1 Куг17
1Филистим-влак сарзывийыштым сарлан чумыреныт. Нуно Иуда мландысе Сохо олаште погыненыт да Ефес-Даммимыште, Сохо ден Азека коклаште, стан дене шогалыныт.2Саул ден израильтян-влакат погыненыт да Тумо лапверыште стан дене верланеныт, филистим-шамыч ваштареш сарлан ямдылалтыныт.3Филистим-влак ик курык тайылыште, израильтян-шамыч весыште шогеныт, а нунын коклаште лапвер лийын.4Филистим стан гыч шкетын кредалше сарзе лектын шогалын. Тудо Геф ола гыч лийын, лӱмжӧ Голиаф улмаш. Кӱкшытшӧ тудын куд кынергут да ик шеч лийын. 5Вуйыштыжо той ӧшлӧк, ӱмбалныже колшӱмла койшо той тувыр лийын. Тувырын нелытше вич тӱжем сикль улмаш.6Йолыштыжо – той йолвургавыртыш, ваче шеҥгелныже той керде кечен.7Умдо вурдыжо – куымо станын навуйжо гай, а кӱртньӧ кошаргыже кудшӱдӧ сикль нелытан лийын. Тудын ончылныжо авыртыш нумалшыже ошкылын.8Голиаф шогалын да рат дене шогышо израильтян-влаклан кычкыралын: «Молан те кредалаш лектын шогалында? Мый филистим омыл мо, а те – Саулын кулжо?! Шке кокла гычда ик еҥым ойырен налза, да тек тудо мый декем вола.9Тудо мый денем кредал кертеш да мыйым пуштеш гын, ме тендан кулда лийына. А мый тудым сеҥем да пуштам гын, тунам те мемнан кулна лийыда да мыланна тарзыланаш тӱҥалыда».10Тиде филистим еҥ эше каласен: «Таче мый израиль сарзывийым вожылмашке пуртем. Мыйын ваштарешем иктаж еҥым колтыза – ме коктын кредалына».11Саул да чыла израиль сарзе тиде филистим еҥын мутшым колыныт да пеш чот лӱдыныт.12Давид Иуда мландысе Вифлеем гыч ефрафян Иессейын эргыже лийын. Иессейын кандаш эргыже улмаш. Саул вуйлатыме годым Иессей чыла пӧръеҥ коклаште эн кугу ийготан шоҥгыеҥ лийын.13Тудын кугурак кум эргыже Саул дене пырля сарыш каеныт. Нунын лӱмышт: кугужын – Елиав, кокымшыжын – Авинадав да кумшыжын – Шамма.14Давид эн изи лийын. Нине кум изак-шоляк Саул дене каеныт,15а Давид, Вифлеемыште ачажын шорыкшым кӱташ манын, жапын-жапын Саул деч мӧҥгыжӧ коштын.16Тиде филистим еҥ тыге нылле кече кажне эрдене да кастене израильтян-влак ончыко лектеден.17Иессей Давид эргыжлан каласен: «Ик ефа пуштылмо пырчым, тиде лу киндым нал да изат-влаклан станышкышт содоррак намиен пу,18а тиде лу туарам – тӱжемвуйлан. Тыгак изат-шамычын тазалыкышт нерген пален нал, нунын деч иктаж уверым кондо.19Изат-влак Саул да моло израильтян дене пырля Тумо лапверыште улыт да филистим-влак дене кредалаш ямдылалтыт».20Давид эрдене эр кынелын, шорыкшо-влакым вес кӱтӱчылан коден да, нумалтышым налын, ачажын кӱштымыж семынак корныш лектын. Сарзе-влакын рат дене шогалмышт да кычкырлен кредалаш лекмышт годым тудо станыш миен шуын.21Израильтян ден филистим-влак икте-весышт ваштареш шогалыныт улмаш.22Давид шке нумалтышыжым арвер-йӧрварым оролышо сарзылан коден да радам дене