ruk'ul taj chi neenooj chi q'aq'inik chiqiij, inki taqe.10Je' re' noq i nuq'or aweh chi i iqal kowahq'eq xa re' wach neetiwuktik reje nee tiooj nee wo' nak'am reje chawiij taqe i rumoso aawajaaw aareey re' wo' taqe ak'amam cho chawiij, inki.11Eh kowahq'eq chi junwaar re' David xuk'am wo' taqe reje i winaq ruch'ihil xsutinik wo' chik reje pan kiye'aab' i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xiooj reje chikiwach ar Jezreel. Re' David xub'an keh i aj Amalec1Eh re' David ruch'ihil taqe i winaq paroox q'iij xi ponik ar pan tinamit Siclag re' taqe i aj Amalec kichopom chik naah i tinamit Siclag, je' wo' i ye'aab' Neguev. Eh ma' xta chik i xkikanaa' chupaam i tinamit Siclag, eh xkiqop ruq'aq'al.2Eh xkichop wo' taqe reje ixoq, je' wo' chu'nchel i wilkeeb' ar taqe i winaq chi nimaq chi kok' taq xkik'am reje pan kitinamiit, xa re' la' ma' jino'q i xkikansaj.3Noq re' i David haa' taqe i winaq ruch'ihil xokik chupaam i tinamit xponik rureq chi k'atooj, eh chi xik'amarik reje haa' i ki'ib' chi rixoqil, je' wo' taqe i rak'uun rixq'uun.4Eh re' David haa' taqe i ruch'ihil xtohq'ik kik'erem kichii' chi oq'ik korehtaal xi kahnik chi ma' xta chik k'isinoq kaansil.5Eh xkikoj wo' rehtaal chi xk'amarik reje haa' i ki'ib' chi rixoqil i David re' Ahinoam i aj Jezreel, re' Abigail aj Carmel, re' irukanab' kahnoq i kamnaq Nabal.6Re' David ma' k'isiin ta xtib'ik ruk'ux ruum re' tinamit xkiq'or chi naa kiye'em chi ab'aj ruum chi kiju'junaal xan yot'ik chik i kánima ruum i xkik'ul i kak'uun kixq'uun. Xa re' la' re' David ruuk' i raJaaw i ruDios ruyeew ruk'ux7Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Abiatar k'amal kib'eeh i aj tiij rak'uun i Ahimelec:
Cha a'n otob'il weh chak'am cho weh i Efod re' aso', inki. Re' i Abiatar xuyeew wo' reh.8Re' David xupahqaaj parutiij ree Dios je' wili i xuq'or:
Jaaw ¿Mi neerub'an chi neenutahqeej taqe reje i aj Amalec reh chi nee taqe nooj nuchop? inki.
Eh je' wili i xq'orarik reh ruum i QaJaaw:
Neerub'an chi nee tiooj konee taqe nareq wach b'eeh, eh korik chi neenako'leej taqe i xkichop reje, inki.9Je' aj re' noq xooj i David ruch'ihil taqe i waqiib' siento chi soldado chi kisik'ariik taqe i aj Amalec. Eh noq xi ponik aha' wilik wii' i nim ha' Besor rub'ihnaal.10Ar xi kahnik taqe i ki'ib' siento chi soldado ruum xiq'uhtik chi ik'ik chupaam i nim ha'. Eh re' i kijib' siento xiooj chi riij i David.11Re' taqe i winaq ruch'ihil i David jinaj i winaq aj Egipto xkireq pamb'eeh xkik'am reje chuwach i David xkiyeew ruwa' ruhaa'.12Eh xkiyeew wo' reh i kaxlanwi'k re' ruuk' i higo, xkiyeew wo' reh i suq laj kaxlanwi'k re' ruuk' i uuva korjinaq wii'. Re' aj Egipto re' re' xk'ulik ruk'ux ruum ixib' q'iij ixib' aq'ab' naq chik rutohq'iik rukuyum ruwa' ruhaa'.13Eh re' David xupahqaaj reh i aj Egipto chi je' wili:
¿Awach apatroon? ¿Aha' ti chalik? inki reh.
Re' i aj Egipto je' wili chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin aj Egipto hin rumoso jinaj i winaq aj Amalec, xa re' la' ixib' q'iij hin ruq'eb'em kahnoq i nupatroon ruum xinchop chi yowab'jik.14Re' hoj xoj ponik ar Neguev, re' wilkeeb' wii' Cereteo. Eh xoj ponik wo' ar Judá, je' wo' Neguev wilkeeb' wii' i aj Caleb. Eh xqak'at wo' hoq i tinamit Siclag, inki.15Re' David xupahqaaj reh i aj Egipto chi je' wili:
¿Mi nee naq kinak'am reje kuuk' i ajileq' re' re'? inki.
Re' i aj Egipto je' wili i xuq'or: Wila' xaq'or weh i korik parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' nee ta kinakansaj, eh chi ma' nee ta kinaq'asaj pan q'ab' i nupatroon neetinuk'am reje kuuk', inki.16Eh re' winaq re' re' xuk'am wo' reje i David i wilkeeb' wii' i ajileq' re' re', eh re' taqe i aj Amalec xa aha' kitukem kiib' chupaam i ye'aab' re' re' ninq'iij, wi'k, xohk'rik inki a'n ruum yohb'aal wach k'ihaal i xa chib'ih jariik i xkelq'aaj cho pan kiye'aab' i aj filisteo, pan kiye'aab' i aj Judá.17Re' David xitoq'aa' q'aq'inik kuuk' kowahq'eq, eh korehtaal xokik i q'iij, eh kuxik rukansam chi kunchelaal, xa re' wo' chik taqe i kijib' siento chi kok' k'ijool xiko'ljik re' xkimol chi elik chi riij taqe i cameyo.18Re' David xkuxik wo' chik ruq'uchum keh i aj Amalec nik' k'ihaal i xkelq'aaj chaloq. Eh xuq'uch wo' keh i ki'ib' chi rixoqiil.19Re' David xuq'uch wo' chik cho keh i aj Amelec nik' k'ihaal i xponik kelq'aaj. Eh ma' jino'q wo' keh i nimaq kiristianu' i kok' ak'un xkahnik kuuk' xuq'uch wo' chik chaloq i David chu'nchel.20Eh xuq'uch wo' chaloq i chu'nchel i tentzun, je' wo' taqe i wakax, re' taqe i kib'esanik cho keh taqe i chikop je' wili inkiq'or: Chu'nchel i wili xrehchaaj chee David, inki taqe.21Noq xponik i David aha' xi kahnik wii' i kiib' siento chi winaq xi kahnik chi chii' i nim ha' Besor, ruum kiq'uhtiik. Re' keh xi elik cho chi k'ulariik i David je' wo' chi kik'ulariik taqe ruch'ihil, eh re' i David xujil i koq riib' kuuk' xuyeew rusuqkiil kik'ux.22Xa re' la' wilik chi kixilak i xiooj chi riij i David ma' holohik taj i kina'ojb'al je' wili i xkiq'or reh i David: Re' taqe i winaq wili ma' xi ponik ta chiqiij, ma' ruk'ul taj chi nee nayeew i chib'ih keh re' ruuk' xqaq'uch chaloq. Xa re' wo' hoq i kehk'een, i kiha'lak'uun neerub'an chi nee naaq'asaj keh, inki taqe.23Xa re' la' re' David je' wili i xuq'or:
Re' taq i hat wamigo maa kapaaj taq rub'aan i je' re', ruum chu'nchel i re', re' i QaJaaw Dios xye'wik reh panqaq'ab', re' wo' xko'linik qeh pan kiq'ab' taqe i xi k'amwik i chib'ih qeh.24Re' taq inaq'or ma' awach taj i nee ruk'ul ruk'ux, ruum noq inch'aq'arik i chib'ih jariik. Nik' k'ihaal inkik'ul i kiooj chi q'aq'inik, je' wo' re' k'ihaal inkik'ul i kikahnik chi rucha'jaljiik i kitz'a'amb'aal, inki.25Chupaam i q'iij re' re' xtohq'ik cho rub'aan i re', eh je' re' i xkian chi jumpech i aj Israel.26Eh noq xponik i David ar Siclag wilik xutaq'aaj reje keh i ramigo, je' wo' keh i mama' winaq aj Judá i re' ruuk' i xuq'uch cho keh i aj ixowaal. Eh je' wili i xutaq'aaj reje ruq'orariik keh: K'isiin taq akooch wili re' ruuk' i xnuq'uch cho keh i ki-ixowanik wach i QaJaaw Dios, inki.27Eh xutaq'aaj wo' reje kikooch i wilkeeb' Bet-el, i wilkeeb' Ramot i wilkeeb' Neguev, i wilkeeb' Jatir,28je' wo' re' wilkeeb' Aroer, i Sifmot, i Estemoa.29Eh je' wo' wilkeeb' Racal, je' wo' i wilkeeb' paruyuq'ul i tinamit Jerameel, je' wo' wilkeeb' pankiyuq'ul i aj ceneo.30Eh xutaq'aaj wo' kikooch i wilkeeb' ar Horma, je' wo' wilkeeb' Corasán, je' wo' wilkeeb' Atac.31Eh xutaq'aaj wo' kikooch i wilkeeb' Hebrón, je' wo' chupaam chu'nchel i ye'aab' xwihik wii' i David ruch'ihil taqe i winaq xi ponik chi riij. Re' rukimiik i Saúl ruch'ihil taqe i rak'uun1Re' taqe i aj filisteo xkian i q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' aj Israel xkimol chi elik chikiwach. Eh ma' k'isiin i aj Israel xkikansaj chinaah i yuuq' Gilboa.2Re' taqe i aj filisteo xkajimaj reje i Saúl eh xkikansaj ixib' chi rak'uun, je' wili kib'ihnaal: Jonatán, Abinadab, Malquisúa.3Eh chayeew i peleto inki a'n reje chi riij i Saúl, eh re' taqe i aj filisteo xkireq ruuk' kiflecha i Saúl, eh ma' k'isiin ta xchalik ruyo'jiik.4Eh je' wili i xuq'or reh ink'amwik reh i ruch'ihch':
Kinakansaj i hat ruuk' ach'ihch'. Re' hin ma' inwaaj ta chi re' taqe i aj filisteo aj mahk neekikansanik weh, eh nee kinkikaqse'laaj, inki.
Eh re' ink'amwik reh i ruch'ihch' ma' xraaj taj ruum ma' k'isiin i ruyo'jiik. Eh re' i Saúl xuchop i ruq'aslaj ch'ihch' xukut riib' chinaah.5Noq xril chi xkimik i Saúl ink'amwik reh i ruch'ihch' xukut wo' riib' i reh chinaah ruq'aslaj ch'ihch', junkimiik ruuk' i Saúl noq xkimik.6Je' re' i kimik xuk'ul i Saúl chupaam i q'iij re' re' ruch'ihil taqe ixib' chi rak'uun, ruch'ihil ink'amwik reh i ruch'ihch'. Eh xikimik wo' chu'nchel i winaq ruch'ihil.7Eh re' taqe i aj Israel wilkeeb' juntar yuuq' wilkeeb' chi juntar i nim ha' Jordán. Xkilow chi re' i ki soldado i kuch aj Israel xkimol chi elik. Eh xkib'iraj chi xkimik i Saúl ruch'ihil taqe i rak'uun, re' keh xkikanaa' kahnoq i kitinamiit xkimol chi elik. Re' chik taqe i aj filisteo xi okik chi patinik pan kiye'aab'.8Eh chi junwaar chik re' taqe i aj filisteo xiooj chi rumolariik i chib'ih keh i kamnaq. Eh xponik kireq i ruti'jolal i Saúl ruch'ihil taqe i kiti'jolal i ixib' chi rak'uun chi kutulkeeb' chinaah i yuuq' Gilboa.9Eh xkiyok' i ralaq i Saúl xkik'am reje taqe i ruch'ihch' reh q'aq'inik, eh xkitaq'aaj i taqareel chupaam chu'nchel i kitinamiit i aj filisteo reh chi naa kiq'orom rib'iral ar chib'ih i xk'ularik eh xkiq'or wo' rib'iral chupaam i rupaat i kitz'aqoj tiyoox.10Chi riij i re' xkit'uyaa' i ruq'aslaj ch'ihch' i Saúl chupaam i rupaat i kitz'aqoj tiyoox Astarot. Eh xkit'uyaa' i ruti'jolal chinaah i koraal tz'aq wilik Bet-sán.11Noq xkib'iraj rib'iral taqe i aj Jabes wilkeeb' Galaad chi re' taqe i aj filisteo xkikansaj i Saúl.12Chu'nchel i kowlaj winaq xkimol reje kiib', jinaj aq'ab' xib'ehik reje xponik kesaj i ruti'jolal i Saúl chinaah i koraal tz'aq Bet-sán, ruch'ihil i kiti'jolal i ixib' chi rak'uun. Eh xkik'am chaloq Jabes ar xkik'at.13Eh ar xkimuq'aa' irub'aqil Jabes chi ri'sil jinaj i chee'. Chi riij i re' wuquub' q'iij ma' xkian ta kiwa' kihaa'.
Raaj i hat ¿Kojaruuj inakanaa' i xohk'rik? Chakanaa' ruuk'jiik i k'ahlaj ha', inki reh.15Re' Ana je' wili ruchaq'weesjiik i Elí xub'an:
Re' hin jaaw ma' xohk'rik ta nub'an ma' jank'al ta nwuk'ej weh i k'ahlaj ha'. Re' hin k'ahchi' nuyot'om i nuk'ux chuwach i QaJaaw Dios panutiij, ruum xiik' naah i ti' k'ahchi' nuk'ulum.16Maacapaaj inche hat chi re' hin, hin jinaj ixoq yiib' wach i nuna'ojb'al. Re' hin ma' nukanaa' tee tiij chuwach i Dios ruum ti' nuk'ux inyot'ik i wánima, inki.17Eh re' Elí i je' wili i ruchaq'weesjiik i Ana xub'an: Hiy chi suq ak'ux nee ta naq i ruyeew cha weh i QaJaaw i qaDios i hoj, hoj aj Israel aha' wili i k'ahchi' apahqaam reh, inki.18Re' Ana je' wili ruchaq'weesjiik i Elí xub'an:
Rint'ioos aweh jaaw inaq'or, inki. Chi riij i re', re' Ana xsutinik wo' chik cho chupaam i ye'aab' aha' k'achi' wii' chi hi'lik, eh ma' xtib'ik ta chik ruk'ux. Re' raasjiik i Samuel19Eh chi junwaar chik re' Ana ruch'ihil i Elcana xiooj wo' chik chi looq'jiik i Dios. Eh xi sutinik wo' chik reje pankipaat ar Ramá, eh re' i Elcana xwirik ruuk' i Ana re' i rehk'een, eh xukanaa' wach k'acharik, xye'arik wo' cho reh ruum Dios i xupahqaaj parutiij.20Eh noq xkahnik wach k'acharik i Ana xponik i q'iij chi x-aasjik i k'isa rak'uun, eh Samuel i rub'ihnaal xukoj, ruum re' i k'isa k'un re' re' xupahqaaj reh i QaJaaw Dios.21Eh chi riij i re'. Re' Elcana ruch'ihil taqe awach reh xiooj ar Silo chi ruye'ariik i rumayiij chuwach i QaJaaw Dios, je' wo' rukab' i rub'an i rajlaal i haab', xuyeew wo' hoq aha' wilik i ruq'orom chi naa ruye'em.22Re' Ana reh ma' xooj ta chikiij, ruum je' wili i xuq'or reh i rub'ahiil:
Re' hin komajaa' chik naa wojiik konaa chik nuq'uchum reh i ch'uuch' i k'isa k'un kora'j naa wojiik re' chi ruq'ahteesjiik chuwach i QaJaaw Dios, eh naa nukanaam cho ar chi jumpech, inki.23Re' Elcana i rub'ahiil je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hat cha a'n aha' wilik i ruk'ul cha weh, tikaan peet korehtaal inaq'uch reh i ch'uuch' i k'isa k'un chi je' re' neena a'n i ruq'orom aweh i Dios, inki.
Eh re' Ana xkahnik wo' pampaat chuk'ihteesjiik i k'isa k'un korehtaal chik xuq'uch reh i ch'uuch'.24Eh re' Ana noq xuq'uch reh i ch'uuch' xti ko k'isiin noq xuk'am reje parupaat i Dios ar Silo. Eh xkik'am reje haa' ixib' chi kok' imas wakax ruch'ihil i kiib' ru ka'winaq nimaq lemeta i arina, eh xkik'am wo' reje jinaj koxtaal tz'uhuum i riis uuva.25Eh noq xkikansaj imas wakax, eh xkik'am reje i k'isa k'un chuwach i Elí.26Eh re' i Ana je' wili i xuq'or reh i Elí:
Chakuy jaaw re' hin inwaaj chi nee nanaab'eej chi korik chi re' hin ixoq xk'ulik nub'an nutiij ayu' chuwach i QaJaaw Dios noq tzunulkaat chi chii' i puerta.27Re' noq xk'ulik nupahqaaj reh i QaJaaw Dios chi chuyeew jino'q k'isa wak'uun, eh re' reh xuyeew wo' weh, re' i wili.28Je' re' noq re' hin yu'naak xin chalik chi ruq'ahteesjiik chuwach i QaJaaw Dios nim rajaawriik, eh naa rukamaniik reh nik' najtiil naa ruk'achariik, inki.
Eh xkiloq'ej i Dios ar. Re' rutz'uuy xub'an i Ana1Re' Ana je' wili i xuq'or parutiij:
Re' hin ma' k'isiin ta suuqb'ik i wánima ruum re' i QaJaaw Dios inye'wik nukowiil reh chi ma' nee ta kinyo'jik chi kiq'orob'jiik i ki-ixowanik nuwach. Re' hin ma' k'isiin ta insuuqb'ik nuk'ux ruuk', ruum re' reh inko'linik weh.2Eh ma' awach ta chik jino'q i wilik rusantohiil chuwach i reh, ma' awach taj inko'linik chi je' rukab' i reh, ma' xta chik jino'q Dios chi je' rukab' i reh.3Ma' awach taj i runimb'isaj riib' i ma' awach taj i kow neerub'an riib' ruuk' i nee ruq'or, ruum re' i QaJaaw Dios chu'nchel reht'al. Re' reh i rukoj rehtaal, eh i ruq'at i q'orik chinaah i ju'jun ruuk' chib'ih i rub'an.4Eh i rusach wo' wach i kiflecha i kow kiib' chi q'aq'inik, eh re' chik i ma' xta kikowiil i ruyeew kikowiil.5Re' taqe i suq naq kiwa' kihaa', yu'naak k'axik chik noq inkireq kiwa' kihaa'. Eh re' taqe inkikuy naq kiwa' kihaa', suq chik kiwa' kihaa'. Eh re' ixoq ma' inwihik ta naq ruha'lak'uun wuq'uub' chik i ruha'lak'uun xwihik. Eh re' ixoq k'ih naq i ruha'lak'uun yu'naak ma' aj k'isoom ta chik.6Eh re' i QaJaaw Dios inye'wik i k'acharik re' wo' reh ineesanik reh. Re' wo' reh inqasanik qeh panjul re' wo' reh i nuksanik cho qeh ar.7Re' QaJaaw Dios inye'wik qab'ehomal, re' wo' reh inye'wik qaneb'ahil, re' reh inye'wik qajaawriik, re' wo' reh ineesanik i qajaawriik.8Re' i QaJaaw Dios ineesanik paneb'a'il i neb'aa', eh i resaj panti' k'axik i rupahqaaj ruwa' chii' taq paat, eh i ruyeew chi kixilak taqe i wilik kajaawriik, i ruyeew chupaam i ye'aab' q'e' looq'. Ruum re' i QaJaaw Dios inehchanik reh i wach ak'al, eh chinaah i re' xuch'ikaa' chu'nchel i chib'ih jariik i wilkeeb'.9Re' i Dios incha'jinik keh i korik wach kik'ux ruuk'. Eh i ruyeew q'ab' chi kikimik i yiib' wach kina'ojb'al chupaam i ruq'equmaal i kimahk, ruum ma' awach taj i kow xa chi rib'il riib'.10Re' QaJaaw Dios naa rusacham kiwach i nixowanik wach, je' kahoq i naa ruye'em cho chikinaah kopan taxaaj. Eh re' wo' hoq i QaJaaw Dios naa ruq'atwiik q'orik chikinaah chu'nchel i tinamit. Eh naa ruye'em ruloq'il, eh naa ruye'em rajaawriik i ru reey xusik' wach, inki i Ana.11Eh chi riij i re', re' Elcana xsutinik reje parupaat ar Ramá. Eh re' i k'isa k'un Samuel xkahnik chi kamanik parupaat i Dios chi ri'sil i rajaawriik i Elí i k'amal kib'eeh aj tiij. Re' i yiib' wach na'ojb'al xkian i rak'uun i Elí12Re' taqe i rak'uun i Elí i k'amal kib'eeh aj tiij xkian i yiib' wach na'ojb'al, ma' xkiyeew ta rajaawriik i QaJaaw Dios.13Re' i k'amal kib'eeh aj tiij re' re' je' wili inki a'n: Noq re' taqe tinamit k'ahchi' kichaq'sam i tiwik reh kimayiij inkitaq'aaj reje i kimoso inkik'am reje jinaj i ch'ihch' ixib' naah.14Re' i kimoso ruuk' ixib' naah ch'ihch' re' re' inkich'ik iloq i tiwik pan xun, oon chupaam i nimaq kulk, oon chupaam i chaq'teesb'al tiwik. Eh nik' k'ihaal inkesaj cho ruuk' i ch'ihch' ixib' naah inkahnik chi keh i k'amal kib'eeh aj tiij. Je' re' inki a'n kuuk' chu'nchel i aj Israel imponik kiq'asaj i kimayiij ar Silo.15Eh noq komajaa' inkik'at i ruxeb'ohiil i tiwik inkiyeew chi kimayiij re' i rumoso i k'amal b'eeh aj tiij je' wili i ruq'or: Chayeew taq k'isinoq nutiib' chi rax reh chi nee nub'ah reh i k'amal b'eeh aj tiij, ruum wichaq' taq xayeew reh ma' nee ta chik i rik'ul taq aweh ruum xa re' wo' rax i ruk'ul, inki.16Eh wila' xkiq'or i kiq'asaniik reh i mayiij chi je' wili: ko qak'at peet i ruxeb'ohiil i tiwik koraj nee nak'am re' nik' pa' k'ihaal inawaaj, inko'q. Re' moso xkaqrik je' wili i xuq'or: Wila' ma' xayeew taq weh nee nuq'uch taq aweh nik' k'ihaal inwaaj, inki.17Eh re' taqe i k'ijool k'amal kib'eeh aj tiij re' re' xiik' naah i mahk xkian chuwach i QaJaaw Dios ruum ma' xponik ta panaq'kiwach i mayiij ink'amarik reje chuwach i QaJaaw Dios.18Eh re' i k'isa Samuel reh ma' rukanaa' taj i kamanik chuwach i Dios i rukoj chi riij i ruso' Efod korjinaq ruuk' lino.19Re' i rutuut i Samuel, ruch'ihil i rub'ahiil rajlaal haab' kiooj chi ruq'ahteesjiik i kimayiij chupaam i rupaat i Dios. Re' i rutuut i rukorb'isaj reje i runim rooq so' i rak'uun, eh i ruq'asaj reh.20Eh re' Elí i k'amal kib'eeh aj tiij i rupahqaaj rotob'il i Dios chinaah i Elcana, je' chinaah i rehk'een, je' wili xuq'or: Re' ta naq i QaJaaw Dios neen ye'wik cho k'ih-oq awak'uun awixq'uun ruuk' awehk'een wili jilow i rak'uun xuq'asaj reh i QaJaaw Dios, inki, eh xi sutinik wo' chik reje pankipaat.21Re' QaJaaw Dios noq i rukuxisaj i Ana inkahnik wo' chik wach k'achariik, kox-aasjik wo' chik ixib' rak'uun, eh ki'ib' rixq'uun. Eh re' i k'isa Samuel kow johtoq ruk'iih parukamaj i Dios.22Eh noq rijib' chik i Elí, xrib'iraj i yiib' wach na'ojb'al i xkian taqe i rak'uun kuuk' i chu'nchel i aj Israel. Re' taqe i rak'uun re' re' kiyohkik kuuk' taqe ixoq kikamanik chi chii' ookb'al reh i santo laj itz'ihy naah paat molb'al iib'.23Eh je' wili i xuq'or keh: Re' hin chu'nchel i tinamit inq'orik weh chi xiik' naah i yiib' wach na'ojb'al taq i na a'n. ¿Chib'ih reet noq yiib' taq wach tib'anik?24Ma' chih ta taq wak'uun ma' holohik ta k'isinoq rib'irjiik inkiq'or i rutinamiit i Dios taq chawiij.25Noq nee mahkunik chuwach i ras ruchaaq' jino'q neenehteesjik panti' k'axik ruum i q'atal q'orik. Eh noq nee mahkunik jino'q chuwach i QaJaaw Dios ma' awach ta chik neneesanik reh panti' k'axik, inki. Eh re' taqe i rak'uun i Elí xama' xkinimaj ta wo' hoq i xuq'or i kajaaw. Re' QaJaaw Dios ruyejaam chik wach chi naa rukansam taqe.26Eh noq k'ahchi' ruk'ulariik taqe re', re' i k'isa Samuel reh xakow chik i k'ihik i rub'an, eh q'e' imponik chuwach i Dios i runa'ojb'al je' wo' chikiwach i tinamit.27Eh chupaam i q'iij re' re' xponik jinaj i jalal ruq'oral i Dios ruuk' i Elí je' wili i xuq'or reh: Noq re' taqe aamaam awati't ye'ooj taqe pankowlaj kamanik ruum i reey ar Egipto re' hin xti xnuk'uhtaaj awajaawriik chikiwach.28Re' hin xnusik' taq chawach chi kixilak i k'ih ch'uq chi aj Israel chi xat kahnik taq chi k'amal kib'eeh aj tiij chi nuwach, reh chi naa taq aq'asam i mayiij, chi naa taq ak'atam i insensia chinaah i nu artaal. Reh wo' hoq chi naa taq akojom chawiij i Efod noq naa taq a'nam i nukamaj. Eh xnuyeew wo' q'ab' keh taq aamaam awati't chi naa rukahniik keh i mayiij inkiyeew i kuch aj Israel.29Eh yu'naak ¿chib'ih reet noq ma' imponik taq chawach taqe i mayiij nuq'orom i hin chi naa ruye'ariik chi nuwach? ¿Chib'ih reet noq q'e' nayeew kiloq'il awak'uun i hat k'ahchi' kiq'inaab'iik ruum i ruk'uxariik i chihooj laj mayiij inkik'am cho chi nuwach i nutinamiit Israel?30Eh re' i hin, ki Dios i aj Israel i nuq'orom naq chi chu'nchel i rak'uun chee awajaaw naa naq nukanaam taqe chi k'amal b'eeh aj tiij chi juneliik panukamaj, Xa re' la' yu'naak ma' naa ta chik nukojom taqe chub'aan i nukamaj, ruum re' hin naa nuye'em, ruloq'il awach inye'wik nuloq'il. Eh awach i ma' naa ta nuponiik panaq'wach, je' wo' hin ma' naa ta nuye'em rajaawriik.31Re' hin k'isiin ma' imponik i q'iij chi naa nusacham wach awajaawriik, je' wo' hoq i kajaawriik taqe aamaam awati't. Re' taqe awak'uun, awiih aamaam naa kikimiik reje noq komajaa' kirijb'ik.32Q'e' ti' i naa ruchaliik cha naah xanaa rutib'iik ak'ux noq naa awilom chi k'ahchi' taqe nukuxisam chu'nchel awuch aj Israel. Eh chu'nchel i awach aweh naa kikimiik reje noq komajaa' kirijb'ik.33Xa re' la' jinaj keh i ma' tokoom ta wuuk' i k'amal kib'eeh aj tiij ma' naa ta nukansam, re' reh ma' k'isiin ta naa ruye'em ruti'kiil ak'ux, ma' naa ta chik awilwiik ruum oq'ik naa a'nam. Eh chu'nchel awak'uun awiih aamaam komanaan noq naa kikimiik reje.34Re' naa akojom wii' rehtaal chi korik i k'ahchi' nuq'orom aweh, re' i naakik'ulum i kiib' chi awak'uun re' Ofni, i Finees. Re' keh xa chupaam i jinaj chi q'iij naa kikimiik.35Re' hin konaa chik nusik'im wach i naa nukojom chi k'amal b'eeh aj tiij panukamaj. Re' reh naa rukamaniik chi holohik je' rukab' inwaaj i hin. Re' hin naa nuye'em k'ih-oq rak'uun riih rumaam chi juneliik, eh naa wo' nuye'em q'ab' chi naa rukamaniik parukamaj i reey naa nusik'im wach.36Eh chu'nchel awach aweh konaa kikahniik chi k'achalkeeb' naa kichaliik ruuk' i k'amal kib'eeh aj tiij naa nusik'im wach, naa kipahqaam kitumiin reh re' ruuk' i plata naa kipahqaam kikaxlanwi'k reh. Eh naa wo' kipahqaam kikuyb'al reh k'amal kib'eeh aj tiij, inki Dios, inki. Re' QaJaaw Dios xuq'oreej parusaq wiriik i Samuel1Re' k'isa k'ijool Samuel kamanik i rub'an parupaat i Dios re' Elí ink'amwik rub'eeh. Eh chupaam taqe q'iij re' re', re' i QaJaaw Dios ma' xata k'ahchi' taqe ruq'oreem i tinamit, eh ma' xata wo' k'ahchi' ruk'uhtaam cho keh i xa chib'ih jariik pan kisaq wiriik.2Re' Elí rijib' chik ma' nilwik ta chik chi korik, eh pan jinaj aq'ab' yoklik paruwarb'al.3Eh re' i Samuel reh ar yoklik chupaam i rupaat i QaJaaw Dios re' wilik wii' i loq'laj kaxa. Eh re' i rusaquumb'aal i QaJaaw koqoplik naq.4Re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or chaloq: Samuel, inki. Re' Samuel je' wili chaq'wik xub'an: Ayu' wilkiin jaaw, inki.5Eh re' Samuel rajimam riib' xooj ruuk' i Elí je' wili xuq'or:
Ayu' wilkiin jaaw ¿Chib'ih naq inche kinawaaj wii'? inki.
Re' Elí je' wili i ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hin ma' k'ahchi' ta kaat nuyuq'eem hiy wo' chik tiyook ar, i nuchjik, eh xooj wo' chik yohkoq.6Eh xq'orob'jik wo' chik cho ruum i QaJaaw Dios: Samuel, inuchjik.
Eh re' Samuel xooj wo' chik rajimam riib' ruuk' i Elí:
Ayu' wilkiin jaaw ¿chib'ih naq inche kinawaaj wii'? inki.
Re' Elí je' wo' chik wili i xuq'or reh: Re' hin wak'uun ma' k'ahchi' ta kaat nuyuq'eem, hiy wo' chik tiyook ar, i nuchjik.7Eh re' Samuel komajaa' naq i runab'eej chi re' i QaJaaw Dios k'ahchi' ruq'orinik reh, ruum komajaa' wo' naq inq'orob'jik cho juriim-oq ruum i Dios.8Eh paroxpeech re' QaJaaw Dios xuq'oreej wo' chik i Samuel, eh re' Samuel rajimam wo' chik riib' xooj ruuk' i Elí je' wili xuq'or:
Ayu' wilkiin jaaw ¿Chib'ih naq inchel kinawaaj wii'? inki.
Xrilow chi je' re' Elí xunab'eej chi re' QaJaaw inq'orinik cho reh i k'isa k'ijool Samuel.9Ruum aj re', re' i Elí je' wili i xuq'or reh:
Hiy wo' chik tiyook ar wila' xat ruq'oreej chik cho junriim-oq i QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik cha a'n: Ayu' wilkiin Jaaw hin awaj kamanoom cha q'or chib'ih i naa aq'orom, tiko'q reh, inki.
Eh re' i Samuel xooj wo' chik yohkoq paruye'aab'.10Eh re' i QaJaaw Dios xchalik ruuk' i Samuel xiq'oreej wo' chik, je' rukab' i xub'an taqe pampeet je' wili xuq'or:
Samuel, Samuel, inki.
