Read San Mateo 1

San Mateo1

Kyb'iju' tyajilb'en Jesukrist

¹Atzu' tz'ib'a'na' kb'iju' tyajajil Jesukrist toju' u'j lu, xi' tzaja' tyajil ti'j Dab'i ex ti'j Ab'raam:²A Ab'raam tma'n Isaak, atzun Isaak tman Jakob', atzunte Jakob' tman Juda kyuk'i'lju' titz'in.³A Juda tman Pares ex Sara, Tamar tb'iju' ttxu. Atzun Pares tman Esron, atzunte Esron tman Aram.⁴A Aram tman Aminadab', atzun Aminadab' tman Naason, atzunte Naason tman Salmon.⁵A Salmon tman B'oos, atzun ttxu Raab' tb'i. A B'oos tman Ob'ed, atzun ttxu Rut tb'i. Atzunte Ob'ed tman Isay.⁶A Isay tman nimaqkawil Dab'i.
Atzun Dab'i tman Salomon, a ttxuju' t-xu'jilb'en Uriy.⁷A Salomon tman Rob'oam, atzun Rob'oam tman Ab'iy, atzunte Ab'iy tman Asa.⁸A Asa tman Josapat, atzun Josapat tman Joram atzunte Joram tman Usiy.⁹A Usiy tman Jotam, atzun Jotam tman Akas, atzunte Akas tman Esekyiy.¹⁰A Esekyiy tman Manases, atzun Manases tman Amon, atzunte Amon tman Josiy.¹¹A Josiy tman Jekoniy exqe' titz'in toju' tq'ijlalil tej kyb'ajx q'i'nju' aj Israel toj yajb'il B'ab'ilon.

¹²Tb'ajlenxiju' yajte'n kyi'ju' aj Israel, a Jekoniy tman Salatyel, atzunte Salatyel tman Sorob'ab'el.¹³A Sorob'ab'el tman Ab'yud, atzun Ab'yud tman Elyakyim, atzunte Elyakyim tman Asor.¹⁴A Asor tman Sadok, atzun Sadok tman Akim, atzunte Akim tman Elyud.¹⁵A Elyud tman Eleasar, atzun Eleasar tman Matan, atzunte Matan tman Jakob'.¹⁶A Jakob' tman Jse, aju' tchmil Mariy ok te ttxu Jesus, aju' Krist.

¹⁷Ten kyajlajoj wuq kyajajil xjal tzajx ti'j Ab'raam tzmax tulkanun ti'j Dab'i, kyajlajojtl tzajx ti'j Dab'i ex ul kanun toju' tq'ijlalil tej kyb'ajx q'i'n aj Israel B'ab'ilon, ex kyajlajojtl tzajnix toju' q'ij lu ul kanun tzmax tej titz'ji Krist. Titz'jlen Jesukrist (Lc 2.1-7)

¹⁸Iky titz'jlen Jesukrist kjalu: ojetoq b'entti'j tu'n tmje Mariy tuk'i'l Jse, aju' ttxu Jesus; na'mxtoqtzun kymje tuk'i'l Jse tej toktiqan twi' Jesus tu'n tipumal Xewb'aj Xjan.¹⁹Tetzunj tb'inte Jse, kub' t-xima'n tu'n tkyaj ttzaqpi'n Mariy toj ewaj; qu'n tnik'alxi'xtoqti'j Jse ex myatoq tajb'il tu'n tel tch'ixaw Mariy.²⁰Ma'toqtzun kub' t-xima'n Jse tu'n tkyaj ttzaqpi'n tej mixnab'en tkub' tyek'u'ntib' jun tanjl Qman Dyos toj twatl ex tzaj tma'n te: Jse, tyajajil Dab'i, lalun xob'a tu'n tokju' Mariy te t-xu'jila, qu'n aju' ne'ẍ iqa'n twi' tu'n, tu'n Xewb'aj Xjante'.²¹Ajtzun titz'jiju' tal k'okyel tq'o'na tb'i Jesus, k'okyelju' tb'i ikju' qu'n a kklolteju' ttanam teju' il, chi anjl.

²²B'aj tkyaqilju' lu, qu'n tziya'ntl tu'n Qman Dyos tu'nelju' t-sanjelal kjalu:

²³Kjel ch'onwi'yixju' qpoj ex k'itz'jel jun tal, Manwel tb'iju' ne'ẍ k'okyel, chij.
(a tz'elpuna'ju' ati Qman Dyos quk'i'l)

²⁴Tetzunj tjaw k'asjiju' Jse, tb'inchaju' tchaq' tanjl Qman Dyos te, ex tk'amju' Mariy te t-xu'jil.²⁵Min kub'kẍenajte Mariy tuk'i'l Jse, ultzun itz'ji tal, ex okq'o'n tb'i Jesus tu'n Jse. E'pon ajnab'lil te tjawetzq'ij ka'yilte Jesus

¹Tej titz'ji Jesus toj tnam B'elen toj ttx'otx' Judey, atoq nimaqkawil Erodes inkawin. E'pon junjun ajnab'lil te tjawetzq'ij toj Jerusalen,²ex xikyqani'n tpakb'alil kjalu:
—¿Ja tu'me'l ta'ju' nimaqkawil sitz'j kye aj Juda? Qu'n maqile' che'w xjawu'l ex maqotzaje' k'ulul te, chechij.

³Majx jaw xob'ju' nimaqkawil Erodes tej tb'inteju' lu, kyuk'i'lxi' najlqe' toj Jerusalen.⁴Tchaq'tzun nimaqkawil tu'n kytxket kykyaqilju' kynejel pale exqe' xnaq'tzal kawb'il, ex xitqani'n kye jatu'me'l k'itz'jela'ju' Krist.⁵Xi'tzun kytzaq'we'n te:
—Atzu' toj B'elen toj ttx'otx' Judey, qu'n ikju' tz'ib'a'n tu'n t-sanjelal Qman Dyos kjalu:

⁶Atzunta B'elen, toj tx'otx' Juda, mya tal b'o'sta kyxolju' nimaqtnam toju' tx'otx' lu; qu'n toja k'eletza' jun kawil kẍaqlulteju' ntaname' Israel, chiju' tz'ib'a'n, chechij.

⁷E'tzajtzun ttxko'n Erodes ajnab'lil toj ewaj, ex tb'i kye alkyexi'x q'ij tkub' tyek'u'ntib'ju' che'w.⁸Lwiyxi'xtzun exi' tchq'o'nju' ajnab'lil B'elen, ex xitma'n kye:
—Kukxi'ye' atzu', ex che xjelune' tiju' k'wal sitz'j: ajtzun tel yal kyu'ne', ktzajel kyma'ne' weye'; tu'n nxi' ch'inwe' k'ulul te, chij.

⁹Tetzunj kyb'inte ajnab'lil tyolju' nimaqkawil exi'tzuntz. Atzunju' che'w kyil tjatz, xikyka'yi'n nejlitoq kywitz, ex tzmaxtzu' we'ya' tib'aju' najb'il jatoq ta'ju' ne'ẍ.¹⁰Majx etzalaju' ajnab'lil b'a'nxi'x tej kyka'yintelju' che'w.¹¹Eb'jo'kxtzuntz tuja, kyilju' ne'ẍ tuk'i'l Mariy aju' ttxu, e'kub' mejetzuntz ex ek'ulun teju' ne'ẍ. Jatztzun kyiq'i'n q'anpwaq, sturak ex mir toju' tkb'el ex kyaj kyoyi'n te.¹²Tzajtzun q'ma'n kyeju' ajnab'lil toj kywitzik' tu'n Qman Dyos tu'n lalun tz'anjtlkyi'j tk'etz Erodes, anjtzunkyi'j toj kytx'otx' toj juntl b'e. Exi' oq Jse toj Ejipt

¹³Kyanjlenxi'tzun ajnab'lil, kub' tyek'u'ntib' jun tanjl Qman Dyos twitz Jse toj twitz'ik' ex tma te: We'ktza iq'inxju'ya ne'ẍ tuk'i'lju' ttxu, ex kutoqa kyuk'i'l toj Ejipt. Axtzu' tenku'ya tzmax ajnmanteye' teya, qu'n tajb'il Erodes tu'n tkub' tb'yo'nju' ne'ẍ, chij.

¹⁴Textzunju' qonik'an lu, exi' tiq'i'n Jse ne'ẍ exju' ttxu toj Ejipt.¹⁵Axtzuntzu' e'kub'a' ten tzmax tkyim Erodes. B'aj ju' lu tu'n tjapunju' kyejni q'ma'n tu'n Qman Dyos tu'nelju' t-sanjelal kjalu: Toj Ejipt tzaja' ntxko'ne' nk'wale', chij. Tchaq' Erodes tu'n kykub' b'yetu' ne'ẍ

¹⁶Tetzunj tka'yinte Erodes qa ma'toq kub' sb'u'n kyu'nju' ajnab'lil, tzaj txqan ttx'u'jil, tchaq'tzuntz tu'n kykub' b'yo'n kykyaqilju' k'wal na'mtoq kyel kab'e' ab'q'i toj B'elen exqe' najb'il ti'jile, qu'n ma'toq txi' t-xima'n tq'ijlalil tej tq'manjtz te kyu'nju' ajnab'lil.¹⁷Iktzu'n japuna' q'ma'ntoqtl tu'n Jeremiy t-sanjelal kjalu:

¹⁸B'injtz tq'ojq'ojel wi'yj toj Rama, oq'e'n ex uxi'n. Atoq Rakyel intoq oq' kyi'ju' tal ex mixtoqti' ntjo'n tu'n tq'uqb'qnjtz tk'u'j, qu'n ma'toq che kyimju' tal, chiju' tz'ib'a'n. Tej tanjtzkyi'j toj Ejipt

¹⁹Tkyimlenxi'tzun Erodes, kub' tyek'u'ntib' jun tanjl Qman Dyos toj twitzik' Jse, toj Ejipt, ex tzajtma'n te kjalu:²⁰We'ktza, iq'inxju'ya ne'ẍ exju' ttxu, ex kutanjti'ja Israel, qu'n matxi' che kyimju' kyajb'iltoq tu'n tkub' kyb'yo'nju' ne'ẍ, chij.

²¹Jawtzun we' Jse ex xitiq'i'n k'wal exju' ttxu toj Israel.²²Tetzunj tb'inte qa atltoq Arkelao tk'wal Erodes intoq kawin toj Juda, tzaj xob'il ti'j tu'n t-xi' atzu'; matxi'toqtzun tzaj q'ma'n te toj witzik' tu'n Qman Dyos, xi'tzuntz toju' tx'otx' Kaliley.²³Tetzunj tpon, kub' najan toju' tx'otx' Nasaret. B'aj tkyaqil ja'lu tu'n tjapunju' q'ma'ntl tu'n t-sanjelal Qman Dyos: qa k'okyel q'o'n tb'i Jesus aj Nasaren. Tpakb'ab'l Xwan jawsal a' toj chq'ajlaj (Mc 1.1-8; Lc 3.1-9,15-17; Jn 1.19-28)

¹Tojtzu'n tq'ijlalil lu etz Xwan aju' Jawsal a' toj chq'ajlaj te Judey.²Intoq tma'n tpakb'ab'l kjalu: ¡Kutanjtzti'j kyanmiye', qu'n matxi' tzul lq'eju' tkawb'il Qman Dyos! chij.

³Atzu' yolina' t-sanjelal Dyos Isayiy ti'j Xwan tej tmante kjalu:
Nxib'i'n jun tq'ojq'ojel wi'yj njaw toj chq'ajlaj kjalu: Kyb'inchame' tb'e Qman Dyos; kyb'inchanxe' tb'e tzinun ti'j, chij.

⁴Ttz'umal kamey toq t-xb'alun Xwan tok, k'lo'ntoq tk'u'j tu'n jun piẍ tz'u'n, ẍt'ikt'u'lqe'toq twa ex toj k'ul ta'lkab'.⁵Nche ponju' xjal najlqe' toj Jerusalen ex kykyaqilju' xjal te Judey exqe' najlqe' ttziyile a' Jordan b'ilte tpakb'ab'l Xwan.⁶Intoq jaw tq'o'n a' kwiju' xjal njatz kypa'n kyil toju' a' Jordan.

⁷Tetzunj tka'yinte Xwan qa txqanju' parisey ex sadusey nche pontoq tu'ntjaw a' kywi'; xitma'n kye: ¡Tyajajil q'antin! ¿Alkye xiq'mante kyeye' qa che kletele' teju' tz'e'ysb'il witzb'aj tzul tu'n Qman Dyos?⁸Kyb'inchamju'ye' b'a'n toj twitz Qman Dyos qa kyajb'ile', tu'n tq'ancha'lin qa matxi' tz'anjtzti'j kyanmiye',⁹ex lalun kub' kximane' aye'xe' kjalu: Tyajajil Ab'raamqoqe'; qu'n jaku' b'entte' tu'n Qman Dyos tu'n kyjaw b'entju' ab'j lu te tyajajil Ab'raam.¹⁰Matxi' b'ent tten tu'n kyjaw tx'emitju' tze kyuk'i'lxi' kylok'. Tkyaqilju' tze qa min nelb'a'n twitz njaw tx'emit ex nokx toj q'aq'.¹¹Axxi'x njaw a' kywi'ye' wu'ne' tu'n tanjtzti'j kyanmiye' twitz Qman Dyos; a tzunju' tzul wi'jxi'ye' kjawil tq'o'n a' kywiye' tuk'i'l Xewb'aj Xjan ex q'aq'. Qu'n ate nimxi'x toklen kye nwitze'; mixpe'ti'xwe' woklene' tu'n txi' wi'ne' t-xajab'.¹²Tzyu'ntlju' yelb'i toj tq'ob', ex kxq'iq'il triy tu'n texju' ttxa triy. Kb'el tk'u'nju' ttriy toj k'uja, atzunju' ttxa triy kb'ajel tpati'n toj jun q'aq' mixjun nyupj, chi Xwan. Tej tjaw a' twi' Jesus (Mc 1.9-11; Lc 3.21-22)

¹³Tzaj Jesus toju' tx'otx' Kaliley ex pon tk'etz Xwan ttziju' a' Jordan, tu'n tjaw a' twi'.¹⁴Mitoqjun tajte' Xwan tu'n tjaw tq'o'n a' twi' Jesus, ape' xitma'ntlju' te:
—Ape'wtlota xjaw q'onte a' nwiye' ¿Ma xi'tzu'n nula'tla nk'etze'? chij.

¹⁵Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—B'inchamta ja'lo, tu'ntzun tjapunju' tchaq'b'il Qman Dyos qu'n, chij.
Tb'inchatzun Xwantz tej tb'inte.¹⁶Jawtzun a'tz twi' Jesus, tetzunj tjatz toj a', majx xi'jaqli kya'j ex xitka'yi'n Jesus tku'tzju' Xewb'aj Xjan naku'j jun paloms.¹⁷Tzajtzun yolin jun toj kya'j tma kjalu: Ate' nk'walju'ye' lu, k'u'jlanxi'x ex sk'o'n wu'ne', chij. Ok Jesus toj joyb'ilti'j (Mc 1.12-13; Lc 4.1-13)

¹Xi'tzun q'i'n Jesus tu'n Xewb'aj Xjan toj chq'ajlaj, tu'n tok toj joyb'ilti'j tu'n tajaw il.

²B'ajtzun kab'naq q'ij ex qonik'an tu'n Jesus mixti' wan, tzajtzun we'yajtz ti'j.³Pontzun lq'eju' tajaw il tk'etz tu'n toktq'o'n toj joyb'ilti'j, ex xitma'n te:
—Qa tk'walxi'x Dyosa, q'manxa kyeju' ab'j lu, tu'n kyjaw b'ent te wab'j, chij.

⁴Atzunte' Jesus xitma'n te:
—Tz'ib'ante' toj tyol Qman Dyos kjalu: mya o'kx tu'n wab'j nanq'inate xjal, ex nanq'inte xjal tu'n tyol Qman Dyos, chij, chi Jesus.

⁵Xi'tzun q'i'n Jesus tu'n tajaw il toju' xjan nintnam Jerusalen, ex jaxtq'o'n tzmax tununju' tja Qman Dyos,⁶Xitma'ntzuntz te:
—Qa tk'walxi'x Dyosa, xonku'x tib'a twitz tx'otx', qu'n china' tyol Dyos kjalu:
Che ul tchq'o'nte Dyos tanjl xq'uqilteya, Kb'el tzyu'n tq'ob'a kyu'n, tu'n lalun k'ixb'i tqana ti'j ab'j, chij, chi tajaw il.

⁷Xi'tzun ttzaq'we'ntl Jesus te:
—Exna' chite' toj tu'jil kjalu: Lalun tz'ok tq'o'na Dyos toj joyb'ilti'j, chij, chi Jesus.

⁸Xi'tzun q'i'n jumajtlu' Jesus tu'n tajaw il twi' jun witz niminxi'x twe', ex xityek'u'n tkyaqilju' tnam twitz tx'otx' te ex tu'nju' nimaqxi'x kyoklen.⁹Xitma'ntzuntz te Jesus:
—Kxe'l nq'o'ne' tkyaqilju' lu teya qama k'uluna nwitze' exqa machin tzajtna'na, chij.

¹⁰Atzunte Jesus xitma'n te:
—Kuxtxi'ya, tajaw il, qu'n tz'ib'ante' toj tu'jil tyol Qman Dyos kjalu: K'uluna o'kxtzu' twitz Qman Dyos ex o'kx tz'ajb'ena'ya te. Chi Jesus.

¹¹Eltzun tpa'ntib' tajaw il ti'j Jesus ex eb'julju' anjl tu'n kyajb'en te. Tzyetju' taq'un Jesus toj Kaliley (Mc 1.14-15; Lc 4.14-15)

¹²Tetzunj tb'inte Jesus qa ojetoq tz'okx jpu'n Xwan jawsal a', xi' toju' tx'otx' Kaliley.¹³Ex min kyajten toj Nasaret, xi' xa'ya'tl najal Kaparnawum, ttziju' njab' toj kytx'otx' aj Sab'ulon ex aj Neptali.¹⁴B'aj tkyaqil ja'lu tu'n tjapunju' ojetoq tma Isayiy t-sanjelal Dyos ja ntma'na' kjalu:

¹⁵Aju' kytx'otx' aj Sab'ulon ex aj Neptali, jlaju' nin a' Jordan, ttzi ninnjab': Aju' tx'otx' Kaliley tb'i, ja najlqe' xjal mya aj Judaqe'.¹⁶Aju' tnam ati toj qxopin matilju' jun nin spik'un; matxi' tzul qoptz'aju' spik'un kyib'aju' najlqe' toju' tewun kamik, chiju' tz'ib'a'n.

¹⁷Atzuntzu' tzaja' qen tpakb'ab'l Jesus intoq tma'n: Kutanjtzti'j kyanmiye', qu'n matxi' tzul kanunju' kawb'il te toj kya'j, chij. E'ttxok Jesus kyaje' kyiẍil (Mc 1.16-20; Lc 5.1-11)

¹⁸Tetzunj intoq b'et Jesus ttziju' Njab' toj Kaliley, etil kab'e' xjal kyitz'inkyib': a junju' Simon ax tb'iju' Luch, atzu'n juntl Leẍ. Intoq ku'x kyq'o'nju' pa tzyub'l kyiẍ toj a', qu'n kyiẍilqe'.¹⁹Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Che lpetze' wi'je', kxe'l nyek'une' kyeye' se'n tu'n kyula' xjal kyu'ne' wuk'i'le', mlay che oktle' tzyul kyiẍ, chij.

²⁰Textzu'n kmuj lu kyej kyq'o'n tzyub'l kyiẍ ex exi' lpe ti'j Jesus.

²¹Tetzunj t-xi' lq'e ch'i'ntl Jesus etil kab'e'tl xjal kyitz'inkyib': aye' Jakob' ex Xwan tk'wal Seb'edey, ate'toq toju' b'ark tuk'i'l kyman intoq che xk'ojin ti'ju' pa te tzyub'l kyiẍ. Exi' txko'n tu'n Jesus,²²Kyajtzun kytzaqpi'nju' kyman exju' b'ark texju' kmuj lu, ex exi' lpe ti'j Jesus. Xnaq'tzan Jesus kye txqan xjal (Lc 6.17-19)

²³Intoq tb'eti'n Jesus toj tkyaqilju' tx'otx' Kaliley, intoq q'on xnaq'tzb'il kyoju' ja te kyk'u'lb'il aj Juda. Intoq pakb'an tiju' tpakb'alil b'a'n tiju' tkawb'il Qman Dyos ex intoq che q'anetju' xjal tu'n toj chukchaq yab'il.²⁴Kub' puqli tyolinjtzu' Jesus toj tkyaqil tx'otx' Sirya ex intoq che tzaj q'i'n xjal tok taq'wixil kyi'j, yab'il, k'ixk'oj exqe' tzyu'nqe' tu'n tajaw il, exqe' intzaj tak kyi'j exqe' k'oljniqe'. Ex intoq che q'anet tu'n Jesus.

²⁵Txqan xjal eb'jik'lpe ti'j Jesus, e'aj Kaliley, e'kyoj tnam toj Dekapolis, aj Jerusalen, aj Juda ex kyoju' tx'otx' tu'me'l tjawetzq'ij te Jordan. A'ye' k'i'wla'nqe' (Lc 6.20-23)

¹Tetzunj tka'yinte Jesus txqan xjal, jax twi' jun witz ex kub' qe. Epon lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz,²aq'witzun Jesus xnaq'tzalkye xjal ex tma:³K'i'wla'nqe'kye' xjal min njaw kynimi'n kyib', qu'n kyeju' tkawb'il Dyos.⁴K'i'wla'nqe'kye' xjal nche yajti, qu'n aku' Dyos kq'uqb'alte kyk'u'j.⁵K'i'wla'nqexi'xkye' xjal me's kyanmi, qu'n che okyel tajawju' tx'otx' tzajni ttziya'n Qman Dyos.⁶K'i'wla'nqe'xi'xkye' xjal nche q'aq'an ex nche k'wajti tu'n kyb'inchante tajb'il Qman Dyos, qu'n tzul q'onkye tkyaqilju' kyajb'il.⁷K'i'wla'nqe'xixu' ntzaj laqj kyk'u'j kyi'j xjal, qu'n tzul laqj tk'u'j Qman Dyos kyi'j.⁸K'i'wla'nqe'xi'xu' xjal ẍtilun kyanmi, qu'n k'okyel kyka'yi'n Qman Dyos.⁹K'i'wla'nqe'kye' xjal nnoktilil kyu'n tu'n tten nak'b'il, qu'n che okyel te tk'walxi'x Qman Dyos.¹⁰K'i'wla'nqe'kye' xjal ljo'n toj kyq'ij naqx tu'n tpaj nkyb'incha'n tajb'il Qman Dyos, qu'n kyeju' tkawb'il Qman Dyos.

¹¹K'i'wla'nqe'kye' qama che ok ik'le'ne' exqa macheb'aj yasune' tu'n npaje', exqa mache jaw q'i'n chajyolil kyi'je' kyu'n xjal naqx tu'n npaje'.¹²Che tzalajxe', che tzalajxe' nimxi'x qu'n ati tu'me'l t-xel ktzajel q'o'n kyeye' toj kya'j. Qu'n ikx ẍe' b'jik'aju' t-sanjelal Qman Dyos ojtxi', ma'xi'x tz'okljo'n toj kyq'ij. Spik'unqeye' ex atz'in kxol xjal (Mc 9.50; Lc 14.34-35)

¹³Atz'anqe'kye' kyxol xjal. Qatzun mya pitz'mojtlu' atz'an ¿Se'ntaq'wi tu'n tpitz'mojix jumajtl? mixti'tl tajb'en ex nex xoyit tu'n tb'aj kywab'e'n xjal toj b'e.

¹⁴Spik'un qe'kye' kxolju' xjal. Lay b'ent tewit jun nintnam tokx twi' witz, ikxtzunkyeye' q'ancha'lqexi'xe'.¹⁵Min nok txqet jun kantil tu'n tokx q'et tjaq' jun kajon, xi'pe' nkub' q'eta' jawl tu'ntzun t-spik'umaxju' tuja.¹⁶Ikxtzunkyeju'ye' kyb'inchame' b'a'n tu'ntzun tkub' kyq'o'ne' spik'un kywitz xjal, tu'ntzun kykyaqil che ajwalil te Qman Dyos toj kya'j ajtok kyka'yi'nju' b'a'n nkyb'incha'ne'. Xnaq'tzan Jesus ti'j tkawb'il Moyses

¹⁷Lalun kub' kximane' qama chin ule' xitulte tkawb'il Moyses exju' kyxnaq'tzb'il t-sanjelal Qman Dyos, min ẍinulwe' b'ajsalkye, ma chinulwe' chik'b'alxi'xkye.¹⁸Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', layx naj jun techtz'ib' ex jun tal t'ak toju' kawb'il tz'ib'a'n, qa atixju' tx'otx' ex kya'j, ex tzmaxi'j ajtjapun tkyaqil tz'ib'a'n toju' kawb'il.¹⁹Qu'mtzun aju' xjal min ntb'incha'n chaq'b'il toju' kawb'il, maskye tal b'o's ex nxi' t-xnaq'tzan kyeju' xjal tu'n lalun japun kyu'n, k'okyel q'o'n b'o's toj tkawb'il Dyos. Atzunju' njapun tu'n ex nxi' t-xnaq'tzan kye txqantl nimin toklen kxe'l q'o'n toj tkawb'il Dyos.²⁰Qu'n kxe'l nma'n kyeye', lay che okxe' toj tkawb'il Qman Dyos qa min ẍe okye' tnik'alxi'x kyi'je' kyekwitzju' xnaq'tzal kawb'il exqe' parisey. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' qtx'u'jil (Lc 12.57-59)

²¹Ma b'i'n kyu'ne' qa xini q'ma'n kyeju' kyajilb'ene': Lalun che b'yonxjale', qu'n alkyete mab'i'nchante kb'el tz'e'yset twitz.²²Ex kxe'l nma'ne' kyeye', qa alkye jun majaw tx'u'jin te ttzik mo titz'in kb'el tz'e'yset twitz. Alkyete nxi' tlanu'n tyol te ttzik mo titz'in k'okyel toj xjel kyu'nju' k'loj tzyul kawb'il nimaq kyoklen; ex alkyete matz'ok tq'o'n ttx'u'jil titz'in mo ttzik, kxe'l toj q'aq'.

²³Qu'mtzun qa ajtkub' tq'o'na toyaja tib'aju' q'olb'eb'l matzaj tna'na qa myab'a'n ttena tuk'ilju' titz'ina mo ttzika,²⁴q'onkja toyaja tib'aju' q'olb'eb'l ex kutxi'ya nejxi'x qanil najsam te titz'ina mo ttzika. Ajtzun tb'inchanteya lu, kutxi'tzuntza q'olte toyaja twitz Qman Dyos.

²⁵Qama txi' jun xjal b'ajsalteya, yolina tuk'i'l toj b'e tu'ntzun lalun txi' q'i'na twitz ajkawil; qu'n jaku' txi' q'o'na toj kq'ob' xq'uqil ex jaku' tz'okx jpu'na.²⁶Axxi'x kxe'l nma'n teya layx tz'etza qa minti' xtchoja mankb'il sentab'. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' ajpaji'n

²⁷B'i'n kye'kyu'n aju' q'manjtz ojtxi': Lalun ajpajina.²⁸Atzunwe' kxe'l nma'n kyeye' qa alkye jun ichan inxi'x ka'yink ti'j jun qya, ex npon tk'u'j ti'j matxi' ajpajin toj tanmi naq tu'nju' xkub' t-xima'n.

²⁹Qu'mtzun, qa nkub' tz'aqa toj il tu'nju' tb'aq' twitza toj tb'anq'ob'a, iq'imitza ex xonxa; b'a'nxi'xpe' tu'n tkyeja tuk'i'l naq jun twitza, kyetwitzju' kxe'l xon tkyaqilju' t-xmilala toj q'aq'.³⁰Ex qa nkub' tz'aqa tu'nju' tq'ob'a toj tb'anq'ob'a toj il, tx'emumila ex xonxa najchaq, b'a'nxi'xpe' tu'n tkyej tena tuk'i'l naq jun tq'ob'a, kyetwitz tu'n txi' xon tkyaqil t-xmilala toj q'aq'. Xnaq'tzan Jesus kyib'aju' nkub' kypa'n kyib' toj mjeb'le'n (Mt 19.9; Mc 10.11-12; Lc 16.18)

³¹Ex q'manjtz ojtxi': Alkyexku' makub' tpa'ntib' tuk'i'lju' t-xu'jil, ati tu'n txi' tq'o'nju' u'j ja ntma'na' qa matxi' kub' kypa'n kyib'.³²Atzunwe' kxe'l nma'n kyeye' qa ati jun ichan makub' tpa'ntib' tuk'i'l t-xu'jil mya tu'n tpaj ajpaji'n, ati tilju' ichan qu'n tu'n tpaj jaku' ajpajina' qya. Alkyetzunju' mamje' tuk'i'lju' qya lu, in ajpaji'n. Xnaq'tzan Jesus tiju' tu'n lalun tzaj qna'n tb'i Dyos ti'jun ti'xti'

³³Ex oje kb'iye' aju' xiq'ma'n kyeju' kychmane' ojtxi': ilti'j tu'n tjapunju' kyole' nxi' kma'ne' toj tb'i Qman Dyos.³⁴Atzunwe' nxi' nma'n kyeye': lalun tzaj kna'ne' tb'i Qman Dyos ti'j jun ti'xti'. Lalun tzaj kna'ne' kya'j, qu'n tq'uqb'il Qman Dyoste';³⁵Mlalun tzaj kyna'ne' tx'otx', qu'n atzu' tkub'a tqan Dyos tib'aj; ex lalun tzaj kna'ne' Jerusalen, qu'n a ninttanam nin Nimaqkawilju'.³⁶Ex lalun tzaj kna'ne' kwi'ye' qu'n layx b'ent t-saqax mo tq'eqax jun t-xya'mal kwi'ye' kyu'ne'.³⁷Qa nkma'ne' ikju' ikxwitju'; qatzun nkma'ne' mikxa'ju' ex ikxwitju', qatzun mikxa' nkyma'nju'ye' a tajaw il inq'mante kyeye'. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' myab'a'n tu'me'l t-xel (Lc 6.29-30)

³⁸Oje kb'ikye' q'manjtz ojtxi' kjalu: Qama tz'etz tb'aq' twitza tu'n jun xjal, ati tu'n tetz iq'it tb'aq' twitztlju' xjal lu, exqa matz'etz twitzteya tu'n ati tu'n tetz iq'itju' twitzte.³⁹Atzunwe' kxe'l nma'n kyeye': Lalun che ele' junx tuk'ilju' xjal myab'a'n; ape' kb'inchajuye' qama tz'ok jumi'n jun plaju' ktziye', kq'onxe' jun plajtel.⁴⁰Qa ati jun xjal nb'ajsanteya tu'n tel tiq'i'n tkamisa, q'onxa te expe' q'onxa tpinpa'ta te.⁴¹Qama tz'ok chq'o'na ilxi'xti'j tu'n jun xjal tu'n txi' tiq'ina tiqitz toj nik'jan ajlab', iq'inxta tiqitz tojun ajlab'.⁴²Qa ati jun ntqani'n jun ti'xti' teya, q'onxa; ex mlalun kub' t-xk'ayina ch'ex pwaq nxi' qani'n teya. Che kyk'u'jlame' kyajq'oje' (Lc 6.27-28,32-36)

⁴³Ex b'i'n kyu'ne' aju' q'manjtz ojtxi': K'u'jlama tamiwa, ex tx'a'lti'j tk'uja tiju' tajq'oja.⁴⁴Atzunwe' nxi' nma'n kyeye': Che kyk'u'jlame kyajq'oje', ex che na'nqe' Dyose' kyi'ju' ljo'n toj kyq'ije' kyu'n.⁴⁵Che okyeltzuntze' te tk'wal Qman Dyos ati toj kya'j; qu'n ate njawul q'ij tu'n kyib'aju' b'a'n ex kyib'aju' myab'a'n; ex ntzaj tq'o'n jb'al kyib'aj tnik'alkyi'j ex mya tnik'alkyi'j.⁴⁶Qatzun o'kx nkk'u'jla'njuye' nche k'u'jlanjtze' kyu'n ¿Titi' oyaj tzul q'o'n kyeye'? Ikpena' nkb'incha'n peyul pwaqju'.⁴⁷Qa o'kxtzu' nkq'olb'ena' kyib'e' kyuk'i'l ktzikye' mo kyitz'ine' ¿Titi'tzunju' b'a'nxi'x nkb'incha'ne'? In pena' kb'incha'nkye' xjal minti' nelkynik' ti'j Dyos.⁴⁸Che okxe' tz'aqlixi'x se'n Qman Dyos ati toj kya'j, qu'n tz'aqlixi'xte'. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' aq'untl b'a'n

¹Lalun kb'incha jun kyaq'une' b'a'n naqxwit tu'n kyok ka'yine' kyu'n xjal. Qu'n qama kb'inchaye' ikju' layx tzaj q'o'n tu'me'l t-xel kyeye' tu'n Qman Dyos.

²Qu'mtzun qama tz'onina ti'j jun xjal nojqelan toj tchwinqlal, lalun txi' tyolina, lalun tz'oka se'nqe'ju' xmletz' toju' ja te k'u'lb'il ex toj xkichb'e noqxwit tu'n kyolin xjal b'a'n kyi'j. Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa matxi' tz'okte' tu'me'l t-xel kye.³Lalun txi' tma'na' nipe' teju' tamiwa q'uqlixi'x tk'uja ti'j qama tz'onina tiju' nojqelan toj tchwinqlal;⁴B'inchama toj ewaj. Ex atzun Qman Dyos, nka'yinteju' ntb'incha'na toj ewaj, ktzajil q'onte tu'me'l t-xel teya. Xnaq'tzb'il tib'aju' na'j Dyos tu'n Jesus (Lc 11.2-24)

⁵Lalun che okye' kse'nqe' xmletz' ajkyna'n Dyos majx nche kub' we' toj ja te k'u'lb'il ex ttx'u'kju' plas naqxwit tu'n kyok ka'yi'n kyu'n xjal. Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa matxi' tz'okte' tu'me'l t-xel kye.⁶Atzunta jpu'nkx tib'a toj tjaya ajtna'n Dyosa, ex yolina tuk'i'l Qman Dyos toj ewaj. Ajtzun tka'yinte Qman Dyos ntb'incha'na, ktzajel q'o'n tu'me'l t-xel teya.

