San Marcos1
Npakb'an Xwan jawsal a' toj chq'ajlaj
1Iktu'me'l ja'lu tej ttzaj qeju' tpakb'al b'a'n nyolin ti'j Krist Tk'wal Dyos.2Kse'n tz'ib'a'n toju' tuj Isayiy t-sanjelal Dyos kjalu:Kxe'l nnejb'a'ne' nsanjelale' twitza tu'n tb'inchanteju' tb'eya.3Njaw tq'ojq'ojel twi' jun xjal kuw toj chq'ajlaj, intma'n: Kyb'inchame' tb'e Qman Dyos; kb'inchame' tb'e tzinun ti'j, chij.4Pontzun Xwan jawsal a' toj chq'ajlaj; intoq tpakb'a'n kye kkyaqil xjal qa ilti'j tu'n tanjtzti'j kyanmi ex tu'n tjaw a' kwi', tu'ntzun tkub' tnajsa'n Dyos kyil.5Kkyaqiltzu'n xjal najlqe' toj Juda ex toju' nintnam Jerusalen, intoq che pon b'ilte tpakb'ab'l Xwan. Intoq jawtz kma'n kyil, ex intoq jaw a' kywi' tu'n Xwan toju' nin a' Jordan.6Tzmal kamey toq t-xb'alun Xwan b'incha'n, ex tz'u'n tok te k'alb'il tk'u'j; atzu'n twa aju' ẍt'ikt'u'l ex ta'lkab' toj aq.7Intoq tma'n toju' tpakb'ab'l kjalu: Ati jun lepchitz wi'je' nimxi'x tipumal kye nwitze', mixpeti'x japumniwe' woklen tu'n tel npoq'i'ne' kyaq'e'l t-xajab'.8Majaw nq'o'nwe' a' kwi'ye' tu'n a'; atzunte a jawsb'il a' kywi'ye' tu'n aju' ajkyk'monteye' Xewb'aj Xjan, chi Xwan. Jaw a' twi' Jesus (Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)9Kyojtzu'n q'ij tej intoq jaw a' kywi' xjal tu'n Xwan, etz Jesus toj Nasaret toj tx'otx' Kaliley, pon ex jaw tq'o'n Xwan a' twi' toju' nin a' Jordan.10Textzu'n kmuj tjatz Jesus toju' a', til tjqetju' kya'j ex xi'toq tkb'u'l Xewb'aj Xjan tib'aj nakuj jun paloms.11Ex tzaj jun tq'ojq'ojel wi'yj toj kya'j, tma: Ateju'ya Nk'wale' k'u'jla'nxi'x wu'ne', ex jawni nk'o'ne', chij. Ok Jesus toj joyb'ilti'j tu'n tajaw il (Mt 4.1-11; Lc 4.1-13)12Xi'tzun q'i'n Jesus tu'n Xewb'aj Xjan toj chq'ajlaj.13Ten kab'naq (40) q'ij ex qonik'an Jesus atzu', najan kxol tojk'ul txkup, oktzuntz toj joyb'ilti'j tu'n tajaw il, ex eb'ju'l anjl ajb'el te. Tzyet taq'un Jesus toj Kaliley (Mt 4.12-17; Lc 4.14-15)14Tokxlenxi'tzun jpu'n Xwan toj kars, pon Jesus Kaliley pakb'alteju' tpakb'al b'a'n ti'ju' tkawb'il Dyos.15Intoq tma'n: Matxi' tzul tq'ijlalil tu'n tkawin Dyos, kutantzti'j kyanmiye' ex kyokslame' tpakb'al b'a'n, chij. E'ttxok Jesus kyaje' xjal tzyul kyiẍ (Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)16Intoq b'et Jesus ttzi njab' toj Kaliley. Tetzunj tlonte Simon tuk'i'l Leẍ ju' titz'in, tzyul kyiẍqe', intoq ku'x kq'o'n pa tzyub'l kyiẍ toju' a'.17Xitma'n Jesus kye:
—Che lpetze' wi'je', lay che tzyuntl kyiẍe', xjal qe'tl che ulel kyiq'i'ne' wuk'i'le', chij kye.18Lwiyxi'xtzun b'aj kyej kq'o'n kypa tzuyb'il kyiẍ, ex eb'ajxlpe ti'j Jesus.19Tej t-xilq'e ch'i'ntl Jesus, tilu' Santyay tuk'i'l Xwan ju' titz'in mo ttzik, tk'wal Seb'edeyqe', ate'toq tojun b'ark, intoq che xk'ojin kpa tzuyb'il kyiẍ.20E'tzaj txko'n tu'n Jesus, kyejtzun kq'o'n kma'n kyuk'i'lju' kmajin toju' b'ark, exi' lpetzuntz ti'j Jesus. Jun ichan tzyu'ntoq tu'n tajaw il (Lc 4.31-37)21Epon toju' tnam Kaparnawum, okx Jesus toju' ja te k'u'lb'il toj q'ij te ojlab'l ex aq'wi xnaq'tzalkye xjal.22Inxi'xtoq che lab'ti xjal ti'ju' xnaq'tzb'il ntq'o'n; qu'n intoq xnaq'tzan tuk'i'l nim toklen, mikxa' se'n nkq'o'n xnaq'tzal kawb'il.23Atitoqtzun jun ichan toju' ja te k'u'lb'il, tzyu'n tu'n tajaw il, jawẍch'in, tma:24—¿Titi' toklena qi'je' Jesus aj Nasaret? ¿Matzula xitulqeye'? Wojtzqi'nata, anateju'ya Xjan Tk'wal Dyos, chij.25Atzunte Jesus xitma'n te tajaw il kjalu:
—¡Kuttziya, ex tzaqpinkja ichan lu! chij.26Jawtzun lu'lunju' xjal ex majxkub' tz'aq tu'n tajaw il, ex jawẍch'in tajaw il kuw ex kyej ttzaqpi'n xjal.27Kkyaqiltzu'n xjal eb'jaw sak'puj tu'n ja'lu ex intoq kma'n kxolx:
—¿Tiloti' ja'lu? ¡Intq'o'n jun ak'a'j xnaq'tzb'il, extzun tuk'i'l toklen! ¡Expe' ntq'o'n chaq'b'il kye tajaw il, ex nxi' knima'n! chechij.28Lwiyxi'xtzun kub' puqli tyolji Jesus toj tkyaqil tx'otx' Kaliley. Q'anetju' tji Luch qya tu'n Jesus (Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)29Tetzunj kyetz toju' ja te k'u'lb'il, exi' Jesus kyuk'i'l Santyay ex Xwan kyja Simon ex Leẍ.30Kuẍli toqju' qya, tji Simon yab'toq tu'n kyaq. Xi'tzun kyma'n te Jesus,31xi'tzun lq'e Jesus tk'etz, xittzyu'n tq'ob' ex jaw twab'a'n; textzu'n kmuj lu elju' kyeqti'j ex q'anet, aq'witzuntz b'inchalte kwa ex e'wa'n tu'n. Nim yab' eq'anet tu'n Jesus (Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)32Texlenxi'tzun q'ij matxi'toq qo ok yupj, eb'ju'l q'i'n kkyaqilju' xjal yab'qe' exqe' tzyu'nqe' tu'n tajaw il tk'etz Jesus,33ex kkyaqilju' xjal toju' tnam pon kychmo'n kyib' ttziju' ja.34Nim xjal eq'anet tu'n Jesus te chukchaq yab'il, ex nim tajaw il eb'je'x t-xla'ja'n; extzun min taj tu'n kyolinju' tajaw il, qu'n kyojtzqi'ntoq alkye Jesus. Pakb'an Jesus toj Kaliley (Lc 4.42-44)35Jawe' Jesus b'a'n prim na'mtoq qsqix, extzuntz ti'jxi' nintnam, xi' na'l Dyos jamixti'qe' xjal.36Exi' Simon kyuk'i'lju' tuk'i'l jyolte Jesus,37tetzunj tokyal kyu'n, xikma'n te:
—Kkyaqil xjal nche jyon ti'ja, chechij.38Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Qo'qe' kyoju' txqantl najb'il nqaku'; ex ati tu'n t-xi'npakb'a'ne' tyol Dyos kye xjal atzu', qu'n a ẍin etza'ju'ye', chij.39B'aj tb'eti'n Jesus toj tkyaqil tx'otx' Kaliley, intoq xitma'n tpakb'al b'a'n kyojile ja te k'u'lb'il toj junjun tnam, intoq che ex t-xla'ja'n tajaw il ex nche tzaqpet xjal tu'n. Q'anet jun xjal te xlemtx'a'k tu'n Jesus (Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)40Ul jun xjal tk'etz Jesus yab'toq tu'n xlemtx'a'k, kub' meje twitz Jesus ex xitma'n te:
—Qape' jaku' tb'inchaya xtalb'il, tu'n nq'anete' tu'na, chij.41Tzajtzun q'aq'an tk'u'j Jesus ti'j, oktmko'n ex xitma'n te:
—Awajb'ilju'ye'. ¡Kq'anetela teju' xlemtx'a'k! chij.42Textzu'n kmuj lu b'anixju' xjal ex majx elju' xlemtx'a'k ti'j.43Xi'tzun tma'n Jesus te tu'n tanj, ex xi'xi'xtab'tzi'n te kjalu:44—Lantzun txi' tma'na lu kye xjal, naq o'kx kutxi'ya ex yek'u'ktib'a te kpale aj Juda, ex q'onxa oyaj tchaq' Moyses, tu'ntzun kymante pale qa matxi' q'aneta, chij.45Atzunte' ichan xi' ex okten yolilteju' matxitoq tb'incha Jesus kye kkyaqil xjal. Tu'ntzun tpaju' min tyek'utltib' Jesus toj juntl tnam, axtoqtzu' nkyeja' ten ti'jxi' tnam jamixti'qe' xjal; aye'tzunkye xjal intoq che tzaj toj tkyaqil plaj ex intoq che ul tk'etz Jesus. Kub' tnajsa'n Jesus til jun xjal k'oljni ex tq'a'na (Mt 9.1-8; Lc 5.17-26)1Tb'ajlenxi'tzun jte' q'ij, okx jumajtl Jesus toju' tnam Kaparnawum. Tetzunj tb'injtz atitltoq tuja,2lwiyxi'x echmet txqan xjal, mixpeti'x eb'ajx tuja ex min nb'entl kyten ttzija; oktzun ten Jesus q'malte tpakb'al b'a'n kye.3Pontzun q'i'n jun ichan k'oljni tk'etz Jesus, tnu'n kyu'n kyaje' ichan.4Tu'ntzun tpaj nimtoq xjal ate', min b'ant kpon lq'e q'olte yab' tk'etzxi'x Jesus, jaw kylaqu'n twi' ja jata'toq Jesus ex ku'tz tunununju' yab' kyu'n tk'i'xi' tkuẍb'il.5Tetzunj tlonte Jesus atitoq kyokslab'l, xitma'n teju' yab':
—Matxi' che najsetju' tila nky'ajul, chij.6Kub'tzun kxima'n junjun xnaq'tzal kawb'il q'uqliqe'toq atzu', kjalu:7¿Se'n taq'wi njaw tma'n xjal lu ikju'? Myab'a'n tyol twitz Dyos. O'kxnate' Dyos nb'ent tkub' tnajsa'n kyil xjal, chechij.8Eltzun tnik' Jesus ti'ju' intoq kxima'n ex xitqani'n kye:
—¿Tiqu'n nkxima'na'ye' kse'n na'j?9¿Alkyetzun jaku' naqch'i'n toklen, ma aju' tu'n txinma'ne' te yab' k'oljni: Matxi' che kub'najset tila, mujqa aju' tu'n txinma'ne' te: We'ktza, iqa'nktza tkuẍb'ila ex kutxi'ya?10Kxe'l nyek'u'ne' kyeye' qa ayine' Tk'wal Dyos, ati woklene' twitz tx'otx' tu'n tnajset kyil xjal, chij.
Xitma'ntzuntz teju' k'oljni:11—Kxe'l nma'ne' teya, we'ktza, iqanktza tkuẍb'ila ex kutxi'ya tjaya, chij.12Textzun kmuj lu jawe' yab', jawtiqa'n tkuẍb'il ex etzb'et kwitz kkyaqil. Tu'ntzun ja'lu eb'jaw lab'tiju' xjal ex jawkynima'n Qman Dyos, kma:
—B'ajx qila' jun b'a'nq'ob'aj se'n ja'lu, chechij. Tzaj ttxko'n Jesus Leb'i (Mt 9.9-13; Lc 5.27-32)13Yajxi'tzuntl xi' jumajtl Jesus ttzi njab'; intoq che pon xjal tk'etz, ex okten xnaq'tzalkye.14Tetzunj tik' Jesus toj b'e, til atitoq Leb'i tk'wal Alpeo, q'uqlitoq janpeyuna' chojb'il te Rom. Xitma'n Jesus te:
—Lpetza wi'je', chij.