Re' Samuel je' wili i chaq'wik xub'an:
Jaaw re' hin, hin awaj kamanoom k'ahchi' kaat b'iram cha q'or chib'ih i naa aq'orom, inki.11Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hin jinaj i na'ojb'al naa nub'anam kuuk' i aj Israel, noq naakib'iram rib'iral naa rutib'iik i kixikin kab'chel.12Chupaam ponoq i q'iij re' re' naa nub'anam ruuk' i Elí re' k'amal kib'eeh aj tiij aha' wilik i ti' k'axik nuq'orom cho rib'iral chi naakik'ulum i rak'uun je' wo' taqe i riih rumaam ma' naa tarik'iikwach.13Re' hin nuq'orom cho rib'iral chi naa nuye'em taqe panti' k'axik chi juneliik i rak'uun taqe i riih rumaam i Elí ruum i yiib' wach na'ojb'al i xkian taqe i rak'uun. Re' hin naa nusacham kiwach chi jumpech ruum re' Elí reht'al wo' naq, eh ma' xuq'il ta taqe.14Ruum aj re', re' hin nuq'orom i xti korik chi re' yiib' wach na'ojb'al xkian i rak'uun i Elí ma' jaruuj naa nukuyum, ni xata naq ruuk' k'atoj mayiij, ni xata naq ruuk' chik jino'q mayiij, inki.15Eh re' i k'isa k'ijool Samuel xooj wo' chik yohkoq korehtaal chik saq'ik chi junwaar, eh xuteh taqe i ru puertahiil i rupaat i QaJaaw Dios, xyo'jik ma' xuk'utjaaj ta reh i Elí i xq'orarik reh parusaq wiriik ruum i Dios.16Eh re' i Elí xuyuq'eej ruuk' i Samuel je' wili xuq'or reh:
Samuel hat wak'uun noq wilkaat anq'or aweh, inki.
Ayu' wilkiin jaaw, inki noq chaq'wik i Samuel.17Eh re' Elí je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih jariik i xuq'or aweh i QaJaaw Dios? Re' hin i nupahqaaj otob'il aweh chi cha q'or weh chu'nchel maakeb'aa' chi nuwach, ruum wii xakeb'aa' chi nuwach chib'ih i xuq'or aweh i QaJaaw re' reh kow i ti' k'axik naa ruye'em cho cha naah, i nuchjik.18Eh re' i Samuel xuk'utjaaj wo' reh i Elí chu'nchel i xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios.
Re' Elí je' wili i xuq'or reh:
Chu'nchel i re', re' QaJaaw Dios xq'orik i ruk'ul chi neena a'n je' rukab' imponik chuwach i reh, i nuchjik.19Eh re' Samuel kow johtoq ruk'iih, ma' xkanab'jik ta ruum i QaJaaw Dios xub'an wo' ruuk' chu'nchel i ruq'orom rib'iral reh.20Eh chu'nchel i aj Israel wilkeeb' chupaam i ye'aab' Dan, eh xponik ko chupaam i ye'aab' Beerseba xkireq chi riij chi re' i Samuel xti manlik jalal ruq'oral i QaJaaw Dios.21Re' QaJaaw Dios xuk'uhtaaj wo' chik riib' chuwach i Samuel parusaq wiriik ar Silo. Eh ar xuq'or reh i ruk'uhb'aal. Eh re' Samuel i ruq'or wo' chik keh i aj Israel i xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj filisteo xkiq'uch i loq'laj kaxa i molooj wii' i k'uhb'aal1Eh re' taqe i aj filisteo xkimol cho kiib', xi chalik chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' taqe i aj Israel xi elik cho chi kik'ulb'ejiik, ar kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Eben-ezer. Eh re' taqe i aj filisteo ar xkiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Afec.2Re' keh kow xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Eh re' taqe i aj filisteo je' naakijib' miil i ki soldado i aj Israel xkikansaj chupaam i q'aq'inik re' re'.3Eh noq xi sutinik reje i aj Israel chupaam i ki-itz'ihy naah paat, re' taqe k'amal b'eeh chi kixilak je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih reet noq xooj ruq'asaj i QaJaaw Dios pan kiq'ab' i aj filisteo? Re' hoj naa qak'amam reje Silo i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, reh chi neen wihik pan qaxilak chi je' re', re' QaJaaw Dios nee qoh ruko'leej chikiwach taqe ixowaal re' re', inki taqe.4Re' taqe i aj Israel xkitaq'aaj wo' reje taqe i winaq ar Silo xkik'am reje i loq'laj kaxa wilik rehtalil i kiib' chi k'achareel chinaah wilik kixiik', molik wii' ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios nim rajaawriik. Eh re' Ofni re' Finees kiib' chi rak'uun i Elí k'amal kib'eeh aj tiij, chucheel i loq'laj kaxa wilkeeb' noq xiooj.5Eh noq xponik i loq'laj kaxa i molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, i kimolom wii' kiib' i aj Israel yohb'aal wach noq xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux xanq'ajb'anik chik paam i ye'aab' xkian.6Noq xkib'iraj i aj filisteo chi xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kik'erem kichii' i aj Israel pan kiye'aab'? inki taqe. Eh xkib'iraj wo' rib'iral chi xkik'am reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios pan kiye'aab' i aj Israel.7Re' taqe i aj filisteo xchalik kiyo'jiik je' wili i xkiq'or: Re' Dios xk'ulik chik iloq pan kiye'aab' wilik wii' i ki-itz'ihy naah paat i aj Israel. Re' wili ma' jank'al tanb'aan, yu'naak i hoj naa kisacham qawach.8Eh je' wili xkiq'or: ¿Awach neenko'linik qeh pan q'ab' i Dios? re' reh nim rajaawriik. Re' reh xtaaq'anik chaloq i runimaal ti' k'axik chikinaah i aj Egipto panchiq yuuq', eh xusach kiwach.9Eh qakowb'isaj taq qak'ux i hoj aj filisteo, nee ta naq inqakowb'isaj qiib' chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel reh chi ma' nee ta qohkahnik chi ri'sil i kajaawriik je' rukab' noq xi kahnik i keh chi ri'sil i qajaawriik i hoj, inki taqe.10Re' taqe i aj filisteo xkitoq'aa' i kowlaj q'aq'inik, eh xkian reh i aj Israel xkimol chi elik chupaam i ki-itz'ihy naah paat. Xa re' la' yohb'aal wach i xikimik lajeeb' ru ka'winaq miil chi aj Israel i xikimik re' ruuk' i xa chi kooq kib'ehik.11Eh re' i loq'laj kaxa i molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xkiq'uch, eh kikansaj i Ofni i Finees i kiib' chi rak'uun i Elí.12Eh jinaj i winaq re' ruuk' riih rumaam Benjamín xumol chi elik chikiwach i aj q'aq'ineel xa chupaam wo' hoq i q'iij re' re' xponik ar Silo, xiheel i ruso', eh tolin pooq i wach naah.13Noq xponik ar, re' Elí tzunlik pan xiila chii' puerta tz'eht i rub'an reje wach b'eeh, ruum yo'jik i rub'an i ránima ruum i rukapeb'jiik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Re' winaq re' re' xokik chupaam i tinamit, eh xuq'or keh i tinamit chib'ih i xk'ularik, eh re' taqe i tinamit ma' k'isiin ta noq xkik'er kichii' ruum kiyo'jiik.14Eh noq xrib'iraj i Elí chi k'erik kichii' i tinamit je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih inchireet noq xak'erik chik kichii' k'ahchi' kitukem kiib' taqe re'? inki.
Eh rajimam riib' xponik i winaq xuq'or i koq reh i Elí chib'ih xk'ularik.15Re' Elí ach naq kiib' ma' jinaj siento haab' i wilik reh k'ahchi' naq chik ruq'equmriik paam inaq'wach.16Re' winaq je' wili i xuq'or i koq reh i Elí:
Re' hin xinelik cho panq'aq'inik chikiwach i aj filisteo xa xwesaj cho wiib', inki. Eh re' Elí xupahqaaj reh i winaq chi je' wili:
¿Chib'ih jariik xk'ularik hat wak'uun noq wilkaat? inki.17Eh re' winaq je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' taqe i aj filisteo xkian reh i aj Israel, ma' k'isiin i xikimik, eh re' taqe awak'uun kab'chel re' Ofni, i Finees xkikansaj wo' hoq. Eh re' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xkiq'uch wo' hoq i aj filisteo, inki.18Eh noq xrib'iraj i Elí chi xq'ucharik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios xk'awlooj reje chi riij pan xiila chi chii' i puerta tzunlik wii' xutoq i ralaq, eh xkimik ruum riji' winaq chik xama' rukuy ta naq chik riib'. Eh ka'winaq haab' xwihik chi taaq'anik ar Israel.19Re' ril-iib' i Elí i rehk'een i Finees wach k'acharik naq wilik ach naq k'isiin ma' ink'ulik ruk'ux. Eh noq xrib'iraj chi xkiq'uch i loq'laj kaxa, eh chi xkimik i rajaaw i rub'ahiil chi xkimik i rub'ahiil, xchalik lom i ruti'kiil xk'ulik ruk'ux.20Eh noq xkilow ixoq k'ahchi' kilwiik reh chi kimik chik i rub'an ixoq xk'ulik ruk'ux je' wili i xuq'or reh: Mat qajik kapeew re' aha'lak'uun x-aasjik k'isa k'un, inki taqe reh. Eh re' ixoq ma' xchaq'wik taj ruum xsahchik ruk'ux.21Re' k'isa k'un Icabod i rub'ihnaal xkikoj, je' re' xkikoj reh ruum xelik i ruloq'il i Dios chi kixilak i aj Israel ruum xkiq'uch i tokoom tinamit i loq'laj kaxa, eh xkimik chik i rub'ahiil, eh xkimik wo' hoq i Elí rajaaw i rub'ahiil ixoq re' re'.22Eh xkiq'or chi xelik chik i kiloq'il i aj Israel ruum xkiq'uch chik i tokoom tinamit i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj filisteo xkik'am reje i loq'laj kaxa pan kitinamiit1Noq kiq'uchum chik i loq'laj kaxa molooj wii' i ruk'uhb'aal i Dios taqe i aj filisteo xkesaj reje Eben-ezer xkik'am reje pan tinamit Asdod.2Eh ar xooj kiyeew parupaat i kitz'aqoj tiyoox Dagón rub'ihnaal, ar xkiyeew i koq chucheel i tiyoox re' re'.3Eh chi junwaar chik noq xi ponik ar aj Asdod xponik kireq i kitiyoox Dagón rub'ihnaal chi kutlik chik wach ak'al chuwach i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios. Xkilow chi je' re' xkimol johtoq i Dagón xkiyeew wo' chik paruye'aab'.4Noq xi ponik i tinamit re' re' chi junwaar xponik wo' chik kireq i Dagón chi kutlik wach ak'al chuwach i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios, toqeel chik i ralaq, eh toqeel wo' chik kab'chel i q'ab', wilkeeb' reje chi chii' i puerta, eh ach wo' re' i rutohnaal raa' ma' xtoq taj.5Ruum aj re', re' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij parukamaj i Dagón, ruch'ihil taqe i kiloq'inik reh ar Asdod ma' inkiye'q' ta chi jumpech aha' xq'ehb'ik wii' i kitiyoox re' re'.6Chi riij i re', re' i QaJaaw Dios xuyeew chaloq i runimaal ti' k'axik, i runimaal yo'jik chikinaah i aj Asdod re' re'. Xuyeew chee yab'ilaal chikinaah, xinujik chi sipjeel.7Eh noq xkilow i aj Asdod chi je' re' i k'ahchi' kik'ulum, je' wili xkiq'or: Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel ma' ruk'ul ta chi wilik pan qaxilak. Re' Dios re' re' kow k'ahchi' rub'anam i ti' k'axik qeh i hoj, je' wo' reh i Dagón qadios, inki taqe.8Eh xkitaq'aaj ruk'amariik chu'nchel i k'amal kib'eeh i aj filisteo, xkimol kiib' kuuk' xkipahqaaj keh chi je' wili:
¿Chib'ih i naaqanam ruuk' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios? inki taqe.
Neerub'an chi neenqak'am reje chupaam i tinamit Gat, inki taqe.
Eh re' taqe i aj filisteo xkik'am wo' reje ar i loq'laj kaxa.9Eh noq kik'amam chik reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios koxuyeew wo' chaloq i runimaal yo'jik chikinaah i wilkeeb' Gat, xuyeew chee yab'ilaal chikinaah re' ruuk' i nimaq taq sipjeel, xelik cho keh chi nimaq chi kok' taq.10Eh re' taqe i aj filisteo ar chik xkik'am reje i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios ar Ecrón. Eh noq xkilow chi je' i wilkeeb' chupaam i tinamit Ecrón chi xooj k'oloq i loq'laj kaxa chi kixilak, je' wili xkiq'or: Xkik'am cho qeh i loq'laj kaxa molik wii' ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel reh chi naaqakimiik, chi qunchelaal i hoj, inki taqe.11Eh chupaam chu'nchel i tinamit re' re' xchalik i runimaal yo'jik xkitaq'aaj ruk'amariik i chu'nchel i k'amal kib'eeh i aj filisteo, je' wili xkiq'or: Chawesaj taq reje panqatinamiit i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i ki Dios i aj Israel chak'am wo' taq chik reje paruye'aab' reh chi ma' nee ta qoh rukansaj i hoj chiquncheel, inki taqe.12Eh re' i tinamit ma' kikimik taj, i nelik chaloq i sipjeel chikiij xak'erik chik kichii' ruum i ruti'kiil xanq'ajb'anik chik paam i taxaaj inki a'n. Re' aj filisteo xkiq'asaj wo' chik i loq'laj kaxa pan tinamit Israel1Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios wuquub' poh xub'an pan kitinamiit i aj filisteo.2Eh re' keh xkitaq'aaj kik'amariik taqe i k'amal kib'eeh aj tiij, taqe aj q'ij, xkipahqaaj keh chi je' wili:
Chaq'or taq qeh i hat chib'ih i naa qa'nam ruuk' i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, eh nik' wach noq naa wo' chik qasutem reje paruye'aab', inki taqe.3Re' keh je' wili i xkiq'or:
Wila' re' taq i hat naa aq'asam i loq'laj kaxa molik wii' ruk'uhb'aal i kaJaaw i ki Dios i aj Israel, cha taq'aaj taq reje jino'q i siih chupaam tojb'al riij taq amahk. Wila' xa a'n taq i je' re' nee taq ti k'acharik, eh nee taq inanab'eej chib'ih reet noq xuyeew taq cha naah i ti' k'axik re' re', inki taqe.4Re' taqe i aj filisteo xkipahqaaj reh taqe re' chi je' wili:
¿Chib'ih jariik i neenqasiij reh i Dios? inki taqe. Re' keh je' wili xkiq'or nee taq inataq'aaj reje pan kaxa ho'oob'-oq chi je' ruwii' sipjeel re' ruuk' i oro korjinaq wii', pankib'ihnaal taqe i k'amal ab'eeh taq i hat aj filisteo.
Eh ho'oob'-oq i ch'ooh oro korjinaq wii' ruum re' taqe re' k'ahchi' rub'aniik ti' k'axik aweh taq i hat je' wo' k'amal taq ab'eeh.5Eh nee taq inayejaa' kijalwaach taq asipjeel ruch'ihil i ch'ooh ruum re' taqe re' k'achi' rujot'wiik keh taq aatinamiit, eh nee taq i nayeew ruloq'il i ki Dios i aj Israel. Nee taq i nayeew reh i ki Dios i aj Israel chi je' re' nee oon naq inche resaj i ti' k'axik taq cha naah, je' wo' chikinaah taq aadios, chikinaah taq atik.6¿Chib'ih reet noq i naa kowb'isaj taq anaah je' rukab' xkian i aj Egipto, ruch'ihil i kireey? Re' taqe re' yohb'aal wach i ti' k'axik xkik'am cho chikinaah kora'j xkiyeew q'ab' re' chi xi elik chaloq taqe i aj Israel pan kitinamiit.7Re' taq i hat cha taq'aaj taq ruyejeb'jiik jinaj i ak'laj kareta, Eh nee taq i nak'am chaloq i kiib' chi ixoq wakax wilik kak'uun ma' jank'al ta nokik per per wach chee' rij kinaah. Eh nee taq i nalaq'aa' kiwach reh chi pankib'al nee kiwihik, xa re' la' ma' nee ta nooj chikiij i kak'uun nee taq inakanaa' cho pan kikoraal.8Chi riij i re' nee taq i nak'am chee loq'laj kaxa molooj wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios nee taq i nayeew reje pan kareta. Eh nee taq i nayeew pan jino'q kaxoon taqe i oro korjinaq wii' naa asihim taq reje reh i Dios chi riij taq amahk, eh nee taq i naa taq'aaj reje i kareta chi rutkeel.9Eh nee taq inakoj rehtaal i kareta mi chi korik neenooj ar Bet-semes re' kiye'aab' i aj Israel. Ar taq nee nakoj rehtaal chi re' i ki Dios i aj Israel inye'wik chaloq i ti' k'axik k'ahchi' qak'ulum. Eh wila' ma' chi korik xooj kareta ar taq neenqakoj rehtaal chi ma' re' tee reh xye'wik cho reh xa xchalik chi qanaah, inki taqe.10Eh re' taqe i winaq re' re' xkian i xq'orarik keh, xkik'am wo' chaloq i kiib' chi ixoq wakax xkikanaa' taqe i kak'uun pan koraal, eh xkilaq'aa' kiwach ixoq wakax xkib'ak' reje i kareta wach kinaah,11Chi riij i re' xkiyeew reje pan kareta i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, xkiyeew wo' reje pan kareta i kaxoon kiye'em wii' i rehtaliil i kisipjeel, ruch'ihil i kijalwaach i ch'ooh oro taqe korjinaq wii'.12Chi riij i re', re' xkitaq'aaj reje i junk'uhl chi ixoq wakax xkik'am reje kareta xiooj chi korik chupaam i rub'eeh i tinamit Bet-semes ma' xkijal taj i kib'eeh, ni xata pansak'aaj, ni xata pantz'eet. Eh re' taqe i aj filisteo xkitahqeej reje i kareta korehtaal xponik pank'ula't reh i Bet-semes.13Eh re' taqe i patim Bet-semes chuquj trigo inki a'n wach k'ixkaab' noq xkilow chi wilik pan kareta i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios ma' k'isiin ta xsuuqb'ik kik'ux.14Noq xponik i kareta chupaam i ruye'aab' i Josué wilik paruyuq'ul i Bet-semes, eh ar wilik wii' jinaj i nimlaj ab'aj. Re' taqe i aj Israel ar xkipaxej i kareta xkiluk' jinaj i q'aaq', eh xkik'at i kiib' chi ixoq wakax chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios.15Eh noq komajaa' naq inkipaxej i kareta re' taqe i riih rumaam i Leví xkiqasaj i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, xkiqasaj wo' hoq i kaxoon wilkeeb' wii' taqe i xa chib'ih jariik oro korjinaq wii'. Eh ar xkitub'aa' chinaah i nimlaj ab'aj, chupaam i q'iij re' re', re' taqe i wilkeeb' ar Bet-semes xkiq'asaj i kik'atoj mayiij, je' wo' taqe i xa mayiij chuwach i QaJaaw Dios.16Eh noq xkilow chi je' re' taqe i ho'oob' chi k'amal kib'eeh i aj filisteo xa chupaam i q'iij re' re' xi sutinik reje pan tinamit Ecrón.17Re' taqe i ho'oob' chi rujalwaach sipjeel oro korjinaq wii' xkiq'asaj i aj filisteo reh i QaJaaw Dios chi riij i kimahk, jinaj i pankib'ihnaal i aj Asdod, jinaj i pankib'ihnaal i aj Gaza, jinaj i pankib'ihnaal i aj Gat, eh jinaj i pankib'ihnaal i aj Ecrón.18Eh re' taqe i kijalwaach i ch'ooh oro korjinaq wii' je' k'ihaal i jar ch'uq kitinamiit i aj filisteo, je' wo' k'ihaal i k'amal kib'eeh, je' wo' k'ihaal i kitinamiit sutimaj riij chi koraal tz'aq, je' wo' k'ihaal i kok' tinamit ma' sutimaj ta riij chi koraal tz'aq. Eh re' nimlaj ab'aj xkiyeew wii' i loq'laj kaxa ko wilik wo' chupaam i ruye'aab' i Josué yu'naak re' wilik paruyuq'ul i Bet-semes.19Re' QaJaaw Dios wilik taqe i winaq xukansaj aj Bet-semes ruum xkilow qohoq paam i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Lajeeb' ru kajwinaq chi winaq i xukansaj taqe chupaam i q'iij re' re'. Re' taqe i tinamit xasuq chik kioq'ik ruum i runimaal i ti' k'axik xye'arik cho chikinaah ruum i QaJaaw Dios.20Eh xkilow chi je' re' i patim ar Bet-semes je' wili xkiq'or: ¿Awach i neerub'an ruko'ljiik riib' chuwach i qaDios wilik ruSantohiil? ¿Awach chik aj uuk' naa qataq'aam reje i loq'laj kaxa? inki, taqe.21Eh kitaq'aaj i taqareel ar Quiriat-jearim, je' wili i xkiq'or reje: Re' taqe i aj filisteo xkiq'asaj wo' chik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios neerub'an chi nee taq ink'ulik ak'am, inki taqe.1Eh re' taqe i patim ar Quiriat-jearim xi chalik chuk'amariik i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Eh ar xponik kiyeew parupaat i Abinadab i patim nah yuuq', chi riij i re' xkikuxisaj i rak'uun Eleazar i rub'ihnaal reh chi re' reh xcha'jinik reh i loq'laj kaxa. Re' Samuel xkahnik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj Israel2Re' loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios juninaq haab' xwihik Quiriat-jearim. Eh re' taqe i aj Israel xakow chik inkipahqaaj chi naa kitoob'jiik ruum i QaJaaw Dios.3Eh re' i Samuel je' wili i xuq'or keh chu'nchel i aj Israel: Wila' xti korik chi nawaaj taq aq'asam awiib' reh i QaJaaw chu'nchel taq awánima, chawesaj taq reje chu'nchel i tiyoox, je' wo' hoq i tiyoox Astarot b'ih chaq'asaj taq aak'achariik reh i QaJaaw Dios, xa re' taq chik i reh naa aye'em ruloq'il. Chi je' re' nee taq tiruko'leej pan kiq'ab' taqe i aj filisteo, inki.4Eh re' taqe i aj Israel xkesaj wo' reje chi kixilak i rujalwaach i Baal, je' wo' hoq i rujalwaach i Astarot xa re' chik i QaJaaw Dios xkiyeew ruloq'il.5Eh re' Samuel je' wili xuq'or keh: Chawunchelaal taq i hat aj Israel naa taq amolom awiib' ar Mizpa, eh re' hin neenub'an nutiij taq chawiij chuwach i Dios, inki.6Eh xkimol wo' kiib' i aj Israel ar Mizpa ar kesaj i ha' panjul, eh kichihkaaj chi kimayiij chuwach i QaJaaw Dios. Eh xkikuy kiwa' kihaa' i je' wili xkiq'or: Re' hoj xti korik wo' hoq chi xoj mahkunik chuwach i QaJaaw Dios, inki taqe. Eh re' i Samuel xkahnik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj ar Israel.7Eh noq xkib'iraj i aj filisteo chi kimolom kiib' i aj Israel ar Mizpa. Re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Noq xkib'iraj chi je' re' i aj Israel ma' k'isiin taxiyo'jik.8Eh je' wili xkiq'or reh i Samuel: Cha a'n otob'il qeh maakanaa' i tiij chi q'iij chuwach i QaJaaw i qaDios. Reh chi nee qoh ruko'leej pan kiq'ab' i aj filisteo, inki taqe.9Eh re' Samuel xukansaj jinaj i k'isa tentzun manlik wach noq xuk'at chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios. Eh xupahqaaj i rotob'il i QaJaaw Dios chikiij chu'nchel i aj Israel, eh x-ib'irjik wo' hoq i rutiij.10Noq k'ahchi' ruq'asam i k'atoj mayiij i Samuel, re' taqe i aj filisteo xi chalik chi q'aq'inik chikinaah i aj Israel. Re' QaJaaw Dios jinaj i je' kowlaj kahoq xuyeew cho chikinaah ruum i re' ma' k'isiin ta xiyo'jik je' aj re' noq xb'aan keh kuum i aj Israel.11Re' taqe i aj Israel xi elik reje ar Mizpa, xiooj chub'anariik keh i aj filisteo, ar wach k'ixkaab' wilik ar Bet-kar.12Eh re' Samuel xuchop chaloq jinaj ab'aj xuyeew pankiyejaal i Mizpa ruuk' i ye'aab' Sen, Eben-ezer i b'ih xukoj re' b'ihnaal wili iraaj ruq'orom ko ayu' k'achi' kooj rutob'eem i QaJaaw Dios.13Re' taqe i aj filisteo xb'aan keh ma' kota chik xkichop naah i kiye'aab' i aj Israel. Nik' najtiil xk'acharik i Samuel, re' Dios ma' xitob'eej ta taqe i aj filisteo.14Eh re' taqe i ye'aab' kichopom naah i aj filisteo xelik reje ar Ecrón xponik ko ar Gat xkichop wo' chik naah i aj Israel. Je' re' noq xkik'am wo' chik i kiye'aab' i aj Israel i kichopom naq naah taqe i aj filisteo. Eh xi wihik pansuqkiil k'uxliis i aj Israel kuuk' i aj amorreo.15Eh nik' najtiil xk'acharik i Samuel je' re' najtiil xwihik chi q'ataj q'orik chikinaah i aj Israel.16Eh rajlaal haab' inooj chupaam i tinamit Bet-el, je' wo' ar Gilgal, je' wo' ar Mizpa imponik q'atal q'orik chikinaah taqe i tinamit wilkeeb' chupaam taqe i ye'aab' re' re'.17Eh re' i Samuel insutinik wo' chik reje Rama ruum ar wilik i rupaat. Re' reh ko ar i rub'an chaloq i q'ataj q'orik chikinaah chu'nchel i tinamit Israel. Eh ar wo' xuyejaa' jinaj i artaal loq'oomb'al reh i QaJaaw Dios. Re' taqe i aj Israel xkipahqaaj kireey1Noq xrijb'ik chik chi korik i Samuel xupab'aa' taqe i rak'uun chi q'ataj q'orik chinaah i tinamit Israel.2Re' i peet rak'uun, Joel i rub'ihnaal, eh re' i chaq'b'ees Abías i rub'ihnaal. Re' taqe re' i xi wihik chi q'ataj q'orik chinaah i tinamit Beerseba.3Xa re' la' re' taqe ak'uunb'ees re' re' ma' xkian ta chik i q'ataj q'orik je' rukab' i xub'an i kajaaw. Eh xkik'ax wach i tumiin, xkik'ul i tumiin xa ruuk' i chukuj q'orik ma' xkian taj i q'ataj q'orik parub'ehel.4Xkilow chi je' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj Israel xkimol reje kiib' xiooj chi q'orob'jiik i Samuel ar Ramá.5Je' wili xkiq'or reh: Re' hat, hat chik mama' winaq. Eh re' taqe awak'uun ma' je' ta chik rukab' i hat. Je' re' noq chapab'aa' jino'q qareey reh chi re' chik i reh neenkahnik chi taaq'anik chi qanaah, je' rukab' noq wilik kireey nimaq tinamit, inki taqe.6Eh re' Samuel ma' xponik ta chuwach chi xkipahqaaj reh chi naa rupaab'aam jino'q kireey chi re' chik i reey re' re' naa rutaaq'aniik keh ruum aj re' xuq'oreej i Dios parutiij.7Eh re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel: Re' hat chayeew keh i tinamit inkipahqaaj aweh chanab'eej noq ma' re' tee hat ma' ti ponik ta panaq'kiwach, re' la' hin ma' kimponik ta panaq'kiwach reh chi ma' nee ta nub'an i taaq'anik chikinaah.8Xa re' wo' noq xwesaj taqe cho Egipto kitoq'aam cho rub'aan taqe i yiib' wach na'ojb'al re' re'. Eh xi k'uloq ayu' yu'naak xin kiq'eb' chi riij kik'ux. Xa k'ahchi' wo' cho kiloq'em i tiyoox, je' wo' re' i k'ahchi' keeb' aweh i hat yu'naak.9Je' re' noq chayeew keh inkipahqaaj aweh: Xa re' la' xti cha q'or rikorkiil keh chib'ih i naa kianam, eh nik' wach i wihik chi ri'sil i rajaawriik jino'q i reey, inki.10Eh re' Samuel xuq'or keh i tinamit k'ahchi' kipahqaam kireey chu'nchel i xuq'or i QaJaaw Dios.11Re' Samuel je' wili i xuq'or keh:
Re' i naa rokiik chi reyil taq cha naah, je' wili i naa rub'anam taq awuuk', wilik taq aawak'uun naa rukojom chi soldado hiil, wilik i naa rukojom chi b'ehik pan kareta, wilik naa rukojom chi b'ehik chi riij taqe kawáyu, wilik i naa rukojom chi b'ehik chi kooq naa kojiik chi peet b'eeh chuwach i rukareta.12Eh wilik i naa rukojom chi k'amal kib'eeh i jinaj miil chi soldado, eh wilik i naa rukojom chi k'amal kib'eeh i lajeeb' roxk'ahl chi soldado Eh wilik taq aweh i hat i naa rukojom chi b'anaj arado parak'aal, eh chi molariik taqe i wach i rutik. Wilik i naa rupab'aam chi ruyejeb'jiik i kareta taqe i tz'a'amb'al reh q'aq'inik.13Eh wilik awixq'uun naa rukojom chi ye'jan reh ink'ohnik laj iq'oom eh naa rukojom chiyej-an ruwa', eh naa taqe rukojom chiyej-an rukaxlanwi'k.14Eh naa ruchopom kinaah taqe i xti holohaq ak'al, naa wo' ruchopom naah taq aholohaq uuva, je' wo' taq aholohaq chee' olivo. Eh naa ruq'asam keh taqe naa kiwihiik chi kamanik ruuk'.15Eh naa taq kaat ruminim chupaam chi naa taq aye'em i jinaj libra naa taq awesam chinaah i lajeeb' libra i wach taq atik, je' wo' re' i naa rub'anam ruuk' i wach taq aa-uuva, naa ruye'em keh i raj kamanoom.16Re' reey re' re', naa wo' ruq'uchum taq aweh taqe amoso winaq, je' wo' taqe amoso ixoq. Eh naa wo' ruq'uchum aweh taq i holohaq b'ooyax je' wo' taq aholohaq b'uurux naa rukojom taqe chi kamanik.17Eh wila' wilik lajeeb'-oq taq aachikoop jinaj i naa ruq'uchum taq aweh. Eh naa wo' taq kaat ruminim parukamaj i reh.18Re' taq i hat naa taq awoq'iim ruum i ti' k'axik naa rub'anam taq aweh i reey naa taq asik'im wach, naa naq taq chik apahqaam otob'il reh i QaJaaw Dios xa re' la' re' reh xama' naa ta wo' chik taq kaat rutob'eem, inki.19Eh re' taqe i tinamit ma' xkiyeew ta rajaawriik i xq'orarik keh ruum i Samuel, je' wili i xkiq'or:
Re' hoj ma' xta nqaaj reh, inqaaj la' chi nee napab'aa' jino'q qareey.20Chi je' re', re' chik i reh neenkahnik chi taaq'anik chi qanaah, eh nee ruk'am qab'eeh panq'aq'inik je' rukab' noq kitaq'ab'jik i tokoom tinamit ruum i kireey, inki taqe.21Eh noq xrib'iraj i Samuel chi je' re' i xkiq'or i tinamit Israel xuq'or wo' chik reh i Dios parutiij.22Eh je' wili xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios:
Chayeew keh inkipahqaaj aweh chapab'aa' jino'q kireey.