⁷Ajtna'n Dyosa lalun tma txqan yola mixti'x tajb'en, kse'n nkyb'incha'nju' xjal min nche okslan te Qman Dyos, toj kywitz qa che ktzajel tb'i'n Dyos tu'nju' nim txqan kyol.⁸Lalun che okye' se'nqeju' xjal lu, qu'n ate Qman Dyos b'i'ntlte' tu'n aju' nojqelan toj tchwinqlala, na'mxpe'toq txi' tqani'na te.⁹Che na'nqe'kye' Dyos kjalu:
Qman Dyos atiya toj kya'j, xjanxwitju' tb'iya qeye'.¹⁰Kawina q'ib'aje'. B'inchama tajb'ila twitzju' tx'otx', se'nxju' toj kya'j.¹¹Q'ontzju'ya qwaye' nojqelan atl junjun q'ij.¹²Najsankuya qile' ikse'nqe' nkub' qnajsa'ne' kyilju' nok kb'incha'n myab'a'n qe'ye'.¹³Lalun taja tu'n qokye' toj joyb'il qi'je', naq o'kx qo tkloma teju' taq'wixil.

¹⁴Qu'n qama kub' knajsa'ne' kyilju' nche ok b'inchante myab'a'n kyeye', kb'el najsa'nkye' kyil tu'n Qman Dyos ati toj kya'j.¹⁵Qatzun minti' nkub' knajsa'ne' kyilju' xjal kyeye', ex layx kub' najsa'n kyile' tu'n Qman Dyos. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' mewayi'n

¹⁶Lalun b'isun kwitze' qa nche mewayine', se'n nkb'incha'nju' xmletz' naqxwit tu'n kyok ka'yin kyu'n xjal qa nche mewayin. Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa matxi' tz'okte' tu'me'l t-xel kye.¹⁷Atzunta qa mamewayina txjomil twitza ex xeb'anx twi'ya,¹⁸tu'ntzun lalun tz'el kynik' xjal teya qa nmewayina. O'kx Qman Dyos ati tuk'i'la kka'yilteya, ex ate kq'olte tu'me'l t-xel teya. Aju' q'inumal toj kya'j (Lc 12.33-34)

¹⁹Lalun kub' kychmo'n txqan kq'inumale' twitz tx'otx', ja nb'aja' tu'n pok', janb'o'lja' ex janche b'jo'kxa' eleq' elq'alte.²⁰Xi' kychmoma'ye' kq'inumale' toj kya'j, jamin pok'ina'; min kub' b'o'lj ex min nxi' q'i'n tu'n eleq'.²¹Qu'n ja taju' kq'inumale' atzuntzu' ktenb'ila' kyanmiye'. Aju' spik'un te qxmilal (Lc 11.34-36)

²²Aye' tb'aq' qwitz, aye'tzun spik'umalju' te qxmilal, qa b'a'nju' tb'aq' twitza, ktenb'il spik'un te tkyaqil t-xmilala;²³qatzun myab'a'n qe'ju' tb'aq' twitza, toj qxopin ktenb'ila' t-xmilala. Qa aju' spik'un ati tuk'ila matz'ok te qxopin, ¡majx q'eqxi'xju' qlolj kb'entel! Aju' Dyos exju' q'inumal (Lc 16.13)

²⁴Mix-a'lox jun b'a'n tu'n tajb'en te kab'e' tajaw, qu'n tk'ujla' jun, atzunju' juntl ktzajel toj twitz ti'j, mujqa noq te jun k'okyela' b'a'n, atzun juntel k'elel tik'u'n. Qu'mtzun layx b'ent kyajb'ene' te Dyos ex te q'inumal. Inxq'uqinte Dyos kyi'ju' tk'wal (Lc 12.22-31)

²⁵Qu'mtzun kxe'l nma'n kyeye' kjalu: Lalun b'ajx kyk'u'je' ti'ju' kxe'l kwane' mujqa ti'ju' kxe'l kk'wane' tu'n kyanq'ine'; expe' ti'ju' kyi'je' tu'n tok kyq'o'ne'. ¿Nimxi'xtzun toklenju' wab'j kyetwitzju' kychwinqlale' exju' kxb'alune' kyetwitzju' kxmilale'?²⁶Kka'yinxpe'ye' pich' nche lipan twitz kya'j, minti' nche awan, min nche b'uyin twitz awal ex minti' nche k'ujayin kwa; aku'te Qman Dyos toj kya'j nk'a'chankye. ¡Nimxi'xnakye' kyoklen kyekwitzju' pich'!²⁷¿Se'nxi'x tten tu'n tnimset qchwinqlal, nipe' jun kmuj? maskyepelo inxi'x ex toj qk'u'j.

²⁸¿Titiqu'n inxi'x che ximane' ti'ju' kxb'alune'? kka'yinxpe'ye' se'n nche ch'iya' b'ech toj kojb'il: extzun min nche aq'unan ex min nche chmon.²⁹Mixpe'ti'x okte' Salomon jun t-xb'alun xa'wankuxi'x kse'nkye' tal b'ech lu.³⁰Qatzun tb'anil qe'xi'xkye' b'ech tu'n Dyos, qu'npetzun noq jun kmuj nche ten ex lwiy nche okxq'o'n toj q'aq', ¿yajtzunkye' ma laytzun tz'okkye' kyxb'alun tu'n, aye'ye' xjal mixti'x kyokslab'le'?³¹Qu'mtzun lalun che ximane' ex lalun kmaye': ¿Titi' kxe'l qwane' ex kxe'l qk'wa'ne' mujqa ja tu'me'l ktzajela' qi'je' che chiwte'?³²Ex tkyaqilju' ti'xti' lu toj kk'u'ju' xjal min nche okslan te Qman Dyos, aye'tzunkye' ojtzqi'ntlu' nojqelan kyeye' tu'n Qman Dyos ati toj kya'j.³³Qu'mtzun xi' che ximanakye' tiju' tkawb'il Dyos ex tu'n kb'inchanteye' ntma'n Qman Dyos, tu'ntzun ttzaj q'o'nju' nojqelan kyeye' toj kychwinqlale'.³⁴Lalun che ximane' tiju' q'ij te najchi'j, qu'n atixte' anb'il tu'n kximane' ti'j. Tkyaqilxtzunte q'ij nul junjun ti'xti' chukchaq toj. Lalun che yoline' myab'a'n kyi'ju' xjal (Lc 6.37-38,41-42)

¹Lalun che yoline' myab'a'n ti'j juntl xjal, tu'ntzun lalun che okye' toj xjel tu'n Qman Dyos.²Qu'n kb'el tz'e'ysa'n kwitze' tu'n Qman Dyos qa nche' yoline' myab'a'n kyi'ju' txqantl xjal, se'nxju' xkb'incha'ye' kye txqantl ikxtzun tu'me'l t-xelju' k'okyel q'o'n kyeye' tu'n Qman Dyos.³¿Titiqu'n inxi'x nokx tka'yina jun tal b'o's tz'is toj twitzu' titz'ina mo ttzika, extzun minti' nokx tka'yina jun ptzo'n tokx toj twitza?⁴Qatzun junta ptzo'n tokx toj twitz, ¿Se'n taq'wi tu'n txi' tma'na teju' titz'ina mo ttzika: Wiq'imitze' tal b'o's tz'is toj twitza?⁵¡Xmletz'! q'imitza ptzo'n nej toj twitza, tu'ntzun tb'ent-xi'x tka'yina ex tu'n tetzju' tal b'o's tz'is toj twitzu' titz'ina mo ttzika tu'na.

⁶Lalun che'x kq'o'ne' ti'xti' xjan kye tx'yan, qu'n jaku' che ok lipan tx'a'lkyeye' ex majx jaku' che b'ajtzaqu'ne' kyu'n. Ex lalun txikyq'o'ne' tb'anil xlik kyeju' b'och, qu'n jaku' b'aj kwab'i'n. Kk'ojchankxe' ja, kqaninxe' ex kyjyome' (Lc 11.9-13; 6.31)

⁷Kqaninxe' ex tzul tq'onte Qman Dyos, kyjyome' ex k'elel yal kyu'ne', kk'ojchankxe' ja ex kjqonjtzel kyeye'.⁸Qu'n alkyete nxi' tqani'n ntzaj q'o'n te; ex alkyete ntjyo'n nelyal tu'n, exju' nk'ojchankx inetz jq'o'n ja twitz.

⁹¿Ma atitzunlo junkye' jaku' txi' tq'o'n jun ab'j te jun tk'wal qama tzaj tqani'n jun twa?¹⁰¿Mujqa jun kan qama tqani'n jun kyiẍ?¹¹In pena' xikyq'o'nkye' tb'anil ti'xti' kyeju' kyk'wale' extzun myab'a'n qe'ye'; ¿yajtzunte' Qman Dyos ati toj kya'j ma laytzulo tzaj tq'o'nju' b'a'n ti'xti' kyeye' qama txi' kqani'ne' te?

¹²Qu'mtzun kb'inchanxe' kye txqantl se'nxju' kyajb'ile' tu'n tok b'incha'n kyeye'; qu'n ik tkawb'il Moyses exju' tz'ib'a'n kyu'n t-sanjelal Dyos. Aju' b'o's ttzija (Lc 13.24)

¹³Kyokxe' toju' b'o's ttzija. Qu'n aju' nimin ttzija exju' ninb'e, atzu' npon kanina' toj tb'eyil kamik, ex txqanju' xjal nche'x kyoj.¹⁴Atzu' nponaju' b'o's ttzija exju' b'o's b'e toj chwinqlal, ex naqjte'x xjal nknet kyu'n. Tu'nju' kyb'inchb'aje' k'elila' knik'tzile' (Lc 6.43-44)

¹⁵B'a'nqexe' kyeju' sanjelal chalyol nche yolin toj tb'i Qman Dyos. Che' ul kk'etze' nakuj ritqe', kuchaqa aju' kyojxi' ikju' se'n xo'j mya'l ex tzeq.¹⁶Ti'jtzunju' kb'ichb'en k'elela' knik'tzil, qu'n minti' nel twitzju' ch'i'x ub'a, ex minti' nel twitzju' txo'k te iw.¹⁷Qu'mtzun aju' tze b'a'n nelju' twitz b'a'n, atzunju' taq'wix tze, nelju' twitz taq'wix.¹⁸Layx tz'el twitzju' tze b'a'n, taq'wix ex lay tz'el twitzju' tze taq'wix, b'a'n,¹⁹Tkyaqilju' tze qa min nel b'a'n twitz njaw tx'emit ex nokx q'et toj q'aq'.²⁰Atzuntzu' k'elila knik'e' kyeju' chalyol tu'nju' kb'inchb'en. Mya kkyaqil che okyex toj tkawb'il Qman Dyos (Lc 13.25-27)

²¹Mya kkyaqilju' nche tzaj q'mante weye': Taye, Taye che okyex toj tkawb'il Dyos, o'qekx che okyexju', aye'ju' nche b'inchante tajb'il Qman Dyos ati toj kya'j.²²Tojtzunju' tq'ijlalil lu, nim xjal tzul q'mante weye' Taye, Taye, mana' qoyolinqe' toj tb'iya, mache' b'je'xju' tajaw il qu'ne' ex mache' b'entju' b'a'nq'ob'aj qu'ne' toj tb'iya.²³Kxe'ltzun nma'ntze' kye kjalu: Min ojtzqi'n kwitze' wu'ne'; ¡kypa'mil kyib'e' wi'je' b'inchal taq'wixil! Aju' kab'e' tq'uqlil ja (Mc 1.22; Lc 6.47-49)

²⁴Qu'mtzun alkyete nxi' tb'i'nju' nyole' ex nxi' tb'incha'n, ikju' se'n jun xjal jawtb'incha'n tja tib'aj pik.²⁵Tetzunj ttzaj txqan jb'al, jaw ch'iyju' tnimal a', ex tzaj txqan kyq'iq' ti'ju' ja, ex minti' ik' tz'aq qu'n awa'ntoq b'a'nxi'x tib'aju' pik.²⁶Aye'tzunju' nchinx kb'ine' ex min nxi' kb'incha'nju' in nma'ne', ikqeju' se'n jun xjal mixti' tnab'l, jaw tb'incha'nju' tja tib'aj tz'awun.²⁷Tzajtzun jb'altz, eb'aj ch'iyju' tnimal a' ex tzaj txqan kyq'iq' tiju' ja, lwiyxi'xtzun kub' tz'aq ex majxkub' xitj, chi Jesus kye xjal.²⁸Tetzunj tb'aj yolin Jesus, kkyaqilju' xjal inxi'xtoq che lab't ti'ju' t-xnaq'tzb'il,²⁹qu'n ati tipumalju' xnaq'tzb'il xitq'o'n kyeju' xjal, mikxa' se'n xnaq'tzb'il kyu'n xnaq'tzal kawb'il. Q'anit jun xjal ati xlemtx'a'k ti'j tu'n Jesus (Mc 1.40-45; Lc 5.12-16)

¹Tetzunj tku'tz Jesus twi' witz, nim xjal eb'jo'k lpe ti'j.²Textzunju' kmuj lu ulju' jun xjal xlemtx'a'k ti'j tk'etz Jesus, kub' meje twitz ex xitma'n te:
—Taye, qa tajb'ila chin tq'anama toju' yab'il lu, chij.

³Kub'tzun tq'o'n Jesus tq'ob' tib'aju' xjal ex tma:
—Wajb'ile'. ¡Kb'anixela ja'loxi'x! chij.
Textzunju' kmuj lu, q'anitju' xjal teju' tyab'il.⁴Xi'tzun tma'n Jesus te:
—B'intzpe'ya, lalun txi' tyolina; naq o'kx kutxi'ya twitzju' pale, ex q'inxa toyaja se'nxju' ntma'n tkawb'il Moyses, tu'ntzun tok ka'yina kyu'n xjal qa matxi' q'anita, chi Jesus. Q'anitju' tmajen nejenel aj Rom tu'n Jesus (Lc 7.1-10; Jn 4.43-54)

⁵Tetzunj tokx Jesus toju' tnam Kaparnawum, ul lq'eju' jun nejenel aj Rom kub'sal twitz.⁶Ex xitma'n te:
—Taye, yab'ju' nmajine' ex axtzu' ta' ja, inxi'x yajti, ex majx matxi' kyej tzeyix, mixjun nyukchi, chij.

⁷Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus te:
—Machinxe' q'anilteju' tmajena, chij.⁸Atzunju' nejenel xittzaq'we'n te Jesus:
—Taye, mya b'a'nqine' tu'n tokxa toj njaye'; naq o'kx q'ontzju'ya chaq'b'il, ex kb'entilju' nmajine'.

⁹Qu'n ikxwe' atinqine' tjaq' tkawb'il juntl, ex ate'tl xjal te q'oj tjaq' nkawb'ile'. Ajtzun txi' nma'ne' te jun tu'n txi', inxi', exqa matxi' nma'ne' te juntl tu'n ttzaj, ex intzaj; exqa matxi' nchq'one' nmajine' b'inchal jun ti'xti', inxi' tb'incha'n, chij te Jesus.

¹⁰Majx jaw lab'ti Jesus tej tb'inte tyolju' xjal lu, ex xitma'ntzuntz kyeju' lepchqe'k ti'j:
—Axxi'x b'ajx tz'ela yal jun xjal toj Israel wu'ne' tuk'i'l txqan tokslab'l se'nju' ichan lu.¹¹Ex kxe'l nma'ne' kyeye' qa txqan xjal che ul te tjawetzq'ij ex te tkub'ix q'ij, ex che kb'el qe wal kyuk'i'l Ab'raam, Isaak ex Jakob' toj tkawb'il Qman Dyos.¹²Aye'tzunju' che tenb'iltoq toj tkawb'il Dyos, che elex q'o'n toj qlolj, ja che oq'ela ex okxi'x kjach'ub'tel t-xe kwitzte, chi Jesus.

¹³Xi'tzun tma'n Jesus teju' nejenel:
—Kutanj ti'ja tjaya, ex kb'entelte' tmajena se'nxju' tokslab'la, chij.
Textzunju' kmuj lu q'anetju' tmajen. Aju' qya tji Luch q'anit tu'n Jesus (Mc 1.29-31; Lc 4.38-39)

¹⁴Xi' Jesus tja Luch, ex til qa yab'toqju' qya tji Luch tu'n kyeq ex kuẍlitoq.¹⁵Oktzun tmko'n Jesusju' tq'ob' ex majx elju' kyeq ti'j, jawtzun we'ju' qya ex xitq'o'n kywa. E'q'anit txqan yab' tu'n Jesus (Mc 1.32-34; Lc 4.40-41)

¹⁶Tetzunj qok yupj e'pon q'i'n txqan yab' twitz Jesus tzyu'nqe' tu'n tajaw il; eb'je'lju' tajaw il kyi'ju' xjal naq tu'n junx tyol Jesus, ex eq'anit kkyaqilju' yab' tu'n.¹⁷Tkyaqil ja'lu b'aj, tu'n tjapunju' kyej ttziya'n t-sanjelal Dyos Isayiy kjalu: Ate elq'inte yab'il ex k'ixk'oj qi'j, chiju' tz'ib'a'n. Ayeju' kyajb'iltoq tu'n kyoklpe ti'j Jesus (Lc 9.57-62)

¹⁸Tetzunj tka'yinte Jesus txqan xjal ti'jile, tchaq' tu'n kyik'x jlajxi' njab' kyuk'ilju' t-xnaq'tzb'en.¹⁹Pontzun lq'eju' jun xjal xnaq'tzal ti'j kawb'il, ex xitma'n te Jesus:
—Xnaq'tzal, wajb'ile' tu'n nxi' lpeye' ti'ja jaxjaku' matxa'ya, chij te Jesus.

²⁰Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—Ati kye saqb'in kyjul, ex atikye' pich' kpaqb'il, atzunte tk'wal Dyos mixpeti'x jatu'n tkub'a txale ch'i'n, chij.

²¹Atzun juntl t-xnaq'tzb'en xitma'n te:
—Taye, q'ontza anb'il weye' tu'n nxi'ye' mqulteju' nmane' nejtl, chin xe'l lpetzuntze' ti'ja, chij.

²²Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—Lpekta wi'je', ex q'onkjta kyeju' kyimni tu'n tku'x kymqu'nju' kykyimni, chij Jesus. We' jun nin kyq'iq' tu'n Jesus (Mc 4.35-41; Lc 8.22-25)

²³E'jaxtzun Jesus toju' b'ark kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en.²⁴Tzajtzun jun nin kyq'iq' kuwx'ix tib'aju' njab' ex majx njapuntoqju' ttolob' toju' b'ark. Atzunte Jesus intoq wtan toju' b'ark.²⁵Okxtzun k'asu'n kyu'nju' t-xnaq'tzb'en, ex xikyma'n te:
—¡Taye, qo' tkloma! ¡Xi' qxi' mulq'aj toju' njab'! chechij.

²⁶Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—¿Titiqu'n nche' xob'aye'? ¡Jatzunta'ju' kyokslab'le'! chij kye.
Jawtzun we' Jesus ex xitmyo'nju' kyq'iq' exju' a' ex majxkub' nak'e tkyaqil.²⁷Eb'jawtzun lab'tiju' t-xnaq'tzb'en ex kyma:
—¿Titi'tzunlo toklenju' xjal lu? qu'n inxi' b'i'n kyu'nju' kyq'iq' exju' njab' chechij. Kab'e' xjal aj Kadara tzyu'nqe' tu'n tajaw il (Mc 5.1-20; Lc 8.26-39)

²⁸Tetzunj tpon Jesus jlajxi' njab' toju' tx'otx' Kadara tb'i, eb'jo'k yal kab'e' xjal twitz etzniqe' toj muqb'il, tzyu'nqetoq tu'n tajaw il. Inxi'xtoq che tx'u'jin ex mix-a'loxtoq tu'n tb'ent tik' toju' b'e jate'qe';²⁹intoq che ẍch'in ex intoq kyma'n:
—¿Titiqu'n nqo' tzaja' tik'le'na Jesus, tk'wal Dyos? ¿Ma'tzun tzulnaja yajulqeye' extzun na'm tponte' tq'ijlalil? chechij.

³⁰Ate'toqtzun txqan b'och nche wan nqaku' kk'etz,³¹ekub'sanju' tajaw il twitz Jesus kjalu:
—Qama qo etz tiq'ina kyoju' xjal lu, q'ontza anb'il qeye' tu'n qokxe' kyoju' b'och ate'qe' nqaku' tzalu, chechij.

³²Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Kuxna' kxi'ye', chij.
Eb'je'tztzun tajaw il kyoju' xjal ex eb'jo'kx kyoju' b'och; textzunju' kmuj lu, kkyaqilju' b'och eb'jaw lipan ex majx eb'je'x tz'aq twi' xaq tu'n kkupon tz'aq toj a' ex majx e'kyim.

³³Aye'tzunju' nche' xq'uqinkyeju' b'och, e'kub' oq, tetzunj kpon toju' tnam eb'jo'kten tx'olb'alte tkyaqilju' b'aj kyi'ju' b'och ex kyi'ju' tzyunqe' tu'n tajaw il.³⁴Kykyaqiltzunju' najlqe' toju' tnam eb'je'tz ka'yilte Jesus, tetzunj kpon lq'e tk'etz ekub'san twitz tu'n lalun kyejten toju' kytanam. Q'anit jun k'oljni tu'n Jesus (Mc 2.1-12; Lc 5.17-26)

¹Tb'ajlenxitzun ja'lu, ik'x Jesus jlajxi' njab' ex pon kanun toju' ttanam.²Ultzun q'i'n jun xjal k'oljni tk'etz, kuẍli twitz kuẍb'il; tetzunj tka'yinte Jesus kyokslab'lju' e'tzaj q'inte, xitma'n teju' yab' kjalu:
—Kuwxa nk'wal, qu'n matxi' che najsetju' tila, chij te.

³Ate'toqtzun junjun xnaq'tzal kawb'il lwiyxi'x kub' kyxima'n ex kyma: In xmayinte' xjal lu ti'j Qman Dyos, chechij.⁴Eltzun tnik' Jesus tiju' kyxim, xitqani'n kye:
—¿Tiqu'n myab'a'nju' kyxime' wi'je'?⁵¿Alkyetzu'n yol b'a'nxi'x tu'n txi' q'met: Matxi' kub'najsetju' tila, mujqa: We'ktza ex b'eta?⁶Kxe'l nyek'une' kyeye' tu'n telkynik'e' ti'j qa ayine' tk'wal Dyos ati woklene' twitz tx'otx' tu'n tkub' nnajsa'ne' il, chij.
Xi'tzun tma'ntz teju' k'oljni:
—We'ktza, iq'inktza tkuẍb'ila ex txi'ya tjaya, chi Jesus.

⁷Jawtzun we'ju' k'oljni ex xi'tzuntz tja.⁸Tetzunj klonte xjalju' lu, majx e'jaw lab'ti ex jaw kniman tb'i Qman Dyos tu'nju' oklenj tzaj tq'o'n kye xjal twitz tx'otx'. Txokli Matey tu'n Jesus (Mc 2.13-17; Lc 5.27-32)

⁹Tik'lenxi'tzun Jesus toju' ja lu, til jun ichan Matey tb'i, q'uqlitoq ja npeyinjtzaju' pwaq chojb'il te Rom. Xi'tzun tma'n Jesus te:
—Lpeka wi'je', chij.
Jawtzun we' Matey ex oklpe ti'j Jesus.

¹⁰Tetzunj intoq wan Jesus toj tja Matey, nimju' nche peyun pwaq, ex junjuntl xjal aj ilqe' e'pon ex e'kub' qe ti'j mes tuk'i'l Jesus exqe'ju' t-xnaq'tzb'en.¹¹Tetzunj kka'yinte pariseyju' lu, xikyqani'n kyeju' t-xnaq'tzb'en:
—¿Titiqu'n in wana' kyxnaq'tzale' kyuk'i'lju' peyul pwaq exqe'ju' aj il? chechij.

¹²Tb'itzun Jesus kyol parisey ex xitma'n kye:
—Aye'ju' b'a'nqe' ex mya yab'qe' mixti' tajb'enju' q'anil kye, atzu' ta'te' tajb'en kyeju' yab'qe'.¹³Kuxkxi'ye' ex tz'elx knik'e' tiju' yol lu: Awajb'ilju'ye' tu'n ttzaj laqj kyk'u'je' kyi'ju' xjal, ex myate' tu'n tkub' kq'o'ne' chojb'il. Qu'n minti' ẍin nulwe' txkolkyeju' tnik'alkyi'j, aye'we' aj il ẍin nul txkolkye, chi Jesus. Xjel tib'aju' mewayi'n (Mc 2.18-22; Lc 5.33-39)

¹⁴Eb'jultzun lq'eju' t-xnaq'tzb'en Xwan jawsal a' tk'etz Jesus ex xikyqani'n te:
—In qo mewayinqe' nim exqe'ju' parisey, ¿Yajtzunta titiqu'n min nche mewayinju' t-xnaq'tzb'ena? chechij.

¹⁵Xi'tzun ttzaq'wente' Jesus kye:
—¿Ma oktzun che b'isulju' txko'nqe' toj jun mjeb'le'n, extzunqa atiju' chmilb'aj kyuk'i'l? Oktzun pomel jun tq'ijlalil ajt-xi' q'inju' chmilb'aj, tzmaxi'tzun che mewayilju'.

¹⁶Mix-alo' jun xjal najb'en t-xk'ojb'il ak'a'j te jun xb'alun ttx'anqa'n, qu'n aju' xk'ojb'il ak'a'j nok k'olpaj ex nxi' laqju' ttx'anqa'n tu'n, expe' majx kxe'l laqjxi'xju' xb'alun ttx'anqa'n.¹⁷Ex mix-a'lo' jun xjal nku'x tq'o'nju' ak'a'j b'in tojun tz'u'n ajb'emnitl, qu'n nex laqju' tz'u'n ex nche nkub' txa'jl kkab'il tu'n ak'a'j b'in. Qu'mtzun ati tu'n tku'x q'etju' ak'a'j b'in toju' ak'a'j tz'u'n, tu'ntzun lalun che kub' txa'jl kkab'il, chi Jesus. Aju' qya xitzyunte t-xb'alun Jesus exju' tmyal Jayr (Mc 5.21-43; Lc 8.40-56)

¹⁸Akxtoqtzun nxi' tma'n Jesus ja'lu kye, ul jun xjal knejel aj Juda, kub' meje twitz Jesus ex xitma'n te:
—Tzmayinku' tkyimlenju' nmyale'; qama tb'inchaya xtalb'il tu'n ttzaja ka'yilte exqa makub' tq'o'na tq'ob'a tib'aj, kjawil anq'in jumajtl, chij.

¹⁹Jawtzun we' Jesus, kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en ex exi' tjaju' xjal lu.²⁰Atitoqtzun jun qya yab' tu'nju' ttx'ajin ma'toq b'aj kab'lajoj ab'q'i, pon lq'e tk'etz Jesus ex xittzyunju' ttxa'n tpinpa't.²¹Qu'n kub' t-xima'n: Yaqinpete' qama txi' ntzyu'ne' ttxa'n tpinpa't, majx chin q'anitele' tu'n, chij.²²Anjtztzun miltz'uj ti'j Jesus, xika'yin teju' qya ex xitma'n te:
—Kuwxa, nmyal, noqtu'n tokslab'la matxi' q'aneta, chij.
Textzunju' kmuj lu q'anetju' qya.

²³Tetzunj tpon Jesus tjaju' knejel aj Juda, ex tej tka'yinte qa matoq b'ent ktenju' xuxil tib'aju' kyimni ex naqxtoq tu'n kxi'tl mqulte nche' oq' b'a'nxi'x,²⁴xitma'n kye:
—Kukyexe' pe'n, qu'n aju' txin lu mya kyimnite', noq in wtante', chi Jesus.
Atzunkye' xjal naq e'jaw tze'n ti'j Jesus,²⁵tetzunj kb'je'tz t-xla'ja'n xjal twi' pe'n, okxtzun Jesus tuja ex jaw ttzyu'n tq'ob'ju' txin ex jawe'tzuntz.²⁶Kub' puqli tyolinjtzu' b'aj lu toju' tx'otx' atzu'. Q'anit kab'e' xjal moẍ tu'n Jesus

²⁷Tetzunj tetz Jesus toju' najb'il lu, exi' lpe kab'e' xjal moẍ ti'j intoq che ẍch'in kjalu:
—¡Q'aq'antz tk'u'ja qi'je' tk'wal Dab'i! chechij.

²⁸Tetzunj tpon Jesus tojun ja, e'pon lq'eju' moẍ tk'etz, ex xitqani'n Jesus kye:
—¿Ma nkyoksla'ne' qa kb'entelju' lu wu'ne'? Chij.
—Iku' Taye inxi' qoksla'nqe' chechij.

²⁹Tzajtzun Jesus ok tmko'nju' tb'aq' kywitz, ex xitma'n kye:
—Kche q'anetele' tu'nju' ma qe kyk'u'j wi'je', chij.

³⁰Textzu'n kmuj lu jqetju' kywitz. Xi'tzun tab'tzi'nxi'x Jesus kye kjalu:
—Lalun txi' kyoline' lu kye xjal, chij.

³¹Tetzunj kyb'aj anj, b'ajx kyoli'n ex kub' puqli tyolinjtz Jesus toju' najb'il lu. B'ent tyolin jun xjal me tu'n Jesus

³²Tetzunj xi'toq kyanju' moẍ, tzaj kyi'n xjal jun me twitz Jesus ex tzyu'ntoq tu'n tajaw il.³³Tetzunj telju' tajaw il tiju' xjal tu'n Jesus, b'ent tyolin. Eb'jawtzun lab'tiju' xjal ex kyma:
—¡B'ajx qila'te' b'a'nq'ob'aj lu toj Israel! chechij.

³⁴Aye'tzunkye' parisey intoq kyma'n:
—Axju' nejenel kye tajaw il nq'onte tipumal tu'n kyex t-ljo'nju' tajaw il, chechij. Tzaj laqj tk'u'j Jesus kyi'ju' xjal

³⁵Intoqtzun b'et Jesus kyoj kykyaqilju' tnam ex kojb'il, intoq xnaq'tzanxi' kyoju' ja te k'u'lb'il. Intoq tpakb'a'nju' tqanil b'a'n tiju' tkawb'il Qman Dyos ex nche q'anitju' xjal tu'n te chukchaq yab'il ex k'ixk'oj.³⁶Tetzunj tka'yinte Jesus txqan xjal, tzaj q'aq'an tk'u'j kyi'j, qu'n matxi'toq che sikt ex matxi'toq che kub' yajt, nakuj ritqe' mixti' k'ik'lel kyi'j.³⁷Xitma'ntzuntz kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu:
—Axxi'x, nimte' twitz awal tu'n tjaw b'uyit, naqtzun aju' ch'i'nqeju' aq'unal.³⁸Qu'mtzun, kyqaninxe' teju' tajaw awal tu'n ttzaj tq'o'n txqantlju' aq'unal tu'ntzun tjaw b'u'yitju' twitz awal, chi Jesus kye. Ejaw t-sk'o'n Jesus kab'lajoj t-xnaq'tzb'en tu'n t-xitqo'n kyoklen (Mc 3.13-19; Lc 6.12-16)

¹E'tzajtzun ttxko'n Jesus kab'lajoj t-xnaq'tzb'en, ex xitq'o'n kyoklen tu'n kyetz tajaw il kyu'n toj kyanmi xjal ex tu'n kq'anit alchaqkyex yab'il ex k'ixk'oj kyu'n.

²A kyb'i kab'lajoj x-naq'tzb'enju' lu xiq'o'n kyoklen tu'n Jesus: tnejelxi'x a Simon, ax tb'iju' Luch, ex Leẍ ju' titz'in Luch; aju' Santyay ex Xwan ju' titz'in, tk'wal Seb'edeyqe';³Ajun Lip ex B'artolome; ex a junju' Tomas exju' Matey intoq peyun pwaq chojb'il te Rom; ax juntlu' Santyay tk'wal Alpey, ex Tadey;⁴Atzu'n juntl a Simon aj Kananey, atzu'n juntl aju' Judas Iskaryot aju' okmiltz'uj ti'j Jesus ex xik'ayinte. Exi' chq'o'n kab'lajoj xnaq'tzb'en pakb'al tu'n Jesus (Mc 6.7-13; Lc 9.1-6)

⁵Exi'tzun tchq'o'n kab'lajoj xnaq'tzb'en ex b'ajx tma'n tu'me'l kye kjalu: Lalun che'xe' toju' kytx'otx' xjal min nche okslan te Dyos expe' lalun che okxe' kyoju' tnam te Samarya;⁶Xi' kukyxa'ye' pakb'al kye' aj Israel tzpetjniqe' naku'j tal rit.⁷Kukxi'ye' ex kymanxe' kye qa matxi' tzul kanunju' tkawb'il Qman Dyos.⁸Che' q'anet-xju' yab' kyu'ne', che jaw itz'jiju' kyimni kyu'ne', che q'anet-xju' xjal ati xlemtx'a'k kyi'j ex che elxju' tajaw il kyi'j xjal kyu'ne'. Naqkukx xi'nq'o'ne' oklenj kyeye', ikxtzunkye' lalun kyqaniye' chojb'ilte.

⁹Lalun txi' kyine' q'anpwaq, saqpwaq ex q'ank'uxb'il,¹⁰ex lalun txi' kyine' jun pa tkb'el ti'xti' toj b'e. Lalun txi' kyi'ntl kyi'je' te toj b'e, lalun txi' kyi'n kyxajab'e' ex kytzeye', qu'n aju' xjal naq'unan ilti'j tu'n twan ti'xju' taq'un.