Jawtzun we' Leb'i ex xi' lpe ti'j Jesus.15Tetzunj intoq wan Jesus tja Leb'i, ex ate'toq b'a'npun peyul chojb'il te Rom, ex txqantl xjal aj ilqe', q'uqlqe'toq ti'j mes tk'etz Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en, nimtoqtzun xjal lepchqe'k ti'j.16Tetzunj t-xikka'yi'n xnaq'tzal kawb'il ex parisey intoq wan Jesus kyuk'i'lju' xjal lu, xikqani'n kye t-xnaq'tzb'en:
—¿Se'n taq'witzun kxnaq'tzale' nwan kyuk'i'lju' peyul chojb'il te Rom ex aj ilqe'? chechij.17Tetzunj t-xitb'i'n Jesus kyol, xitma'n kye:
—Min nojqelan q'anal kyeju' b'a'nqe', aye'tzu'n yab'qe' in nojqelan q'analkye. Min ẍinulwe' txkolkye xjal tnik'alkyi'j, aye'kye ẍinulju'ye' txkolkye aye' aj il, chi Jesus kye. Xixjelu'n te Jesus tib'aju' mewayi'n (Mt 9.14-17; Lc 5.33-39)18Ati jumaj intoq che mewayin t-xnaq'tzb'en Xwan jawsal a' exqe' kxnaq'tzb'en parisey, e'ultzun jte' xjal tk'etz Jesus, xikyqani'n te:
—Inche mewayinkye' t-xnaq'tzb'en Xwan exqe' kxnaq'tzb'en parisey: ¿Tiqu'ntzun min nche mewayin t-xnaq'tzb'ena? chechij.19Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—¿Ma jaku'tzun b'ant kmewayinju' matxitoq che txkonjtz tojun mjeb'le'n, extzun akxtoq atiju' chmilb'aj kyuk'i'l? Lay b'ent kmewayin qu'n atina' chmilb'aj kyuk'i'l.20Tzultzun tq'ijlalil ajtel q'i'n chmilb'aj kxol, che mewayiltzuntz.21Mix-a'lo' jun xjal nxk'ojin xb'alun ttx'anqi'ntl tu'n jun xk'ojb'il ak'a'j, qu'n k'okyel k'olpaju' xk'ojb'il ak'a'j ex kxel laqxi'xtlju' ttx'anqi'n xb'alun tu'n.22Ex min nku'x q'et ak'a'j b'in tojun ttx'anqa'n tz'u'n, qu'n nche laqju' tz'u'n tu'n ak'a'j b'in, kb'el b'o'ljtzun b'intz tk'i'xi' tz'u'n. Qu'mtzun atzu' tu'n tku'xa' q'eta' ak'a'j b'in tojun ak'a'j tz'u'n, chi Jesus. Jaw kk'usi'n t-xnaq'tzb'en Jesus t-spiyil triy toj q'ij te ojlab'l (Mt 12.1-8; Lc 6.1-5)23Ik' Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en toj txqan triy tojun q'ij te ojlab'l, aye'tzu'n t-xnaq'tzb'en intoq el kk'usi'n t-spiyil triy.24Aye'tzu'n Parisey xikma'n te Jesus:
—Ka'yintzpe'ya, ¿Tiqu'n nkyb'incha'n t-xnaq'tzb'ena aju' min q'o'n tu'n tb'inchet toj q'ij te ojlab'l? chechij.25Atzunte Jesus xitma'n kye:
—¿Ma b'ajx jawa' kẍch'i'ne' toj Tu'jil titi' tb'incha Dab'i tej mixtoqti' twa ex tzaj we'yaj ti'j kyuk'ilju' tuk'i'l?26Okx Dab'i toj tja Dyos tej toktoq Ab'yatar knejel pale, ex eb'ajx twanju' wab'j xjan nche kub' q'o'n twitz Dyos, oqe'kx pale ti kyoklen tu'n kwante: atzunte Dab'i xitwan ex xitq'o'n kyeju' xjal ate'toq tuk'i'l, chi Jesus.27Ex xitma'n Jesus:
—Kyej tq'o'n Dyos q'ij te ojlab'l tu'n tajb'en kye xjal, myaye' xjal tu'n kyajb'en teju' q'ij te ojlab'l.28Qu'mtzun ayinweju'ye' tajawju' q'ij te ojlab'l, ayine' ntzaj chq'o'ne' tu'n Dyos kxol xjal. Tq'a'na Jesus jun xjal toj q'ij te ojlab'l (Mt 12.9-14; Lc 6.6-11)1Okx jumajtl Jesus toju' ja te k'u'lb'il; ex matxitoq pon jun xjal tzqij tq'ob'.2Intoqtzun che ka'yin xjal ti'j Jesus qa ktq'a'na' toju' q'ij te ojlab'l, tu'n kxi'tzuntz b'ajsal ti'j.3Xitma'ntzuntz teju' ichan tzqij tq'ob':
—We'ktza ex we'ku'ya kxol xjal, chij.4Xitqani'ntzuntz kye txqantl xjal:
—¿Ti'tzu'n q'o'n toj kawb'il tu'n tb'inchet toju' q'ij te ojlab'l: ma aju' b'a'n mujqa aju' myab'a'n? ¿Ma alo b'a'nju' tu'n tklet jun xjal mujqa aju' tu'n tkub'yet? chij.
Aye'tzu'n xjal majx e'kyaj nume.5Tzajtzun ttx'u'jil Jesus kyi'ju' ate'toq ti'jile ex tzaj tb'is tu'nju' ch'uẍ kyamni, xitzun tma'n teju' ichan:
—Nuqpinxa tq'ob'a, chij.