Chi riij i re', re' Samuel xuq'or keh chu'nchel i aj Israel chi kisutinoq reje chi kiju'junaal chupaam i kiye'aab' xi chalik wii'. Re' i Saúl pa'ab'jik chi reey1Chi kixilak taqe i riih rumaam Benjamín xwihik chaloq jinaj i winaq Cis i rub'ihnaal kowlaj winaq. Rak'uun i Abiel, riih i Zeror, xikin riih i Becorat re' i rak'uun Afia.2Re' i Cis re' re' xwihik jinaj i rak'uun Saúl rub'ihnaal kok'ijool naq xa re' wo' reh xiik' naah holwochiil chi kixilak chu'nchel i aj Israel. Eh xa re' wo' re' xiik' naah nimaal rooq chi kixilak chu'nchel i aj Israel.3Eh pan jinaj q'iij re' i Cis i rajaaw i Saúl xsahchik taqe i rub'uuruux, eh je' wili i xuq'or reh i rak'uun:
Yu'naak cha yejaa' awiib', chak'am reje jino'q i moso chawiij nenooj asik' taqe weh i nub'uurux, inki.4Re' Saúl ruch'ihil i moso xooj chusik'ariik taqe i b'uurux xik'ik ponoq pantaq rax chee' wilkeeb' wii' i riih rumaam Efraín, xik'ik ponoq chupaam ye'aab' Salisa, eh xama' xkireq ta wo' taqe i rub'uuruux i rajaaw. Eh xik'ik ponoq chusik'ariik chupaam i ye'aab' Saalim, je' wo' chupaam i kiye'aab' i riih rumaam i Benjamín, eh xama' xkireq ta wo' hoq.5Eh noq xi ponik chupaam i ye'aab' wilik ar Suf re' i Saúl je' wili i xuq'or reh i moso ruch'ihil:
Yu'naak neerub'an chi nee qoh sutinik reje pampaat ruum re' wajaaw xsahchik naa chik paruk'ux taqe i rub'uuruux, chiqiij naa chik i hoj kapeew i rub'an, inki.6Re' i moso je' wili i chaq'wik xub'an:
Chupaam i tinamit wili wilik jinaj i winaq eht'alimaj wach jalal i ruq'oral i Dios, aha' wilik i ruq'or chi naa ruk'ulariik ma' nik'ik ta wach ink'ularik wo' hoq. Re' hoj neerub'an chi neenooj qapahqaaj reh chib'ih naaqa'nam, ru q'iij nee naq i ruq'or qeh aha' neenqareq taqe b'uurux, inki.7Eh re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Neerub'an chi nee qohooj ruuk' i jalal ruq'oral i Dios inaq'or, xa re' la' ¿Chib'ih i neenqak'am reje reh ma' xta chik qa kaxlanwi'k pan qachiim, chib'ih i neenqasiij reh i jalal ruq'oral i Dios ruum ma' xta chik i wilik qeh? inki.8Re' i moso je' wili ruchaq'weesjiik xub'an i Saúl:
Re' hin jinaj i tumiin wilik wuuk' re' ruuk' i plata ma' q'e' ta k'ih wach re' re' neenqasiij reh i jalal ruq'oral i Dios i nuq'or aweh, ru q'iij nee ruq'or qeh chib'ih i neen qa'an, inki.9(Eh chupaam taqe q'iij re' re' noq re' taqe i aj Israel inkaaj kinab'eem chib'ih iraaj i Dios je' wili inkiq'or: Taq qasik' chi riij ruuk' i aj q'iij, inki taqe. Ruum re' i aj q'iij inkiq'or ree keh najtir re' i jalal ruq'oral i Dios inq'orarik keh yu'naak.)10Re' Saúl je' wili i ruchaq'weesjiik i moso xub'an:
Ma' xta reet i xaq'or taq ruuk', inki.
Eh kikab'cheel xiooj chupaam i tinamit patim wii' i jalal ruq'oral i Dios.11Noq johtik chik inki a'n chi korkiil i tinamit, wilik taqe i kok' qahxoq xkik'ul ar chalik inki a'n k'amal ha' xkipahqaaj reh chi je' wili:
¿Mi ayu' patim i aj q'iij? inki taqe.12Re' kok' qahxoq je' wili i xkiq'or:
Hoo' ayu' patim k'isiin taq ma' nareq, xa re' la' hiy taq chi jumehq'iil reh chi nee taq inareq ar, ruum xchalik chuk'atariik i mayiij chuwach i Dios chinaah i artaal wilik chinaah i yuuq'.13Noq nee taq ti ponik pan tinamit jumehq'iil taq nee tiooj ruuk' noq komajaa' injohtik naah yuuq' chuye'ariik i mayiij pankib'ihnaal i tinamit. Ruum noq komajaa' imponik i reh ma' nee ta inki a'n kiwa' taqe i yuuq'imaj chi wi'k. Kopeet naa rukuxisam i mayiij i reh koraj naa kianam kiwa' re'. Je' re' noq hiy taq nee taq inareq i jalal ruq'oral i Dios, inki taqe.14Re' Saúl xiooj wo' chupaam i tinamit, eh noq xi ponik chupaam i tinamit re' re' xkilow reje chi re' Samuel chalik i rub'an chi kikorkiil ojik i rub'an chuk'atariik i mayiij chinaah i yuuq'.15Eh noq xa i iqal chik kiponik i Saúl, re' QaJaaw Dios wilik i xuq'or reh i Samuel parusaq wiriik, je' wili i xuq'or reh:16Iqal je' yu' ora jinaj i winaq re' ruuk' taqe i riih rumaam Benjamín naa nutaq'aam cha wuuk'. Re' i reh naa akuxisam reh chi re' reh naa rukahniik chi taaq'anik chikinaah i nutinamiit Israel. Re' reh naa ruko'liniik keh pan kiq'ab' i aj filisteo, re' hin xnuketelaaj chik kiwach i nutinamiit Israel. Eh xb'iraj chik inkipahqaaj weh ruuk' oq'ik, inki.17Eh noq re' Samuel xrilow wach i Saúl je' wili xq'orarik reh ruum i Dios: Re' i winaq wili i xnuq'or aweh, re' reh naa rukahniik chi taaq'anik chinaah i nutinamiit, inki.18Eh noq wilkeeb' chik i koq panookb'al reh i tinamit i Saúl je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Chakuy cha k'uhtaaj weh aha' wilik i rupaat i aj q'iij ayu', inki.19Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i Saúl xub'an:
Re' hin i aj q'iij inaq'or, re' hin, hin jalal ruq'oral i Dios, taq chi wiij chinaah i yuuq' chupaam i santo laj ye'aab' ar neena a'n awa' wuuk' yu'naak. Eh ko'qal wahq'eq neenuq'or aweh inawaaj anab'eem, eh iqal wo' tinutaq'aaj reje.20Re' hat matkapeb'inik chik chi riij i b'uurux xisahchik ixib' q'iij yu'naak, ruum yu'naak xikan chik. ¿Mi ma' re' hat mi ma' re' taqe re' awach aweh naa taq awehchaniik reh chu'nchel i q'e' holohaq wilkeeb' Israel? inki.21Re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin cho riih rumaam Benjamín, xama' hoj ta k'ih chi kixilak i quch aj Israel. Re' nutuut wajaaw i hin ma' nim ta wach i kajaawriik chi kixilak i riih rumaam i Benjamín. Eh ¿Chib'ih reet noq inaq'or taqe weh chu'nchel i re'? inki.22Eh re' Samuel xuk'am reje i Saúl ruch'ihil i rumoso, xooj rutzunaa' panyejaal i mexa pankiyejaal taqe i yuuq'imaj chi wi'k chu'nchel i re', wilkeeb' naa lajeeb'-oq ru ka'winaq.23Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i winaq aj chaq'san wi'k:
Chak'am cho weh i tiwik re' i xnuq'or aweh chi pareh naa amolom, inki.24Re' i chaq'san wi'k rajimam riib' xooj ruk'am i rutuuq i chikop, xuyeew nah mexa chuwach i Saúl. Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Wili i tiwik nusik'im wach cha weh chak'ux xa aweh wo' noq nusik'im wach chi naa nuye'em aweh yu'naak noq xnuyuq'eej taqe chi wi'k i wulaa', inki.
Eh chupaam i q'iij re' re' xub'an ruwa' ruhaa' i Saúl ruuk' i Samuel.25Chi riij i re' xiqajik cho chinaah i yuuq' xiooj naah ka'ch'iht paat pan tinamit ar xub'an ruk'utaaj i Samuel ruuk' i Saúl.26Eh chi junwaar chik noq xchalik rusaq'iik re' Samuel xruksaj reje i Saúl i xwirik wii' nah ka'ch'iht paat je' wili i xuq'or reh:
Wukteen xsaq'ik chik neerub'an chi nee tiooj, inki reh. Re' Saúl xwuktik wo' hoq xiqajik chaloq, noq xi k'uloq panelb'aal reh i tinamit i Saúl ruch'ihil i Samuel,27je' wili i xuq'or i Samuel reh i Saúl:
Yu'naak cha q'or reh amoso chi ohoq chi peet b'eeh, eh re' hat neepetikahnik junk'aam-oq reh chi nee nuq'or aweh chib'ih i xuq'or weh i Dios chawiij, inki reh. Re' Samuel xujalk'iij i aseite wach naah i Saúl reh chi xkahnik chi reey ar Israel1Eh re' Samuel xuchop chaloq jinaj k'isa lemeta i aseite xujalk'iij wach naah i Saúl, eh xutz'ub' i koq i wach je' wili i xuq'or reh:
Ruuk' i wili xat rupab'aa' i QaJaaw Dios chi re' hat naa ab'aniik i taaq'anik chinaah i rutinamiit Israel.2Eh yu'naak noq hat chik elenaq reje wuuk' ki'ib' winaq neenak'ul ma' najt ta ruuk' i jul muqlik wii' i Raquel ar Selsa pankiyuq'ul i riih rumaam Benjamín. Re' taqe winaq re' re' je' wili i neenkiq'or aweh: Re' taqe i b'uurux xat'ooj chu sik'ariik xireqarik chik ma' k'ahchi' ta chik taqe rukapaam awajaaw, chawiij la' chik i hat kapeew i rub'an, je' wili ruq'or: ¿Chib'ih naa nub'anam ruuk' i wak'uun ma' nk'ulik ta chik i loq'? inki inko'q taqe aweh.3Eh noq neetiponik ruuk' i juniwal chi tz'inuj wilik ar Tabor. Ar nee kielik chaloq ixib' chi winaq johtik inki a'n Bet-el chulooq'jiik i Dios re' jinaj ixib' i kaprax i ruk'am reje re' jinaj ixib' i suq laj kaxlanwi'k i ruk'am reje, eh re' i jinaj, jinaj lemeta chi riis uuva i ruk'am reje.4Re' keh neenkiyeew rusuqkiil ak'ux, eh ki'ib' i kaxlanwi'k neen kiyeew aweh neerub'an chi neenak'ul keh.5Chi riij i re' nee ti ponik Gabaa re' inlooq'jik wii' i Dios, re' i wilkeeb' wii' i aj filisteo. Eh noq nee taq ti okik chupaam i tinamit re' re' naa taq ak'ulum i juntz'uhb' chi jalal ruq'oral i Dios qajik inki a'n cho chinaah i yuuq' peet chikiwach taqe i tinamit k'ahchi' kiq'ojem i kik'ahaam wach q'ooj, i kisetesaq q'ooj, k'ahchi' kixulem paam i kituun, k'ahchi' kiq'ojem i kiarpa.6Eh re' hat neenawik'raaj i rajaawriik i Ruxlab'al i Dios noq neenchalik cha naah nee ti okik chi looq'jiik kuch'ihil i keh, eh naa rujaljiik wach ana'ojb'al chi jumpech.7Noq ak'ulum chik taqe i re' cha a'n chu'nchel aha' wilik i ruk'ul chi b'anarik ruum re' Dios naa ruwihiik awuuk' cha toob'jiik.8Re' hat peet naa awojiik chi nuwach ar Gilgal. Ar nee kinawuy-eej chuwach i wuquub' q'iij korehtaal kimponik i hin. Ar naa nuk'atam i chikop chi mayiij, eh naa wo' nuye'em i mayiij k'amb'al iib' panotob'il ruuk' i Dios. Eh ko ar naa nuq'orom aweh chib'ih taqe i naa a'nam, inki.9Eh noq xusutej reje riib' i Saúl noq xukanaa' kahnoq i Samuel, re' Dios xjalwik wach i ránima, eh chupaam i q'iij re' re' xooj eloq wach chu'nchel i xuq'or i Samuel reh i Saúl.10Eh noq xponik i Saúl ruch'ihil i rumoso ar Gabaa xkik'ul i juntzuhb' chi jalal ruq'oral i Dios qajik inki a'n cho nah yuuq'. Re' Saúl xuk'ul i rajaawriik i santo laj Ruxlab'al i Dios, eh xokik chi ruq'orariik i ruq'oral i Dios chi kixilak i juntzuhb' re' re'.11Eh re' taqe i kieht'alinik wach i Saúl noq komajaa' i ruk'ul i rajaawriik i Dios noq xkilow chi k'ahchi' ruq'oriik pan kixilak taqe i jalal ruq'oral i Dios je' wili i xkiq'or: ¿Chib'ih jariik i xuk'ul i Saúl i rak'uun i Cis je' inchejalal chik ruq'oral i Dios haa' reh? inki taqe.12Eh wilik wo' chik i xiq'orik reh chi je' wili:
¿Mi ma' re', re' i winaq wili i rak'uun i Cis? inki taqe. Ruum i re' xkitoq'aa' ruq'orariik chi je' wili: ¿Mi jalal wo' ruq'oral i Dios haa' re' i Saúl? inki taqe.13Noq xikohlaaj i loq'inik chi kixilak i jalal ruq'oral i Dios xooj parupaat.14Eh jinaj i rikaan i Saúl je' wili i xuq'or reh i Saúl ruch'ihil i rumoso:
¿Aha' taq xat ponik? inki.
Re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hoj xoj ponik chi kisik'ariik taqe i rub'uuruux i wajaaw, eh xqilow chi ma' inqareq ta taqe xoj ooj ruuk' i Samuel, inki.15Re' i rikaan i Saúl je' wili i xuq'or:
Chakuy cha q'or taq weh chib'ih xuq'or taq aweh i Samuel, inki.16Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' reh xuq'or qeh chi xikan chik taqe i rub'uuruux i wajaaw xisahchik naq, inki.
Eh ma' xuq'or ta reh i rikaan chi xq'orarik reh ruum i Samuel chi re' reh naa rukahniik chi kireey i aj Israel.17Chi riij i re', re' Samuel xutaq'aaj rumolariik kiwach i aj Israel chuwach i QaJaaw Dios ar Mizpa.18Eh je' wili xuq'or keh:
Re' qaDios i hoj, hoj aj Israel je' wili xuq'or: Re' hin xat wesaj taq cho ar Egipto xat wesaj wo' taq cho pan kiq'ab' i aj Egipto, je' wo' pan kiq'ab' taqe i tinamit kib'anik naq ti' k'axik taq aweh, inki.19Xa re' la' re' taq i hat ma' imponik ta chik taq panaq'awach taq aaDios x-esanik taq cha weh chupaam ti' k'axik je' wo' hoq i ruti'kiil k'uxliis. Ma' imponik ta taq panaq'awach ruum xapahqaaj taq chi naa rokiik taq jino'q aareey. Ruum aj re' yu'naak chamol taq awiib' chi ch'uhqaal, eh nik' pa' ak'ihaal taq chawiib' panapaat, inki i Samuel.20Re' Samuel xuq'or chi naa kijilim i koq kiib' jar ch'uq chi kiib' i aj Israel. Re' i QaJaaw Dios xusik' wach i junch'uq chi riih rumaam i Benjamín.21Eh xuq'or chi naa kijilim i koq kiib' i junch'uq chi riih rumaam Benjamín, eh chi kixilak i re' xusik' wach i riih rumaam Matri. Eh chi kixilak taqe re' xusik' wach i Saúl rak'uun i Cis. Xa re' la' ma' xta ar chupaam i junk'aam re' re'.22Xkilow chi ma' inkireq taj i Saúl xkipahqaaj reh i QaJaaw Dios pan kitiij je' wili i xkiq'or: Jaaw ¿Mi wilik chi qaxilak ayu' i winaq xasik' wach? inki taqe. Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' winaq re' re' wilik ayu' xa re' la' rukeb'aam riib' xilak taq ihq, inki.23Noq xkib'iraj chi je' re' kajimam kiib' xooj kisik' xkesaj chaloq aha' naq rukeb'aam riib'. Eh noq xkipab'aa' pankiyejaal i tinamit xkikoj rehtaal chi xa re' wo' reh xiik' naah nimaal rooq chikiwach chu'nchel.24Re' i Samuel je' wili i xuq'or keh i tinamit:
Re' winaq wili xupab'aa' i QaJaaw Dios chi naa rukahniik taq chi aareey ma' xta chik jino'q chi je' rukab' i reh chupaam i tinamit, inki.
Eh chu'nchel i tinamit xkik'er kichii' ruum rusuqkiil kik'ux je' wili i xkiq'or najta naq neen wihik ruk'achariik i qareey, inki taqe.25Chi riij i re', re' Samuel xuq'or keh chu'nchel i tinamit nik' wach i k'uhb'aal naa ruk'amam naah i reey, eh xutz'ihb'aaj chupaam jinaj i huuj, eh xumol parupaat i Dios.26Eh re' Samuel xutaq'aaj taqe reje pankipaat i tinamit chi kiju'junaal. Re' i Saúl xooj wo' parupaat ar Gabaa, eh xooj reje chi riij taqe i winaq aj q'aq'ineel re' i xtz'a'jik reje i kánima ruum i QaJaaw Dios.27Eh wilik wo' chi kixilak i aj Israel, je' wili xkiq'or: ¿Mi neerub'an qako'ljiik re' winaq wili? inki taqe. Ma' xkiyeew ta rajaawriik, ma' xta wo' hoq i xkisiij reh. Eh re' i Saúl xama' xta wo' xraaj reh. Re' Saúl xuk'ul i rukamaj chi reey1Re' Nahas i kireey i aj Amón xuyejaa' reje riib' ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj ar chi q'aq'inik Jabes wilik paruyuq'ul i Galaad. Eh re' taqe i aj Jabes je' wili xkiq'or reh i Nahas:
Chayejaa' wach jino'q i na'ojb'al quuk', re' hoj neenqayeew qiib' chi ri'sil awajaawriik, inki taqe.2Eh re' Nahas i kireey i aj Amón je' wili i xuq'or:
Re' hin wilik i na'ojb'al neenuyejaa' taq wach awuuk' xa re' la' wi xayeew taq q'ab' weh chi nee taq inwesaj i rusak'aaj naq'awach cha ju'junaal reh chi neenuk'uhtaaj kik'ixb'ilaal chi kunchelaal i aj Israel, inki.3Eh re' i k'amal kib'eeh i aj Jabes je' wili i xkiq'or reh i reey:
Qoh awuy-eej pee wuquub'-oq q'iij reh chi neenqataq'aaj taqe reje i taqareel chupaam chu'nchel i tinamit Israel wila' ma' awach i xi chalik chi qako'ljiik neenqaq'asaj q'iib' chi ri'sil awajaawriik, inki taqe.4Noq xi ponik taqe taqareel Gabaa i patim wii' i Saúl, xkiq'or reh chu'nchel i tinamit i xuq'or i kireey i aj Amón. Eh re' taqe tinamit yohb'aal wach noq xtib'ik kik'ux xi okik chi oq'ik chi kunchelaal.5Eh re' i Saúl manlik sutinik i rub'an cho panab'iix ruch'ihil junk'uhl i rub'oyaax je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih reet noq suq kioq'ik chu'nchel i tinamit? inki.
Eh xkiq'or reh chib'ih jariik i xkiq'or i aj taqareel xi chalik Jabes.6Eh noq xrib'iraj i Saúl i q'orik re' re' xti xrik'raaj noq xchalik i rajaawriik i Ruxlab'al i Dios chinaah ma' k'isiin ta xchalik ruk'aah.7Eh junk'uhl i b'oyax xuwetz'eb'eej paam i kitib'kaal, wilik taqe xutaq'aaj chi ruk'uhtjiik chupaam chu'nchel i tinamit Israel je' wili i xkiq'or reje keh: Chaq'or taq keh chi je' re' i naa rub'aan reh i kib'ooyax awach taqe i ma' xiooj ta chi q'aq'inik chi riij i Saúl ruch'ihil i Samuel.
Eh noq xkib'iraj chi je' re' i tinamit Israel ma' k'isiin ta chalik kiyo'jiik, eh chi kunchelaal xkimol kiib' kuuk' reh ojik chi q'aq'inik.8Eh re' i Saúl xumol kiwach i winaq Bezec noq xrajlaaj xi ponik ixib' siento miil taqe i aj Israel, eh lajeeb' ru ka'winaq miil taqe i aj Judá.9Eh je' wili i xuq'or reje keh i taqareel xi chalik Jabes:
Chaq'or taq keh chu'nchel taq aatinamiit chi noq komajaa' insaq'ik i iqal naa qaponiik chi kiko'ljiik, inki.
Re' taqe i aj taqareel re' re' xi sutinik wo' chik reje, xponik kiq'or keh chu'nchel i wilkeeb' ar Jabes i xq'orarik reje keh. Eh noq xkib'iraj chi je' re' ma' k'isiin ta suuqb'ik kik'ux.10Eh je' wili xkiq'or reh i kireey i aj Nahas:
Iqal inqaq'asaj q'iib' aweh neerub'an chi neena a'n quuk' nik' wach inawaaj i hat, inki taqe.11Eh chi junwaar chik re' Saúl ox ch'uq xresaj i ru soldado, eh noq komajaa' insaq'ik xi okik chupaam i ye'aab' wilkeeb' wii' i aj Amón re' taqe i aj ixowaal. Eh xtohq'ik kikansam taqe i aj Amón korehtaal xponik kab'lajora i q'iij. Eh re' taqe i koxikahnik chi k'achalkeeb' xkimol chi elik ma' jino'q keh i xkahnik chi wilik ta ruch'ihil.12Eh wilik taqe i aj Israel je' wili i xkiq'or reh i Samuel.
¿Awach taqe i winaq xiq'orik reh chi re' Saúl ma' ruk'ul ta chi neenkahnik chi reyil chi qanaah? Chaq'asaj panqaq'ab' reh chi neenqakansaj, inki taqe.13Eh re' Saúl je' wili i xuq'or keh:
Yu'naak ma' jino'q keh i naa rukimiik ruum re' i QaJaaw Dios xoj ruko'leej i hoj aj Israel, inki.14Re' Samuel reh je' wili i xuq'or keh chu'nchel i tinamit:
Kim taq yu'naak taq taq Gilgal reh chi ar wo' chik neenqapab'aa' i Saúl chi reey, inki.15Eh xiooj wo' chu'nchel i tinamit Gilgal ar xkipab'aa' wo' chi reey i Saúl. Eh ar xkiyeew i kimayiij k'amb'al kiib' panotob'il ruuk' i QaJaaw Dios. Re' i Saúl ma' k'isiin ta xsuuqb'ik ruk'ux, je' wo' chu'nchel i aj Israel. Re' Samuel xub'an ruk'utaaj kuuk' i tinamit1Re' Samuel je' wili i xuq'or keh chu'nchel i aj Israel:
Re' taq i hat xawil taq chik chi xnuyeew taq chik aweh chu'nchel i xapahqaaj taq weh yu'naak xnupab'aa' taq chik aareey.2Yu'naak wilik taq chik aareey re' i naa ruk'amwiik taq ab'eeh. Eh re' hin xin rijb'ik chik xsaqb'ik chik i rismaal nunaah. Re' taqe i wak'uun wilkeeb' ayu' taq chaxilak. Eh re' hin kopan nuk'isinal xtohq'ik taq cho nuk'amam ab'eeh, eh ko xink'uloq ayu' yu'naak.3Re' hin ayu' pa'alkiin taq chawach yu'naak cha q'or taq weh i korik chuwach i Dios, chuwach i reey xusik' wach i reh. Wila' wilik taq aweh i xwelq'aaj rub'oyaax, oon rub'uuruux, oon xnub'an ti' k'axik reh, oon i xnuq'uch i chib'ih reh, oon xnuk'ul i rutumiin chi riij i xachukuj q'orik, cha q'or taq wila' wilik, re' hin neenutoj chu'nchel i nuk'aas, inki.4Re' taqe i tinamit je' wili i xkiq'or: Re' hat ma' jank'al ta na a'n ti' k'axik qeh ma' jank'al ta naq'uch i chib'ih qeh, ma' jank'al ta wo' nak'ul i tumiin chi riij i chukuj q'orik, inki taqe.5Re' Samuel je' wili i xuq'or:
Re' QaJaaw Dios, eh re' i reey xusik' wach i reh xi ib'irinik reh taq i xaq'or chi ma' xtaj i yiib' wach nub'anam je' rukab' taq i xaq'or, inki.
Korik chi je' re', inki wo' chik taqe i keh.6Re' Samuel je' wo' chik wili i xuq'or keh i tinamit:
Re' i QaJaaw Dios xsik'wik wach i Moisés, ruch'ihil i Aarón noq xkesaj taqe chaloq aamaam awati't paruyuq'ul i Egipto.7Je' re' noq chab'iraj taq, re' hin naa taq nuq'asam aweh chuwach i QaJaaw Dios chib'ih otob'il xub'an i QaJaaw Dios keh taq aamaam awati't, je' wo' hoq i otob'il xub'an taq cha weh i hat.8Eh noq xiooj Egipto i Jacob ruch'ihil i rak'uun rixq'uun. Re' keh xb'aan ti' k'axik keh kuum i aj Egipto, re' taq aamaam awati't re' re' xkiq'or ree Dios. Eh re' i QaJaaw Dios xutaq'aaj reje i Moisés ruch'ihil i Aarón reh chi xponik kesaj taq aamaam awati't ar Egipto. Eh xkik'am chaloq chupaam i ye'aab' wili.9Xa re' la' re' taq aamaam awati't xkiq'eb' chi riij kik'ux i kaJaaw i ki Dios ruum aj re', re' i Dios xuq'asaj taqe pan q'ab' i Sisara i kajaaw i k'amal kib'eeh soldado, je' wo' pan q'ab' i Jabín re' kireey i aj Hazor. Eh xuq'asaj wo' taqe chi ri'sil i kajaawriik i aj filisteo, je' wo' chi ri'sil i rajaawriik i kireey i aj Moab, re' xib'anik keh.10Xa re' la' re' taq aamaam awati't xkikoj rehtaal chi mahk i xkian chuwach i QaJaaw Dios chi re' chik taqe i rujalwaach i tz'aqoj tiyoox Baal Astarot xtohq'ik kinimam. Eh xkipahqaaj reh i QaJaaw Dios chi naa kiko'ljiik pan kiq'ab' taqe i nixowanik kiwach, eh xkiq'or wo' reh chi xa re' chik i reh naa kiloq'em.11Ruum aj re', re' QaJaaw Dios xutaq'aaj reje i Jerobaal, i Barac, i Jefté, i Samuel chako'ljiik taq pan kiq'ab' taqe i ki-ixowanik taq awach reh chi xat k'acharik taq pansuqkiil k'uxliis.12Xa re' la' re' taq i hat noq xutoq'aa' taq cho rub'anam aweh i kireey i aj Amón, xapahqaaj taq weh jinaj taq aareey reh chi re' chik i reh naa rutaaq'aniik taq aweh. Xanaah re', re' taq aareey i hat re' naq taq aaWaJaaw aaDios.13Eh yu'naak wili taq chik aareey xapahqaaj taq, re' taq i hat xakoj taq chik rehtaal chi re' i QaJaaw Dios xupab'aa' taq chik aareey.14Eh wila' re' taq i hat xayohleej taq wach i QaJaaw Dios, wila' xayeew taq ruloq'il, wila' xanimaj taq i ruk'uhb'aal wila' xat k'acharik taq i hat je' rukab' iraaj i reh, wixnimanik taq aareey chi je' re' ma' xta reet taq nee ti wihik.15Eh raaj wila' ma' xayohleej taq wach i QaJaaw, eh wila' ma' xanimaj taq i ruk'uhb'aal naa taq ruye'em chee ti' k'axik cha naah taq i hat je' wo' chinaah taq aareey je' rukab' i xub'an cho keh taq aamaam awati't.16Chawuy-eej pee taq i hat konaa taq awilom i sahchb'al k'uxliis naa rub'anam QaJaaw Dios taq chawach.17Chakoj taq rehtaal, ¿Mi ma' yu'naak re' i ruq'ijil i rusik'ariik i wach i trigo? eh yu'naak ma' re' ta ruq'ijil jab'. Re' hin naa nupahqaam reh i QaJaaw Dios chi nee rutaq'aaj chee ma' k'isa kahoq, ruch'ihil i runimaal jab'. Reh chi nee taq inareq chi riij, eh nee taq inakoj rehtaal chi mahk taq i xa a'n chi xapahqaaj taq jinaj aareey, inki.18Eh re' Samuel xupahqaaj ree Dios i jab', eh re' Dios xa chi jumehq'iil xutaq'aaj chee ma' k'isa kahoq, je' wo' hoq i ma' k'isa jab'. Eh re' taqe i tinamit ma' k'isiin ta xiyo'jik chuwach i Dios, je' wo' chuwach i Samuel.19Ruum aj re' chu'nchel i tinamit je' wili xkiq'or reh i Samuel:
Chapahqaaj i rotob'il aaDios chiqiij i hoj, hoj awaj kamanoom reh chi ma' nee ta qoh kimik, ruum re' hoj xqatiq naah i qamahk ruuk' i rupahqaljiik i qareey, inki taqe.20Eh re' Samuel je' wili kichaq'weesjiik xub'an:
Matyo'jik taq, korik noq ma' holohik ta taq xat b'anik, xa re' la' maa kanaa' taq awiib' chi riij i Dios chayeew la' taq ruloq'il chu'nchel taq awánima.21Maa nimaj taq i tiyoox ruum re' keh xama' nee ta wo' taq tikitob'eej, eh xama' nee ta wo' taq tikiko'leej ruum xama' xta wo' kajaawriik.22Re' QaJaaw Dios iraaj chi naa ruye'ariik runimaal wach i rub'ihnaal ma' jaruuj taq neetirukanaa', ruum re' reh iraaj chi hat taq manlik rutinamiit.23Ruum aj re', re' hin nee kimahkunik chuwach i Dios wila' xnukanaa' taq i tiij chawiij. Naa la' taq kaat nuk'uhb'alem reh chi nee taq ti k'achariik parub'ehel, parukorkiil.24Re' taq i hat naa ruponiik taq panaq'awach i QaJaaw Dios, eh naa taq aloq'em parukorkiil chu'nchel taq awánima. Eh ma' naa ta rusahchiik taq panak'ux i runimaal i rotob'il rub'anam taq chaawuuk'.25Eh wila' re' taq i yiib' wach na'ojb'al xa a'n naa rusahchiik taq awach i hat, eh naa wo' rusahchiik wach taq aareey, inki. Re' q'aq'inik xb'aan kuuk' i aj filisteo1Re' Saúl wilik chik ruhab'ul noq xokik chi reyil. Eh noq kiib' chik haab' rokiik chi reyil chinaah i tinamit Israel.2Xusik' kiwach ixib' miil chi soldado chi kixilak i aj Israel, eh kiib' miil i xi kahnik ruuk' i Saúl ar Micmas ar Bet-el, re' chik i jinaj miil xkahnik ruuk' i Jonatán ar Gabaa, chupaam i kiye'aab' taqe i riih rumaam i Benjamín. Eh re' taqe i junch'uq chik re' Saúl xutaq'aaj reje pankipaat chi kiju'junaal.3Eh re' Jonatán wilik taqe i ki soldado i aj filisteo xukansaj ar Gabaa. Eh re' taqe i aj filisteo xkib'iraj rib'iral. Re' Saúl xutaq'aaj ruxuljiik i tuun chupaam chu'nchel i tinamit, reh chi chu'nchel i aj hebreo naakinab'iniik reh chib'ih i xk'ularik.4Chu'nchel i aj Israel xkinab'eej chi re' Saúl xukansaj i ki soldado taqe i aj filisteo, ruum xkixowaaj wach i aj Israel. Eh chu'nchel i aj Israel xkimol kiib' ruuk' i Saúl ar Gilgal.5Eh re' taqe i aj filisteo keh xkimol kiib' chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel lajeeb' ru ka'winaq miil i kikareta, waqiib' miil i ki soldado rij kawáyu ojik inki a'n Eh re' ojik inki a'n chi kooq xiik' naah kik'ihaal je' k'ihaal i saniib' tub'lik chi chii' i palaw. Eh ar xiooj Micmas ar xponik kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat panelb'aal reje reh i q'iij reh i tinamit Bet-avén.6Eh noq xkilow i aj Israel chi ma' naa ta kianam ruko'ljiik kiib' pan kiq'ab' i aj filisteo xooj kikeb'aa' kiib' pantaq paat ab'aj, pantaq hoop, pantaq jul, xilak taq ab'aj, pantaq rooq ha', pantaq chaamlaj jul.7Eh ma' k'isiin wo' kik'ihaal keh xi q'ahxik reje chi juntar i nim ha' Jordán, xiooj chupaam i kiye'aab' i riih rumaam i Gad, eh i Galaad. Eh re' Saúl kox kahnik pee ar Gilgal, re' taqe i ru soldado wilkeeb' ruuk' xakib'arb'otik chik ruum kiyo'jiik.8Re' Saúl wuq'uub' q'iij xub'an i uy-inik ar je' wo' rukab' i xq'orarik reh ruum i Samuel. Xa re' la' re' Samuel xucham cho riib' ma' xponik ta wo' ar Gilgal ruum i re' wilik taqe i ru soldado xa xi elik reje.9Ruum aj re', re' Saúl je' wili xuq'or keh:
Chak'am taq cho weh i chikop naa qak'atam chi mayiij k'amb'al qiib' panotob'il ruuk' i Dios, inki.