¹¹Ajtzun kyokxe' toj jun tnam mo kojb'il, kyjyom jun xjale' q'uqlixi'x tk'ujlalil, ex axtzu' che kyaja' tene' tja tzmaxi' aj kyanjtze'.¹²Ajkyokxe' tuja, che q'olb'enqeye' kyeju' ate'qe' toj ex kymanxe' kjalu, che tenxwite' toj nak'b'il, chechikuye'.¹³Qama che k'amliye' kyu'n, ktenb'il nak'b'il kyja, exqa min ẍe' k'amliye' kyu'n, k'anjitz ti'ju' k'i'wb'il kyuk'i'le'.¹⁴Jamin ẍek'amliye' ex jamin ẍe'xa' b'i'ne', kukyetze' toju' kyja mujqa toj kytanam ex kychtonkje' quq ti'j kyqane' te ye'k'b'ilte qa myab'a'nqe' xjal lu.¹⁵Qu'n axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', toju' q'ij ajkyok xjal toj xjel, nimxi'x tz'e'ysb'il twitzju' tnam lu tzul kyetwitz Sodom ex Komor. Tzul yajb'ilkye okslal

¹⁶¡Kyb'intzpe'ye'! che kxe'l nchq'o'ne' nakuj ritqeye' kyxol txqan xo'j. Che okxe' b'a'n che ximane' kse'nqe' kan ex che okxe' me's kse'nqe' paloms.¹⁷B'a'nqexe', qu'n che kxe'l q'o'ne' toj kyq'ob' tzyul kawb'il, ex che kb'ajel jiku'ne' toj asyal kyu'n kyoju' ja te k'u'lb'il¹⁸expe' che kxe'lq'i'ne' kwitzju' kawil ex nimaqkawil naqx tu'n npaje'; atzuntzu' che okyela'ye' tziyalweye' kye ex kyeju' xjal mya aj Judaqe'.¹⁹Ajtzun kypon q'i'ne' kywitz tzyul kawb'il, lalun che ximane' ti'ju' kxe'l kyma'ne' mujqa se'n kxe'la' kyma'ne', qu'n ate Qman Dyos ktzajel q'onte kyole' ajtpon kmuj tu'n kyoline'.²⁰Qu'n myaye'kye' kche yolil, ate' Xewb'aj Xjan kyolil kyi'je'.²¹Kxe'l kyq'o'nkye xjal kytzik mo kyitz'in tu'n kykyim, aye'tzu'n manb'aj kxe'l kyq'o'n kyk'wal; aye'tzuntlju' k'walb'aj che jawil miltz'uj kyi'ju' kyman ex che kb'el kyb'yo'n.²²Kykyaqil xjal twitz tx'otx' che elel ik'unkyeye' naqx tu'n npaje', alkyetzunte' matzik'x tu'n ajxi' tjapun mankun, atzunte kkletelju'.²³Qama ljonjtz toj kyq'ije' toj jun nintnam, kukyxi' oqe' tojuntl, qu'n axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' na'mxtoqpe' tb'aj kyb'eti'ne' kykyaqil nimaqkytanam aj Israel ajtul jumajtlu' Tk'wal ichan.²⁴Mix-a'lox jun xnaq'tzb'en nimxi'x toklen kyetwitzju' xnaq'tzalte, ex mix-a'lo' jun majen nimxi'x toklen kyetwitzju' tajaw aq'untl.²⁵Ilti'j tu'n tik'xju' yajb'il tu'n xnaq'tzb'en se'nxju' xnaq'tzalte, ex aju' majen se'nju' tajaw aq'untl. Qama tz'ok q'o'n tb'iju' tajaw ja te B'eelseb'u, ¿Titi'tzun kq'manjtzel kyi'ju' toj tja? Alqwitz tu'n qxob'a' (Lc 12.2-7)

²⁶Lalun che xob'e' kye xjal, qu'n mixti'x jun ti'xti' toj ewaj miwtjunti' nelyal, ex mixti'x jun ti'xti' e'wa'n miwtjunti' nb'injtz.²⁷Aju' nxi' nma'ne' kyeye' toj qlolj, kymanxe' toj tqan q'ij kye xjal; atzunju' nxi' nma'ne' kyeye' toj ewaj, kyẍch'inxe' kye xjal tzmax kyib'aju' ja.²⁸Lalun che xob'e' kyeju' nche kub' b'yonte kyxmilale', qu'n layna' kyimte kyanmiye' kyu'n; atzu' che xob'a'kye' te Qman Dyos, qu'n ati tipumal tu'n kykub' xitu'ne' toj q'aq' tu'n.

²⁹¿Ma myatzun naq jun sentab' ti'j kab'e' pich'? extzun minti' nku'tz tz'aq jun twitz tx'otx' qa minti' xtaj Qman Dyos ati toj kya'j.³⁰Ajla'npenakye' t-xya'mal kywi' junjunal tu'n Qman Dyos.³¹Qu'mtzun lalun che xob'e': qu'n nimxi'xpe'nakye' kyoklen kyekywitz txqan tal pich'. Mixti' tu'n tkub' qewa'n qa okslalqo' ti'j Jesukrist (Lc 12.8-9)

³²Qa ati jun xjal minti' xkub' tewa'n qa okslal weye' kywitz txqantl, ex ikxwe' lay kub' wewane' twitzju' Nmane' ati toj kya'j;³³ex alkyetzunte machin kub' tewane' kywitz xjal, ex kb'el wewane' twitz Nmane' ati toj kya'j. Ntzaj pa'jtib'il kxol xjal tu'n Jesus (Lc 12.51-53; 14.26-27)

³⁴Lalun kyximaye' qa q'ol nak'b'il ẍinulaye' twitz tx'otx'; min ẍinulwe' q'ol tzalajb'il kye xjal, tu'npe' npaje' tzula' pa'jtib'il kyxol.³⁵Tu'npe' npaje' kjawila' ti'ntib'ju' k'walb'aj tiju' manb'aj, exju' txin tiju' txub'aj extzunju' lib'j tiju' lib'un qya;³⁶ikytzunju' aye'xju' toj kyja kyib' che okyel te kyajq'oj.

³⁷Alkyete' nlaqj tk'u'j b'a'nxi'x tij ttxu mujqa tman kye nwitze' lay b'ent tajb'en weye', ex alkyete nlaqjxi'x tij tk'wal mujqa tmyal kye nwitze' lay b'ent tajb'en weye';³⁸ex alkyete min xjaw tiqa'n tkurus ajtok lpe wi'je', layx tz'ok te nk'wale'.³⁹Alkye jun o'kxtzu' toka tk'u'j ti'ju' tchwinqlal twitz tx'otx', layx tkanb'aju' tchwinqlal tk'etz Dyos, alkyetzunte' nel tchwinqlal tu'n npaje', ktkanb'aju' tchwinqlal tk'etz Dyos. Aye'ju' oyaj tu'n Qman Dyos (Mc 9.41)

⁴⁰Qama che k'monjtze' kyu'n xjal, ayinwe' nchin k'monjtz kyu'n; exqa machin k'monjtze' kyu'n, aju' saj chq'onweye' inkyk'mo'n.⁴¹Alkyete ntk'mo'n jun t-sanjelal Dyos, naqx tu'n t-sanjelal Dyos, ktzajel q'o'n jun oyaj te ikxju' se'n kxe'l q'o'n teju' t-sanjelal Dyos; ex alkye mak'monte jun xjal tnik'alti'j ktk'moju' jun oyaj ikxju' se'nte tnik'alti'j.⁴²Ex alkyexku' matxi' q'onte maskye naq jun b'as a' te junju' nokslan weye', axxi'x ktzajel q'o'n tu'me'l t-xel te, chi Jesus b'aj tma'n kye t-xnaq'tzb'en. Aye'ju' exi' tchq'o'n Xwan jawsal a' (Lc 7.18-35)

¹Tetzunj tb'aj tma'n Jesus tkyaqil tu'n txi' kyb'incha'nju' t-xnaq'tzb'en, extzuntz toju' tnam ex xi' pakb'al ex xnaq'tzal kyoju' txqantl tnam.

²Tb'itzun Xwan jawsal a' aju' intoq tb'incha'n Krist, tej jpu'ntoq. Exi'tzun tchq'o'n kab'e' t-xnaq'tzb'en tk'etz³tu'n txi' kyqani'n te qa aju' ati tulel mujqa kb'el ayet juntl.

⁴Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye: Kuxkxi'ye' ex kymanxe' te Xwan aju' matxi' kyb'iye' ex matxi' kyile'.⁵Kytx'olb'anxe' te qa in jqet kywitzju' moẍ, in che jaw b'etju' kox, in che q'anetju' ati xlemtx'a'k kyi'j, in jqet kyẍkyinju' chkyinqe', in che jaw anq'intlju' kyimni ex in pakb'etju' b'a'n tqanil kyeju' prow.⁶¡K'i'wlanxi'xte' xjal minti' njawje tk'u'j wi'je', chi Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en Xwan!

⁷Tetzunj ma'toq che anju' t-xnaq'tzb'en Xwan, aq'wi Jesus yolil ti'ju' Xwan jawsal a' kyeju' xjal, kjalu: ¿Titi' etx'anje' ka'yilte toj chq'ajlaj? ¿Ma ikyxjalu' kyile' se'n jun tqan ptz'an nxtunin toj kyq'iq'?⁸¿Titi'tzun exiye' ka'yilte? ¿Jun ichan tok jun t-xb'alun tb'anilxi'x? B'i'n kye'kyu'n qa aye' xjal tok kyxb'alun tb'anilxi'x atzu' teqe' toju' kyja nimaqkawil.⁹¿Titi'xi'xtzun xiklaye'? ¿Ma ka'yil jun t-sanjelal Dyos? Iku', axxi'x jun t-sanjelal Dyos nimxi'x toklen kyekywitzju' txqantl t-sanjelal.¹⁰Atzu' nyolina'ju' tz'ib'a'n toj tyol Dyos ti'j Xwan kjalu:
Kxe'l nchq'o'nwe' jun nmajine' nejxi'x twitza, tu'ntzun tkub'nej twitza b'inchalte tb'eya chij.

¹¹Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa b'ajx najana' jun xjal nimxi'x toklen se'nju' Xwan jawsal a'; expe' aju' b'o'sxi'x toju' tkawb'il Dyos toj kya'j nimxi'x toklen kyetwitz.

¹²Atxi'x toj tq'ijlalil Xwan jawsal a', nche' q'ojin xjal ti'ju' tkawb'il Dyos, ex aye'ju' nim kyipumal kyajb'il tu'n tkub'ti'j kyu'n.¹³Kykyaqilju' t-sanjelal Dyos exju' tkawb'il Moyses e'yolin tiju' tkawb'il Dyos tzmaxi'j tulju' Xwan jawsal a';¹⁴qa kyajb'ile' tu'n txi' kyoksla'ne' lu, ate' Xwanju' Eliy t-sanjelal Dyos ati tulel.¹⁵Alkyeqe'ju' nche' b'in, kb'inx.

¹⁶¿Se'n che okyel nq'o'na'ye' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo? ikqeju' se'nqe' k'wal nche kub' qe toj k'wik ex nxi' kẍch'i'n kyeju' kyuk'i'l kjalu:¹⁷Xiqq'ajtzane' chun aye'tzunkye' minti' eb'ixane'; xiqb'itzane' b'itz b'isb'ajilx, aye'tzunkye' min e'oq'e'.¹⁸Qu'n ulju' Xwan, mixti' nwan ex mixti' nk'wan, extzun nkma'ne' qa ati tajaw il tuk'i'l.¹⁹Atzun ja'lo ma chinule' ayine' Tk'wal Dyos, inchin wane' ex nchin k'wane', aye'tzunkye' nkyma'ne' qa kuw chin wane' ex kuw chin k'wane', wamiw wib'e' kyuk'i'l xjal peyul pwaq ex aj il. Kyna'ku'ye' ate' tnab'l Qman Dyos nel tnik'tzil tu'nju' tb'inchb'en, chi Jesus kye xjal. Tzak'b'ilkye nimaqtnam min nche okslan te Dyos (Lc 10.13-35)

²⁰Oktzun ten Jesus tzak'ulkyeju' tnam ja matxitoq tb'inchaya' txqan b'a'nq'ob'aj, qu'n mixjunti' nanjtzti'j kyanmi. Intoq xitma'n Jesus kye:²¹¡Qab'anx kywitze', aj Korasin! ¡Qab'anx kywitze' aj B'etzayda! Qu'n naqwit toj Tiro ex Sidon xb'entaju' txqan b'a'nq'ob'aj xb'inchet kyxole', ojtxi'wtlo tanjtzlen ti'j kyanmi ex ojewtlo tz'ok kyq'o'n kyi'j te b'is ex matxi'wtlo jax kychto'n tza'j toj kywi'.²²Oktzun kxe'l nma'ne' kyeye' qa nimxi'x tz'e'ysb'il kywitze' tzul toju' tq'ijlalil ajkyok xjal toj xjel kyekywitzju' aj Tiro ex aj Sidon.²³Yajtzunkye' aj Kaparnawum, ¿Mache japumele' tzmax toj kya'j toj kywitze'? ¡Xi'pe' che b'elixa'ye' tzmax t-xe kynajb'il kyimni! Qu'n naqwit toj Sodom eb'incheta' b'a'nq'ob'aj xb'inchet toja, ttenxwitlote' nintnamju' lu ja'lo.²⁴Qu'mtzun kxe'l nma'ne' kyeye' qa nimxi'xju' tz'e'ysb'il witzb'aj ktzajel kyib'aje' kyekwitzju' najlqe' toj Sodom, chi Jesus. Kuktzaje' nk'etze' ex che ojlanqe'ye' (Lc 10.21-22)

²⁵Tojtzunju' tq'ijlalil lu tma Jesus kjalu: Kjawil nnima'ne' tb'iya Nman Dyos, aya Taye tajaw kya'j ex tajaw tx'otx', tu'nju' matxi' tzaj tyek'u'na ti'xti' kyeju' mixti' b'a'n kyu'n ex makub' tewa'na kyeju' atixi'x kynab'l ex nche' kane ti'j.²⁶Iku' Taye, qu'n ikna' tajb'iliya tu'n tb'inchanteya, chi Jesus te Dyos Manb'aj.

²⁷Tkyaqilju' ti'xti' matxi' tzaj tq'o'n Nmane' Dyos weye'. Mix-a'lox jun ojtzqi'nqinxi'xe' tu'n, naq o'kx Nmane' Dyos; ex mix-a'lo' ojtzqilte Manb'aj, naq o'kxju' K'wa'lb'aj exqetzunju' kxe'l q'o'n anb'il kye tu'n kyojtzqinte.²⁸Kuktzaje' nk'etze' kkyaqile' matxi' che siktiye' toj aq'untl ex tjaq' iqtz, kxe'l nq'o'nwe' ojlab'l kyeye'.²⁹Kyq'onkxe' yuw ti'j kqule', ex kyxnaq'tzam kyib'e' wuk'i'le' qu'n nimwe' npasens ex me's qinwe'; tu'ntzun tel yalju' ojlab'l kyu'ne'.³⁰Qu'n awe' yuw njax nq'o'n ti'j kyqule' exju' iqtz nxi' nq'o'ne' kyeye' mya alqe', chi Jesus. B'je'l kyk'usi'n t-xnaq'tzb'en Jesus spiy toj q'ij te ojlab'l (Mc 2.23-28; Lc 6.1-5)

¹Tojtzun tq'ijlalil lu, intoq b'et Jesus kxolju' awal toj q'ij te ojlab'l. Tzaj we'yaj kyi'ju' t-xnaq'tzb'en ex eb'je'l kyk'usi'n spiy tu'n t-xi' kywanju' twitz triy.²Tetzunj kyka'yinteju' parisey, xikyma'n te Jesus:
—Ka'yinxpe'ya nkb'incha'nju' t-xnaq'tzb'ena extzun mixti' tu'n tb'inchetju' lu toju' q'ij te ojlab'l, chechij.

³Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—¿Ma b'ajx jawa' kẍch'i'ne' toj tu'jil titi' tb'incha Dab'i tej ttzaj we'yaj ti'j kyuk'ilju' tuk'i'l?⁴Okx toj tja Qman Dyos ex aq'wi walkyeju' wab'j xjansa'n te Dyos, extzun mixti' toj kawb'il tu'n txi' twan exqe'ju' tuk'i'l, naq o'qekxju' pale tu'n kwante.⁵¿Ma b'ajxtzun jawa' kẍch'i'ne' toju' tkawb'il Moyses ja ntma'na' qa minti' nche b'inchan ilju' pale toj tja Dyos maskye min nche' ojlan toju' q'ij lu?⁶Kxe'ltzun nma'ne' kyeye' qa ati jun nimxi'x toklen kyetwitzju' tja Dyos.⁷Ma na'mxtzun tkane toj kwitze' titi' tz'elpuna'ju' yol lu: Awe' wajb'il tu'n ttzaj laqj kk'u'je' kyi'ju' xjal, ex myate' tu'n tkub' kyq'o'ne' chojb'il. Naqwit matxi' kane toj kwitze', mixti'wtlo nkma'ne' qa ati til jun xjal mixti' xb'inchan il.⁸Qu'mtzun ate' Tk'wal ichan, ati tipumal tib'aju' q'ij te ojlab'l, chi Jesus kye. Q'anit jun xjal tu'n Jesus toju' q'ij te ojlab'l (Mc 3.1-6; Lc 6.6-11)

⁹Extzun Jesus toju' najb'il lu ex pon toju' ja te k'u'lb'il.¹⁰Atitoqtzun jun xjal ma'toq txi' tzqij jun tq'ob'; xi'tzun kqani'n txqantl xjal te Jesus naqxwit tu'n kpoqinte kjalu:
—¿Ma ati toj kawb'il tu'n tq'anit jun xjal toju' q'ij te ojlab'l? chechij.

¹¹Atzunte' Jesus xittzaq'we'n kye:
—¿Alkye junkye' qa ati jun trit, exqa ma ku'x tz'aq tojun jul toju' q'ij te ojlab'l, ma laytzulo jatztiq'i'n?¹²¡Nimxi'xtzun toklen jun rit kyetwitz jun xjal! Qu'mtzun, ati tu'n tb'inchetju' xtalb'il toju' q'ij te ojlab'l, chij.

¹³Xi'tzun tma'n Jesus teju' xjal tzqijtoq tq'ob':
—Nuqpinxa tq'ob'a, chij.
Atzunte' xjal ku chij, xitnuqpi'n tq'ob' ex majx q'anitju' tq'ob' se'nxju' juntl.¹⁴Tetzunj kb'jetzu' parisey, e'aq'witzuntz ximil ti'j se'n tu'n tkub'a kb'yo'nju' Jesus. Japun kyejtma'n Isayiy ti'j Jesus

¹⁵Tetzunj tb'inte Jesus ja'lu, xi'tzuntz tojuntl najb'il ex txqanju' xjal eb'jik'lpe ti'j. Intoq che q'anit kkyaqilju' xjal tu'n,¹⁶ex intoq xitma'n kye tu'n lalun che yolin ti'j kxol xjal.¹⁷B'aj tkyaqilju' lu, tu'n tjapunju' kyejni q'ma'n tu'n Isayiy tmajen Qman Dyos, tej tmante:

¹⁸Luju' nmajine' ati tzalu, aj xjaw nsk'o'ne', k'u'jlanxi'x wu'ne' ex nchin tzalaje' ti'j. Kb'el nq'o'ne' Xewb'aj Xjan tib'aj, ex kxe'l tpakb'a'nju' tnik'alti'j kye kkyaqilju' nimaqtnam.¹⁹Lay q'ojin ex lay ẍch'in; mix-a'lox jun kb'ilte tq'ojq'ojel twi' toj xkichb'e.²⁰Lay kub' ttoqi'nju' tqan ptz'an piljnitl ex lay kub' tyupinju' mech mixjun k'entxi'x, tzmaxi'j ajtkanb'an tuk'i'lju' tnik'alti'jil.²¹Aye'tzunju' nimaqtnam kqeb'ilxi'x kk'u'j ti'j, chiju' tz'ib'a'n. Kyma parisey qa a tajaw il ntzaj q'onte tipumal Jesus (Mc 3.20-30; Lc 11.14-23; 12.10)

²²Pon q'i'n jun xjal twitz Jesus moẍ ex me, tzyu'ntoq tu'n tajaw il, q'anit tu'n Jesus ex b'ent tka'yin ex tyolin.²³Kykyaqilju' xjal eb'ajlab'ti ex kyma: ¿Ma atzulo tk'wal Dab'iju' lu? chechij.

²⁴Tetzunj kb'inte pariseyju' yol lu, kymatzuntz: Ate B'eelseb'u, knejel tajaw il nxi' q'onte tipumalju' ichan lu tu'n kyex tajaw il tu'n toj kyanmi xjal, chechij.

²⁵Eltnik' Jesus tiju' nkyxima'n xjal kxolilex, ex xitma'n kye: Alkyexku' jun tx'otx' pa'ntib' exqa mache q'ojin kxolilex, majx che b'el xitj; exqa jun nintnam mujqa jun ja xjal makub' kypa'n kyib' layx che ten nimtoj.²⁶Ex ikxtzu'n, qa aju' tajaw il sex xla'jinteju' tajaw ilx, ax kb'el pa'nte tib'; ¿Se'ntzun tten tu'n tch'iyju' tkawb'il?²⁷Aye'tzunkye' nkma'ne' qa tu'nju' tipumal B'eelseb'u nche ela' tajaw il kyi'j xjal wu'ne'; qatzun ikju' se'n kma'ne' ¿alkyetzun ntzaj q'onte kyipumalju' kxnaq'tzb'ene' tu'n telju' tajaw il kyu'n toj kyanmi xjal? Qu'mtzun aye'x nche q'mante qa mya' tu'me'lju' nkma'ne'.²⁸Ayintzuwe' nche etzwe' tajaw il wu'n toj kyanmi xjal tu'n Xewb'aj Xan te Dyos, atzun tz'elpuna'ju' qa matxi' tzulju' tkawb'il Dyos kxole'.

²⁹¿Se'ntaq'wi tu'n tokx jun xjal alq'al toj tja juntl xjal kuw qa minti' xkub' tk'lo'n nej? naq o'kx qama kub' tk'lo'n kb'entela' talq'an.

³⁰Alkye jun xjal min q'o'ntib' wuk'i'le', ajq'oj wi'je'; ex alkyete min nonin wuk'i'le' tu'n tjaw b'u'yitju' twitz awal, naq tok chitulte.

³¹Qu'mtzun kxe'l nma'n kyeye' qa ate Dyos kb'el tnajsa'n tkyaqil kyilju' xjal exju' taq'wix inkyma'n, qatzun xi' nche' yolina' taq'wix tiju' Xewb'aj Xjan, layx kub' najsa'n kyil tu'n Dyos.³²Expe' kb'el najsa'n tilju' xjal ntma'n tyol taq'wix ti'ju' tk'wal Dyos; atzunju' nyolin taq'wix ti'ju' Xewb'aj Xjan, layx kub'najsa'nju' til toju' tq'ijlalil ja'lo ex toju' tq'ijlalil tzul, chi Jesus. Nel tnik'tzilju' tze noqx tu'nju' twitz (Lc 6.43-45)

³³Qa b'a'nju' tze, b'a'nju' twitz nel; qatzun taq'wixju' tze ex taq'wixju' twitz nel; atzu' nelate' qnik' tiju' tze qa b'a'n naqx tu'nju' twitz.³⁴¡Tyajajil q'antin! ¿Se'ntaq'wi tu'n kmanteye' b'a'n, extzun mya' b'a'nqeye'? qu'n tkyaqilju' netz toj ttzi xjal atzu' ntzaj anq'ina' toj tanmi.³⁵Aju' b'a'n xjal intma'nju' b'a'n, qu'n b'a'n ati toj tanmi, atzunju' xjal myab'a'n intma'nju' ti'xti' myab'a'n, qu'n taq'wixil ati toj tanmi.³⁶Oktzun kxe'l nma'ne' kyeye' toju' tq'ijlalil ajkyok xjal toj xjel, kykyaqilju' xjal tzul kma'n titi' yol mixti'x tajb'en xkma.³⁷Qu'n tu'nxju' tyola k'okyela'ya toj xjel, atzuntzu' k'elela' tnik'tzil qa ati tila mujqa mixti', chi Jesus. Aye'ju' xjal myab'a'nqe' kqani jun b'a'nq'ob'aj (Mc 8.12; Lc 11.29-32)

³⁸Aye'tzun junjun parisey ex xnaq'tzal kawb'il xikyma'n te Jesus:
—Xnaq'tzal, qajb'ile' tu'n tb'inchanteya jun b'a'nq'ob'aj qwitze', chechij.

³⁹Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Ayeju' xjal lu mya' b'a'nqe' ex matxi' tz'el kypa'n kyib' ti'j Dyos, atzun ja'lo in kqani'n jun b'a'nq'ob'aj tu'n tb'inchet kwitz, extzun lay txi' yek'it jun b'a'nq'ob'aj kye, naq o'kx kxe'l nma'nju'ye' kye tib'aju' b'a'nq'ob'aj tb'incha Qman Dyos te Jonas.⁴⁰Qu'n ikse'nte Jonas ten oxe' q'ij ex oxe' qonik'an toj tk'u'j jun nimin kyiẍ, ikxtzunte Tk'wal ichanju' ktenb'il oxe' q'ij ex oxe' qonik'an toj tx'otx'.⁴¹Ajkyokju' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo toj xjel, che jawil we' xjal aj Ninib'e xjelul kye ex kb'el kytz'e'ysa'n kywitz; qu'n anjtzti'j kyanmi aj Ninib'e tej kyb'inte tpakb'ab'l Jonas, nimxi'xtzunte' toklen ati tzalu ja'lo kyetwitz Jonas.⁴²Ex ikx kjawil we'ju' qya nimaqkawil tzaj toj tnayajkya'j toju' tq'ijlalil ajkyok xjal toj xjel, ajkyokju' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo toj xjel, ex kb'el tz'e'ysa'n kwitz, qu'n tzaj toj jun tx'otx' najchaq b'ilteju' nimaq nab'l tk'etz Salomon, nimxi'xtzunte' toklenju' ati tzalu kyetwitz Salomon, chi Jesus. Aju' tajaw il nanjtzti'j toj tanmi xjal (Lc 11.24-26)

⁴³Naqa setzju' tajaw il toj tanmi jun xjal, inxi' b'et toj junjun najb'il tzqij ex ntjyo'n jatu'n tojlana' ch'i'n; extzunqa mixti' nelyal tu'n, nkub' t-xima'n:⁴⁴K'anjel jumajtlwe' wi'j toj njaye' jaẍin netza'ye'. Naqatzun sanjtztl ti'j, nel yalju' tanmi xjal tu'n kse'n jun ja mixti' toj, ẍnu'l ex b'i'ncha'n b'a'nxi'x.⁴⁵Kxe'ltzuntz ex che tzajel tb'u'yi'n wuqtl tajaw il taq'wixi'xtl kyetwitz, che okyextzuntz kkyaqil toju' tanmi xjal ja etznqe' ex atzuntzu' kb'el b'o'lja' xjal nimxi'x kyu'n se'nju' tnejel. Ikxtzun kb'ajelju' kyi'ju' xjal mya b'a'nqe' toju' tq'ijlalil ja'lo, chi Jesus. Aju' ttxu Jesus exqe'ju' titz'in (Mc 3.31-35; Lc 8.19-21)

⁴⁶Inxtoqtzun yolin Jesus kyeju' xjal, tej tponju' ttxu exqe'ju' titz'in, kyajb'iltoq tu'n kyolin tuk'i'l. Ekyejtzun we' twi' pe'n,⁴⁷tzaju' jun xjal ex xitma'n te Jesus:
—Luju' ttxuya exqe'ju' titz'ina ateqe' twi' pe'n, kyajb'il tu'n kyolin tuk'i'la, chij.

⁴⁸Atzunte Jesus xittzaq'we'n te xjal lu kjalu:
—¿Alkyetzu'n ntxuye' ntma'na ex alkyeqe' witz'ine'? chij.

⁴⁹Exi'tzun tyek'u'nju' t-xnaq'tzb'en ex tma kjalu:
—Aye'we' ntxu ex witz'in lu.⁵⁰Qu'n alkyexku' qa nxi' tb'incha'n tajb'il Nmane' Dyos ati toj kya'j, aye'tzun witz'injuye', wanab'e' ex ntxuye', chij. Aju' techlal ti'ju' awal (Mc 4.1-9; Lc 8.4-8)

¹Tojxtzunju' q'ij lu etz Jesus toju' ja ex kub' qe ttziju' njab'.²Tu'ntzunju' txqan xjal chmet tk'etz Jesus, jax toj jun b'ark ex kub' qe, aye'tzu'n xjal eb'aj kub' we' ttziju' njab'.³Aq'witzuntz yolil ti'j txqan ti'xti' kyeju' xjal tuk'i'l techlal. Xitma'ntzuntz kye: Ati jun xjalxi' awal.⁴Tetzunj txi' tchto'nju' ij, jun tnej pon tz'aq toj b'e, eb'aj pon lipanju' pich' toj b'e ex jaw kwan.⁵Atzun jun tnejtl pon tz'aq kxol ab'j, jamixti'ya' tchib'jil tx'otx'; aju' ij lu ja'loxi'x jawu'l twi', qu'n mixti' tchib'jilju' tx'otx' nim;⁶tetzunj tjawulju' q'ij kub' tz'e'y tu'n ex kub' tzqij tu'n tpaj mixti'ju' tlok'.⁷Atzun jun tnejtl kub' tz'aq kxol ch'i'x, tetzunj kb'aj ch'iyju' ch'i'x e'kub' ẍk'ostiju' awal tu'n.⁸Atzunju' jun tnejtl ij kub' tz'aq toj b'a'n tx'otx', atzunte' iju' lu ch'iy ex witzan b'a'nxi'x; ate'pe' junjun spiy taq' jo'naq (100) twitz triy toj, atzun junjuntl oxnaq (60) ex junjuntl junaq lajoj (30).⁹Alkyeqeju' ati kẍkyin, kb'inx b'a'nxi'x, chi Jesus. Aju' tnab'lju' techlal (Mc 4.10-12; Lc 8.9-10)

¹⁰Epontzun lq'eju' t-xnaq'tzb'en Jesus tk'etz ex xikyqani'n te titiqu'n tuk'i'l techlal nyolina kyeju' xjal.¹¹Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye: Matxi' tzaj tq'o'n Dyos kyeye' tu'n telkynik'e' ti'ju' ti'xti' toj ewaj toju' kawb'il te toj kya'j; aye'tzunkye' xjalxi' minti' nelkynik' ti'j.¹²Qu'n aju' ati tojtzqib'l kxe'l q'o'n txqantl te, tu'n telxi'xtl tnik' ti'j; atzunju' min tojtzqi'n, xi'pe' k'ik'ela' tna'lju' ch'i'n b'i'n tu'n.¹³Qu'mtzun nxi'ya' nma'ne' kye tuk'i'l techlal, qu'n in ok kyka'yi'n extzun min nknet kyu'n, inxikyb'i'n extzun inche kyejten nakuj min nkyb'i'n ex min kane toj kywitz.¹⁴Tu'ntzun ja'lu in japun kyi'j aju' tmaju' Isayiy t-sanjelal Dyos kjalu:
Inkyb'i'n b'a'nxi'x extzun min nkane toj kwitz, In okkyka'yi'n b'a'nxi'x extzun minti' nelkynik' ti'j.¹⁵Qu'n aju' kyanmi xjal lu matxi' txi' ch'u'ẍix, matxi' tz'ok kyjpu'n kẍkyin tu'n lalun txi' kb'i'n ex matxi' tz'ok kyjpu'n kwitz tu'n lalun txi' kka'yi'n, tu'ntzun lalun kane toj kwitz ex tu'n lalun tz'anjtz kyi'j nk'etze', tu'ntzun lalun che kub' nq'a'na'ne', chi Isayiy.