шогышо-влак деке куржын, изаж-шамыч дене саламлалтын, тазалыкышт нерген йодын.23Кунам тудо нунын дене кутырен, шкетын кредалше сарзе, Геф ола гыч филистим Голиаф, филистим радам гыч ончыко лектын шогалын да адак шке шомакшым ойлен. Давид тидым колын.24Израильтян-влак, тиде еҥым ужмеке, пеш чот лӱдыныт да тудын деч куржыныт.25Нуно икте-весыштлан ойленыт: «Ужыда ончык лектын шогалше тиде еҥым? Тудо Израильым шӱктараш лектын. Иктаж-кӧ тудым пуштеш гын, кугыжа тудлан пеш шуко поянлыкым пӧлекла да шке ӱдыржымат марлан пуа, тыгак Израильыште ачажын урлыкшым йозакым тӱлымӧ деч эрыканым ышта ыле».26Воктене шогышо еҥ-влак деч Давид йодын: «Кӧ тиде филистим еҥым пуштеш да Израиль ӱмбач шӱктарымашым кораҥда, тудлан мом пуат? Тиде пӱчдымӧ филистим шкенжым кӧлан шотла, кузе тудо илыше Юмын сарзывийжым шӱктараш тоштеш?!»27Давидлан калык ончычсо семынак ойлен: теве мом-мом пуат тудо еҥлан, кӧ Голиафым пуштеш.28Давидын еҥ-влак дене мом кутырымыжым Елиав изаже колын да тудлан сырен кудалтен. Тудо каласен: «Молан тышке толынат? Изи шорык кӱтӱнам ир мландыште кӧлан коденат? Мый шкендым кӱш шындыметым да шӱм-чонетын осал улмыжым палем: тый кредалмашым ончалаш толынат».29Давид вашештен: «Мом мый тугайым ыштенам? Кутырашат ок лий мо?»30Изаж деч тудо вес еҥ деке савырнен да адакат шке йодышыжым пуэн. Калык тудлан ончычсо семынак вашештен.31Давидын ойлымо шомакшым колыныт да Сауллан каласеныт. Тудо Давидым шкеж деке ӱжын.32Давид Сауллан каласен: «Тек нигӧат тиде филистимлан кӧра вуйым ок саке. Тыйын тарзет кая да тудын дене кредалеш».33Саул Давидлан каласен: «Тый тиде филистим ваштареш кредалаш лектын от керт: тый эше рвезе улат, а тудо – самырык годсекак сарзе».34Давид Сауллан каласен: «Тыйын тарзет шке ачажын шорыкшым кӱтен. Кунам лев але маска толын да кӱтӱ гыч шорыкым наҥгаен,35мый тудым поктен куржынам, ӱмбакше кержалтынам да умшаж гыч вольыкым шупшын налынам. А янлык ӱмбакем кержалтын гын, мый тудым, оҥылашыж гыч кучен, перен пуштынам.36Тыйын тарзет левымат, маскамат пуштеден. Мо нунын дене лийын, тиде пӱчдымӧ филистим денат тидак лиеш, вет тудо илыше Юмын сарзывийжым шӱктара. [Израиль ӱмбач шӱктарымашым кораҥдаш манын, мылам лекташ да тудым пушташ ок лий мо? Тиде пӱчдымӧ шкенжым кӧлан шотла?!]»37Давид эше ешарен: «Лев ден маска деч утарен кодышо Господь мыйым тиде филистим еҥын кидше дечат утарен кода». Саул Давидлан каласен: «Кай, тек Господь тый денет лиеш».38Саул Давидлан шке сарлык вургемжым пуэн: вуйышкыжо той ӧшлӧкым упшалтен, ӱмбакше кӱртньӧ тувырым чиктен.39Вургем ӱмбач Давид кердан ӱштым ӱшталын да коштын ончен, вет тудо тыгай вургемлан тунемын огыл. Вара Сауллан каласен: «Мый тидын дене коштын ом керт, тунемын омыл». Давид чыла тидым