Eh re' Saúl xk'atwik reh i mayiij re' re'.10Eh noq manlik k'ahchi' rukohlaam ruk'atariik i mayiij i Saúl xponik i Samuel. Eh re' i Saúl xelik chaloq chi k'ulariik i Samuel xchalik ruyeew rusuqkiil ruk'ux.11Re' Samuel je' wili xuq'or reh i Saúl:
¿Chib'ih reet noq xa a'n i re'? inki.
Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' hin noq xwilow chi re' taqe i soldado k'ahchi' kojiik, re' hat ma' xat k'ulik ta iloq chupaam i q'iij aq'orom. Xanaah re', re' taqe ki soldado i aj filisteo kimolom chik kiib' ar Micmas.12Xnukapaaj i hin chi naa kichalik chi q'aq'inik quuk' ayu' Gilgal, chi naa kianam qeh chi ma' ta xnuyeew wiib' pan q'ab' i QaJaaw Dios. Ruum aj re', re' hin xwilow chi koruman chi xnuk'at i mayiij wili, inki.13Eh re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' i xa a'n wili xa sahcheel laj na'ojb'al. Wita xanimaj i xuq'or aweh i QaJaaw re' reh xat rukanaa' naq chi reey chi jumpech chikinaah i aj Israel.14Eh re' hat ma' naa ta kahnik chi reey chi jumpech. Re' QaJaaw Dios naa rusik'im wach jino'q i winaq je' rukab' imponik chuwach i reh re' chik i reh naa rupab'aam chi k'amal b'eeh chikinaah i aj Israel, ruum re' hat ma' xanimaj taj i xuq'or aweh i QaJaaw Dios, inki.15Eh xelik reje i Samuel Gilgal xooj Gabaa pan kiye'aab' i riih rumaam Benjamín.
Eh re' Saúl reh xtohq'ik rajlaam taqe i ru soldado, eh ach waqiib' siento chi kiib' xkahnik ruuk'.16Eh re' Saúl ruch'ihil i Jonatán re' i rak'uun, ruch'ihil taqe i ki soldado xi kahnik ar Gabaa wilik pan kiye'aab' riih rumaam Benjamín. Eh re' taqe i ki soldado i aj filisteo ar xponik kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Micmas.17Eh ox ch'uq taqe i ki soldado i aj filisteo xiooj chi relq'jiik i chib'ih keh i aj Israel. Re' peet ch'uq xiooj reje chupaam i b'eeh inooj Ofra wilik paruyuq'ul i Sual.18Re' rukab' ch'uq xiooj reje Bet-horón, re' i roox ch'uq xiooj reje chi k'ulwaach i k'ixkaab' wilik ar Zeboim wilik reje pank'ula't reh i chiq yuuq'.19Chupaam taqe i q'iij re' re' ma' xta naq jino'q ch'eyel ch'ihch' chupaam chu'nchel i tinamit ruum re' taqe i aj filisteo xkikapaaj chi je' re' ma' nee ta nkiyejaa' kiq'aslaj ch' ihch', kiq'as ju' ch'ihch', taqe aj Israel.20Ruum re' taqe i aj Israel ko kiooj kuuk' i aj filisteo chujuk'ariik i ruch'ihch'aal i ki arado, i kasaroon, i kikeej, i kiloklok naah macheet.21Eh kiib' chi tumiin re' ruuk' i plata inkitoj chi riij noq inkijuk' i ruch'ihch'aal i ki arado, i kasaroon. Eh jinaj chi tumiin re' ruuk' i plata inkiyeew chi riij noq inkijuk' i kikeej taqe i kich'ihch'.22Eh noq ponik i ruq'ijil i q'aq'inik ma' jino'q keh i ki soldado i Saúl i Jonatán wilik kiq'aslaj ch'ihch' kiq'as ju' ch'ihch', xa re' wo' keh kikab'cheel wilik kich'ihch' pan kiq'ab'.23Eh junch'uq i ki soldado i aj filisteo xiooj q'atool chupaam i b'eeh inooj ar Micmas. Re' Jonatán xelik korik ruuk' i q'aq'inik xub'an1Pan jinaj q'iij re' Jonatán rak'uun i Saúl je' wili i xuq'or reh i rumoso wilik rutz'a'amb'aal reh q'aq'inik ruuk':
Taq yu'naak qoh q'ahxoq reje chi juntar i nim ha' taq qa'an keh i aj filisteo kimolom kiib' chupaam i ye'aab' re' re', inki, xa re' la' ma' xuq'or ta reh i rajaaw i xub'an.2Eh re' Saúl reh ar wilik i ru-itz'ihy naah paat chi chii' i koq i tinamit Gabaa, chi ri'sil jinaj i ruche'el granado wilik chupaam i ye'aab' Migrón. Eh waqiib' siento i soldado ruch'ihil.3Re' i k'amal kib'eeh aj tiij wilik i ruso' Efod chi riij re' i Ahías rak'uun i Ahitob, re' Ahitob ruchaaq' i Icabod, re' rak'uun i Finees, re' Finees rak'uun i Elí, re' i k'amal kib'eeh aj tiij parukamaj i QaJaaw ar Silo.
Re' taqe tinamit ma' keht'al taj chi xooj i Jonatán i kimolom wii' kiib' i aj filisteo.4Eh chupaam i b'eeh xik'ik ponoq wii' i Jonatán noq xooj i kimolom wii' kiib' i ki soldado i aj filisteo, k'ultar chi' b'eeh wilkeeb' i q'as kiju' nimaq ab'aj, jinaj i Boses i b'ih, eh jinaj Sene i b'ih.5Jinaj keh ab'aj re' re' wilik reje pantz'eet reh i rookb'aal q'iij ma' najt ta reje ruuk' i tinamit Micmas, eh jinaj i wilik reje pantz'eet reh i rookb'aal q'iij ma' najt ta reje ruuk' i tinamit Gabaa.6Eh re' Jonatán je' wili xuq'or reh i rumoso:
Yu'naak qoh q'ahxoq reje chi juntar, taq qachop kinaah i aj filisteo wilkeeb' ar, ruum re' i QaJaaw Dios ma' xtaj i k'ayeew chuwach xa nee wo' qoh ruko'leej ruuk' i ma' k'ih taj je' wo' ruuk' i k'ih, inki.7Re' rumoso wilik rutz'a'amb'aal reh q'aq'inik ruuk' je' wili i chaq'wik xub'an:
Neerub'an chi nee na a'n chu'nchel inakapaaj. Re' hin ayu' wilkiin awuuk' cha toob'jiik, inki.8Re' Jonatán je' wili i xuq'or reh:
Taq qoh q'ahxoq reje chi juntar, taq qak'uhtaaj qiib' chikiwach i winaq re' re', inki.9Wila' xkiq'or qeh chi je' wili: Qohawuy-eej pee taq ar, ojik taq qeh awuuk', inko'q taqe. Re' hoj neenquy-eej taqe ma' nee ta qoh johtik i wilkeeb' wii' i keh.10Eh wila' xkiq'or qeh chi nee qoh ooj kuuk', nee wo' qoh johtik kuuk', ruum wixkiq'or qeh chi je' re', re' re' rehtalil chi re' i QaJaaw Dios naa ruq'aasam panqaq'ab' taqe re', inki.11Eh kikab'cheel xiooj kik'uhtaaj kiib' keh i aj filisteo kimolom wii' kiib'. Re' taqe i aj filisteo noq xkilow wach i kiib' chi winaq re' re', je' wili xkiq'or: Chawilow taq k'ahchi' keliik chaloq i aj Israel chupaam taqe i paat ab'aj kikeb'aam wii' kiib', inki taqe.12Chi riij i re' je' wili i xkiq'or reh i Jonatán ruch'ihil i rumoso:
Johteen taq cho quuk' wilik i naa qak'utjaam taq aweh.
Eh re' i Jonatán je' wili i xuq'or reh i rumoso:
Taq kuuk' i aj filisteo re' re' ruum re' i QaJaaw Dios xuq'asaj chik taqe panqaq'ab' i hoj, hoj Israel, inki.13Re' Jonatán xakow chik i rub'an noq xjohtik johtoq, eh re' i rumoso xam johtoq chi riij. Eh aha' wilik taqe i aj filisteo i rutolej chaloq i Jonatán ruk'ulum johtoq i rumoso i rukansaj taqe ruuk' i ruq'aslaj tz'a'amb'al.14Chupaam i peet kaansanik re' re' xub'an i Jonatán ruch'ihil i rumoso xkikansaj naa juninaq-oq chi winaq chupaam i k'isa ye'aab' re' re'.15Eh chu'nchel i aj filisteo wilkeeb' chupaam i ki-itz'ihy naah paat je' wo' taqe i wilkeeb' i koq chi riij ma' k'isiin taxiyo'jik. Re' taqe i soldado kimolom kiib' ar, je' wo' taqe i juntz'uhb' chi ajileq' ma' k'isiin ta wo' xiyo'jik. Eh xub'an jinaj i yihk, ruum taqe re' ma' k'isiin ta xsahchik kik'ux.16Eh re' taqe i ru soldado i Saúl k'ahchi' keeb' chi cha'jinik Gabaa wilik chupaam i kiyuq'ul i riih rumaam Benjamín xkilow noq elik inki a'n i aj filisteo xak'ul chik kiooj.17Re' Saúl je' wili xuq'or keh i ru soldado:
Chawik'saj taq i kib'ihnaal chu'nchel i quch'ihil reh chi neenqilow mi ma' awach xelik chi qaxilak, inki.
Eh noq xk'ik'saj i b'ihnaal, xkilow chi ma' xta chik chi kixilak i Jonatán, ruch'ihil i rumoso.18Re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Ahías k'amal kib'eeh aj tiij:
Chak'am cho weh i loq'laj kaxa molik wii' i ruk'uhb'aal i Dios, inki, ruum chupaam i q'iij re' re', re' loq'laj kaxa chi kixilak naq i aj Israel wilik.19Eh noq k'ahchi' chi k'utaaj i Saúl ruuk' i k'amal kib'eeh aj tiij, re' taqe i aj filisteo xhuhtik wach i tukinik kiib'. Noq xrilow chi je' re' i Saúl je' wo' chik wili i xuq'or reh i k'amal kib'eeh aj tiij: Maak'am cho weh i loq'laj kaxa, inki.20Eh re' Saúl xumol kiwach chu'nchel i ru soldado xiooj chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xama' inkireq ta chik chi riij inki a'n xa re' chik i keh k'ul k'ahchi' kikansam kiib' chikiwach.21Eh re' taqe i aj Israel najtir kiokik chi kixilak i ki soldado i aj filisteo xkijal wach i kikapeew xkiq'asaj kiib' chi kiko'ljiik i aj Israel wilik ruuk' i Saúl, ruch'ihil i Jonatán.22Eh re' taqe i aj Israel kikeb'aam naq kiib' chinaah i yuuq' wilkeeb' wii' i riih rumaam Efraín, noq xkib'iraj chi elik inki a'n i aj filisteo. Re' keh xi elik wo' chaloq chub'anariik keh i aj filisteo.23Xiponik chi q'aq'inik chupaam i tinamit Bet-avén. Re' i QaJaaw Dios xuko'leej taqe i aj Israel chupaam taqe i q'iij re' re'.24Eh re' taqe i aj Israel xama' inkikuy ta naq chik, ruum ma' kinik'eem ta chik wach kiwa' kihaa', ruum re' Saúl ruq'orom i xti korik, je' wili i xuq'or: Awach i xuk'ux jino'q i xa chib'ih jariik noq komajaa' inokik i q'iij, eh noq komajaa' inqa'an keh i aj filisteo, naa ruye'ariik panti' k'axik, inki.25Eh re' taqe ki soldado i aj Israel xi ponik chupaam i ch'ahn wilik wii' i riis kaab' wach ak'al.26Xkilow noq xamb'ehik chik rooq i riis kaab' xa je' chik rukab' noq imb'ehik i rooq ha'. Xa re' la' ma' awach taj i xunik'eej reh ruum q'orooj keh i xti korik chi ma' xta naa kik'uxum.27Eh re' Jonatán reh ma' xrib'iraj taj noq xuq'or i xti korik i rajaaw keh i ru soldado, ruum aj re' ruuk' i ju' i rukarote xuk'am chee riis kaab' xu req' i koq, eh xk'ulik ruk'ux.28Eh i jinaj keh i ki soldado i aj Israel je' wili i xuq'or reh:
Re' awajaaw ruq'orom i xti korik qeh i hoj, je' wili i xuq'or: Awach i xuk'ux jino'q i xa chib'ih jariik naa ruye'ariik panti' k'axik, inki. Ruum aj re', re' i hoj yu'naak ma' nqakuy ta chik i qanuhmiik, inki.29Re' Jonatán je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' wajaaw ma' holohik taj i xub'an chi je' re' cha kapaaj taq aweh i hin xk'ulik nuk'ux ruum i riis kaab' xnureq, inki.30Eh q'e' naq xiik' naah chihojal wita xkik'ux i qa soldado, k'uxumb'al i xkiq'uch keh i aj filisteo, eh ma' k'isiin naq k'ihaal taqe i aj filisteo xkikansaj, inki.31Chupaam i q'iij re' re', re' taqe i aj Israel ar xtohq'ik cho kikansam i aj filisteo pan tinamit Micmas xi ponik chupaam i tinamit Ajalón, xa re' la' re' taqe i ki soldado i aj Israel xama' inkikuy ta naq chik i kiq'uhtiik.32Eh noq xooj kuxoq xkikut kiib' chinaah chu'nchel i chib'ih jariik xkiq'uch reh taqe i aj ixowaal, xkichop i tentzun, ixoq wakax, i kok' imas wakax, xkikansaj, eh xkik'ux i rutib'kaal ruch'ihil i rukik'eel.33Eh wilik taqe i xi ponik jalwoq reh i Saúl je' wili i xkiq'or reh:
Re' taqe i soldado ximahkunik chuwach i QaJaaw Dios ruum xkik'ux i tiwik ko wilik rukik'eel, inki taqe.
Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Hat taq haa' chub'aan i yiib' wach na'ojb'al re' re' cha tolej taq cho weh jino'q i nimlaj ab'aj ko ayu', inki.34Eh je' wili xuq'or keh: Chaq'or wo' taq keh chu'nchel i aj Israel chi kiju'junaal kik'am cho weh i ki ixoq wakax, i kitentzuun reh chi ayu' neenkikansaj, eh i neenkik'ux, maa a'n ta taq chik i mahk chuwach i QaJaaw ruuk' i ruk'uxariik i tiwik ko wilik rukik'eel, inki.
Eh xa chupaam aq'ab' re' re' xkik'am chaloq i ki ixoq wakax, i kitentzuun, eh ar xkikansaj reh chi xkik'ux.35Eh re' Saúl reh xuyejaa' ar jinaj i ru artaal i QaJaaw Dios. Re' i re' i peet artaal xuyejaa'.36Re' Saúl je' wili i xuq'or keh i ru soldado:
Chupaam aq'ab' yu'naak naa rojiik qa'nam keh i aj filisteo nee qoh ik'ik aq'ab' chi kikanteesjiik korehtaal insaq'ik ma' jino'q chik i neenqakanaa', inki.
Re' keh je' wili i xkiq'or:
Cha a'n i ruk'ul inawilow, inki taqe.
Eh re' i k'amal kib'eeh aj tiij je' wili xuq'or:
Ma' xta reet xa re' la' qapahqaaj pee reh i Dios, inki.37Eh re' i Saúl xupahqaaj reh i Dios parutiij, je' wili i xuq'or:
QaJaaw Dios cha q'or qeh ¿Mi ruk'ul chi nee nooj qakansaj taqe i aj filisteo? ¿Mi naa taqe aq'asam panqaq'ab' i hoj aj Israel, oon ma' chih taj? inki. Xa re' la' chupaam i q'iij re' re' ma' xchaq'weesjik ta cho ruum i QaJaaw Dios.38Xrilow chi je' re' i Saúl je' wili i xuq'or keh i k'amal kib'eeh soldado:
Chasik' taq chi riij awach xb'anik i mahk chupaam i q'iij wili.39Re' hin xti korik i nuq'or parub'ihnaal i k'achlik Dios inko'linik qeh i hoj, aj Israel, chi ruk'ul chi naa rukanteesjiik awach xb'anik reh i mahk atoob' ta re' i wak'uun Jonatán, inki.
Eh ma' jino'q keh i ru soldado chaq'wisanik reh.40Chi riij i re' je' wili xuq'or i Saúl keh i chu'nchel i aj Israel:
Re' taq i hat chi juntar taq nenooj amol awiib', eh re' hin wuch'ihil i wak'uun Jonatán chi juntar neenqayeew qiib', inki. Re' taqe i aj Israel je' wili i chaq'wik xkian:
Cha a'n i hat i ruk'ul inawil, inki taqe.41Re' Saúl je' wili i xuq'or parutiij:
QaJaaw Dios, qa Dios i hoj, hoj aj Israel ¿Chib'ih reet noq ma' xa chaq'weej weh i nutiij i hin, hin awaj kamanoom? Chak'uhtaaj qeh awach i wilik ru mahk, inki.
Eh noq xkisik' chi riij, wach naah i Jonatán xkahnik, ruch'ihil i Saúl. Re' tinamit ma' xta kimahk xkan.42Re' Saúl je' wili i xuq'or: Chasik' taq chi riij awach i wilik ru mahk.
¿Mi re' hin, oon re' i Jonatán i wak'uun? inki.
Eh noq xkisik' chi riij, wach naah i Jonatán xkahnik i mahk.43Eh je' wili i xuq'or i Saúl reh i Jonatán:
Xti cha q'or wo' weh chib'ih i mahk xa a'n inki.
Eh re' Jonatán je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' xnub'an i hin re' chix numuhaa' ju' i nukarote chupaam i riis kaab', eh xnureq i koq, wila' mahk i xub'an ayu' wilkiin neenuk'ulaa' i kimiik, inki.44Re' Saúl je' wili i xuq'or:
Xti ruk'ul chi nee kiruyeew chi tojariik i numahk i Dios i hin wila' ma' xat kimik i hat Jonatán, inki.45Eh re' taqe i soldado je' wili i xkiq'or reh i Saúl:
¿Mi ruk'ul chi naa rukimiik re' i Jonatán i xko'linik qeh i hoj aj Israel pan kiq'ab' i aj filisteo? Ma' ruk'ul ta chi neenkimik, inqaq'or xti korik parub'ihnaal i k'achlik Dios chi ma' jino'q i riis maal naah naa ruq'ehb'iik i Jonatán, ruum i xub'an re' i QaJaaw Dios xtoob'inik reh, inki taqe.
Re' taqe ki soldado i aj Israel xkiko'leej chuwach i kimik i Jonatán.46Re' Saúl xukanaa' kipletohjiik i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xi sutinik wo' chik reje chupaam i kiye'aab'.47Noq xokik i Saúl chi reyil chinaah i tinamit Israel xub'an i q'aq'inik chi kijunsuut. Xub'an i q'aq'inik kuuk' i aj Moab, kuuk' i aj Amón, kuuk' i aj Edom. Eh xub'an wo' q'aq'inik ruuk' i kireey i aj Soba, je' wo' kuuk' i aj filisteo, eh aha' nooj i Saúl chi q'aq'inik ruch'ihil taqe i ru soldado re' re', re' keh kielik cho korik.48Re' Saúl kow riib' chi q'aq'inik, xumol kiwach i juntzuhb' chi soldado ruuk' i re' xub'an reh i Amalec. Eh xuko'leej wo' taqe i aj Israel pan kiq'ab' i nelq'anik i chib'ih keh.49Re' Saúl ixib' i rak'uun xwihik je' wili i kib'ihnaal: Jonatán, Isúi, Malquisúa. Eh kiib' i rixq'uun xwihik, re' aasb'ees Merab i rub'ihnaal, eh re' chaaq'b'ees Mical i rub'ihnaal.50Eh re' rehk'een i Saúl xwihik Ahinoam i rub'ihnaal, rixq'uun i Ahimaas. Eh re' ink'amwik rub'eeh i ru soldado Abner i rub'ihnaal, rak'uun i Ner, rikaan i Saúl.51Eh re' i Cis rajaaw i Saúl, eh re' i Ner rajaaw i Abner, rak'uun taqe i Abiel.52Re' q'aq'inik xub'an i Saúl kuuk' i aj filisteo xti xrik'raaj rukowiil chupaam chu'nchel i ruk'achariik. Ruum aj re', re' Saúl xuyeew chi kixilak i ru soldado chu'nchel i winaq kow kik'ux, eh kow kiib'. Re' Saúl xq'eb'arik chi rutkeel ruum i QaJaaw Dios1Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Re' hin re' QaJaaw Dios xq'orik weh chi xat nupab'aa' chi reyil chikinaah i rutinamiit Israel. Xa re' la' chab'iraj chib'ih iraaj ruq'orom aweh i QaJaaw Dios.2Re' QaJaaw nim rajaawriik je' wili i ruq'or: Re' hin naa nuye'em chutojariik i kimahk taqe i riih rumaam Amalec ruum ma' xkiyeew ta q'ab' keh i aj Israel aha' naq naakik'iik noq xi elik cho Egipto.3Eh yu'naak hiy q'aq'ineel kuuk' i riih rumaam Amalec neenasach kiwach kuuk' chu'nchel i chib'ih keh, eh ma' nee ta naketelaaj kiwach. Naa akansam taqe chi winaq chi ixoq chi kok' ha'lak'un koxi-aasjik, chi imas wakax, chi tentzun, chi cameyo, chi b'uurux, inki Dios, inki.4Eh noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl xumol kiwach i tinamit chupaam i ye'aab' Telaim, ar xrajlaaj taqe i ru soldado kiib' siento miil i xiooj chi kooq, eh lajeeb' miil taqe i ki soldado i aj Judá.5Chi riij i re' xiooj i Saúl chupaam i kitinamiit i aj Amalec ar xooj kiyeew kiib' wach k'ixkaab' chi uy-inik.6Eh re' Saúl xutaq'aaj ruq'orariik keh i aj kenita chi je' wili:
Eleen taq i hat chi kixilak i aj Amalec reh chi ma' nee ta inqasach awach taq i hat chi kixilak i keh, ruum re' taq i hat xaketelaaj taq kiwach i aj Israel noq xi-ik'ik ar noq xi elik cho Egipto.
Re' taqe i aj kenita xi elik wo' chi chi kixilak i aj Amalec.7Re' Saúl xutoq'aa' q'aq'inik kuuk' i aj Amalec, ar xkitoq'aa' reje chupaam i tinamit Havila, eh ko xi ponik panookb'al reh i tinamit Shur, re' i wilik pank'ula't reh i Egipto, eh xkian reh taqe re'.8Eh xkichop chi k'achlik wach i Agag i kireey i aj Amalec, eh xkikansaj ruuk' q'aslaj ch'ihch' chu'nchel i ru soldado.9Xa re' la' re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xkikanaa' chi k'achlik wach i Agag. Eh ma' xkikansaj taj i q'e' holohaq laj tentzun, i nimaq imas wakax, i kok' imas wakax q'e' taqe q'ina', je' wo' taqe i imas tentzun. Eh ma' xkisach ta wach taqe i k'ih tz'aaq, xa re' xkisach wach taqe i ma' q'e' ta kamaneel, eh ma' q'e' ta k'ih tz'aaq.10Chi riij i re', re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:11Re' hin ti' xwik'raaj chi xnupab'aa' chi reyil i Saúl ruum re' reh xiruq'eb' chi riij ruk'ux ma' xunimaj taj i xnuq'or reh, inki.
Eh re' Samuel xtib'ik ruk'ux ruum i xrib'iraj re' re', eh chuwach i jinaj aq'ab' re' re' xub'an rutiij chuwach i QaJaaw Dios.12Eh kowahq'eq chi junwaar re' Samuel xooj ruk'ul i Saúl, xa re' la' xq'orarik reh chi xooj Carmel, eh chi xuyejaa' jinaj i ehtalil ar, eh chi xukotej reje riij i ye'aab' re' re' korehtaal xponik ar Gilgal.13Re' Samuel xooj ruuk' i Saúl. Re' Saúl je' wili i xuq'or reh:
Jaaw re' ta naq i Dios neentoob'inik aweh, re' hin xnub'an chik aha' wilik i xuq'or i QaJaaw Dios, inki.14Eh re' Samuel je' wili i xuq'or: Wila' korik chi xa a'n i ruq'or i QaJaaw ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' b'iram chi oq'ik inki a'n taqe imas wakax, taqe i tentzun? inki.15Re' Saúl je' wili i xuq'or: Re' taqe i chikop re' re' reh i Amalec xkik'am chaloq, ruum re' taqe soldado ma' xkikansaj ta taqe i holohaq laj imas wakax, i holohaq tentzun. Re' taqe i xayiib' chik kiwach ra'j kuxik kikansam re', inki.16Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i Saúl xub'an:
Chamay i q'orik, re' hin naa nuq'orom aweh chib'ih i xuq'or weh i QaJaaw chaq'ab', inki.
Neerub'an chi nee naq'or weh, inki noq chaq'wik i Saúl.17Eh re' Samuel je' wili i xuq'or:
Xakapaaj chi ma' xta k'isinoq awajaawriik i hat pampeet, xa re' la' re' hat xat ponik chi k'amal kib'eeh i k'ih ch'uq chi aj Israel. Eh re' QaJaaw Dios xpaab'anik aweh chi reyil chikinaah.18Eh wila' re' QaJaaw xuq'or reje aweh chi korik chi naa rojiik asacham kiwach i aj Amalec re' taqe i q'e' aj mahk, eh chi naa taq rukuxiik asacham kiwach.19¿Chib'ih reet noq ma' xa a'n ta taqe i xuq'or aweh? ¿Chib'ih reet noq xamol i chib'ih taq i xaq'uch chaloq? ¿Chib'ih reet noq xa a'n i ma' holohik ta chuwach i QaJaaw Dios? inki.20Eh re' Saúl je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin i xnunimaj i xuq'or weh i QaJaaw Dios xnub'an chu'nchel i xuq'or weh: Xnuchop chaloq chi k'achlik wach i Agag re' i kireey i aj Amalec, eh xnusach wo' kiwach i aj Amalec.21Xa re' la' re' taqe i soldado xkahnik kuuk' i holohaq imas wakax, i holohaq tentzun re' taqe i q'orooj chi naa kikanteesjiik, xkik'am chaloq reh chi naa kiq'asam chi mayiij chuwach i qaDios ar Gilgal, inki.22Eh re' Samuel je' wili xuq'or:
¿Aha' wilik i q'e' looq' chuwach i QaJaaw Dios noq inakapaaj i hat? ¿Mi re' i ruye'ariik i mayiij, oon re' chi neenanimaj i nee ruq'or? Re' hin xti korik i nuq'or chi re' i rub'anariik i ruq'or i reh chuwach i ruye'ariik i k'atoj mayiij, i ruye'ariik i xa chib'ih chi mayiij je' wo' i ruk'atariik i ruxeb'ohiil imas tentzun.23Awach i ma' runimaj i QaJaaw Dios ru mahk i rukoj je' rukab' i ru mahk i aj q'iij, je' rukab' i ru mahk i inloq'inik reh i tiyoox. Re' hat xaq'eb' chi riij ak'ux i xuq'or aweh i QaJaaw Dios, je' wo' reh xat ruq'eb' wo' chi riij ruk'ux chi hat reey, inki.24Eh re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hin korik noq ximahkunik chuwach i QaJaaw Dios ruum ma' xnub'an taj taqe i xuq'or. Re' hin ma' xnunimaj ta taqe i xaq'or weh i hat, ruum xinyo'jik kuum i tinamit re' xnub'an i xkipahqaaj i keh cha kuy i numahk.25Eh taq chi wiij i hat Gilgal reh chi neenooj nuloq'ej i Dios ar, inki.26Re' Samuel je' wili i xuq'or: Re' hin ma' nee ta rub'an chi nee kinooj chawiij ruum ma' xanimaj ta taqe i xuq'or i QaJaaw Dios, ruum i re', re' QaJaaw Dios xat ruq'eb' chik chi riij ruk'ux chi hat reey chikinaah i tinamit Israel, inki.27Eh noq xusutej reje riib' i Samuel reh ojik xchoparik reje chi rooq ruso' ruum i Saúl, eh xih pan q'ab'.28Eh re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
Je' re' xub'an i QaJaaw Dios yu'naak noq xesaj awajaawriik chi hat reey chinaah i tinamit Israel. Reh chik jinaj aatinamiit naa ruye'em q'e' chihooj chawach i hat.29Ruum re' i QaJaaw Dios i kiloq'il i aj Israel ma' inchukwik ta q'orik. Eh ma' nee ta rusutej chi riij i ruq'oral, ruum ma' re' ta jino'q xa winaq chi nee rusutej chi riij i ruq'oral, inki.30Re' Saúl je' wili i xuq'or reh: Korik wo' hoq chi ximahkunik, xa re' la' i nupahq'aaj otob'il aweh chi chayeew nuloq'il chi hin reey chikiwach i k'amal kib'eeh i nutinamiit Israel, je' wo' chikiwach chu'nchel i tinamit, inwaaj chi nee tiooj chi wiij reh chi nenooj nuloq'ej i qaDios, inki.31Eh re' Samuel xooj wo' chi riij i Saúl, eh re' Saúl xuloq'ej wo' hoq i QaJaaw Dios.32Chi riij i re' je' wili i xuq'or i Samuel:
Chak'am cho weh i Agag ayu' i kireey i aj Amalec, inki.
Eh re' Agag xooj wo' pa'lojoq chuwach i Samuel, xasuq suq chik ruk'ux, ruum xukapaaj chi xik'ik chik chi riij i ti' laj kimik.33Eh re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Agag:
Re' hat ruuk' ach'ihch' xa a'n ikaansanik xakanaa' taqe chi ma' xta kak'uun taqe i tuutb'ees je' wo' re' i naa ak'ulum i hat yu'naak naa rukahniik aatuut chi ma' xta chik rak'uun, inki.