¹⁶Aye'tzunkye' k'iwlanqexixe', qu'n atiju' kwitze' nche' ka'yin ex kẍkyine' nche' b'in.¹⁷Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', qa nimqeju' t-sanjela Dyos exqe'ju' xjal tnik'alkyi'j kyajb'iltoq tu'n tok kka'yinju' aju' nok kka'yine' ja'lo, extzun minti' sok kka'yi'n; kyajb'iltoq tu'n tok kb'i'n aju' nkb'i'ne', extzun mixti' sok kb'i'n. Xitchik'b'a'n Jesusju' techlal tib'aju' xjalxi' awal (Mc 4.13-20; Lc 8.11-15)

¹⁸Kyb'inxe' b'a'nxi'x titi' tz'elpuna'ju' techlal tib'aju' xjalxi' awal:¹⁹Ayeju' nxi' kb'inju' yol ti'ju' tkawb'il Dyos extzun min nkane toj kwitz, ikqeju' se'nju' ij kub' tz'aq toj b'e; ajttzaju' tajaw il inel tiq'i'nju' yol ojetoq ku'x awa'n toj tanmi, ikju' se'n ij nxi' wan kyu'n pich'.²⁰Atzunju' ij kub' tz'aq toj ab'j atzu' nyolina' kyi'ju' xjal nkyk'mo'n tyol Dyos tuk'i'l tkyaqil tzalajb'il,²¹ajtzun ttzaj jun joyb'ilkyi'j ex ajkyel ik'un kyu'n xjal tu'n tpaj tyol Dyos, lwiy nche kub' tz'aq, ikqeju' se'nju' awal mya' najchaq tku'xa' klok', lwiy nche' jatz xb'oql.²²Atzunju' ij pon tz'aq toj ch'i'x atzu' nyolina' kyi'ju' xjal nxi' kb'inju' tyol Dyos, naqtzun aju' xi' nb'ajxa' kyk'u'j ti'ju' ti'xti' te twitz tx'otx' ex axju' kyq'inumal nkub' sb'unkye'. Qu'mtzun minti' nch'iyju' tyol Dyos toj kyanmi, ex minti' nche' witzan.²³Atzu'nte' ij pon tz'aq toju' b'a'n tx'otx' atzu' nyolina' kyi'ju' xjal nxi' kb'inju' tyol Dyos, in kane toj kwitz ex nche' witzan b'a'nxi'x, se'nju' spiy taq' jo'naq (100) twitz, oxnaq (60) mujqa junaq lajoj (30) twitz, chi Jesus. Techlal tiju' myab'a'n k'ul ntzaj ch'iy toju' triy

²⁴Xi'tzun tma'n Jesus juntl techlal kjalu: Ik tkawb'il Qman Dyos toj kya'j kse'n jun xjal xitawa'n tijaj tb'anilxi'x toj ttx'otx';²⁵tetzunj intoq che wtan kkyaqil, ponju' jun tajq'oj awal twitz k'ul taq'wix toju' ttriy.²⁶Tetzunj tch'iyju' triy ex tej taq' spiyil, exju' taq'wix k'ul ch'iy tmuj.²⁷Aye'tzunju' majen tej kka'yinteju' lu exi' q'malte teju' tajaw awal, ex xikyma'n te: Taye, tb'anilnate' tijaja tej tku'x tawa'na, ¿jatzun saja' tijajilju' taq'wix k'ul lu?²⁸Atzunte tajaw awal xitma'n kye: Junlo ajq'ojte' wi'je' xb'inchante lu. Aye'tzunju' tmajen xikyqani'n te kjalu: ¿Ma tajb'ila tu'n qxi'ye' xb'oqilteju' taq'wix k'ul lu?²⁹Atzunte tajaw awal xittzaq'we'n kye: Lay, qu'n ajtjatz kxb'onqinjuye' taq'wix k'ul majx jaku' jatz xb'oqliju' ntriye' kyu'ne'.³⁰Xtenku'j ch'iyku'j tuk'ilju' triy, tzmaxitzunj ajtjaw joyit, kxe'l nma'ne' kyeju' nmajine' tu'n tjaw kb'uyinju' taq'wix k'ul nejxi'x, tu'n tkub' kk'lo'n, tu'ntzun tokx q'et toj q'aq', atzunju' triy tu'n txi' k'uyit toj nk'ujaye', chi Jesus b'aj tma'n tiju' tajaw awal, chi Jesus. Aju' techlal ti'ju' twitz ẍmostas (Mc 4.30-32; Lc 13.18-19)

³¹Xi'tzun tma'n Jesusju' juntl techlal kjalu: Aju' tkawb'il Dyos te toj kya'j ikju' se'n jun ij te ẍmostas nxi' awa'n toj tx'otx' tu'n jun xjal.³²Axxi'x aju' twitz ẍmostas atzun b'o'sxixju' kxolju' txqantl ij, ajtzun tch'iy niminxi'xpe'tl npona' kyekwitzju' txqantl itzaj, ex in ch'iy nakuj jun tze, jun tze nintzku' ja kub'a' kyb'incha'na' tal pich' kypaqb'il kyxolju' tq'ob', chi Jesus. Aju' techlal ti'ju' ttx'amal wab'j (Lc 13.20-21)

³³Ex ikx xitma'nju' techlal lu kye: Aju' tkawb'il Dyos toj kya'j ikju' se'nju' ttx'amal wab'j nb'aj t-smo'n jun qya tuk'i'l oxe' mlon arin tu'ntzun tmal twitzju' wab'j b'a'nxi'x, chij. E'ajb'enju' techlal kub' tq'o'n Jesus kye xjal (Mc 4.33-34)

³⁴Tkyaqilju' lu xitma'n Jesus kye xjal tuk'i'l techlal, ex minti' yolin qa mixti'wt techlal tu'n.³⁵B'aj tkyaqil ja'lu tu'n tjapunju' q'manjtz tu'nju' t-sanjelal Dyos kjalu:
Ok chin yolile' kye xjal tuk'i'l techlal; che kxe'l nchik'b'a'ne' ti'xti' e'wanqe' atxi'x tej tb'ent twitz tx'otx', chij. B'aj tchik'b'a'n Jesus tib'aju' taq'wix k'ul

³⁶Eb'ajkyajtzun tq'olb'e'n Jesus kyuk'i'lju' xjal ex okx tuja, atzuntzu' epona' lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz ex xikyqani'n te titi' tz'elpuna'ju' techlal tib'aju' taq'wix k'ul toju' triy.³⁷Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye: Ayinwe' Tk'wal ichan nchin ku'x awanteju' ij tb'anilxi'x,³⁸Atzunju' ttx'otx' xjal a ntechla'nju' tkyaqil twitz tx'otx'. Aju' ij tb'anilxi'x atzu' nyolina' kyi'ju' xjal ati kyoklen tiju' tkawb'il Dyos, ex atzunju' taq'wix k'ul atzu' nyolina' kyi'ju' xjal te taq'wixilqe',³⁹atzunju' ajq'oj ku'x awante taq'wix k'ul atzu' nyolina' ti'ju' tajaw il. Atzunju' ajtjaw joyitju' triy atzu' nyolina' tiju' mankb'il q'ij, ex aye'tzunju' majen b'uyilteju' triy atzu' nyolina' kyi'ju' anjl.⁴⁰Ikxtzu'n se'n njaw b'u'yitju' taq'wix k'ul ex nokx q'et toj q'aq' tu'n tb'aj, ikxtzun kb'ajelju' kyi'ju' xjal toj mankb'il q'ij.⁴¹Aju' Tk'wal ichan che ul tchq'o'nju' anjl toj tkawb'il tu'n kb'uyit kkyaqilju' xjal nche kub' tz'aq txqantl kyu'n toj il ex aye'ju' nche b'inchan taq'wixil.⁴²Ok che okyex q'o'n toj txqan q'aq' inxi'x jayun toj chuj, atzuntzu' che oq'ela' ex okxi'x kjach'ub'tel t-xe kywitzte.⁴³Aye'tzunju' xjal tnik'alkyi'j okxi'x che qoptz'ajeb'il nakuj q'ij toju' tkawb'il Qman Dyos. Alkyeju' ati t-ẍkyin b'inxju' yol lu, chi Jesus. Aju' techal ti'ju' k'uwenj e'wa'n

⁴⁴Aju' kawb'il toj kya'j ikju' se'n jun k'uwenj muqu'n toj tx'otx'. Aju' q'inumal lu okyal twitz jun xjal, atzunju' xjal lu axtzu' kyej tewana' jumajtl; tzalajxi'xtzun ti'j, xitk'a'yi'n tkyaqilju' ati te ex tlaq'ju' tx'otx' aju'. Techlal ti'j jun tb'anil xlik twi' wi'yal

⁴⁵Ikx tkawb'il Dyos toj kya'j se'n b'aj ti'j jun xk'aẍlel ntoq tjyo'n tb'anil xlik sq'ib'un;⁴⁶tetzunj tel yal jun tu'n twi' wi'yal, b'aj tk'ayi'n tkyaqilju' ati te ex tlaq'ju' tb'anil xlik lu, chi Jesus. Aju' techlal ti'ju' pa tzyub'l kyiẍ

⁴⁷Ex ikx nb'aj ti'ju' tkawb'il Dyos toj kya'j se'nju' pa tzyub'l kyiẍ ajtku'x q'et toj a' in jatz tb'uyi'n chukchaq kyiẍ.⁴⁸Aj tnoju' pa tzyub'l kyiẍ, aye'ju' kyiẍil njatz kyi'n ttzi a', atzuntzu' nche kub'a' qe sk'olkyeju' kyiẍ, nche ku'x kq'o'nju' b'a'n kyiẍ toj chi'l ex nxi' kxonju' taq'wix kyiẍ.⁴⁹Ikxtzun kb'ajilju' ajttzaj mankb'il q'ij: kche b'je'letzju' anjl pa'lkyeju' myab'a'n kyi'ju' b'a'nqe',⁵⁰ex ok che okyex kq'o'nju' taq'wix xjal toj q'aq'. Atzuntzu' che oq'ela' ex majx kjach'ub'tel t-xe kwitzte, chi Jesus. Aju' k'uwenj ak'a'j ex ojtxi'

⁵¹Xi'tzun tqani'n Jesus kye t-xnaq'tzb'en ex tma:
—¿Ma nkane tkyaqilju' lu toj knab'le'? chij.
—Makaneqe' toj qwitz, chechij.

⁵²Xi'tzun tma'ntl Jesus kye:
—Qa ati jun xnaq'tzal ti'j kawb'il mat-xnaq'tza tib' ti'ju' tkawb'il Dyos te toj kya'j, ikju' se'n jun tajaw ja inetz tiq'inju' ak'a'j ex ojtxi' ti'xti' toju' tk'uwen, chi Jesus. Tej tpon Jesus toj tnam Nasaret (Mc 6.1-6; Lc 4.16-30)

⁵³Tetzunj tb'aj yolin Jesus tib'aj tkyaqilju' techlal lu, ik'tzuntz ttziju' njab'⁵⁴ex pon toju' ttx'otx', ex okxtzuntz toju' ja te k'u'lb'il tu'n t-xnaq'tzan kyeju' xjal. Intoqtzun che lab'tiju' xjal ti'ju' t-xnaq'tzb'en ex intoq kma'n:
—¿Jatzun saj xnaq'tza'naju' xjal lu tu'nju' nimxi'x tojtzqib'l? ¿Se'n taq'wi nb'ent tkyaqilju' b'a'nq'ob'aj lu tu'n?⁵⁵¿Ma mya'tzun tk'wal Jse lu, aj naq'unan ti'j tze ex tal Mariy? ¿Ma mya'tzun ktzik Santyayju' lu, tuk'i'l Jse, Simon ex Judas,⁵⁶ma mya'yetzun tanab'ju nche anq'in tzalu qxol? ¿Jatzun saja' tkyaqilju' tnab'l lu? chechij.

⁵⁷Mitzun jun elb'a'nju' tyol toj kwitz xjal. Qu'mtzun xitma'n Jesus kye:
—Atzu' nche' laqjakye' xjal ti'j jun t-sanjelal Dyos te najchaq toj tkyaqil twitz tx'otx', myatzu' kyi'ju' najlqe' tojxju' ktx'otx' mujqa toj kyja kyib' kyuk'i'l, chij.

⁵⁸Tu'n tpajtzu'n minti' nche okslanju' xjal te, mixti' tb'incha nim b'a'nq'ob'aj atzu'. Tej tkyimju' Xwan Jawsal a' (Mc 6.14-29; Lc 9.7-9)

¹Tojxju' tq'ijlalil lu, tb'iju' Erodes kawil toj Kaliley tqanil ti'j Jesus,²ex xitma'n kyeju' nche ajb'en te: Axte Xwan ja'lu jawsal a', matxi' jaw anq'in. Qu'mtzun ati tipumal tu'n tb'ent b'a'nq'ob'aj tu'n, chij.

³Tma Erodes ikju' qu'n anate okx jpunte Xwan jawsal a'. Tb'incha naqx tu'n tpaju' Erodiy, t-xu'jilju' Lip, ju' titz'in Erodes,⁴qu'n ma'toq txi' tma'nju' Xwan te Erodes kjalu: Myab'a'n tu'n tokju' Erodiy te t-xu'jila, chij.

⁵Tajb'iltoqtzun Erodes tu'n tkub' tb'yo'nju' Xwan Jawsal a', naqtzun aju' intoq xob' kyeju' xjal qu'n kkyaqiltoq nxi' kyoksla'n qa t-sanjelal Dyos.⁶Tetzunj tkub' tik'sa'n Erodes tab'q'i, etzju' tal Erodiy b'ixil kwitzju' ktxokin, ex majx elb'a'nxi'x b'ixinju' txin toj twitzu' Erodes⁷ex xittziya'n tu'n txi' tq'o'n tyaqilju' ti'xti' matxi' tqani'nju' txin te.⁸Tetzunj txi' tma'n te ttxu, lwiyxi'x ok oksa'n tk'u'j ex xitma'n te Erodes kjalu:
—Q'ontza twi' Xwan jawsal a' tojun pik'laq weye', chij.

⁹Majx tzaj b'is toj tanmiju' nimaqkawil Erodes tej tb'inte ja'lu; tu'ntzun ma'toq txi' ttziya'n teju' txin kwitzju' ttxokin, tmatzuntz tu'n t-xi' q'o'n teju' txin.¹⁰Tchaq'tzun Erodes, tu'n tel tx'e'mu'n twi'ju' Xwan toju' kars;¹¹Tzajtzun q'i'n twi' Xwan jawsal a' tojun pik'laq ex xiq'o'n teju' txin, atzunju' txin xitq'o'n teju' ttxu.

¹²Epontzunju' t-xnaq'tzb'en Xwan ex etz kyi'nju' t-xmilal ex ku'x kmqu'n, exi'tzuntz q'malte te Jesus. Xitq'o'n Jesus kwa kab'lajk'al lajnaq (5,000) xjal (Mc 6.30-44; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)

¹³Tetzunj tb'inte Jesusju' tqanil lu, xi'tzuntz tjunal tojun b'ark, tojun najb'il jamixti'ya' xjal. Kyb'itzunju' xjal ex eb'je'tz toj junjun tnam tu'n kb'ajx lpe tu'n kqan ti'j Jesus.¹⁴Tetzunj tku'tz Jesus toju' b'ark, xitka'yi'n txqan xjal ma'taq che pon; tzajtzun laqj tk'u'j kyi'ju' xjal ex eb'aj tq'aninju' yab' e'pon kyuk'i'l.¹⁵Tetzunj ljo'ntoq qok yupj, e'pon lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz ex xikyma'n te:
Matxi' qo'qax, extzun mixti'xte ja toju' najb'il lu. Qu'mtzun q'manxa kyeju' xjal tu'n kyanj toju' ktanam ex tu'n kxi' lq'olteju' kwa, chechij.

¹⁶Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Mya ilti'j tu'n kyanju' xjal; kq'onxe' kwa, chij kye.

¹⁷Aye'tzunkye' t-xnaq'tzb'en xikytzaq'we'n:
—Mixti'xqe' wab'j nim iq'i'n qu'n, naq o'kx jwe' tal wab'j ex kab'e' tal kyiẍ, chechij.

¹⁸Atzunte' Jesus xitma'n kye:
—Kyiq'intznatzune' tzalu, chij.

¹⁹Tzajtzun Jesus xitma'n kyeju' txqan xjal tu'n kkub' qe tib'aju' q'u'sin. Ex e'jaw ttzyu'n jwe' wab'j ex kab'e' kyiẍ toj tq'ob', jawtzun ka'yin twitz kya'j, ex xitq'o'n chjonte te Dyos, kub' taq'puntzun wab'jtzu' ex xitq'o'n kyeju' t-xnaq'tzb'en tu'n t-xi' kysipa'n kxolju' xjal.²⁰Eb'aj wan xjal b'a'nxi'x kkyaqil; kb'ajlenxi'pe' wantl, jaw kb'uyintlju' minb'aj ex noj kab'lajoj chi'ltl kyu'n.²¹Ewan kab'lajk'al lajnaq (5,000) ichan, expe' minti' eb'jo'k q'o'n qya exqe'ju' k'wal toj tajlal. B'et Jesus tib'aj a'

²²Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, xitma'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en tu'n kyjax toju' b'ark, tu'n kxi' nej twitz ex tu'n kpon jlajxi'tlju' njab', b'ankxpun intoq che tq'olb'e'nju' xjal.²³Tetzunj tb'aj kypa'n kyib' xjal, jax Jesus twi' jun witz na'l Dyos tjunalx. Atixtoqtzun twi'ju' witz tej qok yupj,²⁴ma'toqtzun lq'eju' b'ark toju' njab'. Atzunju' ttolob' a' intoq nok tjumi'n tib' tiju' b'ark, qu'n aju' kyq'iq' xi'toq ntzaja' kwitzxi'.²⁵Xi'toqtzun ttzaj t-xe kya'j, pon lq'eju' Jesus kk'etz intoq b'et tib'aj a'.²⁶Tetzunj t-xi' kka'yinju' t-xnaq'tzb'en intoq b'et Jesus tib'aj a', majx eb'aj sak'puj ex e'jaw ẍch'in tu'n kxob'il kjalu:
—¡Jun lab'te' nb'et tib'aj a'! chechij.

²⁷Atzunte Jesus lwiy xi' yolin kye ex tma:
—¡Lalun che xob'e'! ¡Ayinwe', qek kk'u'je' wi'je', chi Jesus!

²⁸Atzunte Luch xittzaq'we'n te Jesus ex tma:
—Taye, qa aya, q'mantza weye' tu'n nb'ete' tib'aj a' ex tu'n npone' tk'etza, chij.

²⁹—Kuttzajniya, chi Jesus xitma'n.
Ku'tztzun Luch toju' b'ark ex xib'et tu'n tpon tk'etz Jesus.³⁰Tetzunj tna'nte Luch qa nimxi'xtoq kyq'iq', jawxob'; tu'ntzunju' t-xob'il o'kx taq' xe'l mulq'aj toj a', jaw ẍch'intzuntz ex tma:
—¡Taye, chin tkloma! chij te Jesus.³¹Textzunju' kmuj xi' ojqelan Jesus tzyulte tq'ob'ju' Luch ex tma kjalu:
—¡Naq ch'i'nju' tokslab'la ati! ¿Titiqu'n xjawjeya' tanmiya? Chij te.

³²Tetzunj kyjax toju' b'ark, we'ju' kyq'iq'.³³Aye'tzunju' ate'toq toju' b'ark majx e'kub' meje twitz Jesus, ex xikyma'n te:
—¡Axxi'x ateju'ya tk'wal Dyos! chechij. Eq'anitju' yab' toj Jenesaret tu'n Jesus (Mc 6.53-56)

³⁴Tetzunj kyjlajin a' e'pon yal toju' tx'otx' Jenesaret tb'i.³⁵Aye'tzunju' xjal najlqe' atzu' elkynik' te Jesus, ex majxkub' puqli tqanil Jesus toju' tx'otx' aju'. Tzajtzun kyinju' yab' tk'etz Jesus,³⁶ex intoq che kub'san xjal twitz Jesus tu'n t-xi' tq'o'n anb'il kye, maskyepe' naqx tu'n tok ktzyu'n ttxa'n tpinpa't; kykyaqiltzunju' eb'ajx tzyunte ttxa'n t-xb'alun e'q'anit tu'n. Aju' ntz'ilix tanmi xjal tu'n (Mc 7.1-23)

¹Epontzun lq'e junjun parisey ex xnaq'tzal ti'j kawb'il tk'etz Jesus, aye'ju' e'tzaj toj Jerusalen, ex xikyqani'n te:

²—¿Titiqu'n inche ik'ju' t-xnaq'tzb'ena tib'aju' xnaq'tzb'il kyajni kyq'o'n qjayilb'en? ¿Titiqu'n min njapun kyu'n tu'n kytxjonte kyq'ob' ajkyxi' wal? chechij.

³Atzunte' Jesus xittzaq'we'n kye:
—Ex ikxkye' ¿Titiqu'n minti' njapunju' tchaq'b'il Dyos kyu'ne' naqx tu'n tpaju' lepchqekye' tiju' kyxnaq'tzb'en ojtxi' kyajilb'ene'?⁴Qu'n tma Dyos kjalu: Nimana te tmana ex te ttxuya, ex alkyeju' matzaj tyol taq'wix ti'j tman mujqa ti'j ttxu, ilti'j tu'n tkub' b'yet, chij.⁵Aye'tzunkye' inkyma'ne' qa b'a'n tu'n tmante jun xjal te tman mujqa te ttxu kjalu: Layx tu'n tb'ent wonine' ti'ja, qu'n tkyaqilju' ati weye' matxi' txi' nq'o'ne' te jun oyaj te Dyos, qa chi;⁶alkyetzunte maq'mante ikju', mya ilti'j tu'n tonin tiju' tman mujqa ttxu, chechije'. Qu'mtzun matxi' tz'el kyiq'i'ne' toklenju' tchaq'b'il Dyos naqx tu'n nxi' kyb'incha'ne' kyxnaq'tzb'ilju' kyajilb'ene'.⁷¡Xmletz' xjal! axte' q'manjtz kyi'je' tu'n Isayiy t-sanjelal Dyos kjalu:

⁸Naqtu'n kytziju' xjal lu nche nimana' weye', atzu'n kyanmi najchaq ta'ya' wi'je'.⁹Mixti'x tajb'enju' k'u'lb'il nkb'incha'ne' nwitze'; tchaq'b'il ichante' kyxnaq'tzb'ile' inkyq'o'ne', chiju' tz'ib'a'n, chi Jesus.

¹⁰E'tzajtzun txko'n xjal tu'n Jesus ex xitma'n kye:
—Kyb'inxe' b'a'nxi'x ex kanex toj kwitze':¹¹Mya' tu'nju' ti'xti' nxi' twan xjal ntz'ilixa' tanmi. Ate ntz'ilsante tanmi xjalju' aju' yol myab'a'n netz toj ttzi, chi Jesus.

¹²E'pontzu'n lq'eju' t-xnaq'tzb'en Jesus tk'etz, ex xikyma'n te:
—¿Ma matz'el tnik'a ti'j qa myab'a'n sela' toj kywitzju' parisey tej xkyb'inteju' yol xxitma'na? chechij.

¹³Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Alchaqxkyeku' awal, qa mya' Qman Dyos ati toj kya'j xku'x awante, ati tu'n tjatz xb'oqit.¹⁴Che tenku'j, qu'n moẍqekye' parisey ex ate'qe'k xkolkye' txqantl moẍ. Qatzun jun moẍ nxi' xkonte juntl moẍ, kykab'ilx che xe'l tz'aq tojun jul, chi Jesus.

¹⁵Xi'tzun tma'n Luch te Jesus:
—Chik'b'antza b'a'nxi'x qeye' aju' techlal xtmaya, chij.

¹⁶Atzunte' Jesus xittzaq'we'n te:
—¿Ma ikxkyejuye' min nkane toj kynab'le'?¹⁷¿Ma min nkane toj kywitze', qa tkyaqilju' ti'xti' nxi' twan xjal atzu' npona' toj tk'u'j, yajxi'tzuntl inex tk'u'ji'n?¹⁸Atzunte' yol myab'a'n netz toj ttzi jun xjal, atzu' ntzaja' toj tanmi; ex atzun ntz'ilsante xjalju'.¹⁹Qu'n tkyaqilju' myab'a'n xim atzu' ntzaja' toj tanmi xjal, aju' b'yojxjali'n, ajpaji'n, qyayi'n, elq'a'n, chajyoli'n ex jk'ujyoli'n.²⁰Kyu'ntzunkye' ti'xti' lu ntz'ilixa' tanmi xjal; atzunte' tu'n twan jun xjal qa min sel txjo'n tq'ob', lay tz'ilixju' tanmi tu'n, chi Jesus b'aj tma'n kye. Aju' tokslab'l jun qya mya' aj Juda (Mc 7.24-30)

²¹Tetzunj tetz Jesus toj Jenesaret, xi'tzuntz toj tx'otx' Tiro ex Sidon.²²Atitoq jun qya aj Kanaan, najli toju' tx'otx' lu, pon lq'e tk'etz Jesus, intoq ẍch'in kjalu:
—¡Taye, Tk'wal Dab'i, tzaj laqj tk'u'ja wi'je'! ¡qu'n aju' wale' txin inxi'x yajti tu'n jun tajaw il tok ti'j!, chij.

²³Atzunte' Jesus mixti'x xittzaq'we'n teju' qya. Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en exi' lq'e tk'etz Jesus ex ekub'san te kjalu:
—Q'manxa teju' qya lu tu'n tanj, qu'n inxi'x ẍch'in lepchok qi'j, chechij.

²⁴Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Machin tzajchq'o'nwe' tu'n Dyos o'kxi'x kyeju' tal rit tzpetjniqe' toju' tnam te Israel, chij.

²⁵Atzunte qya lu pon lq'e tk'etz Jesus ex kub' meje twitz ex xitma'n te:
—¡Taye, chin tonima! chij.

²⁶Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus te:
Myab'a'n tu'n tel iq'etju' wab'j kye k'wal ex tu'n txi' q'et kyeju' tx'yan, chi Jesus.

²⁷Atzunte' qya xittzaq'we'n te:
—Iku', Taye, aye'penakye' tal tx'yan nche'x wante tb'uchilju' wab'j neltz'aq kyu'n kyajaw tib'aj mes, chij.

²⁸Xi'tzun ttzaq'we'ntl Jesus te:
—¡Nimxi'x tokslab'la qya! Kb'inchetelju' tajb'ila, chij.
Textzu'n kmuj tmante Jesus, q'anit talju' qya. Txqan yab' eq'anit tu'n Jesus

²⁹Ik'tzun b'et Jesus toju' tx'otx' lu, ex xi'tzuntz ttziju' njab' te Kaliley; jaxtzuntz twi' jun witz ex kub' qe.³⁰Eb'aj pon b'a'npun xjal tk'etz jatoq q'uqla'. Iq'intoq xjal kox kyu'n, moẍ, tzkaj kyq'ob', me ex txqantl yab', eb'aj kub'kq'o'n tk'etz tqan Jesus, ex e' q'anet tu'n Jesus.³¹Tu'ntzun ja'lu ojexi'x che lab'tiju' xjal tej kyka'yinte qa nche' yolintlju' me, ma'toq che q'anitju' tzkaj kyq'ob', intoq che b'etlju' kox ex intoq che ka'yintlju' moẍ. Ex kykyaqilju' xjal intoq jaw kyajwali'n tb'i Kydyos aj Israel. Ewan lajojk'al (4,000) xjal tu'n Jesus (Mc 8.1-10)

³²E'tzajtzun ttxko'n Jesusju' t-xnaq'tzb'en ex xitma'n kye:
—Intzaj laqj nk'u'je' kyi'ju' xjal lu, qu'n matxi' b'aj oxe' q'ij ateqe' nk'etze' ex mixti'xte' titi' tu'n t-xi' kywan. Min wajb'ile' tu'n kyanj nchq'o'ne' kyja qa na'mxtoq kywan, qu'n jaku' che kub'numj toj b'e, chij.

³³Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en xikyma'n te:
—¿Se'n taq'wi tu'n tel yalju' wab'j qu'ne' kye txqan xjal toju' najb'il lu, mixna'ti'xte jun xjal najli tzalu? chechij.

³⁴Xi'tzun tqani'n Jesus kye:
—¿Jte'tzun wab'j ati kk'etze'? chij kye.
—Wuq, ex jte' tal kyiẍ, chechij xikytzaq'we'n.

³⁵Tchaq'tzun Jesus tu'n kykub' qeju' xjal twitz tx'otx'.³⁶Jawtzun tiq'i'nju' wuq wab'j toj tq'ob' kyuk'i'lju' kyiẍ, ex xitq'o'n chjonte te Dyos, xitq'o'ntzuntz kyeju' t-xnaq'tzb'en, aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en exi' sipante kyxolju' txqan xjal.³⁷Kykyaqiltzu'n xjal e'wan ex majx enoj b'a'nxi'x, kyb'ajlenxi'tzun wan, kyej tentl wuq chi'l wab'j min b'aj kyu'n.³⁸Lajojk'alju' (4,000) ichan ewan, expe' min eb'jo'k q'o'nju' qya exqe'ju' k'wal toj tajlal.³⁹Tetzunj kyb'aj wanju' xjal, eb'aj kyej q'olb'e'n tu'n Jesus, atzunte Jesus jax tojun b'ark ex xi'tzuntz toju' tx'otx' Makdala tb'i. Kqani parisey ex sadusey jun b'a'nq'ob'aj (Mc 8.11-13; Lc 12.54-56)

¹Aye'tzunju' parisey exqe'ju' sadusey e'pon tk'etz Jesus, ex kyqani tu'n tb'inchante Jesus jun b'a'nq'ob'aj ktzajel toj kya'j, tu'ntzun telkynik' ti'j qa a Dyos tzaj chq'onte, kb'inchaju' lu naqxwit tu'n tkub' tz'aq Jesus kyu'n tojun til.

²Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye: Aye'kye' ajkyka'yinteye' qa kyeq t-xe kya'j ajtex q'ij inkyma'ne': lay tzaj jb'al najchi'j, chechije';³qatzun ati muj exqa kyeq t-xe kya'j ajtjawu'l q'ij, ex inkyma'ne': Tzul jb'al ja'lo chechije'. Qanatzun in kaneju' techlal inxi' kyka'yine' twitz kya'j toj kwitze' ¿Se'n taq'witzun min nkaneju' techlal toju' tq'ijlalil lu toj kywitze'?⁴B'inchal taq'wix qekye' wiq xjal ja'lo ex matz'el kypa'n kyib' ti'j Dyos, inkyqani'n tu'n tb'inchet jun b'a'nq'ob'aj kywitz; lay kub' nb'incha'ntlwe' kywitz, o'kxte techlalju' kye ti'j Jonas ju' t-sanjelal Dyos, chi Jesus.
Tetzunj tb'aj tma'n Jesus ja'lu, e'kyaj tq'o'n xjal ex xi'tzuntz. Aju' kxnaq'tzb'il parisey ikju' se'n ttx'amal wab'j (Mc 8.14-21)

⁵Tetzunj kyik'x Jesus kyuk'ilju' t-xnaq'tzb'en jlajxi' njab', tzaj kyna'n qa mixti' kywa iq'i'n.⁶Xi'tzun tma'n Jesus kye kjalu:
Kyb'intzpe'ye', b'a'nqexe' ex kxq'uqim kyib'e' teju' ttx'amal wab'j najb'en kyu'n parisey ex kyu'n sadusey, chij kye.

⁷Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en Jesus intoq che yolin kyxolilex ti'ju' tyol Jesus ex intoq kyma'n:
—¡Aloju' tu'n mixti' saj qiq'i'n qwa! chechij.

⁸Atzunte Jesus pon toj tnab'l titi'toq in kyolinju' t-xnaq'tzb'en ex xitma'ntzuntz kye:
—¿Titiqu'n in kma'naye' qa mixti' kwaye'? ¡Naq ch'i'nju' kyokslab'le' ati!⁹¿Ma na'mx tkaneju' nyole' toj knab'le', ma minti' na'n kyu'ne' ti'ju' jwe' wab'j kub' nsipa'ne' kxolju' kab'lajk'al lajnaq (4,000) xjal, ex jte' chi'l kyejten minti' b'aj?¹⁰¿Ex ma minti' na'n kyu'ne' ti'ju' wuq wab'j kub' nsipa'ne' kyxolju' lajk'al xjal, ex jte' chi'l kyejten minti' b'aj?¹¹¿Se'n taq'wi min xkaneju' nyole' toj kynab'le', myanatzu' nchin yolinawe' tiju' kywaye' min na'n saj? kyxq'uqimkye' kyib' teju' ttx'amal kyu'n parisey ex sadusey, chij kye.

¹²Kanetzuntz toj kywitzju' t-xnaq'tzb'en qa myatzu' yolina Jesus tu'n kykxq'uqinte kyib' teju' ttx'amal wab'j, xi' yolina'te Jesus tiju' kyxnaq'tzb'il parisey ex sadusey. Tma Luch qa a Jesusju' Krist (Mc 8.27-30; Lc 9.18-21)

¹³Tetzunj tpon Jesus toju' tx'otx' Sesarey te Pilipo, xitqani'n kye t-xnaq'tzb'en ex tma:
—¿Alkyeju' Tk'wal ichan ma chiqe' xjal, ti'nkyma'n wi'je'?, chij.

¹⁴Xi'tzun kytzaq'we'n t-xnaq'tzb'en te:
—Ate' junjun nkyma'n qa aya Xwan Jawsal a'; junjuntl nkyma'n qa aya Eliy, junjuntl inq'mante qa aya Jeremiy mujqa jun t-sanjelal Dyos ten ojtxi', chechij.

¹⁵—Yajtzunkye', ¿alkyeqine' mache' chije'? chi Jesus xitqani'n kye.

¹⁶Xi'tzun ttzaq'we'n Simon Luch te kjalu:
—Ateju'ya Krist, aj tk'wal Dyos itz' tejumajx, chij.

¹⁷Xi'tzun tma'n Jesus te kjalu:
—K'i'wlanxi'xta Simon, tk'wal Jonas, qu'n aju' xkane toj tnab'la, mya' jun xjal saj q'mante teya, makane toj twitza qu'n aku' Nmane' toj kya'j saj yek'unte teya.¹⁸Ayintzunwe' kxe'l nma'ne' teya qa aya Luch, ex tib'ajtzunju' pik lu, kjawila' nb'incha'njuye' nglesiye'; ex lay kub'ti'j tu'n tajaw kamik.¹⁹Che kxe'l nq'o'ne' talju' kawb'il te toj kya'j teya; atzunju' kb'el tk'lona twitz tx'otx', ex ikx kb'el k'lo'n toj kya'j, ex atzunju' k'elel tpoq'i'na twitz tx'otx', ex ikx k'elel poq'i'n toj kya'j, chi Jesus.

²⁰Xi'tzun tab'tzi'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en tu'n lalun txi' kma'n kye xjal qa ate Krist. Yolin Jesus ti'ju' tkamik (Mc 8.31—9.1; Lc 9.22-27)

²¹Atxi'xtzunj tzyet tyolin Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en qa ilt'ij tu'n tanjti'j Jerusalen, exqa kyajtel toj kq'ob'ju' tijwnaq ati kyoklen toj kawb'il, knejel pale exqetzunju' xnaq'tzal ti'j kawb'il. Ex xitma'n qa kb'eltoq b'yo'n kyu'nju' xjal lu, extzunqa kjawil anq'in toj toxi'n q'ij.²²Xi'tzun iq'i'n Jesus tu'n Luch tu'n kyolin o'qekxkye, oktzun ten Luch myolte Jesus, ex xitma'n te:
—¡Taye, naqwit tzaj q'aq'an tk'u'j Dyos ti'ja! ¡Tu'n mlalun tzik' tkyaqilju' lu ti'ja! chij.

²³Xi'tzun ka'yin Jesus toj twitz Luch ex xitma'n te:
—¡Pa'mil tib'a wi'je' Tajaw il, qu'n naq toka te jun takpuje'n weye'! Min nkaneta toj twitz kse'nte Dyos t-xim, axteju'ya tnab'l kse'n kyxim xjal, chij.