кудашын.40Давид кидышкыже шке пондыжым налын, изи эҥер гыч вич яклака кӱм ойырен да пеленже улшо кӱтӱчӧ шувышышкыжо пыштен. Кидешыже шувышым да кӱм кышкыме шӱштӱштым кучен, тудо филистим ваштареш лектын.41Филистим еҥат тарванен, Давид деке лишемын. Тудын ончылныжо авыртыш нумалше еҥже ошкылын.42Давидым ужмеке, филистим тудын ӱмбаке игылтын ончалын, вет рвезе эше пеш самырык, чевер чуриян да йытыра тӱсан лийын.43Филистим Давидлан каласен: «Мо тый мыйын ӱмбакем тоя [да кӱ дене] толат? Мый пий улам мо?» [Давид вашештен: «Уке, тый пий дечат ударак улат!»] Филистим Давидым шке юмыж-влак лӱм дене карген.44Тудо Давидлан каласен: «Тол тышке, мый капетым кайык ден янлык-влаклан пуэм!»45А Давид филистимлан вашештен: «Тый ваштарешем керде, умдо да авыртыш дене толат, а мый ваштарешет Господь Саваофын лӱмжӧ дене мием. Тудо тыйын шӱктарыме Израиль сарзывийын Юмыжо улеш.46Таче тыйым Господь мыйын кидышкем пуа. Мый тыйым пуштам да вуетым руал ойырем. [Колышо капет ден] филистим сарзе тӱшкан колышо капыштым кайык ден янлык-влаклан пуэм. Тунам Израильыште Юмо улмым уло мланде пален налеш.47Тыште улшо-влак чылан пален налыт: Господь керде да умдо дене огыл утара. Тиде Господьын сарже – Тудо тендам мемнан кидыш пуа».48Кунам Голиаф Давид деке лишемаш тӱҥалын, Давидат тудын ваштареш филистим сарзе-влак могырыш куржын.49Вара Давид кидшым шувышышкыжо чыкен, тушеч кӱм луктын да шӱштӱштыж дене шолен колтен – кӱ филистимын саҥгашкыже логалын да тудым шӱтен. Голиаф мландымбаке кумык шуҥгалтын.50Тыге Давид филистимым кӱм кышкыме шӱштӱштӧ да кӱ полшымо дене сеҥен. Тудо филистимым керде деч посна йӧрыктен, тудым пуштын.51Давид Голиаф деке куржын миен да воктекше шогалын. Лодак гыч тудын кердыжым луктын, филистимым шуралтен да вуйжым руалын ойырен. Филистим-влак, шке патырыштын колымыжым ужын, куржыныт.52Тунам Израиль ден Иуда пӧръеҥ-влак тарваненыт да чот кычкырен филистим-шамычым лапвер деке шумеш, Екрон капка марте, поктен каеныт. Шаарим корнымбалне филистим-влакын колышо капышт Геф ден Екрон марте киеныт.53Поктен кайымышт деч вара пӧртылмеке, израиль эрге-влак филистим-шамычын станыштым толеныт.54Давид Голиафын вуйжым налын да Иерусалимыш намиен коден, а саргуралжым шке омашышкыже пыштен.55Голиаф ваштареш лекше Давидым ужмеке, Саул сарзывуй Авенир деч йодын: «Авенир! Тиде рвезе кӧн эргыже?» Авенир вашештен: «Тыйын илышет дене товатлем, кугыжа – мый ом пале».56Кугыжа каласен: «Тугеже йод, кӧн тудо эргыже».57Давидын филистим еҥым сеҥен толмекше, Авенир тудым Саул деке вӱден конден. Голиафын вуйжо Давидын кидыштыже лийын.58Саул тудын деч йодын: «Рвезе, тый кӧн эргыже улат?» Давид вашештен: «Вифлеем гыч Иессей тарзетын эргыже».
Institute for Bible Translation, Finland