Re' Samuel xuwetz'eb'eej i ruti'jolal i Agag chuwach i QaJaaw Dios ar Gilgal.34Chi riij i re', re' Samuel xooj ar Ramá. Eh re' Saúl xooj wo' chik parupaat ar Gabaa chupaam i ruye'aab'.35Re' Samuel ma' xrilow ta chik wach chi jumpech i Saúl, nik' najtiil k'achariik. Atoob' ta xtib'ik wo' naq i ránima chi riij i Saúl chi re' i QaJaaw Dios xresaj i rajaawriik chi reey chikinaah i tinamit Israel. Re' Samuel xukuxisaj i David chi xkahnik chi reey.1Re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
¿Kojaruuj i rumay i ruti'kiil ak'ux chi riij i Saúl, re' xwesaj i rajaawriik i hin chi ma' naa ta chik rukahniik chi reey? Yu'naak chaham aseite chupaam uk'aa' nee tiooj ar Belén ruuk' i Isaí ruum re' hin jinaj keh i rak'uun naa nusik'im wach reh chi naa rukahniik chi reey chikinaah i aj Israel, inki.2Re' Samuel je' wili ruchaq'weesjiik i QaJaaw xub'an:
¿Jaaw nik' wach noq neenooj nub'an i re' ar? Wixunab'eej i Saúl nee kirukansaj, inki.
Re' QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Chak'am reje jino'q k'isa qahxoq wakax neenaq'or reh i Saúl chi k'atal mayiij tiooj chi nuwach.3Eh noq nee ti ponik ar neenayuq'eej awuuk' i Isaí noq nee nayeew amayiij. Re' hin neekinq'orik aweh chib'ih i neena a'n, awach i neenuq'or aweh i hin chi nee najalk'iij i aseite wach naah re' wo' re' neena a'n reh, inki.4Re' Samuel xub'an wo' hoq i xq'orarik reh ruum i Dios. Eh noq xponik ar Belén xi elik chaloq taqe i k'amal b'eeh xa yo'jik chik inki a'n je' wili xkiq'or reh:
¿Mi suq kiil k'uxliis i xak'am cho panqatinamiit? inki taqe.5Re' Samuel je' wili xuq'or: Korik chi je' re' xin chalik chuye'ariik i mayiij chuwach i QaJaaw, chasaqb'isaj taq awiib' nee taq tiooj chi wiij chi ruq'ahteesjiik i mayiij, inki.
Eh re' i Samuel xuq'asaj i Mayiij chi saqb'eesb'al wach i Isaí ruch'ihil taqe i rak'uun xuyuq'eej taqe ruuk' noq xuq'asaj i mayiij.6Eh noq xi ponik chupaam i ye'aab' wilik wii' i Samuel, re' Samuel xrilow wach i Eliab, eh je' wili i xuq'or paruk'ux: Xti korik chi re' winaq wili sik'ooj wach ruum i Dios chi naa rokiik chi reey, inki.7Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel:
Re' hat ma' naa ta wilom nik' wach inka'yik i winaq ni xata re' i runimaal rooq ruum re' hin ma' re' tee re' inwaaj. Re' hin ma' re' taj nik' wach i nka'yik inwilow je' rukab' i rub'an i winaq re' wach i rilow. Re' hin ma' re' taj i wach i winaq inwilow, re' la' ránima inwilow, inki.8Eh re' i Isaí xuyuq'eej i Abinadab re' jinaj keh i rak'uun xupab'aa' chuwach i Samuel, eh re' Samuel je' wili xuq'or:
¿Ma' re' ta naak i wili rusik'im wach i QaJaaw Dios? inki.9Chi riij i re', re' i Isaí xupab'aa' i Samá jinaj keh i rak'uun chuwach i Samuel. Eh re' Samuel je' wo' chik wili i xuq'or:
Ma' re' ta wo' re' i rusik'im wach i QaJaaw Dios, inki.10Je' re' noq re' Isaí i wuq'uub' i rak'uun xupab'aa' chuwach i Samuel. Xa re' la' re' Samuel xuq'or reh i Isaí chi ma' jino'q keh taqe i rak'uun re' re' rusik'im wach i QaJaaw Dios.11Eh re' Samuel xupahqaaj reh i Isaí chi je' wili:
¿Ma' xta naa chik jino'q awak'uun chikiij taqe i wili? inki.
Re' i Isaí je' wili xuq'or: Jinaj chik i wak'uun re' i komanlik, re' incha'jinik keh i nutentzuun, inki.
Re' Samuel je' wili xuq'or:
Chataq'aaj ruk'amariik chi jumehq'iil ruum ma' nee ta rub'an chi neenqatoq'aa' chib'ih i naaqa'nam wila' komajaa' ink'uloq i reh, inki.12Eh re' i Isaí xutaq'aaj ruk'amariik i rak'uun chaaq'b'ees. Re' aak'un re' re' q'e' holohik, q'anputzik i naah, eh kow riib'. Eh re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or reh i Samuel.
Re' aak'un wili i nusik'im wach, chakuxisaj reh chi neenkahnik chi kireey i awuch aj Israel, inki.13Eh re' Samuel xuchop chaloq i uk'aa' xujalk'iij i aseite wach naah i k'ijool chikiwach i ras xupab'aa' chi reey chinaah i tinamit Israel. Re' i k'ijool re' re' David i rub'ihnaal, eh chupaam i junk'aam re' re' xokik ruuk' chi jumpech i Ruxlab'al i Dios i David. Chi riij i re', re' Samuel xuchaq' kahnoq xooj wo' chik Ramá. Re' David xutoob'eej i Saúl14Re' i Ruxlab'al i QaJaaw Dios xelik ruuk' i Saúl. Eh jinaj i ma' tob'laj uxlab'al xtaq'ab'jik cho ruum i QaJaaw rik'saj chi ti' k'axik.15Eh re' i Saúl je' wili i xq'orarik reh kuum i rumoso:
Re' QaJaaw Dios xutaq'aaj chee jinaj i ma' tob'laj uxlab'al reh chi k'ahchi' kaat rik'sam chi ti' k'axik.16Ruum aj re', re' hat neerub'an chi qoh ataq'aaj reje i hoj, hoj amoso chi nee qohooj chusik'ariik jino'q i winaq inchol q'ojinik arpa chi korik. Noq nee titohq'ik rik'sam chi ti' k'axik i ma' tob'laj uxlab'al, re' winaq re' re' neentohq'iik ruq'ojem i arpa reh chi re' hat neensuuqb'ik ak'ux, inki taqe.17Re' Saúl je' wili xuq'or:
Neerub'an chi nee taq inooj asik' jino'q weh re' i winaq inchol q'ojinik arpa reh chi nee taq i nak'am cho weh ayu', inki.18Eh jinaj keh i rumoso je' wili i xuq'or reh:
Re' hin jinaj i weht'al wach inchol q'ojinik arpa chi korik rak'uun i Isaí aj Belén. Re' k'ijool re' re' inchol q'aq'inik, kow riib', inchol q'orik, q'e' holohik, eh q'e' intoob'jik ruum i Dios, inki.19Eh re' Saúl xutaq'aaj i aj taqareel ruuk' i Isaí je' wili i xuq'or reje reh: Chaq'or reh i Isaí chi chutaq'aaj cho weh i rak'uun ayu' re' i k'ijool incha'jinik reh i rutentzuun, inki reje.20Re' Isaí xutaq'aaj wo' chaloq i David re' i rak'uun ruuk' i Saúl. Eh xutaq'aaj wo' chaloq i kaxlanwi'k xub'ak' cho chi riij i b'uurux, eh jinaj i uk'aa' i riis uuva, jinaj i kaprax xuk'am chaloq.21Je' aj re' noq re' David xooj rupab'aa' riib' chuwach i Saúl, xkahnik chi kamanik ruuk'. Re' Saúl q'e' xuk'ax i David, xupab'aa' chi to'ool reh.22Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik reje jinaj i aj taqareel ruuk' i Isaí xutaq'aaj ruq'orariik reh chi chub'an otob'il chi chuyeew q'ab' chi neenkahnik ruuk' i David, ruum q'e' xponik chuwach.23Eh xkahnik i David ruuk' i Saúl. Eh noq re' i ma' tob'laj uxlab'al i rutoq'aa' rub'anam i ti' k'axik reh i Saúl, re' David intohq'ik ruq'ojem i ru arpa. Re' i ma' tob'laj uxlab'al i rukanaa' rub'anariik i ti' k'axik reh i Saúl, eh insuuqb'ik wo' chik ruk'ux. Re' David xukansaj i nimlaj winaq Goliat i rub'ihnaal1Re' taqe i aj filisteo xkimol wach i ki soldado reh q'aq'inik. Eh ar xkimol kiib' Soco wilik paruyuq'ul i Judá, ar xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat Efes-damin. Re' wilik pankiyejaal i kiib' chi tinamit Soco, i Azeca.2Eh re' i Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xkimol kiib' ar xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat wach k'ixkaab' Ela. Eh kiyejaa' kiib' reh chi naa kojiik chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo.3Re' taqe i aj filisteo keh ar kimolom kiib' chinaah i yuuq' juntar yuuq' xa jinaj chi k'ixkaab' inq'atwik kipaam.4Eh jumehq'iil xelik chaloq jinaj i winaq kow riib' chi q'aq'inik xelik cho chi kixilak i aj filisteo jinaj i winaq ik'inaq ixib' b'ara runimaal rooq, Goliat i rub'ihnaal aj pan tinamit Gat.5Wilik rupuneet wach naah re' ruuk' q'an ch'ihch', eh re' i ruso' rukojom chi riij re' wo' ruuk' i q'an ch'ihch'. Re' i ruso' re' re' ho'oob' aroba rahliil.6Eh b'otlik wo' kab'chel i rutuuq ruuk' i q'an ch'ihch', eh ruk'amam chaloq i ruq'as ju' ch'ihch' nah tileb'.7Eh kowlaj chee' i rooq i ruq'as ju' ch'ihch', eh re' ch'ihch' wilik chi ju' i k'inaq kab'laj libra rahliil. Eh re' ink'amwik reh i ru nimlaj pulato ch'ihch' ko'lb'al riib' peet reje chuwach.8Eh re' Goliat xupab'aa' riib' je' wili i xuq'or keh i ki soldado i aj Israel:
¿Chib'ih reet noq xa atusum taq chik awiib' noq xat chalik taq chi q'aq'inik wuuk'? ¿Mi ma' aweht'al taq re' hat chi re' hin, hin aj filisteo? Eh re' taq i hat, hat taq ru soldado i Saúl. Chasik' taq cho weh re' jino'q i winaq taq chaxilak, reh chi neenchalik chi q'aq'inik wuuk'.9Wila' neerukuy i q'aq'inik wuuk' wixub'an weh nee qoh kahnik chi ri'sil taq awajaawriik. Eh wila' xnub'an taq aweh i hat nee taq ti kahnik chi ri'sil i qajaawriik i hoj.10Re' hin yu'naak k'ahchi' taq nuq'orom aweh chi cha taq'aaj taq chaloq jino'q i winaq reh chi neenchalik chi q'aq'inik wuuk', inki.11Eh noq xrib'iraj taqe i xuq'or i aj filisteo i Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado chi k'unchelaal xsahchik kik'ux ma' k'isiin taxiyo'jik.12Eh noq xwihik cho chi reyil i Saúl jinaj i winaq xwihik chaloq aj Belén wilik paruyuq'ul i Judá mama' winaq chik chi korik Isaí rub'ihnaal waxiqiib' i rak'uun xwihik. Eh jinaj keh i rak'uun re' i David.13Eh re' taqe ixib' chi aasb'ees rak'uun i Isaí ojinaq chik taqe panq'aq'inik chi riij i Saúl. Re' i peet rak'uun i Isaí Eliab i rub'ihnaal, re' i rukab' rak'uun Abinadab i rub'ihnaal, re' roox rak'uun Samá i rub'ihnaal.14Eh re' i David tz'apaab' wach rak'uun, eh re' taqe ixib' chi aasb'ees rak'uun xiooj chi riij i Saúl.15Re' David imponik ruuk' i Saúl, xa re' la' insutinik wo' chik chaloq Belén chi rucha'jaljiik i rutentzuun i rajaaw.16Eh re' i Goliat i aj filisteo rajlaal wahq'eq, rajlaal xq'eq ink'ulik ruksaj i kijosq'iil i ki soldado i aj Israel. Ka'winaq q'iij xub'an chi je' re'.17Eh re' Isaí je' wili i xuq'or reh i David i rak'uun:
Chak'am reje i jinaj chakach chi trigo wili k'ilimaj, ruch'ihil i lajeeb' chi kaxlanwi'k reh chi nee nayeew ponoq keh aawas, aha' kimolom wii' kiib' i soldado.18Eh chak'am wo' reje i lajeeb' seht chi kexu wili nee nayeew ponoq reh i k'amal kib'eeh i juntuhb' chi soldado Eh nee nakoj cho rehtaal mi ma' xta keet taqe aawas nee nak'am cho jino'q weh i chib'ih keh naab'al reh i chi suq kik'ux.19Eh chupaam i q'iij re' re', re' reey Saúl, ruch'ihil taqe i ru soldado ar wilkeeb' wach k'ixkaab' Ela k'ahchi' keeb' chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo.20Eh re' David kowahq'eq xwuktik chi junwaar xukanaa' taqe i tentzun pan q'ab' i tokoom, xooj xuk'am wo' taqe reje i suq atoob', xq'ahteesjik reh ruum i rajaaw. Noq xponik aha' wilik i ki-itz'ihy naah paat i soldado elik chik inki a'n reje chi q'aq'inik xakow chik inkik'er kichii' chuq'orariik chi naa kianam i q'aq'inik.21Eh xkiyejaa' kiib' chi q'aq'inik i ki soldado i aj Israel, je' wo' taqe i ki soldado i aj filisteo reh chi xi kahnik chi k'ulwaach taqe.22Eh re' David xukanaa' i ruk'amooj ruuk' inilwik reh i chib'ih keh i soldado rajimam riib' xooj i kimolom wii' kiib' i soldado. Eh xupahqaaj mi suq kik'ux taqe i ras.23Eh noq k'ahchi' chi q'orik i David re' Goliat i nimlaj winaq inchalik ar Gat xelik chaloq chi kixilak i ki soldado i aj filisteo rukaqrisam wo' chik taqe i ru soldado i aj Israel, re' wo' chik i xuq'or nik' wach i xuq'or pampeet. Eh re' i David xrib'iraj taqe i xuq'or.24Eh noq xkilow wach i winaq re' re' i ru soldado i Saúl ma' k'isiin taxiyo'jik ruum, xkimol chi elik chuwach.25Eh k'ul xtohq'ik kipahqaam chikiwach chi je' wili: ¿Mi xakoj taq rehtaal i winaq i nelik chaloq chi qab'ajariik rajlaal i q'iij? Awach ta neenkansanik reh i winaq re' re' nee naq inye'arik rub'ehomal ruum i reey nee naq i ruyeew i rixq'uun i reey chi rehk'een ma' nee ta naq chik i rub'an i tooj taqe i awach reh, inki taqe.26Eh re' i David je' wili i xuq'or keh i wilkeeb' chucheel:
¿Chib'ih reet noq neenye'arik chib'ih reh inenkansanik reh i winaq re' re' ma' runimaj tee Dios? ¿Awach neneesanik reh i k'ixb'ilaal iraaj ruye'em chinaah i qatinamiit Israel? ¿Chib'ih rub'anam i aj filisteo re' re' chi raaj rub'anam keh i ru soldado i k'achlik Dios? inki.27Re' taqe i winaq je' wo' chik wili i xkiq'or reh i David: Re' hoj inqaaj chi neenye'arik chib'ih reh awach neenkansanik reh i Goliat, inki taqe.28Eh re' Eliab i ras i David noq xrib'iraj chi k'utaaj i rub'an kuuk' i soldado i ruchaaq' xkaqrik, je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih xchalik asik' ayu' i hat? ¿Awach i xakanaa' cho chi rilariik taqe i tentzun chupaam i ye'aab' chiq yuuq'? Re' hin weht'al i rutehkiil awach, eh chib'ih ma' holohik taj inakapaaj, re' hat xa re' nawaaj chi xchalik awilow i q'aq'inik, inki.29Re' i David je' wili xuq'or: ¿Chib'ih jariik i ma' holohik taj k'ahchi' kiin? ¿Mi ma' ruk'ul chi nee kinq'orik re'? inki.30Eh re' David xelik reje ruuk' i ras, eh xupahqaaj wo' chik reh i tokoom nik' wach i xq'orarik reh pampeet je' wo' chik re' xchaq'wesjiik wii'.31Eh wilik i xi ib'irinik reh taqe xuq'or i David xponik kiq'or reh i reey Saúl, eh re' reh xutaq'aaj ruk'amariik i David.32Re' David je' wili i xuq'or reh i reey Saúl:
Maa awach i rub'an kiib' ruk'ux ruum i aj filisteo. Re' hin, hin awaj kamanoom nee kinooj chi q'aq'inik ruuk' i winaq re' re', inki.33Re' Saúl je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat ma' nee ta rub'an chi nee tiooj chi q'aq'inik ruuk' i aj filisteo re' re' cha wutkeel ruum ko hat k'isa k'ijool. Eh re' reh qamaan winaq chik, eh ko paruk'ijolal i rutoq'aam cho q'aq'inik, inki.34Re' David je' wili i xuq'or i reh Saúl:
Qajaaw reey re' hin, hin amoso, noq i nucha'jeej taqe i rutentzuun i wajaaw. Eh noq re' jino'q i kaq b'ahlam, oon jino'q i oso ink'ulik ruk'am jino'q i tentzun, chi kixilak i ruch'ihil.35Re' hin kinooj chi riij i josq'laj chikop re' re' korehtaal i nuq'uch panchii' i tentzun, eh noq inchalik naq chub'anariik weh, inuchop chi rukahkachi' i nuq'ojib'eej wach ak'al korehtaal i nukansaj.36Atoob' ta kaq b'ahlam, atoob' ta oso re' hin awaj kamanoom i nukansaj. Re' winaq re' re' ma' runimaj taj i Dios je' wo' re' i neeruk'ul ruum iraaj rub'anam keh i ru soldado i k'achlik Dios, inki.37Eh je' wo' chik wili i xuq'or i David: Re' hin re' i QaJaaw Dios inko'linik weh pan q'ab' i kaq b'ahlam, pan q'ab' i oso, re' wo' reh neenko'linik weh pan q'ab' i aj filisteo re' re', inki.
Re' i reey Saúl je' wili i xuq'or reh i David:
Neerub'an chi nee tiooj chi q'aq'inik ruuk', re' ta naq i Dios neentoob'inik aweh, inki.38Re' Saúl xukoj i ch'ihch' so' chi riij i David re' ruuk' i ruso' i rukoj i reh, xukoj reje rupuneet wach naah re' ruuk' i q'an ch'ihch'.39Re' David xumin reje i ruq'aslaj ch'ihch' chupaam i b'ak'b'al reh i ruso' xutoq'aa' reje b'ehik xa re' la' ma' xchol ta b'ehik ruum ma' jank'al ta i rukoj i kiso' i soldado.
Eh je' wili i xuq'or reh i Saúl re' hin ma' kinchol ta b'ehik ruum taqe wilik chi wiij wili, ruum re' hin ma' hin ta okrinaq, inki, xresaj chi riij chu'nchel i re'.40Xuchop i rukarote xusik' wach i ho'oob' chi ch'ub'ik wach ab'aj chupaam i rooq ha' xumin reje paruchiim, eh wilik i rutolo'x pan q'ab', xooj i wilik wii' i aj filisteo.41Eh re' i aj filisteo q'uun q'uun rujilim i koq riib' ruuk' i David eh peet reje chuwach i to'ool reh.42Eh noq re' aj filisteo xrilow wach i David, xrilow chi jinaj k'ijool kaqb'uxik inka'yik q'e' holohik, eh ma' xta xraaj reh,43je' la' wili i xuq'or reh i David:
¿Hin oon tz'i' kinawilow ruum ruuk' chee' inawaaj a'nam weh? inki.
Eh xupahqaaj i ti' k'axik chinaah i David parub'ihnaal i ki dios i aj filisteo.44Kim ayu', re' hin neenuyeew ati'jolal chi kitiib' i chikop kirupinik pan taxaaj, eh neenuyeew chi kitiib' taqe i josq'laj chikop wilkeeb' panch'ahn, inki.45Eh re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Goliat xub'an:
Re' hat xat chalik chi q'aq'inik wuuk' ruuk' aq'as laj ch'ihch', ruuk' q'as ju' ch'ihch', ruuk' ch'ihch' wilik ju' chee', eh re' hin xin chalik q'aq'ineel awuuk' parub'ihnaal i QaJaaw re' i ki Dios i ki soldado i aj Israel re' i k'ahchi' ajosam i kijosq'iil.46Re' QaJaaw Dios naa kaat ruq'asam pan nuq'ab' yu'naak. Re' hin neenub'an aweh, naa nuyok'om awalaq. Eh re' kiti'jolal i aj filisteo naa nuye'em chi kitiib' taqe i chikop kirupinik pan taxaaj, chi kitiib' i chikop wilkeeb' pantaq ch'ahn, chi je' re' chu'nchel naakinab'iniik reh chi re' qaDios i hoj, hoj aj Israel xti wilik rajaawriik.47Eh chu'nchel i kimolom kiib' ayu' neenkikoj rehtaal chi re' QaJaaw Dios ma' ruuk' ta q'aslaj ch'ihch', chi ma' ruuk' ta q'as ju' ch'ihch' inko'linik. Re' la' reh naa ruq'asaniik taq aweh panqaq'ab' i hoj, inki.48Eh re' i aj filisteo xooj i koq ruuk' i David, eh re' David reh jumehq'iil wo' xooj i koq ruuk' i aj filisteo.49Eh xumin qohoq i q'ab' chupaam i ruk'isa chiim, xresaj chaloq jinaj i ab'aj xuyeew chupaam i rutolo'x xuk'ut reje i aj filisteo chi reh tz'eht xub'an reh i yejal wach ch'aplik xkahnik ar ab'aj, eh pachlik qajik panak'al i aj filisteo Goliat rub'ihnaal.50Je' aj re' noq re' i David xukansaj i Goliat xa ruuk' i jinaj chi ab'aj xukut reje ruuk' i tolo'x. Eh ma' xta ruq'aslaj ch'ihch' ruuk'.51Re' David xooj i koq ruuk' i aj filisteo xuq'uch reh i ruq'aslaj ch'ihch' xresaj parupaat ruuk' i re' xumanaa' rukanteesjiik xuyok' i ralaq.
Noq xkilow taqe i aj filisteo chi xkimik i q'e' kow chi k'amaj kib'eeh chi q'aq'inik xkimol chi elik.52Eh re' i ki soldado i aj Israel, taqe i aj Judá kow xkik'er kichii' xkajimaj reje taqe i aj filisteo korehtaal xi ponik panookb'al reh i tinamit Gat, eh Ecrón. Eh xa aha' chupaam i b'eeh reh i Saaraim, i b'eeh reh i Gat, i b'eeh reh i Ecrón xkahnik chi kutlik i kiti'jolal taqe i aj filisteo.53Re' taqe i ki soldado i aj Israel xkajimaj taqe reje i aj filisteo korehtaal xi ponik i wilik wii' i ki-itz'ihy naah paat, eh xponik kiq'uch i chib'ih i wilik keh.54Re' David reh xuk'am reje Jerusaleem i naah i Goliat, re' taqe i q'aslaj ch'ihch' xuq'uch ar xumol chupaam i ru-itz'ihy naah paat.55Eh noq xooj i David chi q'aq'inik ruuk' i Goliat re' reey Saúl xupahqaaj reh i Abner i k'amal kib'eeh i soldado chi je' wili:
¿Awach i rajaaw i k'ijool re' re'? inki.
Re' Abner je' wili i chaq'wik xub'an:56Xti korik i nuq'or qajaaw reey ma' weht'al taj, inki.
Re' reey je' wili xuq'or:
Chasik' chi riij re' awach i rajaaw, inki.57Eh noq xsutinik chaloq i David reh i q'aq'inik ruk'amam cho pan q'ab' i naah i Goliat. Eh re' i Abner xuk'am reje i David chuwach i reey Saúl.58Re' Saúl xupahqaaj reh i David chi je' wili:
¿Awach awajaaw? inki reh.
Eh re' David je' wili i chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin rak'uun i Isaí re' awaj kamanoom, Belén i rutinamiit, inki. Re' i Jonatán xkik'am kiib' chi amígo hiil ruuk' i David1Noq xukohlaaj i q'orik i David ruuk' i reey Saúl, re' Jonatán xkik'am kiib' chi amigohiil ruuk' i David. Ma' k'isiin ta xuk'ax je' rukab' noq xuk'ax riib' i reh.2Eh chupaam i q'iij re' re', re' Saúl ma' xukanaa' ta chik chi xooj i David parupaat i rajaaw, xkahnik ruuk'.3Re' Jonatán ruch'ihil i David xkiq'or i xti korik chi xkik'am kiib' chi amigohiil chi jumpech, ruum re' i Jonatán ruk'ax i David je' rukab' noq xuk'ax riib' i reh.4Re' Jonatán xresaj cho chi riij i runim rooq so', je' wo' i ruso' xarutak'aam chi riij, je' wo' b'ak'b'al paam xusiij reh i David, eh xusiij wo' reh i ru nimlaj pulato ch'ihch', ruch'ihil i ruq'aslaj ch'ihch', je' wo' kutb'al reh i flecha.5Eh nik' k'ihaal intaq'ab'jik wii' chi naa rub'anam i David ruum i Saúl xtinelik korik ruum wilik runa'ojb'al, ruum i re' xkojarik ruum i Saúl chi k'amal kib'eeh soldado. Re' i xub'an re' re' ponik chikiwach chu'nchel i soldado je' wo' taqe i k'amal kib'eeh. Re' Saúl ma' suq ta xrilow chi re' i David q'e' ajwaal wach6Noq xi sutinik chee soldado ree q'aq'inik, noq xsutinik chee David chukanteesjiik i aj filisteo Goliat, wilik taqe ixoq xi elik chaloq chupaam chu'nchel i tinamit Israel, chuk'ulariik i Saúl. Re' keh tz'uuy inki a'n soon inki a'n ruum i rusuqkiil kik'ux, k'ahchi' kiq'ojem i ki setset laj q'ooj, xa chib'ih chik q'ojil wilik kuuk'.7Eh noq tz'uuy inki a'n noq soon inki a'n je' wili inkiq'or:
Xa jinaj miil chi winaq i xukansaj i Saúl, eh lajeeb' miil chi winaq i xukansaj i David, inki taqe.8Eh re' i Saúl ma' k'isiin ta xchalik ruk'aah, je' wili i xuq'or:
Re' taqe re' inkiq'or chi xa jinaj miil chi winaq i xnukansaj i hin. Eh re' David xkiq'or chi lajeeb' miil i xukansaj ach ta b'ila' k'isiin ma' inkipab'aa' chi reey, inki.9Eh chupaam i q'iij re' re', re' Saúl xchalik ruk'aah ruuk' i David ma' suq ta chik rilariik i rub'an.10Eh chi junwaar chik, re' QaJaaw Dios xutaq'aaj chaloq jinaj i ma' tob'laj uxlab'al chinaah i Saúl. Re' reh je' cho yoj paam i naah chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik, re' David reh k'achi' ruq'ojem i rarpá je' wo' rukab' i rub'an. Eh re' Saúl wilik i ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab'.11Re' Saúl xukut reje i ruq'as ju' ch'ihch', reh naq chi xch'ahplik i koq chupaam i David wach tz'aq, xa re' la' re' David xuk'uhtzaaj riib', ka'pech xuko'leej riib' chi je' re'.12Re' Reey Saúl q'e' naq chik inyo'jik ruum i David ruum re' reh ma' toob'jik ta chik ruum i QaJaaw Dios re' chik i David intob'jik.13Ruum i re', re' Saúl xresaj reje chi kamanik chucheel xupab'aa' chi k'amal kib'eeh i ruk'ihaal soldado re' taqe i kichalik kiooj chi q'aq'inik.14Eh ruum chi q'e' intoob'jik chee David ruum i QaJaaw Dios i nelik korik ruuk' chu'nchel i rub'an.15Re' David xti wilik runa'ojb'al chukapeb'jiik riij taqe i rub'an, ruum aj re', re' Saúl ma' k'isiin ta inyo'jik ruum.16Eh chu'nchel i aj Israel, i aj Judá q'e' inkik'ax i David, ruum re' reh ink'amwik kib'eeh noq kichalik kiooj chi q'aq'inik.17Eh re' Saúl je' wili i xuq'or reh i David:
Re' hin neenuyeew aweh chi awehk'een i Merab re' i peet wixq'uun, xa re' la' kow-oq ak'ux chi q'aq'inik parub'ihnaal i QaJaaw Dios, inki.
Je' re' xuq'or ruum xukapaaj paruk'ux chi ma' kota ruman chi ruuk' nuq'ab' i hin neenukansaj i David, re' la' taqe i aj filisteo neekikansanik reh, inki.18Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Saúl:
¿Mi wilik wajaawriik re' hin chi nee kinokik chi ajii' i hat reey? ¿Mi wilik kajaawriik re' i nutuut wajaaw, eh taqe i awach weh ayu' Israel? inki.19Eh noq xponik i q'iij chi naa naq ruye'ariik pan kaxáro i Merab i rixq'uun i Saúl ruuk' i David, ruuk' chik i Adriel, Mehola i rutinamiit xuyeew pan kaxáro i rixq'uun.20Eh re' i Mical i rixq'uun jinaj chik i Saúl q'e' ruk'ax wach i David. Noq xq'orarik rib'iral reh i Saúl chi re' i rixq'uun i ruk'ax wach i David q'e' suq xrib'iraj.21Re' Saúl xraaj wo' ruye'em i rixq'uun re' re' chi rehk'een i David. Eh xuyeew reh chi rehk'een re' naq xraaj chi re' i rixq'uun naa ruq'eb'wiik reh i David pan kiq'ab' i aj filisteo. Eh je' wo' chik wili i xuq'or reh i David:
Yu'naak ra'j korik re' chi naa akahniik chi nujii', inki reh.22Eh re' Saúl je' wili i xuq'or keh i rumoso:
Hiy taq cha q'oreej chi rutkeel i David je' taq wili i cha q'or reh: Re' reey Saúl q'e' ti raaj, je' wo' i hoj, hoj rumoso q'e' wo' tiqaaj ruum aj re' chak'ulaa' reh chi nee ti kahnik chi hat rujii', tiko'q taq reh, inki.23Eh re' taqe i rumoso i Saúl xponik wo' kiq'or reh i David chu'nchel i re', xa re' la' re' David je' wili xuq'or:
¿Mi nakapaaj taq re' hat chi ma' k'axik ta chi reh jino'q i neb'aa' ma' xta rajaawriik chi neenkahnik chi rujii' jino'q i reey, je' rukab' i hin, hin tii k'isa neb'aa'? inki.24Eh re' taqe i moso xooj wo' chik kiq'or reh i Saúl aha' wilik taqe i xuq'or i David.25Re' Saúl je' wili i xuq'or: Re' taq i hat je' wili i cha q'or taq reh i David:
Re' reey ma' kota ruman chi neenatoj riij reh i rixq'uun, xa re' b'ila' raaj i reh chi nee nak'am cho reh jinaj siento chinaah i kik'achab' taqe i aj filisteo, q'ajb'al wach keh i aj ixowaal i b'anooj ree reh, tiko'q taq reh, inki.