²⁴Xi'tzun tma'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu:
—Qa ati jun xjal tajb'il tu'n tok te nxnaq'tzb'ene', jk'unku' tib' tib'xtib', iqinktzju' tkurus ex lpek wi'je'.²⁵Qu'n alkyete' tajb'il tu'n tkletju' tchwinqlal te twitz tx'otx', lay tkanb'aju' tchwinqlal tk'etz Dyos; alkyetzunte matz'el tchwinqlal naqx tu'n npaje', atzunte ktkanb'a tchwinqlalju' tk'etz Qman Dyos.²⁶¿Ti' k'ajb'ela' te jun xjal qama tkanb'a' tkyaqilju' ati twitz tx'otx', extzun qama naju' tanmi? ¿Mujqa jte' jaku' b'ent tchjonte jun xjal tu'n tlq'etju' tchwinqlal?²⁷Qu'n ate' Tk'wal ichan tzul jumajtl tuk'i'l tqoptz'ajel nmane' ex kyuk'i'lju' anjl, ex atzuntzu' kxe'la nq'o'ne' tu'me'l t-xel kyeju' xjal se'nxju' kb'inchb'en.²⁸Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa ati junjunkye' ate' tzalu layx che kyim qa na'mxtoq tok kka'yinju' tk'wal ichan ajtul kawil, chi Jesus kkye. Tej tch'exb'ente tib'ju' tilb'ilal Jesus (Mc 9.2-13; Lc 9.28-36)

¹Tb'ajlenxi'tzun waqaq q'ij tej tmante Jesusju' lu, exi' tiq'i'n Luch, Santyay ex Xwan axju' titz'in Santyay twi' jun witz nimin twe'.²Twi'tzunju' witz tch'exb'eya' tib'ju' tilb'ilal Jesus kywitz. Aju' twitz intoq qoptz'aj se'nju' q'ij, atzunju' t-xb'alun majxkub' saqax nakuj t-spik'umal q'ij.³Textzu'n kmoj lu xikyka'yi'n intoq che yolin Moyses ex Eliy tuk'i'l Jesus.⁴Atzunte Luch xitma'n te Jesus:
—Taye, ¡b'a'nxpetzulo ato'qo' tzalu! Qa tajb'ila b'a'n tu'n tjaw qb'incha'ne' oxe' pach kyeye': jun tu'n tajb'en teya, jun te Moyses ex jun te Eliy, chi Luch.

⁵Tetzunj inxtoq yolin Luch, ku'tzju' nakuj muj kyib'aj inxi'x qoptz'aj, ex tojtzunju' muj xikyb'i'n jun tzaj yolin, intoq tma'n: Ate nk'walju'ye' lu k'u'jla'nxi'x wu'ne', aj xjaw nsk'o'ne': kb'inxju'ye' tyol, chij.

⁶Tetzun kyb'inte t-xnaq'tzb'en Jesusju' yol lu, tzaj xob'el kyi'j ex majx e'kub' joqe twitz tx'otx'.⁷Pontzun lq'e Jesus kk'etz e'oktmko'n ex xitma'n kye:
—Che' we'ktze'; ex lalun che xob'e', chij.

⁸Tetzunj kjaw ka'yin, mixti'tl jun xjal kyil o'kxte' Jesus atitoq.

⁹Tetzunj kku'tz twi'ju' witz, xitma'n Jesus kye kjalu:
—Lalun txi' kma'ne' te jun xjal aju' xkyile', tzmaxi'j ajtjaw anq'intlju' Tk'wal ichan, chij.

¹⁰Xi'tzun kqani'n t-xnaq'tzb'en Jesus te:
—¿Tiqu'ntzun nkyma'na' xnaq'tzal kawb'il qa a Eliy ati tu'n tul nejtl? chechij.

¹¹Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Axte' ate Eliy tzulnej, ex ate kb'inchalte tten tkyaqil.¹²Atzunwe' kxe'l nma'ne' kyeye', oje tzulte Eliy, aye'tzun xjal min sel kynik' te, mape' kyb'incha tkyaqilju' ti'xti' myab'a'n te. Ikxtzun kb'ajelju' ti'ju' Tk'wal ichan qu'n okxi'x kyajtel toj kyq'ob', chij kye.

¹³Kanetzun toj kywitzu' t-xnaq'tzb'en qa atzu' nyolina' Jesus ti'ju' Xwan Jawsal a' tej tb'aj tma'nju' yol lu. Tq'a'na' Jesus jun q'a tzyu'ntoq tu'n tajaw il (Mc 9.14-29; Lc 9.37-43)

¹⁴Tetzunj kypon ja ta'qe' txqan xjal, pon lq'eju' jun ichan tk'etz Jesus, kub' meje twitz ex xitma'n te:

¹⁵—Taye, q'aq'antz tk'u'ja tiju' nk'wale', qu'n intzaj tak ti'j ex inxi'x yajt b'a'nxi'x; b'a'npun maj nxi' tz'aq toj q'aq' ex ati maj toj a'.¹⁶Ma'tzun tzaj wi'ne' kwitzju' t-xnaq'tzb'ena, ex minti' nq'anit kyu'n, chij te Jesus.

¹⁷Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—¡Aye'ye' xjal mixti' kyokslab'le' ex b'inchal myab'a'n qe'ye'! ¿Jte'tzun q'ij tu'n ntene' kyuk'i'le'? ¿Jte'tzun q'ij ati tu'n kyik'xe' wu'ne'? Kyiq'intzjuye' yab' tzalu, chi Jesus.

¹⁸Xi'tzun ttzak'u'n Jesusju' tajaw il ex tb'incha tu'n tetz toj tanmiju' q'a, ex texju' kmuj majx q'anitju' q'a.

¹⁹Yajxitzuntel tej ate'toq Jesus o'qekxkye kyuk'ilju' t-xnaq'tzb'en, xikyqani'n te Jesus:
—¿Titiquntzun minti' xb'ent tetzju' tajaw il toj tanmiju' q'a qu'ne'? chechij.

²⁰Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Minti' xb'ent kyu'ne' qu'n mixti' kyokslab'le'. Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' naqwit ati kyokslab'le', k'ixpe'wt kyinju' se'n twitz ẍmostas, jaku' b'ent kyu'ne' tu'n kmanteye' teju' witz lu: Kutik'a tzalu ex tenkuya tojun plajtel chechiwte', ex jaku' tzik'te' witz tjunalx. Mixti'xte' jun ti'xti' ch'uẍ qa ati kyokslab'le' ti'j Dyos.²¹Ate' tyajajil tajaw il lu, tu'n na'j Dyos ex mewayi'n nexa'te', chi Jesus. Yolin Jesus tkamaji'n tiju' tkamik (Mc 9.30-32; Lc 9.43-45)

²²Tetzunj intoq b'et Jesus kyuk'ilju' t-xnaq'tzb'en toju' tx'otx' Kaliley, xitma'n kye:
—Kxe'l q'o'nte' Tk'wal ichan toj kyq'ob'ju' xjal,²³ex kb'el b'yo'n kyu'n, ajtzun tb'aj oxe' q'ij kjawil anq'in, chij.
Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en tej kb'inteju' yol lu majx tzaj b'is toj kyanmi tu'n tpaj. Aju' pwaq chojb'il toj tja Dyos

²⁴Tetzunj kpon Jesus kyuk'ilju' t-xnaq'tzb'en toju' tnam Kaparnawum, eponju' peyul pwaq chojb'il toj tja Dyos tk'etzju' Luch, ex xikyqani'n te:
—¿Yajtzunju' kxnaq'tzale' ma ntq'o'nju' pwaq chojb'il toj tja Dyos? chechij.

²⁵—Ikna'tzu'n, in tchjo'nte', chiju' Luch xittzaq'we'n.
Atzunj tokx Luch tuja tk'etz Jesus, nej xi' yolin Jesus te ex tma kjalu:
—¿Yajtzunta Simon, titi' nt-xima'na ti'j? ¿Ja nela' kyqanina' nimaqkawilju' chojb'il te tnam ex unb'ab'l: ma kyeju' kwitze'l mujqa kyeju' najchaq xjal? chi Jesus.

²⁶Atzunte Luch xittzaq'we'n kjalu:
—Aye'kye' tu'n kychjonte chojb'il te tnam ex unb'ab'l aye' najchaq xjal, chij.
Xi'tzun tma'ntl Jesus te Luch:
—Qu'mtzun aye'ju' twitze'l nimaqkawil mixti' tu'n kychjonte.²⁷Tu'ntzun lalun qo' ok te trakpuje'n, kuxtxi'ya ttziju' njab', q'onku'xa tzyub'l kyiẍ ex q'inktza tnejel kyiẍ matz'elyal tu'na, jqonxa ttzi ex kjawitz yalju' jun pwaq k'ajb'el te chojb'il te tnam, weye' ex teya; q'inxtzuna ex chja'ka, chi Jesus. ¿Alkyeju' nimxi'x toklen toju' kawb'il te toj kya'j? (Mc 9.33-37; Lc 9.46-48)

¹Textzunju' kmuj lu e'pon lq'eju' t-xnaq'tzb'en Jesus tk'etz ex xikyqani'n te:
—¿Alkyeju' nimxi'x toklen toju' kawb'il te toj kya'j? chechij.

²Atzunte Jesus tzaj ttxko'n jun k'wal, kub' twab'a'n kyxol³xitma'ntzuntz kye:
—Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa min xkytx'exb'e kyib'e' exqa min ẍe'okye' se'n jun k'wal, layx b'ent kyokxe' toju' kawb'il te toj kya'j.⁴Ate' nimxi'x toklenju' toju' kawb'il te toj kya'j aju' nkub' tme'ssa'n tib' ex in ok se'n jun k'wal.⁵Ex alkyete matk'am jun k'wal ikse'n ja'lu toj nb'iye', ayine' nchin tk'am, chi Jesus. Aye'ju' nkub' tz'aq jun xjal kyu'n toj il (Mc 9.42-48; Lc 17.1-2)

⁶Qa ati jun xjal makub' tz'aq jun b'o's okslal wi'je' tu'n toj il, b'a'n tu'n tok k'let jun ab'j nimin cheb'l triy ti'j tqul ex tu'n tku'x mulq'et tzmax t-xexi' ninnjab'.⁷¡Taq'wixi'xte' twitz tx'otx' tu'nju' txqan trakpuje'n toj, ex atzu' nche kub'a' tz'aqju' xjal tu'n tpaj! ilti'j tu'n ttenju' trakpuje'n twitz tx'otx', extzun ¡qab'anx twitzju' xjal nb'inchante tu'n kkub' tz'aqju' txqantl toj il!

⁸Qu'mtzun, qa tu'nju' tq'ob'a mujqa tqana nb'inchana' ila, tx'emumila ex xonxa najchaq tk'etza; b'a'nxi'xpe' teya tu'n tokxa tuk'i'l jun tq'ob'a mujqa jun tqana toju' chwinqlal tejumajx, kyetwitzju' tuk'i'l kab'e' tq'ob'a ex kab'e' tqana ajt-xi' xona toj q'aq' milo kyupjila'.⁹Ex qa tu'nju' tb'aq' twitza nb'inchana' ila, q'imetza ex xonxa najchaq tk'etza; b'a'nxi'xpe' teya tu'n tokxa tuk'i'l naq jun tb'aq' twitza toju' chwinqlal tejumajx, kyetwitzju' tuk'i'l kab'e' tb'aq' twitza tu'n txi' xona toj q'aq', chi Jesus. Aju' techlal ti'ju' rit kyejni tzpet (Lc 15.3-7)

¹⁰Lalun che elkyik'o'ne' tal b'o's okslal lu. Qu'n kxe'l nma'n kyeye' qa aye'ju' kyanjl ate' toj kya'j nche' ka'yink ti'ju' twitz Qman Dyos tkyaqil q'ij.

¹¹Qu'n aju' Tk'wal ichan matzul klolkyeju' tzpetnqe'.

¹²¿Se'nkye' toj kwitz? qa ati jun xjal ati jo'naq trit extzun matxi' tz'aq jun tu'n, ¿Ma laytzun che kyej ttzaqpi'nju' oxjnaq b'eljlajoj toj k'ul, tu'n txi' jyolteju' rit xkyej tz'aq?¹³Extzun qama tz'el yal tu'n, axxi'x ktzalajelxi'x ti'j kyetwitz kyi'ju' txqantl minti' ẍe'x tz'aq.¹⁴Ikxtzunte Qman Dyosju' ati toj kya'j minti' tajb'il tu'n tkyej tzpet junkye' maskye tal b'o'sqeye', chi Jesus. Se'n tu'me'l tu'n tkub'najseta' kyilju' qitz'in mo qtzik (Lc 17.3)

¹⁵Qama tz'ok b'incha'n jun taq'wix teya tu'n jun titz'ina mo ttzika, yolina tuk'i'l ex q'manxa te aju' myab'a'n xtb'incha teya. Qama kub' b'i'na tu'n matxitzun kanb'antza.¹⁶Qatzun minti' sel b'a'n tyola toj twitz, iq'inx juntl mo kab'e' tuk'i'la, tu'ntzun tel chik'exi'xu' tkyaqilju' yol kyu'n kab'e' mujqa oxe' tziyalte.¹⁷Ex qa minti' ẍekub' tb'i'nju' che pomil tuk'i'la, q'maxtzuntziya kyeju' kkyaqil okslal; exqa minti' sel b'a'nju' kyol toj twitz, xtenku'tzunj ex kq'onkye' nakuj jun xjal min nokslan te Dyos mujqa jun peyul chojb'il pwaq te Rom.

¹⁸Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa tkyaqilju' ti'xti' makub' kk'lo'ne' twitz tx'otx', ex ikx kb'el k'lo'n toj kya'j, ex tkyaqilju' matz'el ktzaqpine' twitz tx'otx', ex majx k'elel tzaqpi'n toj kya'j.

¹⁹Ex okxe'l nma'ne' kyeye': qa ati kab'ekye' tzalu twitz tx'otx' exqa mamuje kyole' tu'n txi' kqani'n jun ti'xti'ye' toj kna'j Dyose', ktzajel q'onte' kyeye' tu'n Qman Dyos ati toj kya'j.²⁰Qu'n jama kyb'uyi'ya' kyib' kab'e' mujqa oxe' toj nb'iye', chin tenb'ilwe' kxol, chi Jesus.

²¹Atzunte Luch xi' lq'e tk'etz Jesus ex xitqani'n te:
—Taye, ¿Jte'tzunlo maj kb'el nnajsa'ne' tilju' witz'ine' mujqa ntzike', qama tb'incha taq'wix weye'? ¿Naq wuq maj? chij.

²²Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—Minti' nxi' nma'nwe' teya qa o'kxu' wuq maj, ati tu'n tkub' tnajsa'na wuq maj oxnaq lajoj, chi Jesus. Techal ti'j jun majen minti' taj tu'n tkub' tnajsa'n til juntl

²³Ikx nb'aju' ti'ju' kawb'il te toj kya'j se'n jun nimaqkawil kub' t-xima'n tu'n tjaw ti'n tajlalju' kk'asju' tmajen te.²⁴Tetzunj tjawtiq'i'n tajlalju' k'as pon q'inju' jun majen tk'etz atitoq txqan tk'as te.²⁵Mixtoqtzunti'x tu'me'l tu'nju' tmajen tu'n tchjonteju' tk'as te, tchaq'ju' nimaqkawil tu'n txi' ka'yi'n tuk'i'lju' t-xu'jil, kyuk'i'lju' tk'wal ex tkyaqilju' ati te, tu'ntzun tchjetju' tk'as.²⁶Atzunju' tmajen kub' meje twitzj ex xitma'n te: Tenku' tpasensiya wi'je' ex ok kxe'l nchjo'nwe' nk'as teya tkyaqil, chij.²⁷Tzajtzun laqj tk'u'ju' nimaqkawil ti'ju' tmajen; kub' tnajsa'nju' tk'as ex xittzaqpi'n.

²⁸Tetzunj tetz tjaju' nimaqkawil kub'najsante tk'as, elyal jun tuk'i'l twitz atitoq jte' tk'as te. Xi'tzun ojqelan jtz'olte tqulju' xjal lu ex xitma'n te: ¡Chjontza tk'asa weye'! chij.²⁹Atzunju' tuk'i'l kub' meje twitz ex xitma'n te: Tenku' tpasensa wi'je' ex kxe'l nchjonwe' tkyaqil teya, chij.³⁰Atzunte mixti'x taj, ape' tb'inchaju', xitiq'i'n ex okx tjpu'n tzmax aj tchjonteju' tk'as.³¹Aye'tzunju' txqantl majen eka'yinte, majx exch'yon toj kyanmi, ex exi' q'malte teju' nimaqkawil tkyaqilu' tb'inchaju' xjal ti'ju' tuk'i'l.³²Tetzunj tb'inte nimaqkawilju' tb'incha, tchaq' tu'n txi' txkob'aj, tetzun tponju' xjal lu xitma'ntzuntz te: ¡Taq'wix majen! Makub' nnajsa'ne' txqan tk'asa naqx tu'nju' makub'sana nwitze'.³³Ikxwittzulota xtb'incha, ma'wtlo tzaj laqj tk'u'ja ti'ju' tuk'i'la, ik se'nwe' matzaj laqj nk'u'je' ti'ja, chij.³⁴Tzajtzun ttx'u'jilju' nimaqkawil ti'j, ex tchaq' tu'n tkub' tz'e'ysa'n twitz tzmaxi'j aj tchjonte tkyaqilju' tk'as, chi Jesus.

³⁵Tetzunj tb'aj tma'n Jesus ja'lu, xitma'ntzuntz kye:
—Iktzun ktb'incha' Dyos ati toj kya'j kyi'je' qa min xkub' kynajsa'ne' kyilju' kyitz'ine' mujqa ktzikye' tu'n tkyaqil kyanmiye', chi Jesus. Xnaq'tzan Jesus tib'aju' mjeb'le'n nkub' paxj (Mc 10.1-12; Lc 16.18)

¹Tetzunj tb'aj tma'n Jesusju' yol lu, etz toj Kaliley ex xi' toju' tx'otx' Judey ati jlajxi' nin a' Jordan.²B'a'npun xjal eb'ajxlpe ti'j, atzunj tpon atzu' eq'anit txqan yab' tu'n.

³Ex ate'toq junjun parisey e'pon lq'e tk'etz Jesus naqx tu'n tkub' tz'aq Jesus kyu'n toj il, xikyqani'n te:
—¿Ma ati toj kawb'il tu'n tkub' tpa'ntib' jun ichan tuk'i'l t-xu'jil tu'n tpaj jun ti'xti'? chechij.

⁴Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—¿Ma na'mtzun tjaw kẍch'i'ne' toju' tu'jil qa atxi'x ttzajlen qe ojtxi', ichan ex qya kub' tb'incha'n Qman Dyos? chij.⁵Ex tma: Qu'mtzun, aju' ichan kjel ttzaqpi'n tman ex ttxu tu'n kyanq'in tuk'i'lju' t-xu'jil, ex kykab'il che okyel te junx wnaq.

⁶Qu'mtzun mya kab'e' wnaq qe'tl, naq junqe'tel. Qu'mtzun mixti' tu'n tkub' tpa'n xjalju' kub'ni tmujb'a'n Dyos, chij.

⁷Xi'tzun kyqani'n parisey kjalu:
—¿Titiquntzun tchaq'a' Moyses qa b'a'n tu'n tkub' tpa'ntib' jun xjal tuk'i'l t-xu'jil, naq o'kx tu'n txi' q'et jun u'j teju' qya qa matxi' kub' kypa'n kyib' tuk'i'l tchmil? chechij.

⁸Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye ex tma:
—Tu'n tpajte' mixti'x nok toj kwi'ye' tmaya' Moyses qa b'a'n tu'n tkub' tpa'ntib' jun ichin tuk'i'l t-xu'jil; ate ttzajlen qe ojtxi' mikxa'te' tu'me'lju'.⁹Atzunwe' kxe'l nma'n kyeye', qa ati jun xjal makub' tpa'ntib' tuk'i'l t-xu'jil exqa min tb'incha'n t-xu'jilju' ajpaji'n, ex qa ma mjetlju' ichan tuk'i'l juntl qya, matxi' b'inchan ajpaji'n, ex qa mamje juntl ichan tuk'i'lju' qya exni xla'ja'n, ex matxi' tb'incha ajpaji'n, chi Jesus.

¹⁰Xi'tzun kyma'nju' t-xnaq'tzb'en Jesus te:
—Qanatzun nim ti'xti' ati tu'n tik'xtu'n ichan toju' mjeb'le'n, b'a'nxi'x teju' ichan tu'n lalun mje, chechij.

¹¹Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Mya kykyaqil xjal nkane jalu toj kynab'l, o'kxtzu' nkaneya' toj kynab'lu' tzajni q'o'n kyoklen tu'n Dyos tu'n tjapun kyu'n.¹²Chukchaq tu'me'l tu'nju' min nche mje junjun ichan; ate' junjun kyitz'jlenx mixti' tu'me'l tu'n kymje, ex ate' junjuntl kyu'n xjal minti' nche mjeya', aye'tzun junjuntel tu'nju' kyajb'il tu'n kyajb'en toj tkawb'il Dyos, qu'mtzun mixti' nche mje. Alkye nkaneju' lu toj twitz, kanex toj tnab'l b'a'nxi'x, chi Jesus. E'kub' k'i'wla'n k'wal tu'n Jesus (Mc 10.13-16; Lc 18.15-17)

¹³Epon q'i'n junjun k'wal tk'etz Jesus kyu'nju' ktxu, tu'n tkub' tq'o'n tq'ob' toj kwi' ex tu'n tna'n Dyos kyi'j; aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en eb'jo'kten myolkye.¹⁴Xi'tzun tma'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu:
—Lalun che'x kmyo'ne' tal k'wal, kq'onxe' anb'il kye tu'n ktzaj lq'e nk'etze', qu'n aju' tkawb'il Dyos kyekye' xjalju' nche ok se'nkye' tal k'wal lu. Chi Jesus kye t-xnaq'tzb'en.

¹⁵Kub'tzun tq'o'n tq'ob' toj kwiju' tal k'wal, ex xi'tzuntz toj juntl najb'il. Yolin jun ku'xun q'inun tuk'i'l Jesus (Mc 10.17-31; Lc 18.18-30)

¹⁶Ultzun jun ku'xun tk'etz Jesus ex xitqani'n te:
—B'a'n xnaq'tzal ¿titi' jun ti'xti' b'a'n tu'n nb'inchanteye' tu'ntzun ttenju' nchwinqlale' tejumajx? chij.

¹⁷Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—¿Titiqu'n nchin noka' tq'o'na te b'a'n? Mix-a'loxte' b'a'n naq o'kx Dyos. Ex qa tajb'ila tu'n tkanb'anteya chwinqlal tejumajx, che japunxju' tchaq'b'il Dyos tu'na, chij.

¹⁸—¿Alkyeqetzun? chiju' ku'xun xitqani'n.
Xi'tzun tma'n Jesus te:
Lalun che b'yonxjale', lalun che ajpajine', lalun che elq'ane', lalun che chanyole' kyi'j xjal,¹⁹che nimanqe'ye' te kymane' ex te kytxuye'; ex kyk'u'jlame' alchaqkyexku' xjal se'nkye' nkyk'u'jla'n kyib'e' kyib'xkyib'e', chi Jesus.

²⁰—Tkyaqilju' lu njapun wu'ne' atxi'x ntzajlene' toj nk'walile'. ¿Alkyetzuntl na'm tjapun wu'ne'? chiju' ku'xun xitma'n te Jesus.

²¹Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus te:
—Qa tajb'ila tu'n toka tzinunxi'x ti'j, k'ayinxa tkyaqilju' ati teya ex q'onxa kye prow. Qatzun matb'inchaya ikju' kchmeteltzun tq'inumaltza toj kya'j. Ex kuttzaja ex lpeka wi'je', chi Jesus.

²²Tetzunj tb'inte ku'xunju' yol lu, ik'b'et ex tzaj nimxi'x b'is toj tanmi, qu'n nimtoq tq'inumal ati.

²³Atzunte Jesus xitma'n kyeju' t-xnaq'tzb'en:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' majx ch'uẍte' te jun q'inun tu'n tokx toju' tkawb'il Dyos toj kya'j.²⁴Ex kxe'l nma'ne' jumajtle' kyeye' qa jaku' lwiyxi'x tz'ex jun kamey toj t-xopajil jun b'aq kyetwitz jun q'inun tu'n tokx toj tkawb'il Dyos toj kya'j, chij.

²⁵Tetzunj kb'inteju' t-xnaq'tzb'en, majx e'jaw sak'puj b'a'nxi'x, ex intoq kyma'n:
—Qa ikju' ¿Alkyetzun jaku' klet? chechij.

²⁶Xi'tzun ka'yin Jesus toj kywitz ex xitma'n kye:
—Layx b'entju' lu kyu'n xjal, atzunte Dyos tkyaqil kb'entel tu'n, chij.

²⁷Atzunte Luch xittzaq'we'n te:
—Yajtzunqe' matxi' kyej qq'o'ne' tkyaqilju' ati qeye' ex maqo oklpeye' ti'ja. ¿Titi'tzunqe' tzul q'o'n qe? chij te Jesus.

²⁸Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Axxi'x kxe'l nma'n kyeye', ajtponju' tq'ijlalil tu'n tok tkyaqil te ak'a'j, naqa xkub' qeju' Tk'wal ichan kawil toju' tq'uqb'il inxi'x qoptz'aj, ex ikxkye' che b'elqeye' toj kab'lajoj q'uqb'il tu'n kykawine' kyib'aju' kab'lajoj k'loj kyajajil aj Israel, tu'nju' mache oklpeye' wi'je'.²⁹Ex kykyaqilju' makyej kytzaqpi'n kyja, kyitz'in mo kytzik, kyanab', kyman, kytxu, kyxu'jil, kyk'wal mujqa kytx'otx' naqx tu'n npaje', ok kyk'ma' jo'naqtl tib'aj ex tzul q'o'n kychwinqlal tejumajx.³⁰Nimtzunte' ate' tnejel ja'lo che okyel mankb'il, ex nim ate' mankb'il ja'lo che okyel tnejel, chi Jesus. Aju' techlal kyi'ju' aq'unal ti'j tqan ub'a

¹Ikyte tkawb'il Dyos toj kya'j kse'n jun tajaw awal ub'a, ex jyol tmajen te prim, tu'n kyxilun twitz ub'a.²Yolin kyuk'i'lju' tmajen tu'n t-xitchjo'n te jun kyq'ij, ex exi' tchq'o'ntzuntz aq'unal toju' tqan t-ub'a.³Tetzunj ttzaj b'eljoj te prim ex jumajtlu' tajaw aq'untl jyol tmajen, ex e'okyal jte'tl xjal tu'n kyxolju' xjal naq teqe' mixti'toq nche' aq'unan.⁴Ex xitma'n kye: Ex ikxkye' kukyxi'ye' aq'unal toj waq'une', atzun nchjonxe' twi' kyk'u'je', chij. Aye'tzunju' xjal ku chechij, exi' aq'unal toj taq'un.⁵Etztzun jumajtlu' tajaw aq'untl jyol tmajen tej ttzaj wanq'ij, ex tej ttzaj oxe' te qale, ex ikx tb'inchaju' se'nxju' nejtl.⁶Xi' jumajtl ja teqe' xjal minti' nche' aq'unan tej ttzaj jwe' te qale, ex eb'jo'k yal junjuntl tu'n mixtoqti' nche' aq'unan. Ex xitqani'n kye: ¿Titiqu'n naq nex kyq'ije' tzalu ex minti' nche aq'unane'? chij.⁷Aye'tzunkye' xjal xikytzaq'we'n te kjalu: Mix-a'loxna' jun ntzaj q'mante qaq'une', chechij. Xi'tzun tma'nju' tajaw aq'untl kye: Kuxna' kyxi'ye' aq'unal toj waq'une' ex kxe'l nchjo'nwe' twi' kyk'u'je', chij.

⁸Tetzunj qok yupj, xitma'nju' tajaw aq'untl teju' nejenel ti'j aq'untl kjalu: Txkonqetza majen ex chjonxa twi' kyk'u'j, nejxi'x chjonxa twi' kyk'u'ju' ẍe' ul mankb'il, atzun mankb'ilxi' q'onxa twi' kyk'u'ju' ẍe' ul nejtl, chij.⁹Aye'tzunju' xjal tzyet kyaq'unan tej ttzaj jwe' te qale, e'pon ex xichjo'n twi' kyk'u'j te jun q'ij.¹⁰Tetzunj tpon kanun tu'n kyponju' xjal aye'ju' tzyet kyaq'unan nejtl, kub' kyxima'n qa nimkye twi' kyk'u'j kxe'l q'o'n; kuchaqa axte' twi' kyk'u'ju' xichjo'n kse'nkye' e'pon aq'unal yajxi'tl.¹¹Tetzunj kyk'monte twi' kyk'u'j, e'aq'witzuntz wulil ti'ju' tajaw aq'untl,¹²ex xikyma'n te: Aye'ju' ẍe' b'ju'l yajxi'tl naq jun kmuj ẍe' aq'unan, extzun kyinx twi' kyk'u'ju' xxitq'o'na se'nqe', extzun mab'ajqe' q'ij qu'n ex matzik'x tq'ob' q'ij kuwxi'x qu'ne', chechij.¹³Atzunte' tajaw aq'untl xittzaq'we'n te jun majen: Aya wamiw, mixti'we' myab'a'n nb'incha'n teya. ¿Ma mitzunjunti' xb'ent ti'j qu'n tu'n tchjetju' twi' tk'u'ja te jun q'ij?¹⁴K'monxju'ya twi' tk'u'ja ex kutxi'ya. Wajb'ilwe' tu'n txi' nq'o'n kyinxju' se'n twi' tk'u'ja teju' sul mankb'il,¹⁵qu'n ayinwe' chin q'malte titi' knb'incha'ye' tiju' npwaqe'. ¿Mujqa ntx'a'lti'j tk'u'ja wi'je' tu'n b'a'n xjal qine'? chij.

¹⁶Qu'mtzun aye'ju' ate' mankb'il ja'lo che okyel nejtl; aye'tzunju' ate' te tnejel ja'lo che okyel mankb'il, chi Jesus. Tma jumajtl Jesus qa kb'el b'yo'n (Mc 10.32-34; Lc 18.31-34)

¹⁷Tetzunj xi'toq tjax Jesus tu'n tjapun toju' tnam Jerusalen, eltpa'n tib' kyuk'ilju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en ex xitma'n kye:

¹⁸—Kyb'intzpe'ye', maqo'x Jerusalen, ja kxe'la' q'o'n Tk'wal ichan toj kyq'ob'ju' kynejel pale exqe' xnaq'tzal ti'j kawb'il tu'n tkub' kyb'yo'n¹⁹kxe'l kyq'o'n toj kyq'ob'ju' xjal te junxi'tl tnam tu'n tb'aj kxmayi'n, tu'n tb'aj kk'ixb'sa'n ex kjawil kq'o'n twitz krus; tb'ajlenxi'tzun oxe' q'ij tku'xlen mqu'n kjawil anq'in jumajtl kxol kyimni, chi Jesus. Aju' tqanb'etz ttxu Santyay ex Xwan (Mc 10.35-45)

²⁰Pontzun lq'e t-xu'jil Seb'edey, kyuk'i'lju' tal aye' Santyay ex Xwan tk'etz Jesus ex e'kub' meje twitz tu'n t-xi' kyqani'n jun xtalb'il te.²¹Xi'tzun tqani'n Jesus te:
—¿Titi' tajb'ila? chij.
Atzunte qya xitma'n te:
—Q'ontza kyoklenju' kab'e' wale' lu tu'n kykub' qe tk'etza toju' tkawb'ila, jun toj tb'a'nq'ob'a atzun juntl toj tnayaja, chij.

²²Atzunte' Jesus xittzaq'we'n te:
—Mixti' nkanekye' toj knab'l aju' ntzaj kqani'ne' weye'. ¿Ma jakutzun txi' kk'wa'ne' jun k'wab'j k'a kxe'l nk'wa'ne'? chij.
Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—Jaku' txi' qk'wa'nqe', chechij.

²³Xi'tzun ttzaq'we'ntl Jesus kye:
—Oklo kxe'l kyk'wa'ne' k'wab'j k'a se'nwe', atzunju' tu'n kykub' qeye' toj nb'a'nq'ob'e' mujqa toj nnayaje' myayinwe' chin q'malte, o'kxte' Nmane' Dyos otzqilte alkye kxe'la' tq'o'nju' oklenj lu, chi Jesus.

²⁴Aye'tzunju' lajojtl t-xnaq'tzb'en tej kb'inteju' lu, tzaj ktx'u'jil kyi'ju' kab'e' kyuk'i'l kyitz'inkyib'.²⁵E'tzajtzun txko'n tu'n Jesus, ex xitma'n kye:
—Ojtzqi'nkye' kyu'n, aye'ju' nche' kawin majx nok kyq'o'n kyib' te tajaw tnam, aye'tzunju' nimaq kyoklen majx nche kub' kyajunju' xjal tu'nju' kykawb'il.²⁶Atzunkye' kyxol mikxa'te' kb'ajelju'. Ape' kyb'incha'juye', qa ati jun tajb'il tu'n tok te nimaq toklen, ati tu'n tajb'en kyeju' txqantl;²⁷atzunju' tajb'il tu'n tok te nejenel kyxole', atzunte k'okyelju' te kymajene'.²⁸Kse'nwe' ayine' Tk'wal wnaq min ẍin ule' tu'n kyajb'en xjal weye', ayin pe'we' ẍin nul ajb'el kye xjal ex tu'n nq'onte nchwinqlale' te kolb'il kye txqan xjal, chi Jesus kye. Kab'e' moẍ eka'yin tu'n Jesus (Mc 10.46-52; Lc 18.35-43)

²⁹Txqan xjal eb'jo'k lpe ti'j Jesus tej tetz toj Jeriko kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en.³⁰Ate'toq kab'e' xjal moẍ q'uqlqe'toq ttzi b'e, tetzunj kb'inte qa xi'toq tik' Jesus atzu', e'jaw ẍch'in ex kyma:
—¡Taye, aya Tk'wal Dab'i, q'aq'antz tk'u'ja qi'je', chechij!

³¹Aye'tzunju' xjal eb'jo'kten myolkye ex xikyma'n kye tu'n lalun che ẍch'in, aye'tzunkye' moẍ e'jaw ẍch'inxi'xtl kuw kjalu:
—¡Taye, aya tk'wal Dab'i, q'aq'antz tk'u'ja qi'je', chechij!

³²Atzunte Jesus kub' we', e'tzaj ttxko'nju' moẍ ex xitqani'n kye:
—¿Titi' kyajb'ile' tu'n nb'inchateye' kyeye'? chij.