Ku, chiju' ichan xitnuqpi'n tq'ob', ex majx kyej b'anixju' tq'ob'.6Tetzunj kyetzju' parisey, b'aj knk'u'n kxim kyuk'i'l t-xjal Erodes tu'n tkub' kyb'yo'n Jesus. Nim xjal e'pon ttzi njab'7Atzunte Jesus xi' ttzi njab' kyuk'i'l t-xnaq'tzb'en, ex nim xjal aj Kaliley e'oklpe ti'j.8Tetzunj kb'inte xjal tkyaqil ti'xti' intoq che tb'incha'n Jesus, nim xjal e'tzaj toj Judey, toj Jerusalen, toj Idumey, jlajxi' Jordan toj tjawetzq'ij, ex kyoju' tx'otx' Tiro ex Sidon.9Qu'mtzun xitma'n Jesus kye t-xnaq'tzb'en tu'n ttzaj knab'e'n jun b'ark tu'ntzun lalun tz'ok kylmo'nkyib' xjal ti'j.10Qu'n nimxi'toq xjal che tq'a'na, kkyaqiltzu'n yab' intoq che pon niq'j ti'j Jesus tu'n tok kymko'n.11Ajtzun tok ka'yi'n Jesus kyu'n xjal tzyu'nqe' tu'n tajaw il, nche kub' meje twitz ex nche jawẍch'in kuw:
—¡Ateju'ya Tk'wal Dyos! chechij.12Atzunte Jesus nxitma'n kuw kye tajaw il tu'n lalun che yolin ti'j kwitz xjal. Ejaw t-sk'o'n Jesus kab'lajoj t-xnaqtzb'en (Mt 10.1-4; Lc 6.12-16)13Yajxi'tzuntl jax Jesus twi' jun witz, ex ettxokju' xjal b'a'nqe' toj twitz. B'ajtzun kb'u'yi'nkyib' tk'etz,14ex e'jaw t-sk'o'n Jesus kab'lajoj kxol tu'n kyten tuk'i'l ex tu'n kxitchq'o'n q'malteju' tpakb'al b'a'n. Oktq'o'n kyoklen te Apostl,15ex xitq'o'n kyoklen tu'n kyex kxla'ja'n tajaw il.16Aye' kab'lajoj ja'lu e'jawt-sk'o'n: a Simon, ju' okq'o'n tb'i Luch;17ex Santyay ex Xwan ju' titz'in, tk'wal Seb'edeyqe', aye' oktq'o'n Jesus kb'i B'oanerjes, (a tz'elpuna', naku'j q'ankyaq kymod);18ex Leẍ, Pelip, B'artolome, Matey, Tomas ex Santyay tk'wal Alpey, ex Simon aj Kanaan,19ex Judas Skaryot, ju' yajxi'tl jawmiltz'uj ti'j Jesus. Xipoqo'n Jesus kyu'n xjal (Mt 12.22-32; Lc 11.14-23; 12.10)20Yajxi'tzuntl okx Jesus tojun ja, ex nim xjal b'aj kychmo'n jumajtlkyib', mixtoqti'x nb'ent kwan Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en.21Tetzunj tb'injtz kyu'n twitze'l, e'pon q'ilte Jesus, qu'n chechij qa matxitoq tz'ok toj twitz.22Ex ikqe'xju' xnaq'tzal kawb'il e'tzaj toj Jerusalen kyma: B'elseb'ute' ati tuk'i'lju' xjal lu, aju' knejel tajaw il, atzun nq'onte tipumalju' tu'n kyel t-xla'ja'n tajaw il kyi'ju' xjal, chechij.23E'tzajtzun ttxko'n Jesus ex kutq'o'n jun techlal kye kjalu: ¿Se'n taq'wi tu'n tex t-xla'ja'ntib' tajaw il tu'nxtib'?24Kse'n jun kawb'il tojun tnam, qama kub' kypa'n kyib'ju' xjal ex matz'okten jun tnej q'ojil ti'j jun tnejtl, kb'el xitj;25exqa jun ja xjal mache jaw q'ojin kxolx, lay b'entl kyanq'in junx.26Ikxtzunte tajaw ilju', qama kub'taq'pu'ntib' ex matz'okten q'ojil ti'jx, kb'el xitju' tkawb'il ex kb'el naj.27Lay b'ent tokx jun xjal elq'al toj tja jun xjal kuw qa min xkub' tk'lo'n nejtl; qatzun makub' tk'lo'n, kb'antel talq'antzuntz toju' tja xjal.28Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', kb'el tnajsa'nte Dyos kyilju' xjal ex tkyaqilju' taq'wix makma:29atzunju' xjal mayolin myab'a'n ti'j Xewb'aj Xjan, layx kub' najsa'n til ex kb'el tz'aqju' til tib'aj tejumajx, chi Jesus.30Xitma'n Jesus ja'lu kye qu'n kma qa tajaw il ati toj tanmi Jesus. Pon ttxu Jesus kyuk'i'lju' titz'in tk'etz (Mt 12.46-50; Lc 8.19-21)31Pon ttxu Jesus exqe' titz'in jyolte, axtzuntzu' ekyaja'ten twi' pe'n ex xikma'n tu'n tokx txokb'aj Jesus.32Aye'tzu'n xjal q'uqliqe'toq tk'etz Jesus xikma'n te:
—Lu ttxuya kyuk'i'lju' titz'ina exqe' tanab'a ate' pe'n, nche jyon ti'ja, chechij.33Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—¿Alkyeqe'tzu'n ntxuye' exqe' witz'ine'? chij.34Xika'yintzuntz kyeju' q'uqliqe'toq ti'jile, ex tma:
—Aye' weju'ye' ntxu ex witz'in lu.35Qu'n alkyexku' nb'inchanteju' tajb'il Dyos, atzun weju'ye' witz'in, wanab' ex ntxu, chij. Techlal ti'ju' xjalxi' awal (Mt 13.1-9; Lc 8.4-8)1Aq'wi jumajtl Jesus q'ol xnaq'tzb'il ttzi njab'. Nim txqan xjal echmet, jaxtzun qe Jesus tojun b'ark atitoq toju' njab', aye'tzu'n xjal e'kyajten ttzi a'.2Oktentzuntz xnaq'tzal nim ti'xti' kyuk'i'l techlal.
Xit-xnaq'tza'n kye kjalu:3Kyb'intzju'ye' lu: Ati jun xjalxi' awal triy.4Tetzunj tokten awal, ati ij kub' tz'aq tu'n toj b'e, eb'ju'ltzun pich' ex jaw kwan.5Ex ati ij kub' tz'aq kxol ab'j, janaqch'i'n tx'otx' ati; lwiyxi'x tzaj twi' ij lu, qu'n slik' ttx'otx'al jata';6tetzunj tmoq'ti q'ij, b'aj tz'e'y, ex majxkub' tzqij qu'n nqaku' tku'xa' tlok'.7Ex ati ij kub' tz'aq kxol ch'i'x, tetzunj kych'iyju' ch'i'x, kub' ẍk'ostiju' triy kyu'n ex mixti'x witzan.8Atzun jni'tl ij kub' tz'aq toj tb'anil tx'otx', ch'iytzunte' ex witzan; ati spiy taq' junaq lajoj twitz triy, ex ati taq' oxnaq twitz, ex ati taq' jo'naq twitz, chi Jesus.9Ex tmatl: Alkye ati t-ẍkyin, b'inku', chij. Tiqu'n nche ajb'ena' techlal (Mt 13.10-17; Lc 8.9-10)10Tetzunj kb'aj anju' xjal, aye'tzu'n e'kyajten tk'etz Jesus kyuk'i'lju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en, xikqani'n te titi' tz'elpuna' techlal b'aj tma'n.11Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye: Matzaj tq'o'nte Dyos kyeye' tu'n telkynik'e' ti'ju' yol ti'j tkawb'il e'wa'ntoq; atzu'n kye txqantl xjal ati tu'n t-xiq'met kye kyuk'i'l techlal.12Tu'ntzun lalun tz'el kynik' ti'j maskye nok kka'yi'n, ex maskye inkyb'i'n layx kane toj kywitz, tu'n mitz'anjtza' ti'j kyanmi ex tu'n mikub'a' najsa'n kyil, chi Jesus. Tchik'b'a Jesus techlal ti'ju' xjal xi' awal (Mt 13.18-23; Lc 8.11-15)13Ex xitma'n kye: ¿Ma min nkaneju' techlal lu toj kwitze'? ¿Se'n taq'witzun kykaneb'ilaju' txqantl toj kwitze'?14Aju' nawan, a ntechla'nju' npakb'an tyol Dyos.15Ate'qe' ikqe' se'n ij kub' tz'aq toj b'e: inkyb'i'n tpakb'al b'a'n, lwiytzun nnulju' tajaw il ex neltiq'i'n tyol Dyos awa'n toj tanmi.16Atzun junjuntl kse'n ij kub' tz'aq kxol ab'j: nkyb'i'n tpakb'al b'a'n ex nkyk'mo'n tuk'i'l tzalajb'il,17tu'ntzu'n mya lok'amnixi'xju' kyokslab'l toj kyanmi, naq te jte' q'ij; qu'mtzun ajttzaj joyb'ilkyi'j mujqa yajb'il tu'n tpaj tyol Dyos, inkyaj ktzaqpi'n kyokslab'l.18Atzun junjuntl ikqe' se'n ij nkub' tz'aq kyxol ch'i'x: nkb'i'n tpakb'al b'a'n,19ex