Re' Saúl je' re' i xuq'or xa re' naq xraaj chi xq'ehb'ik i David pan kiq'ab' i aj filisteo.26Re' taqe i rumoso i Saúl xkiq'or wo' reh i David chu'nchel i xuq'or i Saúl. Eh re' David xuk'ul ruk'ux chi naa rukahniik chi rujii' i reey noq komajaa' naq i rureq i ruq'ijil q'atooj.27Eh re' David xuk'am taqe reje i ru soldado xooj chi q'aq'inik xukansaj taqe i kiib' siento chi aj filisteo. Eh xuk'am wo' reje reh i reey i jinaj siento chinaah i kik'achab' i aj filisteo xuq'asaj reh i reey reh chi xkahnik chi rujii'. Re' i Saúl xuq'asaj wo' chi rehk'een i David Mical re' rixq'uun.28Eh noq xukoj rehtaal i Saúl chi re' David q'e' intoob'jik cho ruum i QaJaaw Dios, eh q'e' ink'axarik i David ruum i Mical.29X-uhtik wach i ruyo'jiik i Saúl ruum i David. Eh xkahnik chi rixow wach i David chi jumpech korehtaal chik i rukimiik.30Eh jarpech inki a'n i q'aq'inik i aj filisteo kuuk' i aj Israel, re' taqe i ru soldado i David kielik korik chikiwach taqe i junch'uq chi k'amal kib'eeh soldado kikamanik ruuk' i Saúl. Ruum i re' chu'nchel xye'wik rajaawriik i David. Re' reey Saúl xraaj naq rukansam i David1Re' i reey Saúl xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun, xuq'or wo' keh chu'nchel i k'amal kib'eeh soldado chi naa kikansam i David. Xa re' la' re' i Jonatán q'e' raaj wach i David.2Je' re' noq je' wili i xuq'or reh i David:
Re' wajaaw ti raaj kaat rukansam. Je' re' noq i iqal cha wik'raaj awiib' chakeb'aa' awiib' chupaam jino'q i ye'aab' aha' ma' nee ta tikan wii'.3Eh re' hin nee kinooj chi riij i wajaaw chupaam i ye'aab', aha' nee ti wihik wii'. Re' hin neekinq'orik i koq chawiij ruuk' i reh neenqilow chib'ih i nee ruq'or, re' hin neenuq'or aweh, inki.4Re' Jonatán holohik xq'orik i koq chi riij i David chuwach i Saúl re' i rajaaw je' wili i xuq'or:
Re' hat qajaaw reey ma' ruk'ul taj chi neena a'n i ma' holohik ta laj na'ojb'al reh amoso David, ruum re' reh ma' jino'q i yiib' wach rub'anam aweh, holohik la' taqe i rub'anam aweh.5Re' reh xuyeew riib' pankimik noq xukansaj i Goliat, eh re' QaJaaw Dios xuko'leej chu'nchel i aj Israel. Re' hat xawil noq xukansaj i Goliat, eh xsuuqb'ik ak'ux. Eh ¿Chib'ih chik reet noq naa amahkuniik ruuk' i rukanteesjiik i David chi xama' xta wo' ru mahk? inki.6Eh noq xrib'iraj i Saúl i xuq'or i Jonatán re' rak'uun je' wili i xuq'or:
Xti korik i nuq'or parub'ihnaal i k'achlik Dios chi ma' naa ta rukanteesjiik i David, inki.7Eh re' Jonatán xuyuq'eej i David xuq'or reh chu'nchel i k'utaaj xkian ruuk' i Saúl i rajaaw. Eh xuk'am reje i David chuwach i Saúl xkahnik wo' chik chi kamanik ruuk' je' rukab' noq wilik pampeet.8Eh xtohq'ik wo' chik i q'aq'inik xooj wo' chik chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo, eh xub'an wo' chik cho keh korehtaal xkimol chi elik chikiwach.9Eh re' QaJaaw Dios xutaq'aaj wo' chik chaloq i ma' tob'laj uxlab'al chinaah i reey Saúl. Re' reh tzuhnik chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik, wilik i ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab', eh re' David reh k'ahchi' ruq'ojem i ru arpa.10Re' Saúl xukut reje i ruq'as ju' ch'ihch' reh naq chi naa ruch'ahpaam i koq chupaam i David wach tz'aq. Re' David xuk'uhtzaaj riib', chinaah xik'ik, wach tz'aq xch'aplojik i koq i ch'ihch'. Eh chupaam aq'ab' re' re' xuko'leej riib' i David xumol chi elik.11Eh re' reey Saúl xa chupaam wo' aq'ab' re' re' xutaq'aaj taqe i ru soldado reh chi xooj kicha'jeej i rupaat i David reh naq chi naa kikansam parusaq'iik. Eh re' Mical i rehk'een i David je' wili i xuq'or reh i rub'ahiil:
Wila' ma' xako'leej riij aak'achariik chupaam aq'ab' wili, hat kamnaq noq neensaq'ik, inki.12Re' Mical ar xresaj cho pan ventana xuqasaj cho pant'uylik i David, xumol chi elik i David, xa je' re' noq xuko'leej riib' chupaam aq'ab' re' re'.13Eh re' i Mical xuchop chaloq jinaj i tz'aqoj tiyoox xooj ruyok'aa' chuwach i ch'aht kiwirik wii' xukoj i riij kaprax wach naah, eh xub'ur naah chi chamaar.14Noq re' Saúl xutaq'aaj reje i soldado chi ruchopariik i David re' Mical i rehk'een je' wili i xuq'or: Re' David yowaab', inki.15Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik taqe reje taqareel k'amal reh i David je' wili xuq'or keh:
Chaqerej taq cho weh i David waruyokaab' atoob' ta yowaab' reh chi nee nukansaj, inki.16Eh noq xi okik i koq i taqareel parupaat i David ar xkireq chi yoklik wach ch'aht jinaj i tz'aqoj tiyoox rismaal kaprax i wilik wach naah.17Re' Saúl je' wili i xuq'or reh i Mical:
¿Chib'ih reet noq xinajot', eh xayeew q'ab' chi xumol chi elik i nixowanik nuwach? inki.
Eh re' Mical je' wili i xuq'or:
Re' hin xnuyeew q'ab' chi xooj ruum xuq'or i korik chi naa kiin rukansam wila' ma' xnuyeew q'ab' reh, inki.18Eh re' i David xuko'leej riib' xumol chi elik xooj ruuk' i Samuel ar Ramá xuq'or reh chu'nchel i xb'anarik reh ruum i Saúl. Re' David kikab'cheel ruuk' i Samuel xiooj chi patinik ar Naiot.19Eh chi riij i re' xq'orarik reh i reey Saúl chi re' David ar wilik chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá.20Eh re' i Saúl wilik wo' chik taqe i ru soldado xutaq'aaj reje chi ruchopariik i David reh naq chi naa kik'amam cho ruuk'. Re' taqe i aj taqareel re' re' xkilow wach i juntuhb' chi jalal ruq'oral i Dios re' Samuel ink'amwik kib'eeh. Eh re' taqe i raj taqareel i Saúl re' re' xchalik i Ruxlab'al i Dios chikinaah xtohq'ik wo' kiq'orom i keh inkiq'or taqe i jalal ruq'oral i Dios.21Eh re' i Saúl wilik wo' chik taqe i ru soldado xutaq'aaj reje. Eh re' keh xsahchik wo' kik'ux xkitoq'aa' wo' kiq'orom i keh inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios. Re' Saúl xutaq'aaj wo' chik taqe i raj taqareel paroxpeech, eh je' wo' chik re' i xkik'ul.22Eh xrilow chi je' re' i Saúl re' chik i reh xooj chi rusik'ariik i David ar Ramá, eh noq xponik chi chii' i nimlaj jul ha' wilik Secú ar xtohq'ik rupahqaam chi je' wili:
¿Mi aweht'al taq i hat aha' wilik i Samuel ruch'ihil i David? inki.
Eh jinaj xchaq'winik cho reh chi je' wili:
Ayu' chupaam i ye'aab' Naiot wilkeeb', re' wilik paruyuq'ul i Ramá, inki.23Re' Saúl xooj wo' chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá. Re' reh xchalik wo' chinaah i Ruxlab'al i Dios xitoq'aa' tz'uuy xutoq'aa' ruq'orom inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios, korehtaal xponik chupaam i ye'aab' Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá.24Eh xsahchik ruk'ux resaj i ruso' i soldado chi riij xkahnik chi t'uslik xitoq'aa' k'erlik chii' chi tz'uuy xtohq'ik ruq'orom inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios. Eh xiko'leej riib' i David. Ar aj xtohq'ik cho ruq'orariik re' i q'orik i ruq'or chi je' wili: ¿Mi jalal wo' ruq'oral i Dios re' i Saúl reh? inki. Re' Jonatán xutoob'eej i David1Re' David xelik reje Naiot wilik paruyuq'ul i Ramá, xooj ruuk' i Jonatán je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih i xnub'an chib'ih i ma' holohik taj xnub'an? oon ¿Chib'ih i numahk chuwach awajaaw ruum kiraaj kiin rukansam? inki.2Re' Jonatán je' wili xuq'or:
Ma' ta naq nee ruyeew q'ab' i Dios chi nee tirukansaj. Re' hin weht'al chi re' wajaaw ma' jino'q i nim wach na'ojb'al ma' jino'q i k'isiin wach na'ojb'al neerub'an chi ma' ta nee ruq'or weh. Eh ¿Nik' wach noq nee rukeb'aa' chi nuwach i rukapaaj chawiij? Ma' ruk'ul ta chi neerub'an i je' re', inki.3Re' David xuq'or wo' chik xti korik je' wili i xuq'or:
Re' awajaaw reht'al chi korik chi re' hat q'e' kinak'ax, re' reh xama' raaj ta ruq'orom aweh, xa re' raaj chi ma' nee ta ntib'ik ak'ux. Re' hin xti korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw Dios chi xanik' nee kirukansaj, inki.4Re' Jonatán xupahqaaj reh i David chi je' wili:
¿Chib'ih inawaaj chi neenub'an chawiij? inki.5Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Jonatán xub'an:
Iqal inkininq'ijeej i ak' poh, eh re' hin chupaam i q'iij re' re' hin okrinaq chi kintzuhnik chi wi'k chucheel i reey re' aawajaaw. ¿Mi nee nayeew q'ab' weh chi neenukeb'aa' wiib' panab'iix? eh kore' chik ixq'eq kab'iij kinelik chaloq ar.6Eh wila' xirupahqaaj aweh aawajaaw je' wili i neenaq'or reh: Re' David xapanjumehq'iil xupahqaaj weh chi chupaam i tinamit Belén, ar chu'nchel i awach reh naa b'ila' kininq'ijeem i ruye'ariik i mayiij inye'arik ar rajlaal i haab'.7Eh wila' xuq'or aweh aawajaaw chi ma' xta reet chi xinooj neensuuqb'ik nuk'ux, eh wila' xkaqrik chi xinooj ar nee nakoj rehtaal chi xa koraaj wo' nukanteesjiik.8Re' hin inwaaj chi neena a'n weh otob'il re' re' ruum hin awaj kamanoom. Eh qaq'orom xti korik chuwach i QaJaaw chi qamigo qiib' awuuk'. Wila' wilik wo' numahk neerub'an chi re' hat nee tikaansanik weh ma' kota ruman chi re' aawajaaw neenkansanik weh, inki.9Re' Jonatán je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hat maakapaaj chi neenak'ul i je' re', ruum nee ta nunab'eej i hin chi naa kaat rukansam i wajaaw reh hin jumehq'iil naq neenuq'or aweh, inki.10Re' David je' wili xuq'or reh i Jonatán:
Eh ¿Awach chik nee nq'orik weh wila' pank'aah xatruchaq'weej awajaaw? inki.11Eh re' Jonatán je' wili xuq'or:
Kim ayu' taq chi wiij panab'iix, inki, eh xiooj wo' kikab'cheel panab'iix.12Re' Jonatán je' wili xuq'or reh i David:
Re' hin i nuq'or aweh i korik parub'ihnaal i QaJaaw qaDios i hoj aj Israel chi i iqal je' yu' ora, oon kab'iij neenunab'eej chib'ih jariik i rukapaaj chawiij. Wila' holohik i xukapaaj chawiij, re' hin neenutaq'aaj cho ruq'orariik aweh.13Eh wila' korik chi ti raaj kaat rukansam i wajaaw, eh wii ma' xnutaq'aaj ruq'orariik aweh i ruk'ul chi nee ruyeew chee runimaal ti' k'axik chi nunaah i QaJaaw Dios. Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik aweh. Je' rukab' noq xutoob'eej chee wajaaw.14Eh noq k'achalkiin neena a'n otob'il weh i hat je' rukab' otob'il xub'an aweh i QaJaaw Dios i hat.15Eh wila' xin kimik xa konaa wo' a'nam i otob'il keh chi juneliik i awach weh. Ni xata naq noq re' QaJaaw naa rukuxiik rusacham kiwach i nixowanik awach i hat maayeew q'ab' chi neensahchik panak'ux i otob'il xqaq'or, inki Jonatán.16Re' Jonatán wilik i xuyejaa' wach ruuk' i David je' wili xuq'or: Re' ta naq i Dios neen ye'wik keh chutojariik i kimahk taqe i nixowanik wach i David, je' wo' hoq i naa ruxowaniik kiwach i riih rumaam.17Re' Jonatán xuq'or wo' chik reh i xti korik i David ruum q'e' ruk'ax je' rukab' noq i ruk'ax riib' i reh.18Eh re' Jonatán je' wili i xuq'or reh i David:
Iqal inkininq'ijeej i ak' poh ma' naa ta chik kiye'em awajaawriik noq naakilom chi ma' wilkaat ta panatzunaab'.19Eh paroox q'iij naa ruk'utiniik chi ma' wilkaat ta ar. Re' hat naa wo' chik rojiik akeb'aam awiib' aha' xakeb'aa' awiib' juriim. Ar neenakeb'aa' awiib' chi riij i juntuhb' chi ab'aj Ezel i rub'ihnaal.20Re' hin oxpech neenukut reje i nuflecha neenub'an chi je' ti chik kore' k'ahchi' nutijem wiib' chi kut.21Eh neenuq'or reh i numoso chi hiy chamol weh taqe i nuflecha wila' xab'iraj chi nee nuq'or reh chi ayu' cho reh i juntuhb' chi ab'aj xqajik i ar naa akojom rehtaal chi ma' xta naa ak'ulum. Neerub'an chi nee ti chalik ruum korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' xtaj i naa ak'ulum.22Eh wila' xnuq'or reh chi, chi juntar i juntuhb' chi ab'aj xqajik taqe i nuflecha neerub'an chi nee namol chi elik iraaj ruq'orom chi re' i QaJaaw Dios iraaj chi naa awojiik.23Aha' wilik taqe i qayejaam wach awuuk' pankib'al re' i Dios ineht'alinik reh chi korehtaal inooj eloq wach, inki.24Eh xponik i q'iij reh i runinq'ijiik i ak' poh xooj wo' rukeb'aa' riib' i David, eh re' reey Saúl xutzunaa' riib' chi wi'k naah mexa.25Re' Saúl ar wo' xutzunaa' riib' aha' intzuhnik wii' wach tz'aq i koq. Eh re' Jonatán chuwach xutzunaa' i koq riib'. Eh re' Abner chucheel i Saúl xutzunaa' i koq riib', eh re' i rutzunaab' i David xkahnik chi ma' xta paam.26Eh chupaam i peet q'iij ree i runinq'ijiik i ak' poh ma' xta xuq'or i reey Saúl ruum je' wili xukapaaj paruk'ux: Re' David ma' xta ayu' ruum chib'ih nee xuk'ul, oon ma' ruk'ul ta naa chi reh chi nee nokik haa' pamoloj-iib', inki.27Eh parukab' chik q'iij ree ninq'iij xkahnik wo' chik i rutzunaab' i David chi ma' xta paam. Xrilow chi je' re' i Saúl je' wili i xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun:
¿Chib'ih reet noq ma' xk'ulik wa'aal i rak'uun i Isaí eew, je' wo' chik yu'naak? inki.28Re' Jonatán je' wili ruchaq'weesjiik i rajaaw xub'an:
Re' David xa pan jumehq'iil xupahqaaj otob'il weh chi xnuyeew q'ab' reh chi xooj pan tinamit Belén29Eh je' wili i xuq'or weh: Cha a'n otob'il chayeew q'ab' chi nee kinooj Belén ruum re' taqe i awach weh k'ahchi' kiq'asam i mayiij ar re' inkiyeew rajlaal i haab', eh re' i was xtaaq'anik cho nuk'amariik. Wila' korik aweh chi suq ak'ux wuuk' chayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi rilariik taqe awach weh, inki weh, ruum aj re' ma' xk'ulik ta wa'aal awuuk' i hat reey eew, eh je' wo' yu'naak, inki.30Ruum i re' xqop wach i rujosq'iil i Saúl, je' wili i xuq'or reh i Jonatán re' i rak'uun:
Re' hat yiib' wach ana'ojb'al, hat rak'uun jinaj ixoq yiib' wach runa'ojb'al. Yu'naak i hin xnunab'eej chi re' hat xti awamigo i rak'uun i Isaí. Re' xa a'n re' re' k'ixb'ilaal cha weh i hat je' wo' chi reh atuut.31¿Mi ma' weht'al re' hat nik' najtiil neenk'acharik i rak'uun i Isaí ma' nee ta ti elik korik, eh ni xata nee ti okik chi reey i hat, je' wo' taqe awak'uun? Yu'naak hiy cha sik' nee nak'am cho weh ruum xti ruk'ul chi naa rukanteesjiik, inki.32Noq xrib'iraj chi je' re' i Jonatán re' i rak'uun xupahqaaj reh i rajaaw chi je' wili:
¿Chib'ih reet noq i ruk'ul chi naa rukimiik chib'ih i mahk xub'an? inki.33Ruum i re', re' Saúl xukut reje chi q'as ju' ch'ihch' i Jonatán. Ruuk' i re' xunab'eej i Jonatán chi re' i rajaaw korik chi ruyejaam wach rukanteesjiik i David.34Re' Jonatán yohb'aal wach i rujosq'iil noq xwuktik reje nah mexa, ma' xub'an ta chik ruwa' parukab' q'iij reh i runinq'ijiik i ak' poh, ruum q'e' xtib'ik ruk'ux chi riij i David ruum xuq'or i rajaaw chi naa rukansam.35Eh chi junwaar chik kowahq'eq xooj panab'iix i Jonatán je' wo' rukab' i xuq'or reh i David xuk'am reje i rumoso chi riij kok'ijool ak'un.36Eh je' wili i xuq'or reh i rumoso:
Hiy lom awajimam awiib' chamol chaloq i flecha naa nukutum reje, inki.
Noq rajimam riib' xooj i k'ijool re' i Jonatán xukut wo' reje i flecha, eh ko chi juntar i wilik wii' i k'ijool xponik qajoq.37Eh noq xponik i k'ijool aha' xqajik wii' i flecha xukut i Jonatán, re' Jonatán kow xuk'er reje chii' chuq'orariik reh i k'ijool chi je' wili:
Hiy reje chawach ko chi juntar i wilkaat wii' xqajik i flecha.38Hiy awajimam awiib', inki.
Re' i k'ijool xponik wo' rumol i flecha xuk'am cho reh i Jonatán.39Xa re' la' re' i k'ijool ma' xureq ta chi riij chib'ih jariik i xub'an i Jonatán, ruum xa re' wo' reh ruch'ihil i David kiyejaam wach chi je' re' i naa kianam.40Eh chi riij i re', re' Jonatán xuq'asaj i ru flecha reh i k'ijool re' i rumoso, xuq'or reh chi xuk'am wo' chik reje pan tinamit.41Eh noq elinaq chik reje i rumoso, re' i David xelik cho chi riij i juntuhb' chi ab'aj. Oxpech xuk'utzaa' qohoq riib' chuwach i Jonatán korehtaal xureq wach ak'al ruuk' i yejal wach. Eh xkiq'ahcheej kiib', k'ul xkitz'ub' kiib' xkimol chi oq'ik kikab'cheel. Re' David xuch'ikaa' ruk'ux chi oq'ik.42Eh re' i Jonatán je' wili i xuq'or reh i David:
Neerub'an chi nee tiooj chi suq ak'ux, re' i xti korik xqaq'or awuuk', parub'ihnaal i QaJaaw Dios xqaq'or. Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik weh i hin, je' wo' hat, je' wo' taqe i qiih qamaam, inki. Eh re' David xuchop reje rub'eeh, re' i Jonatán xsutinik wo' chik reje pan tinamit. Re' David xumol chi elik chuwach i reey Saúl1Re' David xooj ar Nob ruuk' i Ahimelec k'amal kib'eeh aj tiij. Eh re' i Ahimelec xelik cho chi k'ulariik i David je' wili i xuq'or reh:
¿Chib'ih reet noq awutkeel xat k'uloq ma' awach ta awuch'ihil? inki.2Re' David je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' reey xuq'or weh chi ma' awach ta naa runab'iniik reh i xirutaq'aaj cho wii', eh chib'ih jariik i xuq'or cho weh. Eh re' hin xaxnuq'or keh i nu soldado aha' taqe nanuk'ulum.3Re' hin inwaaj naq chi nee naa siij chib'ih weh, chayeew ho'oob'-oq nukaxlanwi'k, oon chib'ih chik jariik i wilik awuuk', inki.4Eh re' i k'amal kib'eeh aj tiij je' wili ruchaq'weesjiik i David xub'an:
Re' hin ma' xtaj i xa kaxlanwi'k wuuk'. Re' kaxlanwi'k wilik wuuk' re' ruuk' i kuxisamaj reh mayiij, re' hin neenuyeew aweh xa re' la' wii re' taqe a soldado ma' xi wirik ta ruuk' i kehk'een, inki.5Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i k'amal kib'eeh aj tiij xub'an:
Re' taqe i nu soldado keb'ejer noq xinelik chee hin xama' wirinaq ta wo' chik taqe ruuk' i kehk'een, je' re' inki a'n atoob' ta ma' q'e' nim wach i qab'eeh ra'j naa chik ma' neenkik'ax kiib' yu'naak re', inki.6Eh re' k'amal kib'eeh aj tiij xuyeew wo' hoq i mayijimaj kaxlanwi'k reh i David ruum ma' xta naq chik jino'q i tokoom kaxlanwi'k ruuk', xa re' wo' hoq i kaxlanwi'k inye'arik chi mayiij xkesaj cho chuwach i QaJaaw. Eh tz'a' laj kaxlanwi'k chik i xkiyeew chi jilow nah mexa.7Chupaam i q'iij re' re' jinaj i rumoso i Saúl xkahnik chupaam i rupaat i QaJaaw Dios. Re' winaq re' re' Doeg i rub'ihnaal aj Edom re' ink'amwik kib'eeh taqe i ki ilwik reh taqe i rutentzuun i reey Saúl.8Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Ahimelec:
¿Mi wilik awuuk' jino'q i q'aslaj ch'ihch', oon jino'q i q'as ju' ch'ihch'? Re' hin xa pan jumehq'iil xirutaq'aaj chee reey ruum i re' ma' xnuk'am ta cho nuq'as laj ch'ihch', eh ni xata jino'q i nutz'a'aamb'aal xnuk'am chaloq, inki.9Re' Ahimelec k'amal rub'eeh aj tiij je' wili i xuq'or:
Re' hin xa re' wo' i ruq'aslaj ch'ihch' i Goliat wilik wuuk' re' i xakansaj wach k'ixkaab' Ela, ar wilik i molik taqe wii' Efod b'otlik pan itz'ihy neerub'an chi nee nak'am reje mi nawaaj, re' hin ma' xta chik jino'q tokoom tz'a'amb'al wuuk', inki.
Re' David je' wili i xuq'or:
Neerub'an chi neenuk'am ruum ma' xta chik jino'q i q'aslaj ch'ihch' chihooj chuwach i re', inki.10Eh chupaam i q'iij re' re' xumol wo' chik chi elik i David chuwach i Saúl, xooj ruuk' i Aquis wilik chi reyil ar Gat.11Re' taqe rumoso i Aquis je' wili i xkiq'or reh:
Re' winaq wili re' i David raj kamanoom i reey Saúl. Chi riij i winaq wili xkian kisoon xkian kitz'uuy noq xkiq'or chi je' wili:
Re' Saúl jinaj miil chi winaq i xukansaj, eh re' David lajeeb' miil i xukansaj, inki taqe.12Re' David xukoj rehtaal i xq'orarik chi riij ruum i re' ma' k'isiin ta xyojik chuwach i Aquis reey ar Gat.13Ruum aj re' noq wilik chikiwach i David xujal wach i runa'ojb'al je' ti chik yojeel paam i naah xub'an riib' xtohq'ik taqe rutz'ihb'aam wach taqe i ookb'al reh i tinamit, eh ma' k'isiin i riis chii' xelik chaloq xut'aqsaj i rusinchii'.14Noq xrilow chi je' re' i Aquis je' wili xuq'or keh i raj kamanoom:
Re' winaq wili ahqaal ¿Chib'ih reet noq i nak'am taq cho weh?15¿Mi koruman chi weh re' i ahqaal ruum i nak'am taq cho weh ayu' reh chi xchalik rub'an rahqalil panupaat? inki.1Re' David xelik wo' chik reje pan tinamit Gat xooj rukeb'aa' riib' chupaam i paat ab'aj wilik ar Adulam. Eh noq xkib'iraj i rutuut rajaaw taqe i ras chi ar rukeb'aam riib' xooj kimol kiib' ruuk'.2Eh xooj wo' kimol kiib' ruuk' i David chu'nchel i wilik kik'axkiil, i wilik kik'aas, taqe i wilkeeb' panti' k'axik, wilkeeb' naakijib'-oq siento chi kiib'. Re' i David xkikoj chi k'amal kib'eeh.3Eh noq xelik reje ar i David xooj Mizpa, i wilik ar Moab, je' wili i xuq'or reh i wilik chi reyil ar:
Chakuy cha a'n otob'il weh, nee ta ti kinkahnik ayu' i nutuut wajaaw kore' chik taqe neenuk'am amb'iraj peet chib'ih naa kiin rukanaam wii' i Dios, inki.4Je' re' noq re' David xuk'am reje i rutuut rajaaw ruuk' i kireey i aj Moab, ar xi k'acharik nik' najtiil xukeb'aa' riib' i David pampaat ab'aj.5Eh pan jinaj q'iij re' Gad i jalal ruq'oral i Dios je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat neerub'an chi nee ti elik reje pampaat ab'aj nee tiooj paruyuq'ul i Judá, inki. Je' aj re' noq re' David xooj ar chinaah i yuuq' Haret. Re' Saúl xukansaj taqe i k'amal kib'eeh aj tiij wilkeeb' ar Nob6Eh re' i reey Saúl ar naq wilik Gabaa tzunlik chi ri'sil i juniwal chi chee' tamarisco rub'ihnaal wilik ma' naj ta ruuk' i rupaat i Dios, wilik ruq'as ju' ch'ihch' pan q'ab', eh kimolom i koq kiib' ruuk' chu'nchel i k'amal kib'eeh soldado.7Re' Saúl je' wili i xuq'or keh i k'amal kib'eeh ru soldado kimolom kiib' ruuk':
Chab'iraj taq i hat, hat taq cho riih rumaam i Benjamín: ¿Mi nakapaaj taq re' hat chi re' i David i rak'uun i Isaí nee taq i ruyeew aa ye'aab' tikb'al aa-uuva chawunchelaal, eh chi naa taq rujosam wach akamaj chi naa taq kaat rukojom chi k'amal kib'eeh soldado?8Chawunchelaal taq i hat xa a'n taq jinaj wach ak'ux chi naa taq a'nam ti' k'axik weh. Eh ma' jino'q taq aweh i hat xq'orik weh chi re' wak'uun wilik i xkiyejaa' wach ruuk' i rak'uun i Isaí. Ma' jino'q taq aweh i hat iraaj nutoob'jiik, ma' awach ta wo' taq aweh ixq'orik reh chi xsutinik chi ixowan nuwach i wak'uun chi raaj nukanteesjiik je' rukab' i k'ahchi' weh yu'naak, inki.9Eh re' Doeg i aj Edom wilik chi kixilak i k'amal kib'eeh taqe i ru soldado i Saúl je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Re' hin xwilow noq re' i rak'uun i Isaí xponik ruq'oreej i Ahimelec i rak'uun Ahitob.10Re' i Ahimelec xupahqaaj ree Dios chib'ih i naa rub'anam i David. Eh xuyeew k'uxumb'al reh i David, xuyeew wo' reh i ruq'aslaj ch'ihch' i Goliat re' i aj filisteo.11Noq xrib'iraj chi je' re' i reey Saúl xutaq'aaj ruk'amariik i Ahimelec i k'amal b'eeh aj tiij je' wo' chu'nchel i ma' tokoom ta ruuk' wilkeeb' chi k'amal kib'eeh aj tiij ar Nob. Eh noq wilkeeb' chik i koq chuwach i reey Saúl,12je' wili i xuq'or reh i Ahimelec:
Kinab'iraj i hat rak'uun i Ahitob, inki.
Re' i Ahimelec je' wili i chaq'wik xub'an: Qajaaw reey re' hin nee tib'iraj, inki.13Eh re' i Saúl je' wili xuq'or:
¿Chib'ih reet noq xayejaa' taq wach i ma' holohik taj chi wiij ruuk' i David? Re' hat xayeew rukaxlanwi'k, eh xayeew reh jinaj i q'aslaj ch'ihch'. Eh xapahqaaj ree Dios chib'ih i naa rub'anam i David reh chi naa rukahniik chi ixowan nuwach, eh chi naa kiruq'aatam reh i nukanteesjiik, je' rukab' i k'ahchi' rub'anam yu'naak.14Re' i Ahimelec je' wili i xuq'or reh i reey Saúl:
¿Mi wilik jino'q chi kixilak i k'amal kib'eeh taqe aa soldado xti korik wach ruk'ux je' rukab' i David? Eh re' reh ajii' wo' hat reey, eh k'amal kib'eeh taqe soldado, eh q'e' nim wach chupaam i paat i na a'n wii' i taaq'anik.15¿Mi nakapaaj re' hat chi kore' peet nupahqaam ree Dios chi riij i David? Re' hat maakapaaj chi re' hin k'ahchi' nuyejaniik wach i ma' holohik ta chawiij, eh chi re' taqe i wak'uun. Re' hin ma' xta k'isinoq i weht'al chi riij i na'ojb'al inaq'or, inki.16Eh re' reey Saúl je' wili xuq'or reh i Ahimelec:
Re' hat chanab'eej noq korik chi re' hat naa akimiik je' wo' taqe awach aweh, inki.17Eh re' i reey Saúl je' wili xuq'or keh i taqe ru soldado:
Chakansaj taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom i QaJaaw. Re' keh xkian jinaj wach kik'ux ruuk' i David, ruum re' keh keht'al wo' naq chi re' David elik i rub'an, eh ma' xkiq'or ta weh, inki.
Xa re' la' re' taqe i soldado ma' xkaaj ta kikansam taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom i Dios.18Noq xrilow chi je' re' i reey Saúl je' wili i xuq'or reh i Doeg aj Edom:
Chakansaj taqe i hat, inki. Eh re' i Doeg xukansaj wo' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij kikojom chikiij i kiso' Efod holohik lino korjinaq wii' kajwinaq ruuk' ho'oob' chi kiib' taqe i xukansaj.19Re' Saúl xutaq'aaj kikanteesjiik ruuk' q'aslaj ch'ihch' chu'nchel ar Nob k'amal kib'eeh aj tiij, kuxik kikansam chi winaq chi ixoq chi nimaq chi kok' taq, je' wo' taqe koxi-aasjik. Eh kikansaj wo' taqe i b'oyax, taqe b'uurux, taqe i tentzun.20Xa re' la' re' i Abiatar jinaj keh i rak'uun i Ahimelec rak'uun i Ahitob xuko'leej riib' chuwach i kimik xumol chi elik xooj wilik wii' i David.21Re' i Abiatar xuk'utjaaj reh i David chi re' i reey Saúl xutaq'aaj kikanteesjiik taqe i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom taqe i Dios.22Re' David je' wili xuq'or reh:
Pan jinaj q'iij noq xwilow wach ar i Doeg xnukapaaj wo' naq chi re' reh naa ruq'oriik reh i Saúl chib'ih i xqa'an. Je' re' noq re' hin wilik numahk chi kuxik kikimiik taqe i awach aweh.23Xa re' la' tikaan wuuk' ayu' mat yo'jik, awach i neraaj akanteesjiik i hat iraaj ruq'orom chi raaj wo' nukanteesjiik i hin, wuuk' i hin ma' xtaj i neenak'ul, inki reh. Re' David xuko'leej i tinamit Keila1Pan jinaj q'iij xiooj taqe i aj filisteo chi q'aq'inik ar Keila, eh xkelq'aaj i trigo kox potz'arik pariij, eh noq xrib'iraj chi je' re' i David,2xupahqaaj ree Dios chi je' wili:
¿Mi nee nayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi q'aq'inik kuuk' i aj filisteo? inki.
Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or:
Ma' xta reet hiy q'aq'ineel chako'leej i tinamit Keila, inki.3Eh re' taqe i ru soldado i David je' wili xkiq'or:
Eh noq ko ayu' wilkooj Judá inchalik qayo'jiik ruum i ki soldado i aj filisteo ra'j naa chik ma' neenchalik qayo'jiik kuum re' chi nee qohooj q'aq'ineel kuuk', inki taqe.4Eh re' David xupahqaaj wo' chik ree Dios mi ruk'ul chi naa rojiik chi q'aq'inik. Re' QaJaaw Dios je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Hiy q'aq'ineel chupaam i tinamit Keila. Re' hin naa nuq'asam taqe panaq'ab' i aj filisteo, inki.5Re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chi q'aq'inik ar Keila. Eh ma' k'isiin taqe i aj filisteo xkikansaj, eh kiq'uch i kiwakax, re' i David je' re' noq xiko'leej i tinamit Keila.6Eh noq re' i Abiatar rak'uun Ahimelec i k'amal kib'eeh aj tiij xelik chuwach i Saúl xuk'am reje chi riij i Efod xooj rureq i David ar pan tinamit Keila.7Re' Saúl xrib'iraj rib'iral chi re' David ar wilik pan tinamit Keila, je' wili i xukapaaj paruk'ux. Re' hin re' Dios xq'asanik panuq'ab' i David ruum xokik chupaam i tinamit Keila ar xtz'ahpik chi jumpech ma' aha' ta chik neenelik, inki.8Eh re' Saúl xutaq'aaj rumolariik wach chu'nchel i ru soldado xiooj ar Keila reh chi xooj kikotej riij i David, ruch'ihil taqe i ru soldado.9Eh noq xrib'iraj rib'iral i David chi naa rub'aan reh xuq'or reh i Abiatar k'amal kib'eeh aj tiij chi xk'amarik cho reh i Efod reh chi xupahqaaj ree QaJaaw Dios chib'ih i naa rub'anam.10Re' David xub'an rutiij je' wili i xuq'or:
QaJaaw Dios qaDios i hoj aj Israel re' hin amoso weht'al chi re' Saúl chalik reh chi rusachariik wach i tinamit Keila xa ruum i nukanteesjiik i hin.11¿Mi korik chi naa ruchaliik i Saúl chi nusik'ariik je' rukab' imb'iraj? ¿Mi nee kinaq'asaj pan q'ab' i Saúl, je' wo' chu'nchel i tinamit wilkeeb' ayu' Keila? QaJaaw Dios qaDios i hoj aj Israel cha q'or ti cho weh hin, hin awaj kamanoom ¿Mi naa ruchaliik? inki.
Re' QaJaaw Dios je' wili xuq'or:
Re' Saúl naa ruchaliik, inki.12Re' David je' wili i xuq'or:
¿Mi naa kiin kiq'asam pan q'ab' i Saúl i tinamit ayu' Keila wuch'ihil taqe i nu soldado? inki.
Re' i QaJaaw Dios je' wili xchaq'wik xub'an:
Naa taq kaat kiq'asam pan q'ab' i Saúl, inki.13Noq xrib'iraj chi je' re' i David xi elik Keila ruch'ihil i ru soldado wilkeeb' naa waqiib'-oq siento chi kiib' ma' k'utlik ta wach aha' xiooj. Eh noq xponik ar i reey Saúl xrib'iraj chi xelik chik reje i David xama' xooj ta wo' chik rusik'.14Re' David ar xkahnik chi patinik panchiq yuuq' wilik ar Zif. Eh re' Saúl eqal eqal i rusik' i David xa re' la' xama' xureq ta wo' hoq ruum re' Dios ma' xuq'asaj ta pan q'ab'.15Eh re' David q'e' inyo'jik ruum i Saúl ruum k'ahchi' naq rusik'ariik reh i rukanteesjiik, ruum aj re' ar xkahnik Hores wilik chupaam i chiq yuuq', ar Zif.16Pan jinaj q'iij re' Jonatán i rak'uun i Saúl xooj ruuk' i David ar Hores chi ruye'ariik rukowiil ruk'ux rusuqkiil ruk'ux xuq'or reh chi naa ruye'em ruk'ux ruuk' i Dios.17Je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat mat yo'jik ruum i Saúl i wajaaw ma' naa ta kaat rureqem. Re' hat korehtaal naa akahniik chi reyil chinaah i tinamit Israel, eh re' hin nanukahniik chi rukab' wilik wajaawriik chawiij. Re' wili reht'al chik i Saúl i wajaaw.18Eh xkiyejaa' wo' wach kikab'cheel xkiq'or chi re' Dios x-ilwik reh i xkiq'or. Re' Jonatán xsutinik reje parupaat. Eh re' David reh ar xkahnik Hores.19Xa re' la' re' taqe i patim ar Zif xiooj Gabaá chuq'orob'jiik i Saúl je' wili xkiq'or reh:
Re' David ar rukeb'aam riib' chupaam i qayuq'ul Hores, ar pampaat ab'aj wilik chinaah i yuuq' Haquila wilik reje pansak'aaj reh i chiq yuuq'.20Re' hoj qajaa reey qeht'al chi nawaaj achopom i David neerub'an chi nee tiooj chi jumehq'iil panqatinamiit, re' hoj neenqaq'asaj panaq'ab', inki taqe.21Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik taq aweh ruum xaq'or taq weh chi ketelb'al nuwach.22Re' hin i nupahq'aaj taq otob'il aweh chi hiy taq cha sik' chi riij aha' i ye'aab' wilik chakoj taq rehtaal, eh awach ilwinaq wach ar. Ruum re' hin inkiq'or weh chi q'e' wilik runa'ojb'al chi ko'ljiik riib'.23Eh xti chakoj taq rehtaal aha' wilkeeb' i ye'aab' rukeb'aam wii' riib', eh nee wo' chik taq ti chalik chi jumehq'iil nee taq ink'ulik aq'or weh chib'ih i xponik taq awilow. Re' hin nee taq kinooj chawiij, neenusik'ib'eej korehtaal i nureq aha' wilik naa wo' nusik'im chi kixilak i aj Judá, inki.24Eh re' taqe i patim ar Zif xi elik reje ruuk' i reey Saúl xiooj wo' chik pan kitinamiit. Eh re' i David haa' taqe i winaq ruch'ihil, ar naq chik wilkeeb' chupaam i ye'aab' chiq yuuq' Maón wach k'ixkaab' wilik pantz'eet reh i rookb'aal i q'iij reje reh i chiq yuuq'.25Eh re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chusik'ariik i David. Xa re' la' xq'orarik reh i David chi k'ahchi' rusik'ariik, ruum i re' xooj qohoq chupaam i ye'aab' chiq yuuq' Maón pan rax chee' ar xukeb'aa' riib' chi xilak taqe ab'aj. Eh re' i Saúl xooj chusik'ariik i David.26Re' Saúl chi juntar yuuq' k'ahchi' rusik'im i David. Eh re' i David reh haa' taqe i winaq ruch'ihil chi juntar yuuq' k'ahchi' rik'iik, xa rajimam chik riib' chi elik chuwach i Saúl. Eh re' Saúl ruch'ihil taqe i ru soldado xa k'isiin naq chik ma' xkireq i David reh i ruchopariik.27Eh chupaam i jumehq' re' re' jinaj i taqareel xponik ruuk' i Saúl je' wili i xuq'or reh:
Tisutinoq reje panqatinamiit ruum re' taqe i aj filisteo xi okik chik chi q'aq'inik panqatinamiit, inki.28Je' re' noq re' Saúl xukanaa' rusik'ariik i David xsutinik reje parutinamiit xooj chub'anariik keh i aj filisteo. Ruum i re' xkikoj i rub'ihnaal i ye'aab' re' re' chi Sela-hama-lecot.29Eh re' David xelik reje chupaam i ye'aab' re' re', ar xooj rukeb'aa' riib' chupaam i ye'aab' En-gadi. Re' David xukuy ru mahk i reey Saúl1Noq xukohlaaj chee q'aq'inik i Saúl kuuk' i aj filisteo xkiq'or reh chi re' David ar wilik chupaam i chiq yuuq' En-gadi.2Noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl xusik' wach ixib' miil chi soldado chi kixilak i aj Israel, xooj chusik'ariik i David je' wo' taqe i winaq ruch'ihil chupaam taqe i paat ab'aj nah yuuq' wilkeeb' wii' i keej.3Eh chupaam i b'eeh xik'ik ponoq wii' i Saúl xureq taqe i kikoraal i tentzun, eh ma' naj ta ar wilik jinaj i paat ab'aj re' i rukeb'aam wii' riib' i David haa' taqe ruch'ihil xokik i koq ar i Saúl chi sa'rik.4Eh re' David je' wili i xq'orarik reh kuum i ruch'ihil:
Yu'naak xooj eloq wach i ruq'orom chaaweh i QaJaaw Dios, chi naa ruq'asam panaq'ab' i nixowanik awach, neerub'an chi neena a'n ruuk' i Saúl nik' wach inawaaj i hat, inki taqe.
Re' David q'uunq'uun xwuktik chaloq xujil i koq riib' ruuk' i Saúl xuyok' k'isiin i runim rooq so' chi ma' reht'al.5Chi riij i re' xuyot' i ránima i David chi xuyok' i rooq i runim rooq so' i Saúl.6Eh je' wili i xuq'or i David keh i ru soldado:
Re' ta naq i QaJaaw Dios neentoob'inik weh chi ma' nee ta nub'an ti' k'axik reh i nureey, wila' re' reh wilik chi reey iraaj ruq'orom chi re' i QaJaaw Dios xsik' wik wach, inki.7Je' wili noq xuq'il taqe i ru soldado i David re' chi ma' xkikansaj taj i reey Saúl. Eh re' Saúl xelik cho chupaam i paat ab'aj chi ma' xta kian reh xuchop wo' chik reje i rub'eeh.8Eh re' David xelik chaloq chupaam i paat ab'aj chi riij i Saúl, xuk'er reje chii' chi riij chuq'orariik chi je' wili:
Hat qareey, hat qareey, inki.
Eh re' Saúl xtz'ehtanik reje chi riij, re' David xuxuk'aa' qohoq riib' wach ak'al ye'b'al ruloq'il i Saúl,9je' wili xuq'or reh:
Qajaaw reey: ¿Chib'ih reet noq inanimaj keh i kiq'orik aweh chi k'ahchi' kaat nusik'im reh akanteesjiik?10Re' hat reey xakoj chik rehtaal chi re' QaJaaw Dios xat ruq'asaj naq panuq'ab' chupaam i paat ab'aj, xa re' la' re' hin ma' xat waaj ta nukansam i hat reey xnukuy la' amahk, xnuq'or la' chi ma' xta naa kaat wuchem, eh chi re' Dios xsik' wik chaawach chi reyil.11Hat nureey chawil itz'ihy wilik panuq'ab' re' i rooq aso' xnuyok' chupaam i paat ab'aj, xub'an naq chi ar xat nukansaj. Ruuk' taqe i wili neenakoj rehtaal i hat nureey chi re' hin ma' inwaaj ta nub'anam ti' k'axik aweh, eh chi ma' k'ahchi' ta kaat nusik'im reh akanteesjiik. Re' la' hat nureey k'ahchi' kiin asik'im reh i nukanteesjiik.12Re' ta naq i QaJaaw Dios neenq'atwik i q'orik chi qanaah i awach qeh i wilik ru mahk mi re' hin, oon re' hat. Re' i Dios neenq'ajwik wach aweh i k'ahchi' kaat weh, xa re' la' re' hin ma' xta naa kaat wuchem i hat.13Jinaj i q'orik inkiq'or chee qamaam qati't chi je' wili: Re' taqe i ma' holohik ta kina'ojb'al re' wo' keh kib'anik i yiib' wach na'ojb'al, inki. Je' re' noq re' hin ma' xta naa kaat wuchem.14Re' hat qajaa reey. ¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kiin asik'im? ¿Chib'ih reet noq kinawaaj kiin akansam? Re' hin ma' xta k'isinoq kinokik wii' xa je' nukab' i kamnaq tz'i', xa je' nukab' i k'aq.15Re' i QaJaaw Dios neenq'atwik i q'orik chi qanaah qakab'cheel awuuk' re' reh neentoob'inik weh, re' reh neenko'linik weh panaq'ab' i hat qajaa reey, inki.16Eh noq xukohlaaj q'orik i David je' wili xuq'or i Saúl: Hat David i hat wak'uun noq wilkaat.
¿Mi re' hat i k'ahchi' kaat chi q'orik wuuk'? inki.
Re' Saúl xokik chi oq'ik noq xrib'iraj i ruq'oral i David.17Eh je' wili i xuq'or reh:
Korik wo' xaq'or chi re' hin wilik numahk. Re' hat korik chi panotob'il wilkaat wuuk', eh re' hin ma' holohik taj k'ahchi' kiin aweh.18Yu'naak i hat xak'uhtaaj chik weh chi korik chi wilkaat panotob'il wuuk', ruum re' QaJaaw Dios xiruq'asaj naq panaq'ab', eh re' hat ma' xinakansaj taj.19Xti korik chi ma' awach ta jino'q neemb'anik chi nee rureq i nixowanik wach, eh nee wo' chik i rukanaa' chi neenooj chi ma' xta neruchej. Re' ta naq i Dios neen ye'wik jilow aweh i otob'il xa a'n weh yu'naak.20Re' hin xnukoj rehtaal chi korik chi re' hat naa akahniik chi reyil chikinaah i aj Israel. Eh panab'ihnaal i hat naa ruwihiik rajaawriik i tinamit Israel.21Xa re' i nupahqaaj otob'il aweh chi cha q'or weh i xti korik parub'ihnaal i QaJaaw Dios chi ma' naa ta sacham kiwach taqe i wiih numaam na'chub'an, eh chi ma' nee ta nasach wach i kib'ihnaal i nutuut wajaaw, inki.22Re' David xuq'or wo' korik reh i Saúl chi ma' naa ta rukansam taqe i riih rumaam, eh re' reey Saúl xooj chupaam i paat i rub'an wii' i taaq'anik. Eh re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj wo' chik chupaam i ye'aab' kikeb'aam wii' kiib'. Re' noq xkimik i Samuel1Noq xkimik i Samuel chu'nchel i aj Israel xkimol kiib' xi okik chi oq'ik. Eh ar xkimuq'aa' chupaam i ruye'aab' Ramá. Chi riij i re', re' David xooj chupaam i chiq yuuq' ar Parán.2Eh jinaj i winaq Nabal rub'ihnaal q'e' b'ehoom aj Maón xwihik rak'aal ar Carmel, ixib' miil i rutentzuun, eh jinaj miil i rukaprax. Eh pan jinaj q'iij k'ahchi' ruyok'om i rismaal riij i rutentzuun ar Carmel.3Re' Nabal re' re', re' ruuk' taqe i riih rumaam Caleb. Re' Nabal kowlaj winaq, josq' wo' hoq. Eh re' i rehk'een Abigail i rub'ihnaal q'e' holohik, eh wilik runa'ojb'al.4Noq wilik chee David chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xrib'iraj chi k'achi' ruset'em i riij i rutentzuun i Nabal.5Eh xuyuq'eej ruuk' taqe i lajeeb' chi k'ijool je' wili xuq'or keh: Yu'naak naa taq awojiik ruuk' i Nabal ar Carmel, nee taq i nayeew rusuqkiil ruk'ux panub'ihnaal i hin.6Je' wili i neenaq'or reh: Re' ta naq i suq kiil k'uxliis neen wihik awuuk' i hat, kuuk' awach aweh, kuuk' chu'nchel i chib'ih aweh.7Re' hin xb'iraj rib'iral chi k'ahchi' aset'em i riij taqe aatentzuun, eh re' taqe i cha'jen keh aachikoop xi wihik wuuk' ar Carmel. Noq xi wihik wuuk' ma' xnujot ta taqe ma' xta wo' hoq i xwelq'aaj keh.8Eh chapahqaaj keh amoso, re' keh neenkiq'or aweh i nuq'or. Eh re' hin i nutaq'aaj reje awuuk' taqe i k'ijool wili chi taqarik, nee ta tinak'ul taqe chaloq pansuqkiil k'uxliis. Neeta tiinayeew cho keh i waj taqareel chib'ih jariik i wilik awuuk', eh weh wo' hoq i hin, hin awak'uun noq wilkiin, inki reje i David.9Re' taqe i k'ijool xutaq'aaj reje i David xiooj wo' hoq, eh xkiq'or chu'nchel i kitaqariik reh i Nabal. Eh noq kiq'orom chik xi okik chi ruyub'jiik chib'ih naa kichaq'weesjiik wii'.10Eh re' Nabal je' wili kichaq'weesjiik xub'an:
¿Awach i winaq re' re'? ¿Awach i David i rak'uun i Isaí taq inaq'or? Chupaam taqe q'iij yu'naak yohb'aal kiwach taqe i moso xaloq'ooj, eh elik inki a'n chuwach i kipatroon.11¿Mi neerub'an re' chi nee nuq'uch i kiwa' kihaa' i kitiib' i numoso kiyok' wiik rismaal taqe i nutentzuun, eh keh chik i ma' weht'al taj aha' kichalik neenuyeew reje? inki.12Noq xkib'iraj chi je' re' i k'ijool xi sutinik wo' chik reje ruuk' i David xkiq'or ponoq reh chu'nchel i xq'orarik keh ruum i Nabal.13Eh re' i David je' wili i xuq'or keh i rumoso:
Chachop taq aq'as laj ch'ihch', inki.
Eh chi kunchelaal xkiyeew nah kituuq i kiq'aslaj ch'ihch'. Re' David xuchop wo' reje i ruq'aslaj ch'ihch' i reh. Eh kijib' siento chi soldado i xuk'am reje chi riij noq xooj ruuk' i Nabal, eh kiib' siento i xi kahnik chi cha'jen reh i chib'ih keh.14Xa re' la' jinaj keh i rumoso i Nabal xooj ruq'or reh i Abigail i rehk'een i Nabal chi je' wili: Ko chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xutaq'aaj chee taqareel i David chi ruye'ariik rusuqkiil ruk'ux i qapatroon, xa re' la' re' reh pan josq'iil xchaq'wik reje.15Xanaah re', re' taqe i winaq re' re' q'e' taqe atoob' quuk' nik' najtiil xooj wihik cho ruuk' panab'iix ma' nik' ta xoj kijot' ma' nik' ta wo' xkiq'uch chib'ih qeh.16Re' la' keh xiko'linik qeh i hoj chi q'iij chi aq'ab', eh kiko'leej wo' taqe i qatentzuun.17Xa re' la' re' ab'ahiil i hat q'e' josq' ma' raaj ta chi awach inq'orinik reh. Re' hat cha kapaaj riij chi korik cha sik' chi riij i naa a'nam, ruum xti korik chi wilik i ti' k'axik naa ruchaliik chinaah ab'ahiil, je' wo' chikinaah i awach reh, inki.18Eh re' i Abigail xa chi jumehq'iil xumol wach i kiib' siento chi kaxlanwi'k, eh kiib' koxtaal tz'uhuum i riis uuva, eh ho'oob' i b'ahoj tentzun. Eh kiib' nimaq chakach inaq'wach trigo k'ilimaj, jinaj siento i suq laj kaxlanwi'k uuva korjinaq wii', eh kiib' siento i suq laj kaxlanwi'k higo korjinaq wii' chi riij i re' xuyeew reje chu'nchel chi riij i b'uurux.19Eh je' wili i xuq'or reje keh i rumoso:
Hiy taq i hat chi peet b'eeh re' hin nee taq tinureq reje wach b'eeh, inki.
Re' xub'an re' re' ma' xuq'or ta reh i rub'ahiil.20Eh re' Abigail xjotik reje chi riij jinaj i b'uurux chi ma' ehtalimaj noq johtik i rub'an chinaah i yuuq' chi ma' reht'al xrilow reje wach i David chalik i rub'an ruch'ihil taqe i ru soldado, eh re' reh xooj chi k'ulariik.21Re' David k'ahchi' naq cho rukapaam chi xama' xta nkih chi xuko'leej riij chupaam i ye'aab' chiq yuuq' i chib'ih reh i Nabal, eh chi ma' xuq'uch taj i chib'ih reh, ruum re' Nabal ruuk' i yiib' wach na'ojb'al xutoj riij i otob'il xb'aan reh.22Ruum aj re' i ruk'ul chi re' i QaJaaw Dios neen ye'wik weh chi tojariik i numahk wila' xukanaa' chi kok'achalkeeb' noq neensaq'ik taqe awach reh i Nabal, inki.23Eh re' i Abigail reh noq xrilow wach i David xqajik chi riij i rub'uuruux xupach'aa' qohoq riib' wach ak'al k'uhtb'al reh chi xuyeew ruloq'il.24Eh xukut i koq riib' wach'ehk i David je' wili i xuq'or reh:
Neerub'an chi neenkahnik wach nunaah i hin i mahk xub'an i nub'ahiil, xa re' i nupahq'aaj aweh chi chayeew q'ab' weh chi nee nub'an nuk'utaaj awuuk', eh nee ta tinab'iraj weh chib'ih i naa nuq'orom aweh.25Eh ma' ta tiinenayeew panak'ux i xuq'or aweh i winaq re' re' ma' holohik ta runa'ojb'al. Re' Nabal xkiyeew wo' naq ruloq'il i rub'ihnaal xa re' la' re' reh ma' xta runa'ojb'al pank'aah inq'orik. Eh re' hin, i hin awaj kamanoom ma' xwilow ta kiwach i xataq'aaj taqe reje chi awaj taqareel.26Re' hin xti korik chi re' i QaJaaw Dios ma' xuyeew ta q'ab' aweh chi xat chalik chi kansanik chi re' hat naa aq'atwiik i q'orik xachawib'il awiib'. Inko'q ta naq i QaJaaw chu'nchel i ki-ixowanik awach inkaaj akanteesjiik eliik ta naq wach i ti' neen kik'ul ruuk' i Nabal.27Re' hin i nuq'or aweh chi re' taqe i chib'ih jariik xchalik nusiij aweh nee ta tii nach'aq taq chawach kuuk' taqe amoso ki uhch'ihlinik aweh.28Eh nee ta tinakuy numahk i hin, hin ixoq awaj kamanoom wila' ximahkunik chawach, re' hat junelik naa kaat rutob'eem i QaJaaw ruuk' i rajaawriik. Ruum re' hat k'ahchi' achopom ak'ux chi ko'ljiik riij, runimjiik i QaJaaw. Eh chu'nchel aak'achariik ma' xta ti' naawilom wach.29Eh wila' awach insik'wik aweh i hat reh akanteesjiik re' i QaJaaw Dios neenko'linik riij ak'achariik. Re' taqe i ki-ixowanik awach i hat naa kiq'ehb'iik reje wulu' naa rub'aan keh ruum i QaJaaw je' rukab' noq inkutarik reje jino'q ab'aj ruuk' tolo'x.30Eh noq naa rojiik eloq wach i q'e' holohik ruq'orom cho chawiij i QaJaaw Dios, re' noq naa kaat rukojom chi kireey i aj Israel.31Ma' naa ta rutib'iik ak'ux ma' naa ta ruchaliik ruyot'kiil awánima ruum ma' awach taj i xakansaj chi ma' xta ru mahk. Eh chi ma' xa a'n ta jilow i yiib' wach xkian aweh. Noq naa ruye'em awajaawriik i QaJaaw Dios k'oloq panak'ux i xnuq'or aweh i hin, hin ixoq amoso, inki.32Re' David je' wili ruchaq'weesjiik i Abigail xub'an:
Neeta naq inye'arik ruloq'il i QaJaaw Dios xtaaq'anik chaaweh chi nuk'ulariik.33Eh nee ta wo' naq tikuxesjik chee hat ruuk' aha' wilik i holohik inakapaaj xa awuum chik i hat ma' naa ta wojiik chi kansanik ar, eh chi naa rojiik nuq'ajam wach i hin chi wib'il wiib' i yiib' wach xb'aan weh.34Re' hin i nuq'or aweh i korik parub'ihnaal i QaJaaw qaDios i hoj, hoj aj Israel. Re' hin ma' naa ta nub'anam i ti' k'axik aweh, wita ma' xanik'eej chaq'iij chi chalik chi nuk'ulariik i iqal ma' k'achlik ta naq chik i Nabal ab'ahiil, eh ma' jino'q naq chik i winaq wilik ruuk' naa rukahniik chi k'achlik, inki.35Eh re' David xik'ul wo' reh i Abigail taqe xk'amarik reje reh, je' wili i xuq'or reh:
Neerub'an chi neetisutinik reje panapaat chi suq ak'ux. Re' hat xakoj chik rehtaal chi xb'iraj aweh aha' wilik taqe i xaq'or weh, eh xnuk'ulaa' wo' aweh taqe i xapahqaaj weh.36Eh noq re' i Abigail xponik parupaat i rilow i Nabal i rub'ahiil k'ahchi' chi ninq'ijinik, je' rukab' i ruk'ul chi reh jino'q i reey. Eh xiik' naah suq kiil ruk'ux, eh kamnaq xohk'reel, je' re' noq re' i Abigail ma' xta xuq'or reh koxruy-eej chi junwaar.37Eh chi junwaar noq ik'inaq chik i ruxohk'riik i Nabal. Xq'orarik reh ruum i Abigail i rehk'een chu'nchel i chib'ih xk'ularik. Noq xrib'iraj i Nabal chi je' re' xanoq wo' xq'ehb'ik wach ak'al, eh xsikrik i ruti'jolal.38Eh lajeeb' q'iij-oq chik rik'iik i re' xehteesjik chee ruk'achariik i Nabal ruum i QaJaaw Dios, xkimik reje.39Noq xrib'iraj i David chi xkimik i Nabal je' wili xuq'or:
Loq'imaj ta naq i QaJaaw Dios ruum re' reh xb'anik jilow reh i Nabal i ma' holohik taj xub'an weh. Eh xi ruko'leej chuwach i rub'anariik i ma' holohik taj xuyeew wo' chutojariik i ru mahk i Nabal chi riij i xub'an, inki.
Chi riij i re', re' David xutaq'aaj reje ruq'orariik reh i Abigail chi raaj rub'anam kaxáro ruuk'.40Noq xi ponik taqe i rumoso i David ar Carmel chi q'orob'jiik i Abigail je' wili xkiq'or reh:
Re' David xooj rutaq'aaj cha wuuk' chuq'orariik aweh chi raaj b'ila' kaxáro awuuk', inki taqe.41Eh re' i Abigail xupach'aa' qohoq riib' chikiwach xuyeew kiloq'il je' wili xuq'or:
Re' hin xa hin tii jinaj raj kamanoom i David, neerub'an chi nee kinkahnik chi hin tz'ajal reh i rooq i rumoso i David wila' je' re' i xraaj wuuk', inki.42Eh noq ruq'orom chik taqe i re' i Abigail xuyejaa' riib' chi jumehq'iil ruch'ihil i ho'oob' chi ixoq re' taqe i rumoso, xjohtik reje chi riij jinaj i b'uurux xooj chi riij taqe i rumoso i David. Eh re' David xub'an wo' kaxáro ruuk' i Abigail.43Re' David rub'anam wo' kaxáro ruuk' i Ahinoam pampeet ar inchalik Jezreel kikab'cheel xi kahnik chi rehk'een.44Re' Saúl ruye'em wo' chee rixq'uun Mical i rub'ihnaal chi rehk'een i David. Re' Saúl xumin chupaam i rixq'uun re' re' chi xub'an kaxáro ruuk' i Palti rak'uun i Lais Galim i rutinamiit. Re' David xukuy wo' chik ru mahk i reey Saúl1Re' taqe i patim pan tinamit Zif xiooj ruuk' i Saúl ar Gabaa, je' wili i xkiq'or reh: Re' David ar rukeb'aam riib' chinaah i yuuq' Haquila wilik reje parelb'aal q'iij reh i chiq yuuq', inki taqe.2Noq xrib'iraj chi je' re' i Saúl ruch'ihil taqe ixib' miil chi sik'oj kiwach soldado chi kixilak aj Israel, noq xooj chupaam i chiq yuuq' ar Zif chi rusik'ariik i David.3Re' Saúl xooj kiyejaa' i ki-itz'ihy naah paat chinaah i yuuq' Haquila wilik chi chii' i b'eeh parelb'aal q'iij reje reh i ye'aab' chiq yuuq'. Eh re' David noq wilik chupaam i ye'aab' chiq yuuq' xukoj rehtaal chi k'ahchi' reje rajimjiik ruum i Saúl ar.4Je' re' noq re' David xutaq'aaj ilil reh ko aha' k'ahchi' ruponiik i Saúl.5Re' taqareel xponik ko aha' xkiyejaa' wii' i ki-itz'ihy naah paat i Saúl. Xukoj rehtaal aha' inwirik i Saúl, eh aha' inwirik i Abner rak'uun i Ner re' i k'amal kib'eeh i ru soldado i Saúl. Eh xrilow chi re' Saúl ar inwirik chupaam i itz'ihy naah paat sutimaj riij kuum taqe i soldado.6Re' taqe i ruch'ihil i David, je' wili i kib'ihnaal: Ahimelec aj heteo, Abisai, rak'uun i Saravia. Re' i Abisai ruchaaq i Joab.
Re' David xupahqaaj keh chi je' wili:
¿Awach taq aweh i hat iraaj ojik ruuk' i Saúl i wilik cho wii' paru-itz'ihy naah paat? inki.
Re' hin nee kinooj chawiij, inki noq chaq'wik i Abisai.7Eh re' David ruch'ihil i Abisai xa chupaam wo' aq'ab' re' re' xiooj i wilik wii' i ru-itz'ihy naah paat i Saúl. Re' Saúl ar wirik i rub'an chupaam i ru-itz'ihy naah paat, re' i ruq'as ju' ch'ihch' ruch'apaam panak'al panaah johtoq. Eh re' i Abner ruch'ihil taqe i ru soldado yokolkeeb' i koq chi rujunsuut i Saúl.8Eh re' i Abisai je' wili i xuq'or reh i David:
Yu'naak xuq'asaj chik panaq'ab' i QaJaaw Dios i nixowanik awach, chayeew q'ab' weh chi re' hin nee kinkansanik reh ruuk' i nuq'as ju' ch'ihch' xa juriim nee nuch'ahpaaj i paam panak'al ruuk' i re' neenukansaj, inki.9Re' David je' wili i xuq'or reh i Abisai:
Ma' nee ta rub'an chi nee nakansaj ¿Chib'ih reet noq naa akansam i reey rusik'im cho wach i QaJaaw Dios? amahk i nee nakoj wila' xakansaj, inki.10Re' David je' wili i xuq'or:
Re' hin i nuq'or i korik parub'ihnaal i QaJaaw chi re' i reh neenesanik reh i ruk'achariik i Saúl noq neemponik i q'iij i rukimiik, oon majaa' taj, oon nee ruyeew q'ab' chi panq'aq'inik neenkimik.11Re' ta naq i Dios neentoob'inik weh chi ma' nee ta nukansaj i reey i rusik'im cho wach i reh. Xa re' naa a'nam i hat cha chop chee ruq'as ju' ch'ihch' wilik johtoq panaah ruch'ihil i ye'aab' ruhaa' nee qohooj reje, inki.12Je' aj re' noq re' David xuk'am reje i ruq'as ju' ch'ihch' i reey Saúl, ruch'ihil i ye'aab' ruhaa'. Eh ma' jino'q x-ib'irinik reh, ix-ilwik reh ruum suq naq kiwiriik chi kunchelaal ma' jino'q i xrik'raaj ruum re' QaJaaw Dios xqasanik keh chi suq laj wirik.13Eh chi riij i re', re' David xqahxik reje chi juntar i rooq yuuq' xooj ruyeew riib' chinaah jinaj i yuuq' najt ruuk' i wilik wii' i Saúl.14Re' David xuk'er reje chii' chi q'orob'jiik i ru soldado i Saúl ruch'ihil i Abner je' wili xuq'or:
Re' taq i hat chab'iraj taq i naa nuq'orom aweh, inki.