³³Aye'tzunju' moẍ xikytzaq'we'n te:
—Taye, qajb'ile' tu'n tjqetju' qwitze' ex tu'n qka'yine', chechij.

³⁴Tzajtzun q'aq'antk'u'j Jesus kyi'j, ok tmko'n kywitz. Textzu'n kmuj tok mko'n kywitz, b'aj jqet kywitz ex e'ka'yin, ex majx exi'lpe ti'j Jesus. Tej tokx Jesus toj tnam Jerusalen (Mc 11.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)

¹Ch'inxtltoqtzun kkanun toj tnam Jerusalen ex ma'toq che pon toju' tnam B'etpaje, ati tk'etzju' witz Olib'o tb'i, exi' tchq'o'n Jesus kab'e' t-xnaq'tzb'en,²ex xitma'n kye:
—Kukxi'ye' toju' tnam chix. Atzuntzu' k'okyela' yal jun ttxu b'ur kyu'ne' yob'ankj tuk'i'l tal. Kpoq'imile' ex kyiq'intze' tzalu.³Qatzun ati jun xjal saj q'mante jun tyol kyeye', kmanxe' te qa te Taye k'ajb'ela' ex lwiyxi'x che anjetz tanjsa'n kyi'j, che chiku'ye', chi Jesus.

⁴B'aj tkyaqil ja'lu, tu'n tjapunju' yol kyejni q'ma'n tu'n t-sanjelal Dyos, tej tmante kjalu:

⁵Kymanxe' kye xjal najlqe' toj nintnam Syon: Ka'yinxa, lu nimaqkawil tzul tk'etza, me'sxi'x ex iqa'n tu'n jun b'ur, jun tal b'ur, tal jun chej te iqtz, chiju' tz'ib'a'n.

⁶Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en exi' ex kb'incha aju' matxi'toq txi' q'ma'n kye tu'n Jesus.⁷Ultzun kyi'nju' ttxu b'ur tuk'i'lju' tal, jaxkyq'o'n kyxb'alun tib'aj, ex jaxtzun qe Jesus tib'aj.⁸Ate'toqtzun txqan xjal atzu'. B'ajkub'tzun kyslik'u'n kypinpa't toj tb'e, aye'tzun txqantel tzaj kytoqi'n t-xaq tze ex b'ajkub' kyq'o'n toj tb'e.⁹Aye'tzunju' xjal nejlqe' twitz exqe'ju' lepchqe'x, intoq che ẍch'in kjalu:
—¡Qo tkloma ja'lo Tk'wal Dab'i nimaqkawil! ¡K'i'wla'nxwitju' tzul toj tb'i Qman Dyos! ¡Nimanxwit tb'i Dyos toj kya'j! chiju' tz'itb'a'n.

¹⁰Tetzunj tokx Jesus toju' nintnam Jerusalen, kkyaqilju' xjal eb'jaw tilj ex intoq kyma'n:
¿Alkyeju' xjal lu? chechij.

¹¹Aye'tzunju' xjal intoq xikyma'n kye:
—Ate Jesusju' t-sanjelal Dyos, aju' aj Nasaret toj tx'otx' Kaliley, chechij. Tej t-ẍtilset tja Dyos tu'n Jesus (Mc 11.15-19; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)

¹²Okxtzun Jesus toju' tja Dyos ex eb'je'tz t-xla'ja'n kykyaqilju' nche k'ayin ex intoq che lq'o'n toj tja Dyos. Majx b'jaw tpich'ku'n kmesju' xjal intoq che ch'exb'ente kpwaq xjal, kyuk'i'lju' tkub'il k'a'yb'il xu'ch;¹³ex xitma'n kye:
—In tma'nte' toju' tu'jil kjalu: Awe' nja a tb'iju' ja te na'j Dyos, aye'tzunkye' matxi' tz'ok kq'o'ne' te tjul eleq'. Chi Jesus.

¹⁴E'pontzun lq'eju' moẍ ex kox tk'etz Jesus toju' tja Dyos, atzunte Jesus e'kub' tq'a'ni'n.¹⁵Tzajtzun toj kytxú'jilju' knejel pale ex xnaq'tzal ti'j kawb'il tej kka'yinte tkyaqilju' b'a'nq'ob'aj intoq tb'incha'n Jesus, ex tej kyb'inte inxi'xtoq che ẍch'inju' k'wal kjalu: ¡Qo tkloma ja'lo tk'wal Dab'i nimaqkawil! chechij.¹⁶ex xikyma'n te Jesus:
—¿Ma ntb'i'na aju' nkma'nju' k'wal? chechij.
Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—In nb'i'nwe'. Yajtzunkye' ¿Ma b'ajx jaw kyẍch'i'ne' toj tu'jil tyol Dyos, ja nyolina' ti'ju' lu? ja ntma'na' kjalu:
Aye'ju' tal k'wal b'o's, aye'ju' tzma nche ch'u'n, che b'itzul b'itz teya, chiju' tz'ib'a'n, chi Jesus.

¹⁷Ekyejtzun tq'o'n Jesus xjal, etztzuntz ti'jxi' nintnam ex xi' B'etanya, ja exa' qonik'an tu'n. Tzaj ttxko'n Jesus toj twi'ju' tqan iw tu'nju' mixti' twitz (Mc 11.12-14,20-26)

¹⁸Tetzun juntl q'ij te prim, tej xi'toq tanjti'j Jesus toju' nintnam Jerusalen, tzaj we'yaj ti'j.¹⁹Ex xitka'yi'n junwi' iw atitoq ttzi b'e, pontzun lq'e tk'etz, atzunju' iw lu mixtoqti' twitz, naq o'kx t-xaq ati. Tu'ntzunju' mixti'toq twitzxi' tma'n Jesus te:
—¡Layx witzantlta! chij teju' tqan iw.
Ex texju' kmuj lu kub' tzqiju' tqan iw.²⁰Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en tej kka'yinteju' lu, majx e'jaw lab'ti ti'j ex xikyqani'n te Jesus:
—¿Se'n taq'wi lwiyxi'x xkub' tzqiju' tqan lob'j lu? chechij.

²¹Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa ati kyokslab'le' exqa minti' njawje kk'u'je', myanaq o'kx ja'lu jaku' b'ent kyu'ne', expe' jaku' b'ent kyu'ne' qama txi' kma'ne' teju' witz lu: Kutik'a tzalu ex xonx tib'a toj ninnjab', ex ok kb'entel ikju'.²²Qa ati kyokslab'le' ti'j Dyos, tkyaqilju' matxi' kyqanine' te toj na'j Dyos, tzul tq'o'nte' kyeye', chi Jesus. Aju' toklen Jesus (Mc 11.27-33; Lc 20.1-8)

²³Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, okx Jesus toj tja Dyos. Akxtoqtzun nxnaq'tzan kye xjal tej kpon lq'eju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq kxol aj Juda ex xikyqani'n te:
—¿Titi' toklena tu'n tb'inchanteya lu? ¿Alkye saj q'onte oklenj lu teya? chechij.

²⁴Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Ex ikxwe' kxe'l nqani'n junwe' nxjel kyeye': ¿Alkye tzaj chq'onte Xwan jawsal a', ma a Dyos tzaj q'onte toklen mujqa aye' xjal? qatzun matzaj ktzaq'we'ne' weye' ex ok kxe'l ntzaq'we'ne' kyeye' alkye saj q'onte woklene' tu'n nb'inchanteye' tkyaqilju' lu, chij.
Aye'tzunkye e'aq'wi yolil kxolilex ex intoq kma'n: Qama txi' qma'n qa a Dyos tzaj chq'onte Xwan, tzul tma'n qe: ¿Tiquntzun minti' xikyoksla'ne'? chilo qe²⁶Exqa matxi' qma'n qa aye' xjal, jaku' che okten xjal b'yolqe, qu'n kykyaqilx nkyoksla'nju' Xwan qa t-sanjelal Dyos.²⁷Xikytzaq'we'ntzuntz te Jesus ex kma:
—Mixti'qe' b'i'n qu'n, chechij.
Ex ikxte' Jesus xitma'n kye:
—Ex lay txi' nma'nwe' kyeye' alkye ntzaj q'onte oklenj weye' tu'n nb'incha'ne' tkyaqilju' lu, chij kye. Aju' techlal kyi'ju' kab'e' k'wa'lb'aj

²⁸Xi'tzun tqani'n Jesus kye:
—¿Titi'kye' nkxima'n ti'ju' kxe'l nma'n kyeye'? Ati jun xjal ate'toq kab'e' tk'wal, xi'tzun tma'n te jun tk'wal kjalu: nk'wal, kutxi'ya aq'unal toju' tqan q-ub'a.²⁹Atzunju' tk'wal xittzaq'we'n te: ¡Lay chinxwe'! chij, ex yajxi'tel anjtzti'j tanmi, ex xi' aq'unal toju' taq'un tman.³⁰Ex ikx ponju' manb'aj tk'etzju' juntl tk'wal, ex xitma'n te ikxju' se'n xitma'n teju' juntl tk'wal. Atzunju' k'wal lu xittzaq'we'n kjalu: okyi, Taye, machinxe' ja'loxi'x chij. Extzun mixti' xi' aq'unal.³¹¿Alkye kxolju' kab'e' k'wa'lb'aj lu b'inchante tajb'ilju' manb'aj? chi Jesus kye.
—Aju' tnejel k'wa'lb'aj, chechij xikytzaq'we'n.
Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Axx'ix kxe'l nma'ne' kyeye' qa aye'ju' peyul pwaq chojb'il te Rom exqe' qya ajpajil, che okyex nejtl toj kawb'il te toj kya'j kye kywitze'.³²Qu'n ulju' Xwan jawsal a' yek'ulteju' b'e te tnik'alilti'j kyeye', aye'tzunkye' min xikyoksla'ne'; aye'tzunkye' peyul pwaq exqe' qya ajpajil matxi' kyoksla'n. Aye'tzunkye', maskye makyile', mixti'x sanjtzti'j kyanmiye' tu'n t-xi' kyoksla'ne', chi Jesus. Techlal kyi'ju' aq'unal myab'a'n qe' (Mc 12.1-12; Lc 20.9-19)

³³Kyb'intzju'ye' juntl techlal lu: Atitoq jun xjal ku'x tawa'n txqan lob'j ub'a toj ttx'otx' ex ok tch'laji'n ti'j; kub' tb'incha'n jun tk'b'elju' ub'a jatu'n tela' yitz'et ex jawtb'incha'n jun ja nimin twe' tu'n t-xq'uqitju' awal. Tetzunj tb'aj b'enti tu'n, xitq'o'n majen kyeju' aq'unal ex xi'tzuntz tojun tb'e.³⁴Tetzunj tpon tq'ijlalil tu'n tjaw b'uyitju' twitz ub'a, exi' tchq'o'n jte' tmajen qanilteju' jni' twitz lob'j kyeju' xjal majenalte ttx'otx' se'nxju' kyej b'entti'j tu'n kyuk'i'l.³⁵Aye'tzunju' majenalteju' ttx'otx' eb'jo'k tzaqpaj kyi'ju' tmajen: b'aj kyjuminju' jun, kub' kb'yo'nju' jun atzun juntel b'aj kxon toj ab'j.³⁶Atzunju' tajaw tx'otx' eb'ajx tchq'o'n txqantlu' majen ex b'a'npuntoq kb'aj se'nju' nejtl; aye'tzunju' majenalte tx'otx' ikx kb'inchaju' kyi'j se'nxju' kb'incha kyi'ju' majen e'pon nejtl.

³⁷Mankb'ilxi'tzun xitchq'o'nju' tk'wal, qu'n kub' t-xima'n: Qajpelo kxe'l nima'nju' nk'wale' kyu'nju' xjal lu, chij.³⁸Atzunkye' majenal tx'otx' tej kka'yinte tponju' tk'walju' tajaw tx'otx' kma kxolilex: Atzunte' etzal ja'lu; qlanqe'ye' kb'yonku' tu'ntzun tkyeju' tetzb'il qe, chechij.³⁹Tzyettzun kyu'n, exkyi'n ti'jxi' awal ex kub' kyb'yo'n.

⁴⁰Atzun ja'lo, ajtulju' tajaw lob'j ub'a, ¿Titi'tzulo kb'ajilte toj kwitzkye' kyi'ju' aq'unal myab'a'n qe'? chi Jesus.

⁴¹Aye'tzunkye xi'ktzaq'we'n te ex kma:
—Ok che kb'el tb'yo'n ex lay tzaj laqj tk'u'j kyi'j, qu'n myab'a'n qe', ex okxe'l tq'o'n tqan lob'j ub'a kye txqantl xjal, aye'ju' kxe'l kq'o'n twitz lob'j te ajtjapun tq'ijlalil kse'nxju' kyejni b'entti'j tu'n kyuk'i'l, chechij.

⁴²Atzunte Jesus xitma'n kye:
—¿Ma b'axjtzun jawa' kẍch'i'ne' tz'ib'a'n toj Tu'jil tyol Dyos? aju' ntma'n kjalu:
Aju' ab'j el suchu'n kyu'nju' b'inchal ja, matxi' tz'ok te jun ab'j nimaq toklen. Ate Qman Dyos xb'inchante, ex matxi' tz'ok te lab'te'nxi'x kye xjal, chiju' tz'ib'a'n.

⁴³Qu'mtzun kxe'l nma'n kyeye' qa k'elel q'i'n kyoklene' ti'ju' kawb'il te toj kya'j ex kxe'l q'o'n kyeju' jun tnejtl xjal, aye'ju' xjal kxe'l kq'o'n twitz awal te tajaw tx'otx' se'nxju' kyejni b'entti'j kyu'n.⁴⁴Atzunju' ab'j, alkyexku' qama kub' tz'aq tib'aj majx kb'el q'uchj, extzunqa aju' ab'j makub' tz'aq tib'aj alkyexku' xjal, majx kjel quqix, chi Jesus.

⁴⁵Aye'tzunju' knejel pale exqe'ju' parisey, tej tb'aj kb'inju' techlal intoq tma'n Jesus, pon toj knab'l ti'j qa kyi'jtoq nyolina'.⁴⁶Kyajb'iltoqtzun tu'n ttzyet Jesus kyu'n, naqtzun a tzaj xob'il kyi'j kwitz xjal, qu'n aye'ju' xjal intoq kma'n qa t-sanjelal Dyos Jesus. Aju' techlal ti'j mjeb'le'n (Lc 14.15-24)

¹Ex aq'wi jumajtl Jesus yolil kye xjal tuk'i'l techlal ex tma:

²Iky tkawb'il Dyos te toj kya'j kse'n jun nimaqkawil tb'incha jun ninwan tej tmjeju' tk'wal.³Eb'ajx tchq'o'nju' tmajen q'ol txokb'il kyeju' ttxokin, aye'tzunju' ttxokin mixjun e'pon toju' mjeb'le'n.⁴Exi' tchq'o'n jumajtlu' tmajen txkolkyeju' ttxokin ex xitma'n kye: Kmanxe' kye xjal txko'nqe'tl tu'n kyten toju' mjeb'le'n qa matxi' b'entju' wab'j. Qu'n mache kub' nb'yo'ne' nwakyixe' ex walu'ne' q'u'sqe', ex lu matxi' b'ajb'ent tkyaqil; kuktzaje' toju' ninwan kb'ajel toju' mjeb'le'n, chechiku'ye', chi nimaqkawil kyeju' tmajen.⁵Aye'tzunju' xjal txko'nqe' mixti' kyej tu'n ktzaj. Jun kxolju' xjal lu xi' aq'unal toju' ttx'otx', atzun juntl xi' xk'aẍlel,⁶aye'tzun junjuntl b'ajkub' ktzyu'nju' tmajen nimaqkawil, eb'aj kwuli'n ex majx e'kub' kb'yo'n.⁷Tzajtzun ttx'u'jilju' nimaqkawil tu'n tpaju' lu ex tchaq' kyeju' t-xjal te q'oj tu'n kxi' b'yolkyeju' xjal e'kub' b'yonkyeju' tmajen ex tu'n tkub' kpatunju' ktanam.⁸Xitma'ntzuntz kyeju' tmajen: Matxi' b'entte' ninwan te mjeb'le'n, ex aye'ju' xjal ẍe'x txket, myab'a'n qe'.⁹Qu'mtzun kukyxi'ye' kyoj xky'ichb'e, che kytxkontze' kykyaqilju' xjal mache okyal kyu'ne' toju' ninwan, chij.¹⁰Exi'tzunju' majen kyoj xk'ichb'e ex e'tzaj kb'u'yinju' xjal kkyaqil, b'a'nqe' ex myab'a'n qe'; ex majx noju' ja kyu'nju' xjal lu ja okaju' mjeb'le'n.

¹¹Tetzunj tokxju' nimaqkawil ka'yilkyeju' ttxokin, xitka'yin jun xjal mixtoqti' tokju' t-xb'alun tex mjeb'le'n.¹²Xi'tzun tma'n te: Amiw, ¿Se'n taq'wi soktza tzalu, extzun minti' tokju' t-xb'aluna tex mjeb'le'n? chij. Atzunju' xjal mixti' xittzaq'we'n te.¹³Xi'tzun tma'n nimaqkawil kyeju' intoq che sipan wab'j ti'j mes: Kk'lonkuye' tqan ex tq'ob' ex kxomixe' toj qlolj twi' pe'n, jata'ju' oq'e'n ex jach'ub'te'n t-xe witzteyj, chij.¹⁴Qu'n txqanju' xjal txko'nqe', ex naq jte' nche' jaw sk'o'n kyxol, chi Jesus b'aj tma'n kye. Aju' xjel tib'aju' chojb'il te kawb'il (Mc 12.13-17; Lc 20.20-26)

¹⁵Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, eb'aj yolin parisey kyxolilex se'n tu'me'l tu'n tkub'a' tz'aq Jesus kyu'n tojun til, naqx tu'n tyol ajt-xitma'n kye.¹⁶Exi'tzun kychq'o'n kyxnaq'tzb'en kyuk'i'lju' t-xjal Erodes qanilte te Jesus kjalu:
—Xnaq'tzal, b'i'n qe'qu'n qa axju' ntma'na ex ntq'o'na xnaq'tzb'il se'n tu'me'l tu'n qb'et twitz Qman Dyos, ex min nxob'a' kywitz xjal, qu'n min nxitb'i'nteya nkyma'n alchaqxkyeku' xjal, chechij.¹⁷Q'mantza qeye', titi' nt-xima'na ti'j ja'lu: ¿Ma b'a'n tu'n t-xiqchjo'ne' chojb'il teju' ninimaqkawil aj Rom, mujqa mya? chechij te Jesus.

¹⁸Atzunte Jesus eltnik' qa mya'toq b'a'nju' kxim, xitma'n kye:
—Xmletz' xjal, ¿Titiqu'n in kyjyonaye' tu'me'l wi'je' tu'n nkub' tz'aqe' toj il?¹⁹Kyik'intz chaqe' pwaq weye' aju' nxiq'et te chojb'il, chij.
Xi'tzun kye'k'u'n jun pwaq te,²⁰ex xitqani'n Jesus kye:
—¿Al qilb'ilal tok twitzju' pwaq lu ex alqb'i tz'ib'a'nk twitz? Chij.

²¹Aye'tzunkye xikytzaq'we'n te:
—Tilb'ilal ninimaqkawil ex tb'i tok ti'j, chechij.
Xi'tzun tma'n Jesustz kye:
—Qanatzun tilb'ilal ninimqkawil, kyq'onxe' te ninimaqkawil aju' te ninnimaqkawil, ex kyq'onxe' te Dyos aju' te Dyos, chi Jesus kye.

²²Tetzunj kyb'inteju' yol lu, majx e'jaw lab'ti; kyejtzun kyq'o'n Jesus axtzu', exi'tzuntz tojun plajtel. Xjel qa che kjawil anq'in kyimni (Mc 12.18-27; Lc 20.27-40)

²³Tojxtzunju' q'ij lu eponju' sadusey tk'etz Jesus, aye' inkyma'n qa lay che jaw anq'in kyimni, qu'mtzun xikyma'n ja'lu te Jesus:

²⁴Ati jun yol tma Moyses, Xnaq'tzal, qa ati jun xjal makyim extzun mixti' tk'wal xkyej, ati tu'n tkyeju' t-xu'jil teju' titz'in tu'ntzun tul tk'wal tuk'i'l tu'n kyok te tk'walju' qtzan ttzik.²⁵Atitzun jun b'aj tzalu qxole' jumaj, ate'toq wuq xjal kyitz'in kyib'. Aju' tnejel k'walb'aj mje, ex kyim. Tu'ntzunju' mixti' tk'wal kyej, kyeju' t-xu'jil teju' titz'in.²⁶Ex ikx b'aj tiju' tkab' k'wa'lb'aj, ex ikxju' toxi'n, ex ikx b'aj kyi'j kwuqil, eb'aj kyim.²⁷kyb'ajlenxi'tzun kyim kykyaqil, ikx kyimju' qya.²⁸Qatzun ikju', qa che jawil anq'intlju' kyimni, ¿Alkyetzun jun kxolju' wuq ichan k'okyel te tchmilju' qya, qu'n mjena' kyuk'i'l kkyaqil? chechij te Jesus.

²⁹Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye ex tma:
—¡Matxi' che kub' tzpete', tu'n tpaju' minti' nkaneju' tu'jil tyol Dyos toj knab'le' ex minti' nelkynik'e' tiju' tipumal Dyos!³⁰Qu'n ate' toj tq'ijlalil ajkyjaw anq'intlju' kyimni, mlay che mjetlkye' xjal, qu'n che okyel kse'nqe' anjl tqe' toj kya'j.³¹Atzun ti'ju' tu'n kjaw anq'in kyimni, ¿Ma b'ajxtzun jawa' kẍch'i'ne' aju' tma Dyos kyeye':³²Ayinwe' Kydyos Ab'raam, Isaak ex Jakob'? ¡Ex mya' jun Dyos kye kyimni, qu'n ate Dyos kyeju' itz'qe'! chi Jesus.

³³Tetzunj kyb'inte xjal b'aj tma'n Jesus, ojexi'x che lab'ti ti'ju' xnaq'tzb'il tu'n. Aju' chaq'b'il nimxi'x toklen (Mc 12.28-34)

³⁴Aye'tzunju' parisey tej kb'inte qa majx kyej jpet ktziju' sadusey tu'n Jesus, b'aj kb'u'yi'n kyib',³⁵Atzun jun kxol xnaq'tzal ti'j kawb'il, oktq'o'n Jesus toj joyb'ilti'j, ex xitqani'n te:

³⁶—Xnaq'tzal, ¿Alkyeju' chaq'b'il nimxi'x toklen toju' kawb'il? chij.

³⁷Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—K'u'jlama Qman Dyos tu'n tkyaqil tanmiya, tu'n tkyaqil tk'u'ja ex tu'n tkyaqil tnab'la.³⁸Atzun chaq'b'ilju' lu nimxi'x toklen ex a tnejel chaq'b'ilju'.³⁹Ex ati jun tkab' chaq'b'il, ax tnab'lju' se'nju' tnejel; aj ntma'n kjalu: K'u'jlama alkyexku' xjal se'nxju' aya ntk'u'jla'n tib'a.⁴⁰Kyojtzu'n kab'e' chaq'b'il lu, ta'ya' ttxu kawb'il ex ttxu xnaq'tzb'il kyu'n t-sanjelal Dyos, chi Jesus. ¿Al qk'walju' Krist? (Mc 12.35-37; Lc 20.41-44)

⁴¹B'u'yinxtoq kyib'ju' parisey,⁴²xitqani'n Jesus kye:
—¿Titi'kye' nkma'n ti'ju' Krist? ¿Al qk'waltzulo? chi Jesus kye.
Aye'tzunkye xikytzaq'we'n te:
—Tk'wal Dab'ite' Krist, chechij.

⁴³Atzunte Jesus xitma'n kye:
—¿Se'n taq'witzun tma Dab'i ti'j toj Xewb'aj Xjan qa aju' Krist Tajaw? Qu'n chi Dab'i kjalu:

⁴⁴Xitma'n Qman Dyos teju' Wajawe' kjalu: Qekuya toj nb'a'nq'ob'e', tzmaxi'j ajkykub' nq'o'ne' tajq'oja tjaq' tqana, chij.

⁴⁵¿Se'n taq'witzun nkyma'ne' qa tk'wal Dab'iju' Krist, extzun axju' Dab'i nok q'onte te Tajaw? chi Jesus.

⁴⁶Mixtzun a'lo'x jun b'ent ttzaq'wente jun yol te Jesus, ex atxixtzunj mix-a'lox juntl okten b'inchal txqantl xjel te Jesus. Eb'ajx poqo'n parisey exqe' xnaq'tzal ti'j kawb'il tu'n Jesus kwitz xjal (Mc 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)

¹Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, xitma'n Jesus kyeju' xjal ex kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu:²Aye'ju' xnaq'tzal ti'j kawb'il exqe'ju' parisey nok kyq'o'n kyib' te pjulteju' kawb'il kyejni tq'o'n Moyses.³Qu'mtzun, kb'inxe' ex kb'inchanxe' aju' nxikyma'n kyeye', naq o'kx lalun txi' lpe kwitze' kyi'j, qu'n aye'kye junxiju' nkma'n ex junxiju' nkb'incha'n.⁴Nkub' kb'incha'nju' iqtz alxi'x layx k'is kyu'n, ex atzu' njax kq'o'na' ktze'lkyi'j xjal, aye'tzunkye mixti' njaw kyinju' iqtz tk'ixpewt tu'n jun twi' kq'ob'.⁵Tkyaqil ja'lu nkb'incha'n naqx tu'n kyok ka'yi'n kyu'n xjal. Majx b'a'n nela' toj kwitz tu'n tok kq'o'nju' jun piẍ tz'u'n kplaj mujqa ti'j kq'ob' tz'ib'a'n tyol Dyos twitz ex tu'n tok kq'o'nju' kxb'alun ku'j ex nimaqttxa'n.⁶Aye'qexi'x kyajb'il tu'n kkub' qe toju' nimaq q'uqb'il toj jun ninwan ex kyoju' q'uqb'il nimaq kyoklen toj ja te k'u'lb'il,⁷ex a kyajb'ilu' tu'n kyok q'olb'e'n kyu'n xjal tuk'i'l nimjtib'il toj xkichb'e ex tu'n tokq'o'n kyb'i xnaq'tzal kyu'n xjal.

⁸Aye'tzunkye' lalun kyaje' tu'n tokq'o'n kb'iye' te xnaq'tzal, qu'n kkyaqilxkye' kyitz'imile kyib'e', ex naq junju' xnaq'tzalkyeye', aju' Krist.⁹Ex mixti' tu'n tok kq'o'n jun xjale' te kmane' twitzju' tx'otx', qu'n naq junkye' Kman ati toj kya'j.¹⁰Ex lalun kyaje' tu'n kyok q'o'ne' te nejenel kyu'n xjal, qu'n aju' nejenel naq junte', aju' Krist.¹¹Aju' nimaq toklen kxole' atzun ati tu'n tajb'enju' kyeye'.¹²Qu'n aju' xjal njaw tnima'ntib' tib'xtib', k'elel q'i'n toklen; atzunju' minti' njaw tnima'ntib', atzunte kjawil nimsa'nju'.

¹³¡Qab'anx kwitze' xnaq'tzal ti'j kawb'il exqeye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'! inkub' kyjpu'ne' ttziju' tkawb'il Dyos te toj kya'j tu'n lalun che okxju' xjal toj. Minti' nche okxe' toju' tkawb'il Dyos ex minti' nkjo'ne' tu'n kyoxju' xjal kyajb'il tu'n kyokx.¹⁴¡Qab'anx kwitze' aye'ye' xnaq'tzal kawb'il exqe'ye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'! nel kyine' kyjaju' qya mixti' kychmil, tu'ntzun lalun tz'el tnik'tzil, nkb'incha'ne' kyna'j Dyose' nimxi'x tqan. Tu'n tpajtzu'n ja'lu nimxi'xju' tz'e'ysb'il kwitze' tzul q'o'n.

¹⁵¡Qab'anx kwitze' aye'ye' xnaq'tzal kawb'il exqe'ye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'!, inb'aj kb'etine' twitz tx'otx', exju' tib'aj ninnjab' naqx tu'n tel yal jun xjal kyu'ne' tu'n tok te kxjale'. Naqatzun sok te kxjale', nok te aj il kyu'ne' kab'e' majxi'xtl se'nkye' tu'n txi' toj q'aq'.

¹⁶¡Qab'anx kwitze', nok kq'o'n kyib'e' ẍaqlul xjal extzun moẍqeye'! aj nkma'ne': Qa ati jun xjal matxi' ttziya'n jun yol exqa matzaj tna'n tb'iju' tja Dyos ti'j, mya' ilti'j tu'n tjapun tyol; qatzun ati jun matzaj tna'n tb'iju' q'anpwaq tokx toj tja Dyos tiju' xittziya'n, ilxi'xti'j tu'n tjapun tu'n.¹⁷¡Okni toj kwi' ex moẍ! ¿Alkyetzunju' nimxi'x toklen toj kwitze': ma a q'anpwaq mujqa a tja Dyos, qu'n a penate' tja Dyos nxjansanteju' q'anpwaq?¹⁸Ex ikx inkma'ne': Alkye jun xjal matxi' ttziya'n jun yol ex matzaj tna'nju' q'olb'eb'l ti'j, mya'xix ilti'j tu'n tjapun tu'n chechije', qatzun matzaj tna'nju' oyaj tkub' tib'aju' q'olb'eb'l ti'ju' xittziya'n, ilxi'xti'j tu'n tjapun tu'n, chechije'.¹⁹¡Majx jpu'n kywitze'! ¿Alkyetzunju' nimxi'x toklen: aju' oyaj, mujqa aju' q'olb'eb'l, qu'n tu'na' nkub'a' xjansetju' oyaj?²⁰Aju' ntzaj na'nte tb'i q'olb'eb'l, mixti' ntzaj tna'n o'kxju' q'olb'eb'l, ex ntzaj tna'nju' tkub' tib'aju' q'olb'eb'l;²¹ex alkyeju' ntzaj na'nte tb'iju' tja Dyos, myanaq o'kxju' tja Dyos ntzaj tna'n ex intzaj tna'nju' tb'i Dyos, qu'n najlinate' Dyos toj tja.²²Ex alkyeju' ntzaj tna'nju' tb'i kya'j ti'j jun ti'xti', ntzaj tna'nju' tq'uqb'il Dyos, qu'n toj kya'j taju' tq'uqb'il Dyos.

²³¡Qab'anx kwitze', aye'ye' xnaq'tzal kawb'il exqeye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'! inel kypa'ne' tlajoji'n ti'ju' k'ul ment tb'i, ti'ju' anis ex tiju' k'ul komin tb'i, extzun minti' njapunju' chaq'b'il nimaqxi'x toklen kyu'ne' toju' kawb'il, aju' tnik'alilti'j, q'aq'an ti'j k'u'jb'aj exju' okslab'l. Atzun ja'lu ati tu'n kb'inchanteye' ex ikx ati tu'n txi' kq'o'ne' tlajoji'n.²⁴¡Aye'ye' nok kq'o'n kyib'e' ẍaqlulkye xjal extzun moẍqeye', chab'axi'x nkyej ktz'a'mine' jun tal us toj kk'wa'ye', extzun nxi' kb'ilq'u'ne' jun chej kamey!

²⁵¡Qab'anx kwitze' aye'ye' xnaq'tzal kawb'il exqe'ye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'!, chab'axi'x nel ktxjo'ne' ti'ju' kb'ase' exju' kpik'laqe', extzun aju' toj kyanmiye' o'kxtzu' nche' ximanaye' tiju' elq'a'n exju' jamjoni'n.²⁶¡Moẍ parisey: nejxi'x txjonktza toj tb'asa, ex kjel ẍnu'lixte' ti'jxiju' b'as!

²⁷¡Qab'anx kwitze', aye'ye' xnaq'tzal kawb'il exqeye' parisey, qu'n xmletz'qe'ye'! ikqe'juye' se'nju' muqb'il txuma'n kyi'j, majx tb'anilqe' tka'yinx kyi'jxi', atzunju' kyojxi' nojnqe' tu'n kb'aqil kyimni ex nojni tu'n tkyaqilju' tz'il.²⁸Ikqetzunjuye'; in kyek'la'n kyib'e' kwitz xjal naku'j b'a'n xjal qe'ye', atzun toj kyanmiye' nojni tu'n il ex xmletz'il.

²⁹¡Qab'anx kwitze' xnaq'tzal kawb'il exqe'ye' parisey, xmletz'qe'ye'!, injaw kb'inchane' tja muqb'il kyeju' t-sanjelal Dyos ex inxi'x nok kyq'o'ne' achb'il tij kpantyonju' xjal tnik'alkyi'j,³⁰ex inkyma'ntzuntze': Naqwit ato'ye' toju' tq'ijlalil ojtxi' tej ẍeb'aj tenju' qyajilb'ene', miwtlo junti' ok qq'o'n qib'e' b'yolkyeju' t-sanjelal Dyos.³¹Tu'ntzunju' kyole' majx nel tnik'tzil qa k'walb'ajqe'ye' kyeju' ẍeb'aj b'yonkyeju' t-sanjelal Dyos ojtxi'.³²¡Kyb'inchame' tkyaqilju' saj qe kyu'n ojtxi' kyajilb'ene'!