minti' nkyaj tu'n tch'exb'enjtzu' kychwinqlal tu'nju' tpakb'al b'a'n. O'kxtzu' nche ximana' kyi'ju' ti'xti' nojqelan kye, se'n tu'n tkanb'eta' txqan kmedi ex se'n tu'n kyachuna' toju' kychwinqlal.20Ate'tzun junjuntl inkyb'i'n tpakb'al b'a'n ex inkyk'mo'n, ex nche witzan toj, kse'n ij kub' tz'aq toj tb'anil tx'otx'. Kxoltzu'n lu ate' nkq'o'n junaq lajoj (30) kywitz, junjun oxnaq (60), ex junjuntl jo'naq (100) tu'n junjun, chi Jesus. Techlal ti'j kantil (Lc 8.16-18)21Ex xitma'ntl Jesus kye: ¿ma xi'tzu'n nkub'a' ktxqo'n xjal kantil tjaq' jun kax mujqa tjaq' kuẍb'il? Minti', jawl njawa' tente' kantil tu'n tq'onte spik'un.22Ikxtzu'n, tkyaqil ti'xti' e'wa'n kq'ancha'lixel, ex tkyaqil ti'xti' min b'i'n kpomel tq'ijlalil tu'n tel chik'puj.23Alkye ati t-ẍkyin, b'inku', chij.24Ex xitma'n kye: Kq'onk kwi'ye' ti'ju' nkyb'i'ne'. Ax malb'ilju' k'ajb'el kyeye' tu'n Dyos axju' najb'en kyu'ne' malb'ilkye txqantl; okpe' tzajel tq'o'n Dyos nimxi'xtl kyeye'.25Qu'n alkye ati te, kxe'l q'o'n txqantl; atzunte' mixti' te, okpe' k'elel q'i'nju' ch'i'n ati te, chi Jesus. Techlal ti'ju' ij nch'iy26Ex xitma'n Jesus: Ik tkawb'il Dyos kse'n jun xjal nxi' tawa'n ij toj tx'otx':27naq nkyaj tawa'n ij, nxi' wtal qonik'an ex njawe' te q'ijtl, njawu'l twi' tawal ex nch'iy, atzunte min kanli twitz se'n nch'iya' tawal.28Qu'n axju' tx'otx' nch'iysante tawal: nejtl njaw ch'iyju' tqan, yajxi'tl nch'iyju' t-spiyil, yajxi'tzuntl nch'iyju' twitz triy.29Ajtzun ttijinju' twitz, njaw tiq'i'n, qu'n mapon tq'ijlalil tu'n tjaw b'uyit twitz awal, chij. Techlal ti'ju' tyajil ẍmostas (Mt 13.31-32; Lc 13.18-19)30Ex xitma'n Jesus: ¿Se'ntzu'n tkawb'il Dyos toj kwitze', mo alkye jun techlal ktzajel qiq'i'n?31Ikte' se'n jun tyajil ẍmostas nku'x awet toj tx'otx'. A tal b'o'sxi'xju' kyxol tkyaqil ij twitz tx'otx',32naqtzun xku'x awet, nch'iy ex a nimxi'x twe'ju' kxol tkyaqil itzaj toj awal, nb'aj ch'iy tq'ob' expe' nb'ant kyojlanju' pich' tjaq' t-xleku'n, chij. Kyajb'en techlal b'aj tma'n Jesus (Mt 13.34-35)33Iktzu'n intoq xa't-xnaq'tza'n Jesus tpakb'al b'a'n, kyuk'i'l b'a'npun techlal kse'nqe' lu, se'nxtoq kb'antela' tkane toj kwitz.34Tkyaqil b'ajx tma'n kyuk'i'l techlal kye xjal, atzu'n kye' t-xnaq'tzb'en xitchik'b'a'n tej ate'toq oqe'kxkye. We' jun nin kyq'iq' tu'n Jesus (Mt 8.23-27; Lc 8.22-25)35Tetzunj qok yupj texju' q'ij lu, xitma'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en:
—Qo'qe'ye' jun plajtl teju' njab', chij.36Ekyajtzun kq'o'n xjal ex xikyiq'i'n Jesus toju' b'ark jatoq ta'; ex exi' txqantl b'ark tuk'i'l.37Tzajtzun jun ninkyq'i'q', jaw chitju' a' tu'n ex okx piq'j toju' b'ark, xi'toq tnoju' b'ark tu'n.38Matxi'toqtzun tzik'wtan Jesus tu'me'l ttze'lti'ju' b'ark, qejli tib'aj jun tq'axwe. Xikk'asu'n ex xikma'n te:
—¡Xnaq'tzal! ¿Ma min nximan ch'i'na qi'j xi' qxi' mulq'aj toj a'? chechij.39Jawtzun we' Jesus ex xitq'o'n jun chaq'b'il teju' kyq'iq', xitma'n te ninnjab':
—¡Numeku'ya! ¡Nak'eku'ya! chij.