Eh re' Abner je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih awajaawriik i hat noq inak'er cho aachii' chi q'orob'jiik i reey? inki.15Re' David je' wili i xuq'or cho reh i Abner:
¿Mi ma' re' naq re' hat q'e' kow awiib' chi q'aq'inik chikiwach chu'nchel i winaq wilkeeb' Israel? Eh ¿Chib'ih reet noq ma' k'ahchi' ako'leem aawajaaw aareey? ¿Chib'ih reet noq xayeew q'ab' chi jinaj i aj Israel xokik naq chi rukanteesjiik aawajaaw aareey?16Re' hat ma' holohik taj i k'ahchi' kaat, parub'ihnaal i QaJaaw i nuq'or i korik chi ruk'ul naq chi nee tikanteesjiik i hat je' wo' taqe a soldado, ruum ma' k'ahchi' ta taq ako'leem riij i reey rusik'im cho wach i QaJaaw. Re' hin i nuq'or taq aweh chi chasik' taq i ruq'as ju' ch'ihch', i ye'aab' ruhaa' aareey wilik naq johtoq panaah, inki.17Eh noq xrib'iraj i Saúl i ruq'oral i David je' wili xuq'or:
David hat wak'uun noq wilkaat re' hat k'ahchi' chaq'orinik weh maje', inki.
Re' i David je' wili ruchaq'weesjiik xub'an:
Korik i xaq'or qajaa reey re' i hin i David.18¿Chib'ih reet noq k'ahchi' kiin asik'im reh i nukanteesjiik i hin, hin awaj kamanoom?
¿Chib'ih xnub'an aweh, chib'ih i yiib' wach na'ojb'al xnub'an aweh?19Re' hat reey chab'iraj tii i naa nuq'orom aweh i hin, hin awaj kamanoom. Wila' re' QaJaaw Dios xq'orik aweh chi naa awixowaam nuwach nee ta naq i ruk'ul weh jino'q i mayiij reh chi nee rujal wach i rukapaaj. Eh wila' xa winaq taqe k'ahchi' kiq'oriik aweh re' ta naq i QaJaaw neenye'wik keh chutojariik i kimahk ruum re' keh k'ahchi' kin kesam chupaam i tinamit i nuloq'ej wii' i k'achlik Dios. K'ahchi' kiin kiminim reje chi kilooq'jiik taqe i tiyoox.20Re' hin ma' inwaaj ta naq chi nee kinkimik chupaam inajt laj ye'aab' aha' ma' looq'jiik ta wii' i k'achlik Dios. Xa re' la' re' hat reey k'ahchi' kiin asik'im ree nukanteesjiik, xa je' chik kinsik'arik k'aq xa je' chik kisik'ariik chikop inrupinik pantaq ch'ahn i na a'n weh, inki.21Eh re' reey Saúl je' wili xuq'or reh i David:
Hat wak'uun noq wilkaat re' hin ximahkunik chawach, ruum xnuchop nuk'ux chasik'ariik ma' holohik taj i nub'an. Xa re' la' re' hin i nuq'or aweh chi tisutinoq cho wuuk' re' hin ma' xta neetiwuchej ruum re' hat chupaam i q'iij wili ma' xinakansaj taj i hat, inki.22Re' David je' wili xuq'or:
Qajaaw reey re' aq'as ju' ch'ihch' ayu' wilik wuuk' cha taq'aaj cho jino'q amoso reh chi neenk'ulik ruk'am aweh.23Re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik reh i ju'jun, ruuk' i rotob'il ruuk' i rukorkiil wach ruk'ux. Atoob' ta re' i QaJaaw Dios xat ruq'asaj naq panuq'ab' i hat reey, re' hin ma' xwaaj ta akanteesjiik ruum weht'al chi re' Dios xsik' wik chawach chi reyil.24Eh re' hin yu'naak ma' xwaaj ta akanteesjiik i hat. Je' ta naq re' noq ma' nee ta ruyeew q'ab' i QaJaaw chi ma' nee ta kinkimik i hin. Eh re' ta naq i reh neenesanik weh chupaam i ti' k'axik wilkiin wii', inki.25Re' Saúl je' wili xuq'or:
David hat wak'uun noq wilkaat re' ta naq i QaJaaw Dios neenkuxisanik chaaweh. Re' hin weht'al chi chu'nchel i naa a'nam nee ti elik korik ruuk', inki. Eh re' i reey Saúl xooj chupaam i paat i rub'aan wii' taaq'anik.
Eh re' David xooj chuwach ruuk' i rub'eeh. Re' David chi kixilak i aj filisteo1Re' i David je' wili i xuq'or paruk'ux:
Xa naa wo' ruponiik i q'iij chi re' reey Saúl naa kiin rukansam. Ruum aj re', re' i chihooj chi naa nub'anam re' chi naaweliik chi kixilak i aj Israel naa wojiik pan kitinamiit i aj filisteo. Chi je' re' ma' nee ta kirukansaj, eh ma' nee ta chik kirusik' i Saúl, inki.2Je' aj re' noq re' David ruch'ihil taqe i waqiib' siento chi ru soldado, xiooj ruuk' i Aquis kireey i aj Gat. Re' i Aquis re' re' rak'uun i Maoc.3Re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xiooj chi wihik ar Gat ruuk' i Aquis xkik'am reje kehk'een je' wo' i kak'uun kixq'uun. Re' David reh ki'ib' i rehk'een xuk'am reje, re' i Ahinoam i aj Jezreel, eh re' i Abigail i xwihik chi rehk'een i kamnaq Nabal, ar Carmel.4Eh noq xunab'eej i Saúl chi xumol reje chi elik i David ar Gat xukanaa' rusik'ariik reh i rukanteesjiik.5Re' David je' wili i xuq'or reh i Aquis:
Re' hat reey wila' korik chi naa a'nam otob'il weh i nupahqaaj otob'il aweh chi chayeew q'ab' weh chi nee kinooj chi patinik chupaam jino'q i k'isa tinamit wilik chupaam ayuq'ul ruum ma' ruk'ul ta chi weh chi awuuk' nee kink'achariik ayu' i na a'n wii' i taaq'anik, inki.6Eh re' Aquis chupaam i q'iij re' re' xuyeew ruye'aab' i David ar Siclag. Ruum aj re', re' i Siclag xkahnik chi jumpech chi re' ruuk' i kitinamiit i kireey i aj Judá.7Re' David jinaj haab' ruuk' kijib' poh xwihik pan kitinamiit i aj filisteo.8Eh re' i David ruch'ihil taqe i ru soldado kiooj chi q'aq'inik kuuk' i aj Gesur, kuuk' taqe i aj Gezer, kuuk' i aj Amalec wilkeeb' chupaam i ye'aab' re' re' inkelq'aaj i chib'ih keh. Ar xtohq'ik reje Telaim chuk'ulwaach i ye'aab' Shur, eh xponik ko Egipto.9Eh noq xkitoq'aa' q'aq'inik kuuk' i tinamit re' re' ma' xta chik inkikanaa' chi k'achlik chi winaq chi ixoq inkikansaj. Eh inkik'am wo' reje i kitentzuun i aj ixowaal, je' wo' kiwakax, je' wo' kib'uruux, je' wo' kicameyo, je' wo' hoq i kiso'. Eh kiooj wo' chik aha' wilik wii' i reey Aquis.10Eh je' wili inq'orarik keh ruum i Aquis: Aha' taq xat ponik q'aq'ineel yu'naak, inki. Re' David je' wili i xuq'or: Ar xoj ponik pantz'eet reh i rookb'aal q'iij reh i Judá, wilik pech i ruq'or pantz'eet reje reh i rookb'aal q'iij reh i Jerameel, wilik pech i ruq'or chi pantz'eet reje reh i rookb'aal q'iij reh i wilkeeb' wii' i aj Ceneo.11Re' David ma' jino'q chik inkikanaa' chi k'achlik reh chi ma' awach ta chik inooj q'oroq ar Gat chib'ih i k'ahchi' kianam. Eh nik' najtiil k'achariik i David pan kitinamiit i aj filisteo je' re' xub'an.12Re' reey Aquis je' wili i xuq'or: Re' David xti korik chi rixowaaj chik kiwach i rutinamiit Israel. Ruum aj re' i ruk'ul chi naa rukahniik chi waj kamanoom chi jumpech, inki.1Pan jinaj q'iij xkimol kiib' i ki soldado i aj filisteo reh ojik chi q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' i reey Aquis je' wili i xuq'or reh i David:
Re' hat awuch'ihil taqe aa soldado naa awojiik chi wiij chi q'aq'inik, inki.2Re' David je' wili i xuq'or:
Re' hoj, i hoj awaj kamanoom ar naa anab'eem chib'ih qohchol rub'aan, inki.
Eh re' i Aquis je' wili xuq'or reh i David:
Re' hat naa kaat nupab'aam chi k'amal kib'eeh taqe i nu soldado kicha'jinik weh, inki. Re' reey Saúl, re' ixoq aj q'iij aj Endor3Chupaam i q'iij re' re' kamnaq chik i Samuel, eh chu'nchel i aj Israel xioq'inik reh i rukimiik. Eh kimuq'aam chik parutinamiit ar Ramá. Re' Saúl rukaham chik taqe reje pan kitinamiit i aj q'iij, je' wo' taqe i kiq'orinik keh i kamnaq.4Re' taqe i aj filisteo xkimol reje kiib' xooj kiyejaa' ki-itz'ihy naah paat ar Sunem. Eh re' Saúl xumol wo' kiwach chu'nchel i aj Israel xooj kimol kiib' ar Gilboa.5Noq xrilow reje i Saúl i ki-itz'ihy naah paat i aj filisteo, ma' k'isiin ta xyojik, eh xsahchik ruk'ux.6Eh re' i Saúl xupahqaaj reh i Dios, xa re' la' ma' xchaq'weesjik ta ruum i Dios, ni xata paruwiriik xk'uhtjik reh, ni xata ruuk' i rukojariik i Urim, ni xata re' taqe i jalal ruq'oral i Dios xq'orarik reh.7Ruum i re' je' wili i xuq'or i Saúl keh i rumoso:
Yu'naak taq i hat hiy taq cha sik' jino'q weh ixoq inq'orik kuuk' i kamnaq reh chi re' hin neenooj nupahqaaj reh chib'ih naa nub'anam.
Re' taqe rumoso je' wili ruchaq'weesjiik xkian:
Ar Endor wilik jinaj ixoq i ruq'oreej taqe kamnaq, inki taqe.8Eh re' reey Saúl tokoom i ruso' xukoj reje re' naq iraaj chi ma' xnaab'jik ta wach, kiib' i rumoso xiooj chi riij noq xooj chaq'ab' chi q'orob'jiik ixoq re' re', je' wili i xuq'or reh:
Re' hin i nupahq'aaj otob'il aweh chi neenaq'ijej weh i ránjel rut'osil awach i neenuq'or aweh i hin, inki.9Re' ixoq je' wili xuq'or:
Re' hat Saúl aweht'al chib'ih i xa a'n noq xawesaj taqe chaloq i aj q'iij panatinamiit je' wo' taqe inq'orinik keh i kamnaq. ¿Chib'ih reet noq kinamin chupaam jinaj i na'ojb'al nee kinkanteesjiik ruum? inki.10Eh re' Saúl je' wili i xuq'or:
Re' hin xti korik i nuq'or aweh parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' xta neenb'aan aweh ruum i re'.11Re' ixoq i je' wili xuq'or reh i Saúl:
Awach i kamnaq inawaaj chi nee nuq'oreej aweh, inki.
Inwaaj chi nee naq'oreej weh i kamnaq Samuel, inki noq chaq'wik i Saúl.12Re' ixoq xuk'uhtaaj riib' i Samuel chuwach, eh xuk'er chii' ruum ruyo'jiik, je' wili i xuq'or: ¿Chib'ih reet noq xinajot' i hat reey Saúl? inki.13Eh re' Saúl je' wili xuq'or:
Maa yohb'isaj awiib' cha q'or weh ¿Chib'ih jariik i k'ahchi' awilom wach? inki.
Re' ixoq je' wili i xuq'or: Re' hin xwilow chi elik i rub'an cho panak'al i je' ruwii' dios, inki.14Eh re' reey je' wili i xuq'or reh ixoq: ¿Nik' wach ruwii' xawil? inki.
Je' ruwii' mama' winaq wilik i ruso' xarutak'aam chi riij, inki, ixoq.
Re' Saúl xureq chi riij chi re' i kamnaq Samuel, ruum i re' xupach'aa' qohoq riib' wach ak'al korehtaal xureq wach aak'al ruuk' i yejal wach.15Re' Samuel je' wili i xuq'or reh i Saúl:
¿Chib'ih reet noq kiinajot' eh kinaq'oreej cha yu'? inki.
Re' Saúl je' wili xuq'or:
Re' hin q'e' ti' k'ahchi' nuk'ulum re' taqe i aj filisteo k'ahchi' keeb' chi q'aq'inik wuuk'. Eh re' hin i nupahqaaj naq ree Dios chib'ih i naa nub'anam, ma' xiruchaq'weej taj, ni xata panuwiriik xuk'uhtaaj cho weh, ni xata ruuk' kichii' taqe i jalal ruq'oral, ruum i re' xat nuq'oreej i hat reh chi nee naq'or weh chib'ih i naa nub'anam, inki.16Eh re' Samuel je' wili i xuq'or:
¿Chib'ih reet noq inapahqaaj weh i hin? Re' hat aweht'al chik chi xat rukanaa' cha wutkeel i Dios xsutinik chi ma' raaj ta chik awach, inki.17Re' QaJaaw Dios k'ahchi' rub'anam chaa wuuk' i ruq'orom chaloq re' i xnuq'or aweh i hin ruuk' nuchii'. Re' reh xq'uchwik awajaawriik chi reyil re' chik i David awuch'ihil xuyeew rajaawriik chi reyil.18Re' hat ma' xanimaj taj i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios, eh ma' xa a'n ta wo' hoq noq xuq'or aweh chi naa asacham kiwach taqe i aj Amalec ruum i re' xresaj awajaawriik chi reyil yu'naak.19Re' QaJaaw Dios naa kaat ruq'asam i hat awuch'ihil taqe i awuch aj Israel pan kiq'ab' i aj filisteo. Eh re' hat awuch'ihil taqe aawak'uun naa awihiik wuuk' i iqal Re' i QaJaaw Dios naa wo' rukanaam pan kiq'ab' i aj filisteo aa soldado taq i hat aj Israel, inki.20Re' Saúl q'e' wo' naq nimlaj winaq ma' k'isiin xyo'jik noq xrib'iraj chib'ih i xuq'or i kamnaq Samuel. Xqehb'ik wach ak'al, xama' xta chik k'isinoq raansil ruum ma' runik'eem ta naq chik wach ruwa' ruhaa' chi q'iij chi aq'ab'.21Eh noq xrilow ixoq chi ma' xta chik k'isinoq raansil i Saúl xujil i koq riib' ruuk' je' wili xuq'or reh:
Re' hat reey re' hin, hin amoso xnub'an aha' wilik i xaq'or weh atoob' ta xnuyeew wiib' pankimik chub'aan.22Eh re' hin i nuq'or aweh chi chak'ulaa' i naa nuq'orom aweh. Re' hin neenuyeew k'isinoq awa' ahaa' reh chi neen k'ulik ak'ux reh chi nee tiooj chawach ruuk' ab'eeh, inki.23Re' Saúl ma' xraaj ta naq rub'anam ruwa' ruhaa', xa re' taqe i kikamanik ruuk' ruch'ihil ixoq kow xkiq'or reh chi xub'an ruwa' ruhaa'.
Je' re' noq xwuktik johtoq wach ak'al xutzunaa' riib' nah ch'aht.24Eh re' ixoq xukansaj i jinaj q'ina' laj k'isa wakax wilik parupaat. Eh xuyuq' paam i arina reh chi xuyejaa' jinaj i suq laj kaxlanwi'k.25Chi riij i re' xuk'am reje reh i reey Saúl je' wo' keh i kikamanik ruuk' reh chi xkik'ux. Eh noq kianam chik kiwa' kihaa' xiooj chupaam aq'ab' re' re'. Re' taqe i aj filisteo ma' xkich'ikaa' ta kik'ux ruuk' i David1Re' taqe i aj filisteo xkimol wach i ki soldado ar Afec. Eh re' taqe i aj Israel ar xkimol kiib' Jezreel wilik wii' i k'achlik haa'.2Eh noq re' taqe i k'amal b'eeh chi kixilak i aj filisteo chi q'aq'inik chi kich'uhqaal wilik jinaj miil chi kiib' i soldado, wilik i jinaj siento chi kiib'. Eh re' David ruch'ihil taqe i ru soldado xam b'eeh taqe reje ruch'ihil Aquis.3Re' taqe k'amal kib'eeh i aj filisteo je' wili i xkiq'or:
¿Chib'ih inki a'n ayu' i aj hebreo wili? inki taqe.
Re' reey Aquis je' wili i xuq'or:
¿Mi ma' nawil re' chi re' i David i wili i raj kamanoom naq i Saúl wilik chi reyil ar Israel? Re' reh wilik q'iij, wilik haab' rokiik wuuk', ma' xtaj i yiib' wach rub'anam i ruq'ahxiik cho wuuk' ayu', xa ko je' wo' yu'naak, inki.4Xa re' la' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo chalik kik'aah chinaah i Aquis je' wili xkiq'or reh:
Re' hat cha q'or reh i David chi sutinoq reje chupaam i ye'aab' xayeew reh ma' ruk'ul taj chi nenooj chiqiij panq'aq'inik, ruum nee-oq inche sutinik chi ixowan qawach panq'aq'inik. Ru q'iij re' k'ahchi' rusik'im chi naakooj rukansam i hoj, noq neerib'iraj i ru reey neensuuqb'ik ruk'ux neenk'amarik pansuqkiil ruum.5Re' hoj qeht'al chi chi riij wo' i David wilik xkian kisoon kitz'uuy noq xkiq'or chi je' wili:
Jinaj miil xukansaj i Saúl, eh lajeeb' miil i xukansaj i David, inki taqe.6Eh noq xrib'iraj chi je' re' i reey Aquis xuyuq'eej ruuk' i David je' wili xuq'or reh:
Re' hin parub'ihnaal i k'achlik Dios i nuq'or aweh i korik chi q'e' imponik chi nuwach ana'ojb'al i na a'n jank'al ti chalik wuuk' ayu'. Re' hat ma' xtaj i yiib' wach a'nam chi nuwach, xa re' la' ma' suq tankilow i aj filisteo chi wilkaat ayu'.7Yu'naak neerub'an chi nee wo' chik tiooj pana ye'aab' chi suq ak'ux reh chi ma' xtaj i neen qa'an chi ma' nee ta imponik chikiwach i re', inki.8Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Aquis:
¿Chib'ih jariik i ma' holohik taj nub'anam? ¿Chib'ih jariik i nub'anam i nuchaliik awuuk' chi ma' nee ta ruyee riib' chi nee kinooj chi q'aq'inik kuuk' i ki-ixowanik awach i hat wajaaw i nureey? inki.9Re' i Aquis je' wili i xuq'or reh i David:
Korik re' hat q'e' imponik chi nuwach ana'ojb'al je' cho hat ruánjel i QaJaaw noq inwilow, xa re' la' re' taqe i k'amal kib'eeh i aj filisteo je' wili xkiq'or weh chawiij: Ma' ruk'ul taj chi neenooj chi q'aq'inik chiqiij, inki taqe.10Je' re' noq i nuq'or aweh chi i iqal kowahq'eq xa re' wach neetiwuktik reje nee tiooj nee wo' nak'am reje chawiij taqe i rumoso aawajaaw aareey re' wo' taqe ak'amam cho chawiij, inki.11Eh kowahq'eq chi junwaar re' David xuk'am wo' taqe reje i winaq ruch'ihil xsutinik wo' chik reje pan kiye'aab' i aj filisteo. Eh re' taqe i aj filisteo xiooj reje chikiwach ar Jezreel. Re' David xub'an keh i aj Amalec1Eh re' David ruch'ihil taqe i winaq paroox q'iij xi ponik ar pan tinamit Siclag re' taqe i aj Amalec kichopom chik naah i tinamit Siclag, je' wo' i ye'aab' Neguev. Eh ma' xta chik i xkikanaa' chupaam i tinamit Siclag, eh xkiqop ruq'aq'al.2Eh xkichop wo' taqe reje ixoq, je' wo' chu'nchel i wilkeeb' ar taqe i winaq chi nimaq chi kok' taq xkik'am reje pan kitinamiit, xa re' la' ma' jino'q i xkikansaj.3Noq re' i David haa' taqe i winaq ruch'ihil xokik chupaam i tinamit xponik rureq chi k'atooj, eh chi xik'amarik reje haa' i ki'ib' chi rixoqil, je' wo' taqe i rak'uun rixq'uun.4Eh re' David haa' taqe i ruch'ihil xtohq'ik kik'erem kichii' chi oq'ik korehtaal xi kahnik chi ma' xta chik k'isinoq kaansil.5Eh xkikoj wo' rehtaal chi xk'amarik reje haa' i ki'ib' chi rixoqil i David re' Ahinoam i aj Jezreel, re' Abigail aj Carmel, re' irukanab' kahnoq i kamnaq Nabal.6Re' David ma' k'isiin ta xtib'ik ruk'ux ruum re' tinamit xkiq'or chi naa kiye'em chi ab'aj ruum chi kiju'junaal xan yot'ik chik i kánima ruum i xkik'ul i kak'uun kixq'uun. Xa re' la' re' David ruuk' i raJaaw i ruDios ruyeew ruk'ux7Eh re' David je' wili i xuq'or reh i Abiatar k'amal kib'eeh i aj tiij rak'uun i Ahimelec:
Cha a'n otob'il weh chak'am cho weh i Efod re' aso', inki. Re' i Abiatar xuyeew wo' reh.8Re' David xupahqaaj parutiij ree Dios je' wili i xuq'or:
Jaaw ¿Mi neerub'an chi neenutahqeej taqe reje i aj Amalec reh chi nee taqe nooj nuchop? inki.
Eh je' wili i xq'orarik reh ruum i QaJaaw:
Neerub'an chi nee tiooj konee taqe nareq wach b'eeh, eh korik chi neenako'leej taqe i xkichop reje, inki.9Je' aj re' noq xooj i David ruch'ihil taqe i waqiib' siento chi soldado chi kisik'ariik taqe i aj Amalec. Eh noq xi ponik aha' wilik wii' i nim ha' Besor rub'ihnaal.10Ar xi kahnik taqe i ki'ib' siento chi soldado ruum xiq'uhtik chi ik'ik chupaam i nim ha'. Eh re' i kijib' siento xiooj chi riij i David.11Re' taqe i winaq ruch'ihil i David jinaj i winaq aj Egipto xkireq pamb'eeh xkik'am reje chuwach i David xkiyeew ruwa' ruhaa'.12Eh xkiyeew wo' reh i kaxlanwi'k re' ruuk' i higo, xkiyeew wo' reh i suq laj kaxlanwi'k re' ruuk' i uuva korjinaq wii'. Re' aj Egipto re' re' xk'ulik ruk'ux ruum ixib' q'iij ixib' aq'ab' naq chik rutohq'iik rukuyum ruwa' ruhaa'.13Eh re' David xupahqaaj reh i aj Egipto chi je' wili:
¿Awach apatroon? ¿Aha' ti chalik? inki reh.
Re' i aj Egipto je' wili chaq'wik xub'an:
Re' hin, hin aj Egipto hin rumoso jinaj i winaq aj Amalec, xa re' la' ixib' q'iij hin ruq'eb'em kahnoq i nupatroon ruum xinchop chi yowab'jik.14Re' hoj xoj ponik ar Neguev, re' wilkeeb' wii' Cereteo. Eh xoj ponik wo' ar Judá, je' wo' Neguev wilkeeb' wii' i aj Caleb. Eh xqak'at wo' hoq i tinamit Siclag, inki.15Re' David xupahqaaj reh i aj Egipto chi je' wili:
¿Mi nee naq kinak'am reje kuuk' i ajileq' re' re'? inki.
Re' i aj Egipto je' wili i xuq'or: Wila' xaq'or weh i korik parub'ihnaal i QaJaaw chi ma' nee ta kinakansaj, eh chi ma' nee ta kinaq'asaj pan q'ab' i nupatroon neetinuk'am reje kuuk', inki.16Eh re' winaq re' re' xuk'am wo' reje i David i wilkeeb' wii' i ajileq' re' re', eh re' taqe i aj Amalec xa aha' kitukem kiib' chupaam i ye'aab' re' re' ninq'iij, wi'k, xohk'rik inki a'n ruum yohb'aal wach k'ihaal i xa chib'ih jariik i xkelq'aaj cho pan kiye'aab' i aj filisteo, pan kiye'aab' i aj Judá.17Re' David xitoq'aa' q'aq'inik kuuk' kowahq'eq, eh korehtaal xokik i q'iij, eh kuxik rukansam chi kunchelaal, xa re' wo' chik taqe i kijib' siento chi kok' k'ijool xiko'ljik re' xkimol chi elik chi riij taqe i cameyo.18Re' David xkuxik wo' chik ruq'uchum keh i aj Amalec nik' k'ihaal i xkelq'aaj chaloq. Eh xuq'uch wo' keh i ki'ib' chi rixoqiil.19Re' David xuq'uch wo' chik cho keh i aj Amelec nik' k'ihaal i xponik kelq'aaj. Eh ma' jino'q wo' keh i nimaq kiristianu' i kok' ak'un xkahnik kuuk' xuq'uch wo' chik chaloq i David chu'nchel.20Eh xuq'uch wo' chaloq i chu'nchel i tentzun, je' wo' taqe i wakax, re' taqe i kib'esanik cho keh taqe i chikop je' wili inkiq'or: Chu'nchel i wili xrehchaaj chee David, inki taqe.21Noq xponik i David aha' xi kahnik wii' i kiib' siento chi winaq xi kahnik chi chii' i nim ha' Besor, ruum kiq'uhtiik. Re' keh xi elik cho chi k'ulariik i David je' wo' chi kik'ulariik taqe ruch'ihil, eh re' i David xujil i koq riib' kuuk' xuyeew rusuqkiil kik'ux.22Xa re' la' wilik chi kixilak i xiooj chi riij i David ma' holohik taj i kina'ojb'al je' wili i xkiq'or reh i David: Re' taqe i winaq wili ma' xi ponik ta chiqiij, ma' ruk'ul taj chi nee nayeew i chib'ih keh re' ruuk' xqaq'uch chaloq. Xa re' wo' hoq i kehk'een, i kiha'lak'uun neerub'an chi nee naaq'asaj keh, inki taqe.23Xa re' la' re' David je' wili i xuq'or:
Re' taq i hat wamigo maa kapaaj taq rub'aan i je' re', ruum chu'nchel i re', re' i QaJaaw Dios xye'wik reh panqaq'ab', re' wo' xko'linik qeh pan kiq'ab' taqe i xi k'amwik i chib'ih qeh.24Re' taq inaq'or ma' awach taj i nee ruk'ul ruk'ux, ruum noq inch'aq'arik i chib'ih jariik. Nik' k'ihaal inkik'ul i kiooj chi q'aq'inik, je' wo' re' k'ihaal inkik'ul i kikahnik chi rucha'jaljiik i kitz'a'amb'aal, inki.25Chupaam i q'iij re' re' xtohq'ik cho rub'aan i re', eh je' re' i xkian chi jumpech i aj Israel.26Eh noq xponik i David ar Siclag wilik xutaq'aaj reje keh i ramigo, je' wo' keh i mama' winaq aj Judá i re' ruuk' i xuq'uch cho keh i aj ixowaal. Eh je' wili i xutaq'aaj reje ruq'orariik keh: K'isiin taq akooch wili re' ruuk' i xnuq'uch cho keh i ki-ixowanik wach i QaJaaw Dios, inki.27Eh xutaq'aaj wo' reje kikooch i wilkeeb' Bet-el, i wilkeeb' Ramot i wilkeeb' Neguev, i wilkeeb' Jatir,28je' wo' re' wilkeeb' Aroer, i Sifmot, i Estemoa.29Eh je' wo' wilkeeb' Racal, je' wo' i wilkeeb' paruyuq'ul i tinamit Jerameel, je' wo' wilkeeb' pankiyuq'ul i aj ceneo.30Eh xutaq'aaj wo' kikooch i wilkeeb' ar Horma, je' wo' wilkeeb' Corasán, je' wo' wilkeeb' Atac.31Eh xutaq'aaj wo' kikooch i wilkeeb' Hebrón, je' wo' chupaam chu'nchel i ye'aab' xwihik wii' i David ruch'ihil taqe i winaq xi ponik chi riij. Re' rukimiik i Saúl ruch'ihil taqe i rak'uun1Re' taqe i aj filisteo xkian i q'aq'inik kuuk' i aj Israel. Eh re' aj Israel xkimol chi elik chikiwach. Eh ma' k'isiin i aj Israel xkikansaj chinaah i yuuq' Gilboa.2Re' taqe i aj filisteo xkajimaj reje i Saúl eh xkikansaj ixib' chi rak'uun, je' wili kib'ihnaal: Jonatán, Abinadab, Malquisúa.3Eh chayeew i peleto inki a'n reje chi riij i Saúl, eh re' taqe i aj filisteo xkireq ruuk' kiflecha i Saúl, eh ma' k'isiin ta xchalik ruyo'jiik.4Eh je' wili i xuq'or reh ink'amwik reh i ruch'ihch':
Kinakansaj i hat ruuk' ach'ihch'. Re' hin ma' inwaaj ta chi re' taqe i aj filisteo aj mahk neekikansanik weh, eh nee kinkikaqse'laaj, inki.
Eh re' ink'amwik reh i ruch'ihch' ma' xraaj taj ruum ma' k'isiin i ruyo'jiik. Eh re' i Saúl xuchop i ruq'aslaj ch'ihch' xukut riib' chinaah.5Noq xril chi xkimik i Saúl ink'amwik reh i ruch'ihch' xukut wo' riib' i reh chinaah ruq'aslaj ch'ihch', junkimiik ruuk' i Saúl noq xkimik.6Je' re' i kimik xuk'ul i Saúl chupaam i q'iij re' re' ruch'ihil taqe ixib' chi rak'uun, ruch'ihil ink'amwik reh i ruch'ihch'. Eh xikimik wo' chu'nchel i winaq ruch'ihil.7Eh re' taqe i aj Israel wilkeeb' juntar yuuq' wilkeeb' chi juntar i nim ha' Jordán. Xkilow chi re' i ki soldado i kuch aj Israel xkimol chi elik. Eh xkib'iraj chi xkimik i Saúl ruch'ihil taqe i rak'uun, re' keh xkikanaa' kahnoq i kitinamiit xkimol chi elik. Re' chik taqe i aj filisteo xi okik chi patinik pan kiye'aab'.8Eh chi junwaar chik re' taqe i aj filisteo xiooj chi rumolariik i chib'ih keh i kamnaq. Eh xponik kireq i ruti'jolal i Saúl ruch'ihil taqe i kiti'jolal i ixib' chi rak'uun chi kutulkeeb' chinaah i yuuq' Gilboa.9Eh xkiyok' i ralaq i Saúl xkik'am reje taqe i ruch'ihch' reh q'aq'inik, eh xkitaq'aaj i taqareel chupaam chu'nchel i kitinamiit i aj filisteo reh chi naa kiq'orom rib'iral ar chib'ih i xk'ularik eh xkiq'or wo' rib'iral chupaam i rupaat i kitz'aqoj tiyoox.10Chi riij i re' xkit'uyaa' i ruq'aslaj ch'ihch' i Saúl chupaam i rupaat i kitz'aqoj tiyoox Astarot. Eh xkit'uyaa' i ruti'jolal chinaah i koraal tz'aq wilik Bet-sán.11Noq xkib'iraj rib'iral taqe i aj Jabes wilkeeb' Galaad chi re' taqe i aj filisteo xkikansaj i Saúl.12Chu'nchel i kowlaj winaq xkimol reje kiib', jinaj aq'ab' xib'ehik reje xponik kesaj i ruti'jolal i Saúl chinaah i koraal tz'aq Bet-sán, ruch'ihil i kiti'jolal i ixib' chi rak'uun. Eh xkik'am chaloq Jabes ar xkik'at.13Eh ar xkimuq'aa' irub'aqil Jabes chi ri'sil jinaj i chee'. Chi riij i re' wuquub' q'iij ma' xkian ta kiwa' kihaa'.
Bible Society in Guatemala