³³¡Ikqejuye' se'n kan! ¡Tyajajil q'antinqe'ye'! ¿Se'nxi'x taq'wi tu'n ktzaqpaje' teju' tz'e'ysb'il witzb'aj aju' q'aq'?³⁴Tu'ntzun ja'lu ok che tzajel nchq'o'ne' t-sanjelal Dyos, ajnab'lil ex xnaq'tzal kk'etze'. Aye'tzunkye' che jawil kq'o'ne' junjun twitz krus ex che kb'el kb'yo'ne', ex aye'tzun junjuntl che b'ajel kyjuma'ne' toju' ja te k'u'lb'il ex che okyel lpeye' b'yolkye toj junjun tnam.³⁵Qu'mtzun kyib'aje' kb'el tz'aqa'ju' tz'e'ysb'il witzb'aj tu'n tpaj kychk'elju' xjal mixti' kyil matxi' kub' qojl, ttzajlenx tiju' Ab'el jun xjal tnik'alxi'xti'j ex pomnix tiju' Sakariy, tk'wal B'erekyiy, aj kub' kyb'yo'ne' kxolju' q'olb'eb'l tuk'i'lju' ja xjan te Dyos.³⁶Axxi'x kxe'l nma'n kyeye', qa tzulju' tz'e'ysb'il witzb'aj kyib'aju' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo, tu'n tpaju' lu xkb'inchaju' ojtxi' kychmane', chi Jesus. Jaw oq' Jesus ti'j Jerusalen (Lc 13.34-35)

³⁷¡Aj Jerusalen, aj Jerusalen, inche kub' kb'yo'ne' t-sanjelal Dyos ex nche b'aj kyxone' tu'n ab'j aye'ju' nche tzaj t-sma'n Dyos tu'n kyolin kyuk'i'le'! ¡B'a'npunxi' maj wajb'ile' tu'n kb'jo'k nb'u'yine' junx, iku' se'n jun ttxu ek' nche ok tb'u'yinju' tal tjaq'ju' t-xik', extzun minti' xkyaje'!³⁸Ex kb'intzpe'ye', aju' tja Dyos ati kxole', kjel kolb'en tu'n Qman Dyos;³⁹ex kxe'l nma'n kyeye', qa texju' kmuj lu, lay chin nok kka'yintle', tzmaxi'j ajkymanteye': ¡K'i'wla'nxi'xju' tzul toj tb'i Qman Dyos!, chechiloye'. Chi Jesus b'aj tma'n. Tma Jesus qa majx kb'el xitju' tja Dyos (Mc 13.1-2; Lc 21.5-6)

¹Tetzunj tetz Jesus toj tja Dyos, e'pon lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz, xikyek'u'n tja Dyos te.²Atzunte Jesus xitma'n kye:
—¿Ma in kka'yine' tkyaqil ja'lu? Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa aju' ja lu majx kb'el xitj, ex lay kyejten jun ab'j nk'u'n tib'aj juntl. Tkyaqilx majx kb'el xitj, chi Jesus kye. Aye'ju' techlal na'mxtoq tjapunju' mankb'il q'ij (Mc 13.3-23; Lc 21.7-24; 17.22-24)

³Xi'tzun Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en twi' witz Olib'o tb'i. Tetzunj kjapun kub' qe Jesus, ex e'pon lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz tu'n txi' kqani'n te tu'nju' o'qekxtaqkye ate':
—Qajb'ile' tu'n ttzaj tma'na qeye' jtoj tzul tkyaqil ja'lu. ¿Titi'ju' techlal tzul ch'inxtltoq tula exqa ch'inxtltoq tjapun b'aj ju' mankb'il q'ij? chechij te Jesus.

⁴Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—B'a'nqexe', kxq'uqim kyib'e' tu'ntzun lalun che kub' sb'une' kyu'n xjal.⁵Qu'n che b'ju'l xjal nim ex k'okyel kyq'o'n kyib' se'n ayine' ex kma': Ayinwe' Krist, ex ajtzun kyul nim xjal che kb'el ksb'u'n.⁶Kyb'iye' tqanil q'oj nqaku' ex najchaq; ajtzun kb'inteye' lalun che jaw sak'puje', qu'n tkyaqil ilti'j tu'n tb'aj ikju', extzun na'mxtoq tu'n tulte' mankb'il q'ij.⁷Qu'n kq'ojilju' jun nimaqtnam ti'j juntl nimaqtnam, ex kq'ojil jun tnam ti'j juntl tnam; tzul we'yaj, tx'u'j yab'il ex kyejnajnab' toj chukchaq najb'il.⁸Aye'tzun tnejel k'ixk'oju' lu tzul kyi'j xjal twitz tx'otx'.

⁹Oktzun che kxe'l q'o'ntze' toj kq'ob' xjal tu'n kb'aj k'ixb'sa'ne'; ex che kb'el b'yo'ne' kyu'n, ex majx che elel ik'une' kyu'n kkyaqil xjal twitz tx'otx' naqx tu'n npaje'.¹⁰Tojtzunju' tq'ijlalil aju', nim xjal kjel ttzaqpi'n tokslab'l, ex k'elel kyik'u'n kyib' junjun tuk'i'l juntl, ex aye'xju' kyuk'i'l che okyel miltz'uj kyi'j.¹¹Ex nimqe' xjal che b'ju'l k'okyel kyq'o'n kyib' te t-sanjelal Dyos, che okyeltentzuntz sb'ulkye xjal.¹²Tu'ntzunju' il ma'toq kub'chmet, nimju' xjal lay kk'u'jla'tl kyib'.¹³Atzunju' xjal qama tzik'x tkyaqilju' lu tu'n, exqa wa'lxi'x toj tokslab'l atzunte kkletelju'.¹⁴Extzunju' tpakb'al b'a'n ti'ju' tkawb'il Dyos kxe'l pakb'a'n toj tkyaqil twitz tx'otx', tu'ntzun telkynik' kkyaqilju' nimaqtnam ti'j, tzmaxi'tzunj ajtjapun tzultzun mankb'il q'ijtzu'.

¹⁵Qu'mtzun, naqa sok kka'yine' jun tilb'ilal ik'b'a'jilxi'x toj tja Dyos, aj kyejtma'n Danyel t-sanjelal Dyos ti'j. Alkyetzunte majaw ẍch'inte lu tz'elx tnik' ti'j,¹⁶aye'tzu'n ate' toj Juda, kukxi' oq kyoj k'ul,¹⁷ex alkyeju' xjal tokx twi' ja, mixti' tu'n tku'tz nel jun ti'xti';¹⁸exqa ati jun xjal toj kojb'il, lalun tz'anjtzti'j iq'ilte t-xb'alun, wix txi' oq.¹⁹¡Tojtzun tq'ijlalil lu, qab'anx kwitzju' qya ch'onwi'qe' exqe'ju' qya tzma nche ch'u'n kyal!²⁰Qu'mtzun kqaninxe' te Dyos tu'n lalun che'x oqe' toj jb'alil ex toju' q'ij sab'l, naqa xponju' tq'ijlalil lu;²¹Qu'n tzul jun yajb'il te nim k'ixk'oj kyi'ju' xjal b'ajx tzaja tb'entlen twitz tx'otx' ex lay tzaj yajxi'tl.²²Naqwit min kub'ttaqk'u'n Dyos tq'ijlalil lu, mix-a'lox jun jaku' klet; oktzun kb'el ttaqk'u'n Dyos tq'ijlalil lu tu'nju' tk'u'jlalil kyi'ju' sk'o'nqe'tl.

²³Qatzun ati jun matma kyeye': Kka'yinxpe'ye', luju' Krist ati tzalu, mujqa luju' Krist ati chixi', lalun txi' kyoksla'ne'.²⁴Qu'n che b'ju'l txqan xjal k'okyel kyq'o'n kyib' te Krist ex te t-sanjelal Dyos; ex kb'incha'ju' txqan techlal ex b'a'nq'ob'aj tu'ntzun kkub' ksb'u'nju' txqan xjal, expe' aye'x junju' sk'o'nqe'tl tu'n Dyos che b'elkysb'u'n.²⁵Loq'tzun matxi' b'ajx nma'n tkyaqil ja'lu kyeye', tu'ntzun b'i'ntl kyu'ne' ajtjapunju' tq'ijlalil.²⁶Qu'mtzun qama tzaj q'ma'n kyeye' kjalu: Luju' Krist ati toj chq'ajlaj qa chi, lalun che'xe' ka'yilte, mujqa matzaj q'ma'n kyeye' kjalu: Kka'yintzpeye' luju' Krist ati toj tja Dyos, qa chi, lalun txi' kyoksla'ne' kyol.²⁷Qu'n aju' tulelju' Tk'wal ichan ikju' se'n jun xlolo'kya'j njatz k'anti tzmax tjawetzq'ij ex npon qoptz'aj tzmax telex q'ij.²⁸Qu'n ja tu'me'l taju' t-xmilal kyimni, atzuntzu' nche chmeta' k'utz. Chi Jesus b'aj tma'n kyeju' t-xnaq'tzb'en, chi Jesus. Ajtul jumajtl Jesukrist (Mc 13.24-37; Lc 17.26-30,34-36; 21.25-33)

²⁹Tb'ajlenxi'tzunju' yajb'il toju' tq'ijlalil tzul, kb'el qloljixju' q'ij, lay k'entlju' xjaw, che b'ju'l tz'aqju' che'w twitz kya'j ex majx che jawil yukchiju' ati kyipumal twitz kya'j.³⁰Atzuntzu' kq'ancha'lixa' techlal twitz kya'j qa xi'toq ttzaju' Tk'wal ichan toj kya'j, ex kkyaqil kyoju' tnam te tkyaqil twitz tx'otx' che oq'el tu'n kxob'el, ex kxe'l kka'yinju' Tk'wal ichan ajttzaj toj muj toj kya'j tuk'i'l nim tipumal ex tuk'i'l tqoptz'ajil.³¹Ex ate tzul chq'onkyeju' anjl q'ajsalteju' chun kuwx'ix, tu'ntzun ktzaj kb'u'yinju' xjal sk'o'nqe'tl toj tjawetzq'ij, ex tkub'ix q'ij, toj tb'a'nq'ob' kya'j ex toj tnayajkya'j, toj tkyaqil twitz tx'otx' che tzajela' kb'u'yi'n.

³²Kyiq'imil jun techale' tiju' tqan lob'j iw: Qa a'la'ju tq'ob', exqa matxitoq che tzaj puqliju' t-xaq, atzuntzu' nela' knik'e' qa tzulju' jb'alil.³³Ikxtzunju' naqa sok kka'yinjuye' xnmaye' kyeye', tz'elx knik'e' ti'j qa nqaku' ta'ju' tq'ijlalil tu'n tulju' Tk'wal ichan.³⁴Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa tkyaqil ja'lu kb'ajel na'mxpetoq kkyimju' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo.³⁵Aju' kya'j exju' tx'otx' che b'ajel, atzunwe' nyol milo b'ajel ex ilti'j kjapumel.

³⁶Atzunju' q'ij exju' kmuj tu'n wul jumajtle', mix-a'loxte b'ilte, expe' mixti' b'i'n kyu'nju' anjl ate' toj kya'j, ex ikxwe' min b'i'n we'wu'n. Naq o'kxju' Dyos Manb'aj b'ilte.

³⁷Aju' tq'ijlalil ajwule', ik kb'ajelju' se'nju' b'aj toj tq'ijlalil Noe.³⁸Qu'n toj tq'ijlalil tej na'mxtoq ttzaju' ninq'eqjab', aye'ju' xjal naqxtoq nche wan, nche k'wan ex intoq che mje, kukxtoq nkb'incha'nju' tzmaxi'j tokx Noe toj ark.³⁹Ex mixti'xtoq knab'en tej ttzaju' ninq'eqjab' ex majx eb'ajx iqi'n tu'nju' tnimal a'. Ikxtzun kb'ajelju' ajtulju' Tk'wal ichan, mix-a'loxte b'ilte, noqx minab'en atitl.⁴⁰Tojtzunju' kmuj lu, kxol kab'e' xjal ate' toj kojb'il naq jun kxe'l q'i'n atzun juntl kjelten.⁴¹Ex kxol kab'e' qya nche chen junx, kxe'l q'i'n jun atzun juntel kjelten.

⁴²Qu'mtzun che xq'uqine', qu'n minti' b'i'n kyu'ne' jtoj tzulju' Taye.⁴³Ex kb'intzju'ye' yol lu, noqwit b'i'n tu'nju' tajaw ja jni or tzulju' eleq' elq'al, jaku' kub'ten xq'uqilteju' tja ex lay taj tu'n tokxju' eleq' elq'al toj tja.⁴⁴Qu'mtzun, ikxkye' che xq'uqine' qu'n minti' b'i'n kyu'ne' alkye kmuj chin ule', naqx minab'en ajwule'. Chi Jesus b'aj tma'n. Aju' majen njapun taq'un exju' minti' njapun taq'un (Lc 12.41-48)

⁴⁵¿Alkyeju' majen njapun taq'un ex b'a'n tz'aq'unan, aj nkyej q'o'n tu'nju' tajaw aq'untl ka'yilteju' toj tja, tu'n txi' tq'o'n kwa ajxi'x tponju' kmuj te wan?⁴⁶K'i'wla'nxi'xju' majen nxi' tb'incha'nju' taq'un tkyaqil ex inxi'x naq'unan ajtponju' tajaw aq'untl.⁴⁷Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa aju' tajaw aq'untl kxe'l tq'o'n toklenju' majen lu tu'n txi' tka'yi'n tkyaqilju' ati te exju' toj tja.⁴⁸Qatzun myab'a'nju' majen lu, exqa makub' t-xima'n, yajlo tzulte' tajaw aq'untl, qa chij⁴⁹exqa matz'okten b'yolkyeju' txqantl majen, exqa naq sokten wal ex k'wal kyuk'i'lju' nche tx'ojti,⁵⁰tzultzunju' tajaw aq'untl aku'xi'x q'iju' minti' xima'n tu'n ex aku' kmuju' minti' b'i'n tu'n qa tzulju' tajaw aq'untl⁵¹kb'el tz'e'ysa'n twitzju' majen lu tu'nju' tajaw aq'untl, ex ikx kb'ajelju' ti'j se'nkyeju' xmletz'. Atzuntzu' k'oq'ela' ex majx kjach'ub'tel t-xe twitzte, chi Jesus b'aj tma'n. Aju' techlal kyi'ju' lajoj txin qpoj

¹Aju' tkawb'il Dyos te toj kya'j iky kb'ajelju' ti'j kse'n b'aj kyi'j lajoj txin qpoj toj jun mjeb'le'n, xikyiq'i'n kykantil tuk'i'l aseyt ex eb'je'x ayolteju' chmilb'aj.²Kyxoltzu'n lajoj txin lu, ati jwe' ati kynab'l ex jwe'tl mixti'x kynab'l.³Aye'tzu'n jwe' mixti' kynab'l xikyiq'i'n kykantil ex min xikyiq'i'n kyaseyt;⁴aye'tzunkye' jwe' ati kynab'l, xikyiq'i'n kykantil ex kyaseyt.⁵Tu'ntzu'n yaj tponju' chmilb'aj, tzaj watl kyi'ju' txin ex majx eb'jik'wtan.⁶Tetzunj xi'toq ttzaj tk'u'j aq'b'il, e'jaw ẍch'inju' xjal ex kyma kjalu: ¡Luju' chmilb'aj tzul! ¡Kukyetze' k'lulte! chechij.⁷Kykyaqiltzu'n txin e'jaw we' ex eokten b'inchalte kykantil.⁸Aye'tzunju' jwe' txin mixti'x kynab'l xikyma'n kyeju' ati kynab'l: Q'ontz ch'i'nqe' qaseyt ti'ju'kye', qu'n ch'inxtl tkub' yupju' qkantile', chechij.⁹Aye'tzunkye' jwe' txin ati kynab'l xikytzaq'we'n kye: Lay, qu'n jaku' min kanuntlqe' qaseyt ex jaku' ikxkye'. Ate kb'inchamjuye' kukyxi'ye' jank'ayinjtza', ex kylq'ontze' kyexe', chechij kye.¹⁰Ku, chechiju' jwe' txin mixti'x kynab'l, e'xi' lq'ol kyaseyt. Tetzunj kyxi', o'kxtulju' chmilb'aj; aye'tzu'n jwe' txin ati kynab'l eb'jo'kx tuja tuk'i'lju' chmilb'aj ex majx etzjupliju' ja kywitz.¹¹Yajxi'tzuntl kyponju' jwe'tl txin mixti'x kynab'l, okxkyma'ntzuntz: ¡Taye, Taye, jqonkxa ja qwitze'! chechij.¹²Atzunte' chmilb'aj etzttzaq'we'n kye ex tma: Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' min wojtzqi'nqe'ye', chij.

¹³Ikxtzunkyeju'ye', che xq'uqinqe'ye', qu'n min b'i'n kyu'ne' alkye q'ij ex alkye kmuj tzulju' mankb'il q'ij, chi Jesus. Aju' techlal tiju' pwaq xitq'o'n xjal kye tmajen (Lc 19.11-27)

¹⁴Ikx kb'ajelju' tiju' tkawb'il Dyos te toj kya'j se'n b'aj ti'j jun xjal naqxtaq tu'n txi'tl tojuntl tnam, e'tzaj ttxko'nju' tmajen ex xitq'o'nju' tpwaq kye tu'n txi' kka'yi'n.¹⁵Kyejtzun tq'o'n kab'lajk'al lajnaq (5,000) pwaq te jun tmajen, atzunte juntl tmajen kyej tq'o'n jo'k'al (2,000) pwaq, ex te juntl kab'k'al lajnaq (1,000) pwaq kyej tq'o'n: teyilex junjun kyej q'o'n se'nxju' che aq'unan. Ex xi'tzuntz toju' tb'e.¹⁶Atzunju' majen kyej q'o'nju' kab'lajk'al lajnaq (5,000) pwaq te, aq'wi aq'unal tiju' pwaq ex tkanb'aju' kab'lajk'al lajnaqtl tib'aj.¹⁷Ex ikxju' kyej q'o'n jo'k'al (2,000) pwaq te, aq'wi aq'unal ex tkanb'aju' jo'k'altl tib'aj.¹⁸Atzunte' majen kyej q'o'n kab'k'al lajnaq (1,000) pwaq te, mitzunjunti' aq'unante ti'ju' pwaq, ape' tb'inchaju' ku'x tmqu'n toj tx'otx' ex ku'x tewa'n tpwaqju' tajaw pwaq.

¹⁹Ma'toqtzun b'aj b'a'npun q'ij, o'kx minab'en tulju' tajaw pwaq kk'etzju' tmajen, ex aq'wi xjelulte kye titi'ju' xb'ent kyu'n tu'nju' pwaq kyej q'o'n kye.²⁰Pontzun neju' xjal kyej q'o'n kab'lajk'al lajnaq (5,000) pwaq te, ex pon tiq'i'n kab'lajk'al lajnaqtl ojetoq tkanb'a, xitq'o'ntzuntz teju' tajaw pwaq ex tma: Taye, kab'lajk'al lajnaq kyej tq'o'na weye', ex luju' kab'lajk'al lajnaqtl xnkanb'aye' tib'aj tpwaqa, chij.²¹Atzunte' tajaw aq'untl xitma'n te: B'a'natzun, jun b'a'n aq'unalta ex njapunxi'xa ti'j; tu'ntzun mab'ent taq'unet tu'na maskye ch'i'n, ja'lo nimxi'x kxe'l nq'o'n teya. Kutoka ex tzalaja wuk'i'le', chij.²²Ex ikx pon juntel aju' tk'am jo'k'al (2,000) pwaq ex tma: Taye, jo'k'al (2,000) pwaq kyej tq'o'na weye', ex luju' jo'k'altl lu, aju' xnkanb'aye' tib'aj, chij teju' tajaw pwaq.²³Atzunju' tajaw aq'untl xitma'n te: B'a'natzun, jun b'a'n aq'unalta ex njapunxi'xa ti'j; tu'ntzun mab'ent taq'unet tu'na maskye ch'i'n, ja'lo nimxi'xtl kxe'l nq'o'n teya. Kutoka ex tzalaja wuk'i'le', chij.

²⁴Tetzunj tponju' majen kyej q'o'n kab'k'al lajnaq (1,000) pwaq te, xitma'n teju' tajaw pwaq kjalu: Taye, b'i'n wu'ne' qa kuwxi'xa, injaw tb'u'yina twitz awal jamin noka' tawa'na ex njaw tchmo'na twitz awal jamin nxi'ya' tchto'na tijajil.²⁵Qu'mtzun matzaj xob'il wi'je' twitza, ex ku'x nmqu'ne' tpwaqa toj tx'otx'. Mitzunjunti' xnaj, luju' tpwaqa lu, chij teju' tajaw pwaq.²⁶Atzunju' tajaw aq'untl xittzaq'we'n te: Mya'x b'a'n aq'unalta ex ky'eja, qu'n qa b'i'n tu'na qa njaw nb'u'yine' twitz awal ja minti' nku'xa' wawa'ne' exqa njaw nchmo'ne' twitz awal ja minti' nxi'ya' nchto'ne' ij,²⁷ma'wtlo txi' tiq'i'na npwaqe' tojun k'ub'l pwaq, awttzuloj ẍin nule', ma'wtlo nk'ame' npwaqe' tuk'i'lju' tub'chil, chiju' tajaw pwaq.²⁸Ex xitmanju' tajaw pwaq kye txqantl xjal ate'toq atzu': Kyiq'imile' kab'k'al lajnaq (1,000) pwaq te, ex kyq'onxe' teju' juntel aju' ati jumutx' jo'k'al tpwaq.²⁹Qu'n alkyete' nchmet twitz taq'unb'en, kxe'l q'o'n txqantl te; alkyetzunte min chmet twitz taq'unb'en, aju' ch'i'n ati te, k'elelpe' iq'i'n.³⁰Atzunju' majen lu mixti'x tajb'en, kxomixe' toj qlolj ti'jxiju' ja, qu'n atzuntzu' ta' oq'e'n ex jach'ub'te'n t-xe witzteyj, chij kye, chi Jesus b'aj tma'nju' techlal lu. Che okyel nimaqtnam toj xjel tu'n Dyos

³¹Ajtzun wule' ayine' Tk'wal Dyos, ma'toq chin okye' te nimaqkawil, kykyaqilxju' anjl wuk'i'le', chin kb'el qeye' toju' nq'uqb'ile' inxi'x qoptz'aj tu'n nkawine'.³²Kykyaqiltzunju' xjal toj tkyaqil twitz tx'otx' kb'ajel kyb'u'yi'n kyib' nwitze', ex ayinku'ye' chin elel pa'nkye junjun ti'j junjuntl, kse'nte k'i'k'lel nche eltpa'nju' rit kyi'ju' chib'.³³Che kb'el nq'o'ne' rit toj nb'a'nq'ob'e', aye'tzu'n chib' toj nnayaje'.³⁴Kxel nma'ntzuntze' ayine' nimaqkawil kyeju' ate'qe' toj nb'anq'ob'e' kjalu: Kukytzaje', aye'ye' matxi' che k'i'wlanjtze' tu'n Nmane'; kyk'monju'ye' kawb'il b'incha'ntl kyeye' atxi'x ttzajlen qen twitz tx'otx'.³⁵Qu'n tej intoq chin q'a'q'ane', tzaj kyq'o'ne' nwaye', ex tej intoq chin k'wajtiye', tzaj kyq'o'ne' nk'wa'ye', ex tej ajb'etunqine' nokx kyk'mo'ne' toj kyjaye'.³⁶Tej mixtoqti' nxb'alune', tzaj kyq'o'ne' nxb'alune', tej yab'qintoqe', epone' ka'yilweye'; ex tej jpu'nqinkxtoqe' toj kars e'pone' q'olb'elweye', nchiku'ye' kye.³⁷Aye'tzunju' tnik'alkyi'j tzul kyqani'n weye': Taye, ¿Jtojetzun qila qa intoq q'aq'ana, extzun xiqq'o'ne' twaya? ¿Jtojetzun qila qa nk'wajtiya, ex xiqq'o'ne' tk'wa'ya?³⁸¿Mujqa jtoje qila qa ajb'etuna, ex okxqk'mo'na toj qjaye', mujqa mixti' t-xb'aluna, ex xiqq'o'ne' t-xb'aluna?³⁹¿Jtoje qila yab'toqa mujqa atitoqa toj kars, ex opone' ka'yilteya? chechi.⁴⁰Ayintzune' nimaqkawil kxe'l ntzaq'we'ne' kjalu: Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa aju' sok kb'incha'ne' kyeju' tal witz'ine' b'o'sqexi'x, weye' soka' kyb'incha'ne', nchiku'ye' kye.

⁴¹Aye'tzunju' ate' toj nnayaje' kxe'l nma'ne' kye kjalu: Kypa'mil kyib'e' wi'je' aye'ye' b'entnitlti'j tu'n tkub' tz'e'yset kywitze'; kukxi'ye' toju' q'aq' tejumajx kub'ni b'incha'n teju' tajaw il exqe' tanjl.⁴²Qu'n tej intoq chin q'aq'ane', mixti'x tzajkyq'o'ne' nwaye', tej intoq chin k'wajtiye' mixti'x tzajkyq'o'ne' nk'wa'ye';⁴³tej ajb'etunqintoqe', min in okx kyk'mo'ne' toj kyjaye'; tej mixtoqti' nxb'alune', mixti'x tzaj kyq'o'ne' nxb'alune', tej nyab'tiye' ex tej intintoqe' toj kars min e'pone' nelweye', nchiku'ye' kye.⁴⁴Aye'tzunkye ktzajel ktzaq'we'n weye': Taye, ¿Jtojetzun qila qa nq'aq'ana, exqa intoq k'wajtiya, qa ajb'etuna, qa mixti' t-xb'aluna oksa'nk, qa yab'toqa, mujqa atitoqa toj kars, extzunqa min xiqoni'na? chechi.⁴⁵Ayintzunwe' nimaqkawil kxe'l ntzaq'we'ne' kye kjalu: Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa aju' xtalb'il min sok kyb'incha'ne' kyeju' tal xjal b'o'sqe'xi'x, weye' min soka' kyb'incha'ne', nchiku'ye' kye.⁴⁶Kkyaqiltzunju' ẍeb'inchante myab'a'n che kxe'l toj tz'e'ysb'il witzb'aj tejumajx, aye'tzunju' tnik'alkyi'j che xe'l toju' chwinqlal tejumajx, chi Jesus b'aj tma'n kye. Kjoy xjal tu'me'l tu'n ttzyet Jesus kyu'n (Mc 14.1-2; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)

¹Tetzun tb'aj tma'n Jesus tkyaqilju' xnaq'tzb'il lu, xitma'ntzuntz kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu:

²B'i'n kye'kyu'n qa naq kab'e' q'ijtl tu'n tkub' ik'setju' Tq'ij tzaqpib'l ex chin xe'l q'o'ne' toj kyq'ob' xjal ayine' Tk'wal Dyos tu'n njaw q'o'ne' twitz krus.

³Tojtzunju' q'ij lu, b'aj kychmo'n kyib'ju' knejel pale, exqe'ju' tijwnaq kxol aj Juda twitz tjaju' knejel pale nimaq toklen, Kaypas tb'i,⁴eb'ajtzun yolin tiju' tu'me'l tu'n ttzyet Jesus kyu'n tuk'i'l sb'ub'l, tu'ntzun tkub' kb'yo'n.⁵Ex kmatzuntz kxolilex kjalu:
—Lalun qtzuy toju' niq'ij, tu'ntzun lalun che b'jaw tilju' xjal, chechij. Jun qya jax tq'o'nju' k'ok'sb'il toj twi' Jesus (Mc 14.3-9; Jn 12.1-8)

⁶Atitoqtzun Jesus tja Simon najli toju' tnam B'etanya, aj atitoq xlemtx'a'k ti'j;⁷pon lq'eju' jun qya tk'etz Jesus q'i'ntoq jun lmet k'ok'sb'il tu'n twi' wi'yal. Tetzunj q'uqlitoq Jesus ti'j mes, tzaju' qya ex jax tqo'n toj twi' Jesus.⁸Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en, tej kka'yinte, tzaj ktx'u'jil tu'n ex kma:
—¿Titiqu'n xkub'a' yajtiju' k'ok'sb'il lu? chechij.⁹Ma'wtlo txi' k'ayit tu'n txqan pwaq, ex ma'wtlo che'x onitju' prow tu'n, chechi xnaq'tzb'en.

¹⁰Atzunte Jesus tej teltnik' kyi'j, xitma'n kye:
—¿Titiqu'n saja' ktx'u'jile' ti'ju' qya lu? ate' qya lu matxi' tb'incha jun b'a'n weye'.¹¹Qu'n aye'kye' prow kukx ktenju' kxole', ayintzunwe' mya kukx chin tenb'ile' kxole'.¹²Ate' xtb'inchaju' qya lu, tej xjax tq'o'nju' k'ok'sb'il toj nwiye', matb'incha tu'n tb'ent ntene' ajnku'x mqu'ne'.¹³Axxi'x kxe'l nma'n kyeye', jaxjaku' mapakb'etaju' tpakb'al b'a'n toj tkyaqil twitz tx'otx', kxe'l pakb'a'n tiju' xtb'inchaju' qya lu wi'je', tu'ntzun tajb'en te nab'ab'lte. Chi Jesus xitma'n kye. Okmiltz'uj Judas ti'j Jesus (Mc 14.10-11; Lc 22.3-6)

¹⁴Atzunju' jun kxolju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en Jesus, aju' Judas Skaryot, xi' kyk'etzju' knejel pale¹⁵ex xitma'n kye:
—¿Jte' ktzajel kyq'o'ne' weye' qama txi' nq'o'ne' Jesus toj kyq'ob'e'?
Aye'tzunkye' knejel pale xi' kychjo'n junaq lajoj (30) saqpwaq te Judas tu'n t-xitq'o'n Jesus toj kyq'ob'.¹⁶Textzun kmuj lu aq'wi Judas jyol tu'me'l se'ntaq'wi tu'n txi' tq'o'n Jesus toj kyq'ob'. Wan Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en toju' Tq'ij tzaqpib'l. (Mc 14.12-25; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)

¹⁷Tojtzunju' tnejel q'ij teju' ninq'ij tej intoq che wan xjal wab'j mixti' ttx'amal, e'pon lq'eju' t-xnaq'tzb'en tk'etz ex xikyqani'n te Jesus kjalu:
—¿Ja tajb'ila'ya tu'n tkub'a' qb'incha'ne' wab'j toju' tq'ij tzaqpib'l? chechij te Jesus.

¹⁸Atzunte' Jesus xitma'n kye:
—Kukxi'ye' toju' nintnam tja jun xjal, ex kmanxe' te kjalu: Ch'inxtl tpon kmuj weye', qu'mtzun atzu' kb'ela' wik'sa'njuye' tq'ij tzaqpib'l tjaya kyuk'i'lju' nxnaq'tzb'ene'.

¹⁹Aye'tzunju' t-xnaq'tzb'en kb'inchaju' matxi'toq txi' tma'n kye, ex kub' kb'incha'n wab'j tu'n tkub' kyik'sa'nju' tq'ij tzaqpib'l.

²⁰Tetzunj qok yupj, okqe Jesus ti'j mes kyuk'i'lju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en;²¹Ex tej intoq che wan, xitma'n Jesus kye:
—Axxi'x kxe'l nma'n kyeye' qa ati jun kxole' kjawil miltz'uj wi'je' ex chin xe'l tq'o'ne' toj kyq'ob' xjal.

²²Tzajtzun txqan b'is toj kyanmiju' t-xnaq'tzb'en tej kb'inte ex teyile junjun okten qanilte te Jesus kjalu:
—Taye, ¿Ma ayinqine'? chechij te.

²³Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Aju' jun nku'x tnub'i'n twa toj pik'laq junx wuk'i'le', atzun kjawil miltz'uju' wi'je'.²⁴Ayine' Tk'wal Dyos chin xe'l q'o'ne' toj kyq'ob' xjal iku' se'n ntma'n toj tu'jil tyol Dyos kjalu; ¡qab'anxtzuntej xjal twitz qama jawmiltz'uj tiju' Tk'wal Dyos! Maswitlo b'a'n naqwit ikj mixti'x ul itz'j.

²⁵Atzunte Judas aju' jawmiltz'uj ti'j Jesus, xitqani'n te:
—Xnaq'tzal, ¿Ma ayintzuloye'?, chij.
—Anatzuna, chi Jesus xittzaq'we'n te.

²⁶Tetzunj intoq che wan, jaw ttzyu'n Jesusju' wab'j, ex tej txi' tq'o'n chjonte te Dyos kub'tzun taq'puntz ex xitq'o'n kyeju' t-xnaq'tzb'en, tmatzuntz kjalu:
—Ktzyunxe' ex kwanxe'; qu'n ate nxmilalju'ye' lu.

²⁷Ex ikx jaw ttzyu'n jun k'wab'l toj tq'ob', xitq'o'n chjonte te Dyos, xitq'o'ntzuntz kye ex tma kjalu:
—Kk'wanxjuye' lu te kkyaqile',²⁸qu'n ate' nchk'eljuye' lu, tu'n tajb'en te q'uqb'ab'l tk'u'jlajilju' yol kyejni b'entti'j tu'n Dyos kyuk'i'le', ex tu'n tajb'en te najsb'il kyilju' txqan xjal aj il.²⁹Extzun kxe'l nma'n kyeye' qa layx chin k'wan jumajtle' kyuk'i'le' ti'ju' tal ub'a, tzmaxi'j aj qwan jumajtel kyuk'i'le' ti'ju' ak'a'j b'in toj tkawb'il Qman Dyos. Chi Jesus xitma'n kye. Tma Jesus tqanil ti'j Luch qa kb'eltoq tewa'n oxe' maj (Mc 14.26-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)

³⁰Tb'ajlenxi'tzun kb'itzi'n b'itz exi' twi'ju' witz Olib'os tb'i.³¹Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Kkyaqilxe' k'elel kypa'n kyib'e' wi'je' teju' qonik'an ja'lo. Ati jun yol kyejni tz'ib'a'n toju' tu'jil tyol Dyos kjalu: Kb'el nb'yo'njuye' k'ik'lel ex majx che kxe'l slamju' trit.

³²Ajtzun njaw anq'ine', che okyel nb'u'yi'n jumajtle' toj Kaliley.

³³Atzunte Luch xittzaq'we'n te Jesus ex tma:
—Maskyelo k'elel kypa'n kyib' kkyaqil ti'ja, ayintzunwe' lay tz'el npa'nwib'e' ti'ja, chij.

³⁴Atzunte Jesus xitma'n te:
—Axxi'x kxe'l nma'n teya Luch, texju' qonik'an lu, ma'toq chin kub'tewa'n oxe' maja ajtjaw oq'ju' tmanek', qu'n ok tmaya qa minti' ojtzqi'nqine' tu'na, chi Jesus te.

³⁵Xi'tzun ttzaq'we'n jumajtlu' Luch te Jesus ex xitma'n te:
—Maskye machin kyime' tuk'i'la, ex lay kub' wewa'na, chij.
Kkyaqilxtzunju' t-xnaq'tzb'en Jesus intoq kyma'n ikxju' se'nte Luch. Tej tna'n Jesus Dyos toj Jetzemani (Mc 14.32-42; Lc 22.39-46)

³⁶Pontzun Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en toju' najb'il Jetzemani tb'i, tetzunj kpon xitma'n Jesus kye:
—Che qekje' tzalu, ayintzunwe' machinxe' na'l Dyos chix, chi Jesus kye.

³⁷Exi'tzun tk'le'n Jesusju' Luch exqe'ju' kab'e' tk'wal Seb'edey tuk'i'l, ex tzaj txqan b'is toj tanmi, qu'n ex ch'yo'n toj tk'u'j tkyaqilju' atitoq tu'n tik'xtu'n.³⁸Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Nimxi'x b'is ati toj wanmiye' nakuj ch'inxtl nkyime' tu'n. Che' tenkje' tzalu ex che xq'uqine' wuk'i'le', chi Jesus kye.

³⁹Xi'tzun lq'e ch'intl Jesus kwitzxi', kub'joqe ex majx kuponju' tplaj twitz tx'otx' ex aq'witzuntz na'l Dyos kjalu: Nman Dyos, naqwit ati tu'me'l tu'n lalun chin nokye' toj tkyaqilju' yajb'il lu majx k'a; extzun lalun b'inchetju' wajb'ile' naq o'kx tu'n tb'ent aju' tajb'ila, chi Jesus toj tna'j Dyos.

⁴⁰Tetzunj tb'aj na'n Dyos ul kk'etzju' t-xnaq'tzb'en, aye'tzunkye' t-xnaq'tzb'en matxitoq che b'jik'wtan. Xitma'ntzuntz te Luch kjalu:
—¿Se'n taq'wi minti' xkyipaye' tu'n kxq'uqin jun tal kmuje' wuk'i'le'?⁴¹Lalun che ik'wtane' ex che na'nqe' Dyose' tu'ntzun lalun che okye' toj joyb'ilkyi'je'. Tajb'ilte' kyanmiye' tu'n kyxq'uqine', atzu'n kyxmilale' min ntipa'n, chi Jesus kye.

⁴²Xi'tzun jumajtl Jesus na'l Dyos ex tma kjalu: Nman Dyos, qa mixti' tu'me'l tu'n tmqet tkyaqilju' yajb'il lu tu'n tik'x wu'ne', japunxwitju' tajb'ila chi Jesus tma toj tna'j Dyos.

⁴³Tetzunj tb'aj na'n Dyos tkamaji'n, ul jumajtl kk'etzju' t-xnaq'tzb'en intoq che wtan, qu'n yo'lokxi'xtoq kwatl.⁴⁴Ex axtzu' ekyeja' tq'o'n, atzunte xi' jumajtl na'l Dyos toxmaji'n, ex aye'x yolju' xitma'n.⁴⁵Ultzun jumajtltzu' kk'etzju' t-xnaq'tzb'en ex xitma'n kye:
—Che wtanqetzune' ja'lo ex che ojlane'. Qu'n matxi' ponju' kmuj tu'n nxi' q'o'ne' ayine' Tk'wal Dyos toj kyq'ob'ju' aj il.⁴⁶Qu'mtzun che we'ktze' ex qo'qe'ye'; qu'n luju' xjaw miltz'uj wi'je' tzul, chij. Tzyet Jesus kyu'n ajq'oj (Mc 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)

⁴⁷Inxtoqtzun yolin Jesus kyuk'i'l, tej tponju' Judas kk'etz, jun xnaq'tzb'en kxolju' kab'lajoj, k'le'nqetoq txqan xjal tu'n iq'i'ntoq kk'uẍtx'e'nb'il ex ktze. Aye'ju' xjal lu chq'o'nqetoq kyu'nju' knejel pale ex kyu'nju' tijwnaq nimaq kyoklen kxolju' aj Juda.⁴⁸Aju' Judas jaw miltz'uj ti'j Jesus matxi'toq b'entti'j tu'n kyuk'i'lju' xjal titi'ju' tu'me'l tu'n tb'inchante ti'j Jesus tu'n txi' tq'o'n toj kyq'ob', xi'tzun tma'n kjalu kyeju' xjal: Aju' k'okyel nma'tzine' atzunju', wixtzun ktzyume' chij.⁴⁹Pon lq'etzun Judas tk'etz Jesus ex xitma'n te:
—¡Qa'lte, Xnaq'tzal! chij ex oktma'tzi'n.⁵⁰Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—Wamiw, b'inchamjuya t-xima.
Aye'tzunju' xjal e'pon lq'e tk'etz Jesus ex tzyet Jesus kyu'n.

⁵¹Atitoqtzun jun kxolju' t-xnaq'tzb'en Jesus jatz tiq'inju' tk'uẍtx'e'nb'il ex xi' ojqelan tx'emulte t-ẍkyinju' jun tmajenju' knejel pale.⁵²Atzunte Jesus xitma'n te:
—K'u'nkuxa tk'uẍtx'e'nb'ila toj tk'b'el. Qu'n kkyaqilju' nche b'ujun tuk'i'l k'uẍtx'e'nb'il, tu'nx k'uẍtx'e'nb'il nche kyima'.⁵³¿Ma minti' b'i'n tu'na, qa wajb'ile' jaku' txi' nqanine' te Nmane', ex jaku' ja'loxi'x che tzaj tchq'o'n kab'lajoj tk'i' ch'intl k'loj anjl klol weye'?⁵⁴Extzun mlay txi' nqanine' qu'n, ¿se'ntzun tu'n tjapunaju' yol tz'ib'a'n toj tu'jil, aj ntma'n qa ilti'j tu'n tjapun ikju'?

⁵⁵Xi'tzun tqani'n Jesus kye xjal:
—¿Titiqu'n ẍe ulaye' tuk'i'l k'uẍtx'e'nb'il ex tuk'i'l kytzeye' tzyulweye' nakuj eleq' qine' toj kwitze'? Extzun tkyaqil q'ij nchin xnaq'tzane' toj tja Dyos kyeye' ex min ẍin ktzyuye'.⁵⁶Tkyaqiltzun ja'lu nb'aj tu'n tjapun kyej ktz'ib'a'n t-sanjelal Dyos toju' tu'jil. Chi Jesus xitma'n kye xjal.
Kkyaqiltzunju' t-xnaq'tzb'en eb'aj kub' oq ex kyej kyq'o'n Jesus tjunal teju' kmuj lu. Pon q'i'n Jesus kywitz k'loj tzyul kawb'il (Mc 14.53-65; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)

⁵⁷Aye'tzunju' xjal etzyunte Jesus atzu' xa' kyina' twitzju' knejel pale Kaypas tb'i, ja b'u'yi'ntoqa' kyib'ju' xnaq'tzal ti'j kawb'il exqe'ju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda.⁵⁸Atzunte Luch xi' lpe najchaq ti'j Jesus tzmaxi'j tej kpon twi' tpen tjaju' knejel pale. Atzuntzu' kub'a' qe Luch junx kyuk'i'lju' intoq che xq'uqin, tu'ntoq tka'yinte titi' kb'ajel ti'j Jesus.

⁵⁹Aye'tzunju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq ex kkyaqilju' k'loj tzyul kawb'il intoq kyjyo'n jun tziyal taq'wix ti'j Jesus tu'ntzun tkub'toq kb'yo'n,⁶⁰extzun mixti' okyal kyu'n, maskyepe' nim txqan xjal e'pon q'malte chajyolil ti'j Jesus, ex mixti' b'enti kyu'n. Yajxi'tzuntel e'pon kanun kab'e' xjal chalyolqe' te tziyal taq'wix ti'j Jesus,⁶¹ex kma kjalu:
—Ate ichan lu ntma'n kjalu: Jaku' kub' nxitu'nwe' tja Dyos ex jaku' b'ent jumajtl wu'ne' toj oxe' q'ijx, chiqe' chalyol ti'j Jesus.

⁶²Jawtzun we'ju' knejel pale tej tb'inteju' lu, ex xitqani'n te Jesus:
—¿Titiqu'n minti' ntzaj ttzaq'we'na? ¿Titiqu'n naq nb'ina tiju' nq'manjtz ti'ja? chij te Jesus.

⁶³Atzunte' Jesus mixti'xte' xittzaq'we'n. Xi'tzun tma'ntlju' knejel pale te:
—Kxe'l nma'n teya toj tb'i Dyos itz' tu'n ttzaj tma'na axxi'x qeye' qa aya Krist, aj Tk'wal Dyos.

⁶⁴Atzunte Jesus xittzaq'we'n te:
—Ayine', iku' se'n xtmaya. Ex ikx kxe'l nma'n kyeye' qa kjapumel tq'ijlalil ok chin kla'ye' q'uqliqine' toj tb'a'nq'ob' Dyos nimtipumal, ex chin kyla'ye' ajntzaje' toj muj twitz kya'j, chi Jesus xitma'n te knejel pale.

⁶⁵Tetzunj tb'inte knejel pale aju' tyol Jesus, majxkub' tlaqu'n t-xb'alun te yek'b'ilte qa inxi'xtoq q'ojin ex tma kjalu:
—¡Myab'a'n tyolju' ichan lu ti'j Dyos! ¿Titi'tzun tajb'en txqantl tziyil tu'n qb'inte? Matxina kb'iye' tyol, in xmayi'n ti'j Qman Dyos;⁶⁶¿Titi'kye' nkma'n tu'n ja'lu? chij kye xjal.
Aye'tzunju' xjalxi' ktzaq'we'n te ex kma:
—Atite' til ex b'a'n tu'n tkyim, chechij.

⁶⁷Eb'jo'ktzun ten tzub'alte toj twitz Jesus ex eb'jo'kten b'yolte. Atzun junjuntel eb'jo'kten tz'ajulte twitz,⁶⁸ex intoq xikyma'n te:
—Q'mantz tzuna qeye' alkye sok jumanteya, qu'n anaya Krist tk'wal Dyos. Tma Luch qa min tojtzqi'n Jesus (Mc 14.66-72; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-27)

⁶⁹Atzunte Luch q'uqlitoq twi' pe'n. Atitoqtzun jun txin majen ex o'kx tpon lq'e tk'etz ex xitma'n te:
—Ex axtoq junta nb'et tuk'i'l Jesus te Kaliley, chij.

⁷⁰Atzunte Luch kub' tewa'n kwitz kkyaqilju' ate'toq atzu' ex tma:
—Minti' b'i'n wu'ne' alqi'j nyolina'ya, chi Luch.

⁷¹Etztzun Luch ttzija, ex ikx ilwi tu'n juntl txin majen, atzunju' txin lu xitma'n kye xjal ate'toq atzu', ex tma:
—Atoq junte' ichan lu nb'et tuk'i'l Jesus te Nasaret, chiju' majen.

⁷²Atzunte Luch kub' tewa'n jumajtel, expe' tzaj tna'n tb'i Dyos ti'j tej tmante kjalu:
—¡Mixti' wojtzqi'nwe' ichan lu! chij.

⁷³Yajxi'tzun ch'i'ntel, kkyaqilju' xjal ate'toq atzu' e'pon lq'e tk'etz Luch ex xikyma'n te:
—Axxi'x ax junta kyuk'i'l. Qu'n q'ancha'lxi'xju' yolina ikxju' se'nkye, chechij te Luch.

⁷⁴Atzunte' Luch tej tb'inte ja'lu, aq'witzuntz ilil tib' tib'xtib' ex tzaj tna'n jumajtlu' tb'i Dyos, tmatzuntz kjalu:
—¡Mixti' wojtzqi'nwe' ichan lu!, chij.
Textzunju' kmuj lu, jaw oq'ju' tmanek',⁷⁵ex atzuntzu' tzaja' tna'n Luch yol xi'ni tma'n Jesus te: Ma'toq chin kub'tewa'n oxe' maja ajtjaw oq'u' tmanek', chij. Tetzunj ttzaj tna'n Luch, etztzuntz ti'jxi' ja ex majxkub' oq' b'a'nxi'x qu'n majx ex ch'yo'n toj tanmi. Xiq'o'n Jesus toj tq'ob' Pilat (Mc 15.1; Lc 23.1-2; Jn 18.28-32)

¹Tetzunj qsqix, kkyaqilju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda eb'aj yolin kxolilex ex kub' kxima'n tu'n tkub' kb'yo'n Jesus.²Kub' kk'lo'n ex xikyi'ntzuntz, ex pon kyi'n twitz Pilat, kawil aj Rom. Tej tkub' tb'yo'ntib' Judas

³Atzunte Judas aj jawmiltz'uj ti'j Jesus, tej tka'yinte qa matxi'toq b'entti'j kyu'n xjal tu'n tkub' b'yo'n Jesus, majx anjtzti'j tk'u'j ex xitanjsa'n ti'ju' junaq lajoj (30) pwaq kyeju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda,⁴ex xitma'n kye:
—Matxi' chin b'inchan ile' tu'nju' xi' nq'o'ne' jun ichan mixti' til toj kq'ob'e' extzun kkyimel, chij kye.
Aye'tzunkye xikytzaq'we'n te Judas:
—¿Mixti'qe' qoklen ti'j?. ¡Ti'xta tz'iq'laj ti'j! chechij te Judas.

⁵Atzunte Judas kyej tchto'nju' pwaq kwitz toj tja Dyos ex xi'tzuntz ex jaw tjtz'o'ntib', kyimtzuntz.

⁶Aye'tzunju' knejel pale jaw kyi'nju' pwaq, ex kmatzuntz:
—Aju' pwaq lu taq'wix tu'n tku'x toj tk'b'el pwaq te oyaj, qu'n chojb'il tkamik jun xjal, chechij.

⁷Eb'ajtzun yolin ti'ju' pwaq kyej tanjsa'n Judas ti'j ex b'entti'j kyu'n tu'n klq'onte jun tnej tx'otx' okkyq'o'n tb'i Ttx'otx' b'inchal k'wil, tu'n tajb'en muqb'ilkyeju' najchaq xjal.⁸Qu'mtzun a tb'iju' tnej tx'otx' lu kyej q'o'n Tx'otx' twi' tchk'el jun xjal, ex ax tb'iju' tok ja'lo.⁹B'aj tkyaqil ja'lu, ex japunju' kyej ttziya'n Jeremiy tej tmante kjalu: Xikyi'nju' junaqlajoj (30) pwaq, aju' twi' jun xjal kyejni b'entti'j kyu'nju' aj Israel,¹⁰ex klaq'ju' jun tnej tx'otx', ttx'otx' b'inchal k'wil tb'i, iku' se'nxju' tzaj q'ma'n weye' tu'n Taye. Pon q'i'n Jesus twitz Pilat (Mc 15.2-5; Lc 23.3-5; Jn 18.33-38)

¹¹Xi'tzun q'i'n Jesus twitzju' kawil, ex ate xitqani'n te:
—¿Ma ajuya nimaqkawil kxol aj Juda? chij te.
—Iku' se'n xtmaya, ayine', chi Jesus xittzaq'we'n teju' kawil.

¹²Tetzunj te'ktoqju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda poqolte Jesus, atzunte' Jesus mixti'tl xittzaq'we'n.¹³Qu'mtzun xiya' tqani'n Pilat te Jesus kjalu:
—¿Ma minti' ntb'i'na titi'ju' nkma'n xjal ti'ja?

¹⁴Atzunte Jesus mixti'x jun yol xittzaq'we'n; qu'mtzun ojexi'x lab'tiju' kawil ti'j. B'entti'j kyu'n tu'n tkyim Jesus (Mc 15.6-20; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16)

¹⁵Tojtzun niq'ij intoq xittzaqpi'n kawil jun xjal jpu'n atl junjun ab'q'i, alkyexku' xjal jpu'n makyqani tnam, atzun nxi' tzaqpi'nju'.¹⁶Atitoqtzun jun xjal jpu'nkx atoq tb'iju' B'arab'as ojtzqi'nxi'xtoq kyu'n xjal;¹⁷tetzunj tb'aj kychmo'n kyib'ju' xjalxi' qani'n kye tu'n Pilat kjalu:
—¿Alkye kyajb'ile' tu'n txi' ntzaqpi'ne': Ma aju' B'arab'as mujqa aju' Jesus, aju' Krist tb'i?

¹⁸Qu'n ma'toq tz'el tnik' Pilat ti'j qa xiq'o'n Jesus toj tq'ob' naqx tu'n tpaj ntx'a'lti'j kk'u'j xjal ti'j.

¹⁹Tetzunj q'uqlitoq Pilat toju' tja kawb'il, tzaj chq'o'n jun xjal tu'n t-xu'jil Pilat q'malte te: Lalun tz'ok tq'o'ntib'a kawil ti'ju' xjal tnik'alti'j, qu'n matz'ok q'o'n txqan nwitzik'e' taq'wixi'x tu'n tpaj, chij.

²⁰Aye'tzunju' knejel pale exqe'ju' tijwnaq kxol aj Juda, kub'kyi'j kkyaqilju' xjal kyu'n ate'toq atzu', tu'n kyqaninte tu'n tetz tzaqpi'n B'arab'as, atzunte Jesus tu'n tkyim.²¹Xi'tzun tqani'n jumajtlu' kawil kye xjal kjalu:
—¿Alkye jun kxolju' kab'e' lu, kyajb'ile' tu'n tex ntzaqpi'ne'?
Aye'tzunkye' xjalxi' ktzaq'we'n te:
—Aqe' kajb'il tu'n tetz ttzaqpi'na B'arab'as, chechij.

²²Atzunte Pilat xitqani'n kye:
—¿Yajtzun ti'j Jesus aju' Krist tb'i titi' knb'incha'ye' ti'j? chij.
Aye'tzun xjal kkyaqil tzaj ktzaq'we'n ex kma:
—¡Q'onktz twitz krus!, chechij.

²³Atzunte' Pilat xitqani'n kye:
—¿Titi'tzun taq'wix xtb'incha?
Aye'tzunkye' xjal e'jaw ẍch'inxi'xtl kuw ex kma:
—¡Q'onktz twitz krus!, chechij.

²⁴Tetzunj tkya'yinte Pilat qa mixti'xtaq tu'me'l tu'n tb'entju' tajb'il, qu'n xi'toq nche jawa' tilju' xjal tu'n tpaj, tchaq'tzuntz tu'n txi' nenb'aj a', ex el ttxjo'n tq'ob' kywitz xjal, te yekb'ilte qa mixti' tpaj ti'ju' tkamik Jesus ex tmatzuntz:
—Myayinwe' ati npaj qama kyimju' ichan lu mixti' til, aye'xixe' tib'aj, chi Pilat.

²⁵Kykyaqiltzunju' xjal xikytzaq'we'n te:
—¡Kub' tz'aqku' tililj qib'aje' ex kyib'aju' qk'wale'! chechij.

²⁶Etztzun tzaqpi'n B'arab'as tu'n Pilat; atzunte Jesus b'aj jiku'n toj asyal ex xiq'o'ntzuntz toj kyq'ob' xjal tu'n tjaw kyq'o'n twitz krus.

²⁷Xi'tzun q'i'n Jesus kyu'nju' xjal te q'oj te kawil, ex okx q'i'n toj tja kawb'il ex atzuntzu' b'jo'k kb'u'yina' kyib' ti'j.²⁸Eltzun kyin t-xb'alun Jesus ex okkyq'o'n jun pinpa't kyeqka'yin ti'j te xmayb'ilte²⁹ex jaxkyq'o'n jun xpatx'i'n ch'i'x toj twi' nakuj te ninb'ilte, ex ikx xikyq'o'n jun tze toj tb'a'nq'ob', nakuxwitloj ati toklen. Eb'aj kub' mejetzuntz twitz ex intoq che xmayin ti'j nxi' kma'nxi' te:
—¡Nimanxwit tb'iju' nimaqkawil kye aj Juda! chechij.

³⁰Ex ikx intoq nokx ktzub'a'n toj twitz ex tu'nxju' tze nel kyi'n toj tq'ob' nku'x kyjuma'n toj twi'.³¹Tetzunj kyb'aj xmayin ti'j, elkyi'n pinpa't kyeqka'yin toktaq ti'j ex okkyq'o'n jumajtlu' t-xb'a'lun, ex xikyi'ntzuntz tu'n tjaw twitz krus. Jawq'o'n Jesus twitz krus (Mc 15.21-32; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)

³²Tetzunj ljo'ntoq kyetz toj nintnam, okyal jun xjal aj Siren kyu'n, Simon tb'i; okkychq'o'n xjal lu tu'n t-xitiqa'n tkurus Jesus.

³³Tetzunj kpon toju' tal tnej tx'otx' Kolkota tb'i, (ax tz'elpuna'ju', Tx'otx' te tb'aqil kyimni),³⁴xikyq'o'nju' b'in smo'n tuk'i'l ta'l k'ul majx k'a, tetzunj t-xi' tnik'b'e'n mixti'x xitk'wa'ntl.

³⁵Tetzunj ma'toq jaw kyq'o'n Jesus twitz krus, kub' kyjyo'n ti'j alkyetoq kxe'l q'inte t-xb'alun Jesus. Kyb'inchaju' lu tu'n tjapun kyejni tziya'n tu'n t-sanjelal Dyos aj ntma'n: B'aj ksipa'n nxb'alune' kxolilex, ex kub' kyjyo'n ti'j nxb'alune' chiju' kyejni tziya'n.³⁶Tetzunj tb'aj kb'incha'nju' lu, axtzuntzu' ekub'a' qe xq'uqilte Jesus.³⁷Kub'tzun ktz'ib'a'n til Jesus twitz jun piẍ tz'len ex jax kq'o'n tib'aj twi', twitz krus intoq tma'n kjalu: Ate Jesus lu, kynimaqkawil aj Juda, chiju' yol tz'ib'a'n.

³⁸Ex e'jaw q'o'n kab'e' xjal eleq' tuk'i'l Jesus twitz krus, jun jawq'o'n toj tb'a'nq'ob' ex juntl toj tnayaj.³⁹Aye'tzunju' xjal nche ik' atzu' intoq che jax ilun kyi'j ex majxtoq nxi' kyukcha'n kwi'⁴⁰ex intoq kma'n:
—¡Aya intoq tma'na tu'n tkub' t-xituna tja Dyos ex tu'ntoq tjaw tb'incha'ntla toj oxe' q'ij! ¡Qanatzun Tk'wal Dyosa, klom tib'a tib'xtib'a ex kutku'tza twitz krus! chechij te Jesus.

⁴¹Ex ikqexju' knejel pale exqe'ju' xnaq'tzal ti'j kawb'il intoq che xmayin ti'j Jesus kyuk'i'lju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda ex intoq kma'n:

⁴²—Nim xjal eb'aj klet tu'n, atzunte mixti'x nb'ent tklet tu'nxtib'. Qa a nimaqkawil kye aj Juda: ¡Kunatzun tku'tz twitz krus tu'ntzun qokslan te!⁴³Q'uqlina' tk'u'j ti'j Dyos: ¡kuttzaj Dyos klolte ja'loxi'x qa nlaqj tk'u'j ti'j! ¿Ma mitzun jun tzaj tma'n qe qa Tk'wal Dyos? chechij.

⁴⁴Expe' aye'x junju' eleq' tqe'ktz twitz krus tuk'i'l Jesus intoq che ilin ti'j. Tej tkyim Jesus twitz krus (Mc 15.33-41; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)

⁴⁵Kub'tzun qloljix tkyaqil twitz tx'otx' tej ttzaj wanq'ij ex tzmaxi' spik'e'ju' tej ttzaj oxe' te qale.⁴⁶Textzunju' kmuj lu jaw ẍch'in Jesus tu'n tkyaqil tipumal ex tma: Eli, Eli, ¿lama sab'aktani? (aye'tzunju' yol lu a nkma'nju': Nman Dyos, Nman Dyos, ¿Titiqu'n ẍin kyeja' tkolb'ena?) chij.

⁴⁷Ate'toqtzun junjun tqe' atzu' kb'iju' tyol Jesus ex kma:
—Ate' ntxko'nju' aju' t-sanjelal Dyos Eliy tb'i, chechij.

⁴⁸Ex lwiy xi' ojqelan junkye ex tzaj tiq'i'n jun esponja, ku'xtzun tnub'a'n toj b'inayr ex oktq'o'n ti'j twi' jun tqan ptz'en ex jaxtq'o'n tu'n tel ttz'ub'a'n Jesus ti'j.⁴⁹Aye'tzu'n txqantl kyma:
—Xleku'j nej, atzun qil qama tzul Eliy klolte, chechij.

⁵⁰Atzunte Jesus jawẍch'in jumajtl kuw ex majxtzun kub' natxk'uj.⁵¹Textzunju' kmuj tej tkyim Jesus majx xiẍilju' xb'alun yo'l toj tja Dyos toj kab'e', tzaj laqj toj jawl ex majx k'u'l b'aj t-xexi'. Ex ojexi'x yukchiju' tx'otx' ex majx eb'ajx paxju' nimaq pik⁵²ex majx eb'ajx jaqliju' muqb'il; expe' txqanju' xjal kub' kyxjansa'n kyib' ojetoq che kyim, e'jatz anq'in jumajtl.⁵³Tjawlenxi'tzun anq'in Jesus eb'je'tzju' xjal lu toju' muqb'il ex eb'jo'kx toju' xjan nintnam Jerusalen, ja eb'jo'k ka'yina' kyu'n txqan xjal.

⁵⁴Tetzunj tka'yinte nejenel exqe'ju' nche xq'uqin ti'j Jesus tej ttzaju' kyejnajnab' ex tkyaqilju' txqantl ti'xti', majx tzaj txqan xob'il kyi'j ex kyma:
—¡Axxi'x Tk'wal Dyoste' ichan lu, chechij!

⁵⁵Ate'toqtzun txqan qya atzu' intoq che ka'yinx najchaq ti'j Jesus, aye'j eb'jo'k lpe ti'j tzmax toj Kaliley ex eb'inchan xtalb'il te Jesus.⁵⁶Kxoltzun qya lu atitoq Mariy aj Makdala, ex Mariy ktxu Santyay ex Jse, extzunju' ktxu tk'wal Seb'edey. Tej tku'x mqu'n Jesus (Mc 15.42-47; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)

⁵⁷Tetzunj tqo'qax ul jun ichan q'inun a tb'iju' Jse aj Arimatey, ojetoq tz'ok te t-xnaq'tzb'en Jesus.⁵⁸Xi'tzun tk'etzju' Pilat ex xitqani'n t-xmilal Jesus te. Atzunte Pilat tchaq' tu'n txi' q'o'n te,⁵⁹Xi'tzun ti'n Jse t-xmilal Jesus ex kub' tb'altz'i'n tojun xb'alun saqile⁶⁰ex kub' tq'o'n tojun tmuqb'il Jse ak'a'j ojetoq b'ent tu'n twitz jun pik. Tzajtzun ttoli'n jun ab'j ttziju' muqb'il tu'n tjpet ex anjtzuntz.⁶¹Atzunte Mariy aj Makdala exju' juntl Mariy e'kyaj qe nqayin ttziju' muqb'il. Intoq che xq'uqin xjal te q'oj ttziju' muqb'il

⁶²Tojtzun juntl q'ij, mujqa toj sab'l, aye'ju' knejel pale exqe'ju' parisey b'aj kychmo'n kyib' ex exi' kkyaqil tk'etz Pilat,⁶³ex xikyma'n te:
—Taye, ati jun tyolju' xjal nimaqchalyol saj qna'ne' intoq tma'n tej itz'xtoq kjalu: tb'ajlenxi' oxe' q'ij nkuxlen mqu'ne' kchin jawil anq'ine' kxol kyimni, chij b'aj tma'n.⁶⁴Qu'mtzun, chq'onqe'xa t-xjala xq'uqilteju' muqb'il tzmax ajtjapu'n oxe' q'ij, qu'n jaku' che ulju' t-xnaq'tzb'en ex jaku' tz'ex kyelq'a'n t-xmilal, jakutzun txikyma'ntz kye xjal qa matxi' jatz anq'in kyxol kyimni. Jakutzun tz'okxi'x juntl chajyolil taq'wixi'xtl kyetwitzju' tnejel, chechij xikyma'n te Pilat.

⁶⁵Atzunte Pilat xitma'n kye:
—Lu jun k'loj xjal te q'oj mache'x kyuk'ile'. Kukxi'ye' ex kyjpunkye' muqb'il b'a'nxi'x, ex kb'inchame' se'nxju' b'a'n toj kwitze', chi Pilat kye.

⁶⁶Eb'ajxtzuntz ex kyej kyjpu'nju' muqb'il b'a'nxi'x, majx kyej kyxtanu'n tu'n jun ab'j; ex e'kyaj kq'o'nju' xjal te q'oj xq'uqilte. Tej tjatz anq'in Jesus kxol kyimni (Mc 16.1-8; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)

¹Tb'ajlenxi'tzun q'ij te ojlab'l, ch'inxtltoq qsqix toju' tnejel q'ij te sman, exi' Mariy aj Makdala tuk'i'lu' juntl Mariy ka'yilteju' muqb'il ja kyeja' q'o'n t-xmilal Jesus.²Naqx minab'en tzaj jun nin kyejnajnab', qu'n ku'tz jun tanjl Qman Dyos toj kya'j ex pon lq'e tk'etzju' muqb'il, elti'nju' ab'j jpub'lte muqb'il ex kub' qe tib'aj.³Atzunju' anjl lu inxi'xtoq qoptz'aj nakuj jun xloq'lokya'j, ex atzunju' t-xb'alun saqxi'xtoq nakuj txun che'w.⁴Majxtzun eb'ajxob'ju' xjal te q'oj intoq che xq'uqin ttziju' muqb'il ex majx e'pon tz'aq tu'n kxob'il nakuj e'kyim.⁵Atzunju' anjl xitma'n kyeju' qya kjalu:
—Lalun che xob'e'. Qu'n b'i'n we'wu'n qa nche jyone' ti'j Jesus, aj jawq'o'n twitz krus, chij.⁶Mixti'tlte' tzalu, qu'n matxi' jaw anq'in kse'nxju' tma. Kuktzaje' ka'yilte ja kub'a' q'o'na' t-xmilal.⁷Wixi'x kukxi'ye' q'malte kyeju' t-xnaq'tzb'en kjalu: Matxi' jaw anq'in, ex matxi' txi' kaliley tu'n kyok tb'u'yi'n jumajtle'; atzuntzu' k'okyela' kka'yintle' chij. Qu'n matxi' txi' nma'n kyeye' chi anjl kyeju' qya. Kub' tye'k'u'n tib' Jesus kwitzju' qya

⁸Aye'tzunju' qya lwiyxi'x eb'jik' b'et tk'etzju' muqb'il, intoq che xob' ex intoq che tzalaj tu'n tpaj, ex exi' q'malte tqanil ojqel kyeju' t-xnaq'tzb'en Jesus.⁹Tetzunj intoq che b'et kub' tyek'u'ntib' Jesus kwitz ex exi' tq'olb'e'n. Aye'tzunkye qya exi'lq'e tk'etz Jesus, e'kub' meje ex majx ok kychle'n tqan,¹⁰atzunte Jesus xitma'n kye:
—Lalun che xob'e'. Ku'kxiye' q'malte tqanil kyeju' witz'ine' tu'n kxi' toj Kaliley, qu'n atzu' chin nokyela' kka'yine', chi Jesus kyeju' qya. Aju' xikytx'olb'a'n xq'uqilte muqb'il

¹¹Tetzunj kxi'ju' qya, aye'tzun junjunju' xq'uqil eb'ajx q'mal tqanil toju' nintnam kyeju' kynejel pale tkyaqilju' ma'toq b'aj.¹²Aye'tzunju' knejel pale eb'aj yolin kyuk'i'lju' tijwnaq ati kyoklen kxol aj Juda ex b'entti'j kyu'n tu'n txi' kq'o'n txqan pwaq kyeju' xjal te q'oj e'xq'uqin ttziju' muqb'il,¹³xi'tzun kma'n kye:
—Kmanxe' kjalu kye xjal: Te qonik'an tej intoq qo wtane', mache ponju' t-xnaq'tzb'en Jesus ex matxi' txi' kyi'nju' t-xmilal.¹⁴Qatzun matb'iju' kawil, atzun qo' yoline' tuk'i'l tu'n tkub' tk'u'j tu'ntzun lalun kub' tz'e'ysa'n kwitze', chechi nejenel kyeju' xq'uqil.

¹⁵Aye'tzunju' xq'uqil ku chechij, xikytzyu'nju' pwaq ex kyb'incha' se'nxju' xiq'ma'n kye. Aju' chajyolil lu kub' puqli toju' tq'ijlalil aju' expe' ax nyonlinjtzu' toj tq'ijlalil ja'lo kxolju' aj Juda. Aju' kyaq'un xnaq'tzb'en kyej tq'o'n Jesus (Mc 16.14-18; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)

¹⁶Aye'tzunju' junlajoj (11) t-xnaq'tzb'en e'pon toj Kaliley, twi'ju' witz jaxitma'na' Jesus kye.¹⁷Tetzunj tok kka'yi'n Jesus ek'ulun te, extzun ateqe' junjuntl intoq jawje' kyanmi.¹⁸Atzunte Jesus pon lq'e kk'etz ex xitma'n kye:
—Matxi' tzaj q'o'n woklene' tib'aj tkyaqilju' ati twitz kya'j ex twitz tx'otx'.¹⁹Qu'mtzun kuxkxi'ye' kyoj kkyaqil tnam, ex kmanxe' kye kkyaqil xjal tu'n kyok te nxnaq'tzb'ene'; tu'n tjaw a' kwi' kyu'ne' toj tb'i Manb'aj, toj tb'i K'wa'lb'aj ex toj tb'i Xewb'aj Xjan,²⁰ex kyxnaq'tzanxe' kye tu'n tjapun kyu'n tkyaqilju' matxi' nchaq'e' kyeye'. Ayintzunwe' chin tenb'ile' kyuk'i'le' tkyaqil q'ij, tzmax ajtjapun mankb'il q'ij, chi Jesus kye t-xnaq'tzb'en.

Bible Society in Guatemala

https://app.library.bible/content/aea9d9099feb3a24