Kub'tzun numeju' kyq'iq', ex tkyaqil kyej nak'e.40Xi'tzun tma'n Jesus kyeju' t-xnaq'tzb'en:
—¿Tiqu'n nxi'x che xob'e'? ¿Ma na'mx tten kyokslab'le'? chij.41Majxtzun eb'ajxob', ex intoq kma'n kyxolilex:
—¿Alkyetzunlo xjal lu, expe' nxi' oksla'n kyu'n kyq'iq' ex ninnjab'? chechij. Jun ichan aj Kerasa tzyu'n tu'n tajaw il (Mt 8.28-34; Lc 8.26-39)1Epontzuntz jlajxi' njab' toj tx'otx' Kerasa.2Naqtzun nku'tz Jesus toju' b'ark, lwiyxi'x ul jun ichan tk'etz, tzyu'n tu'n tajaw il. Tzajnixtoq ichan lu toj muqb'il,3qu'n kyoj muqb'il najla'. Mix-a'lo' jun xjal nb'ent tkub' k'lonte, mixpeti'x nb'ent tk'let toj xpatx'k'uxb'il.4B'a'npunxi'toq maj che kub'k'lo'n tqan ex tq'ob' toj xpatx'k'uxb'il, majxtoq nche b'ajtq'uchi'n, ex mix-a'lo' nxkye ti'j.5Kukxtoq tb'etju' q'ijtl ex qonik'an kwi' witz ex kyoj muqb'il, nẍch'in ex intoq tjuma'ntib' kyu'n ab'j.6Tetzunj txi' tka'yi'n intoq b'et Jesus najchaq, xi' ojqelan tk'etz ex kub' meje twitz7xit-ẍch'i'n te:
—¡Lalun tzaja yekul weye', Jesus, Tk'wal Dyos te toj kya'j! ¡Chin kub'sale' teya toj tb'i Dyos, lalun chin tyajlaya! chij.8Tma ikju' qu'n matxitoq txitma'n Jesus te kjalu:
—Tajaw il, tzaqpinkja ichan lu, chij.9Xi'tzun tqani'n Jesus te:
—¿Ti' tb'iya? chij.
—Lejyon we' nb'i, qu'n nim txqan qb'aje', chij.10Inxi'xtoqtzun kub'san te Jesus tu'n lalun che ext-xla'ja'n tajaw il toju' tx'otx' Kerasa.11Ate'toqtzun txqan b'och, nche wan tk'u'ju' witz nqayin,12ekub'san tajaw il twitz Jesus:
—Qotchq'onxa kxolju' b'och ex q'oma anb'il tu'n qokxe' kyoj, chechij.13Xi'tzun tq'o'n Jesus anb'il kye, kyajtzun ktzaqpi'n ichan ex eb'jo'kx kyoju' b'och. Qapelo jo'k'al (2,000) kb'aju' b'och lu, eb'ajx ojqelan twitz kub'l ex majx ku'x tz'aq toj a', eb'aj jaq'witzuntz.14Aye'tzu'n xjal intoq che k'ik'len kyi'ju' b'och e'kub' oq, b'ajx ktx'olb'a'n toj tnam ex kyoj kojb'il. E'tzajtzun xjaltz ka'yilteju' matxitoq b'aj.15Tetzunj kpon ja ta'toq Jesus, kyilju' ichan yajla'ntoq kyu'n txqan tajaw il, q'uqlitoq, spik'litl tuk'i'l, matxitoq q'anet. Majx eb'ajxob'ju' xjal,16aye'tzun elonte titi' b'aj ti'ju' ichan tzyu'ntoq kyu'n tajaw il, exju' b'aj kyi'ju' b'och, e'okten tx'olb'alte kye txqantel.17Ekub'santzun xjal toju' tnam lu tu'n tex Jesus toju' knajb'il.18Tetzunj tanjti'j Jesus toju' b'ark, kub'sanju' xjal tzyu'ntoq kyu'n tajaw il nejtl, tu'n txitq'o'n Jesus anb'il te tu'n txi' tuk'i'l.19Atzunte Jesus min taj, a xitma'nju' te:
—Kutxi'ya tjaya, kyuk'i'l twitze'la, tx'olb'anxa kye tkyaqilju' matxi' tb'incha Dyos teya, ex se'n saja' q'aq'an tk'u'j ti'ja, chij.20Xi'tzu'n ichan, ex okten tx'olb'alte matxitoq tb'incha Jesus te kyoju' tnam toj Dekapolis; ex kkyaqil eb'jaw lab'ti ti'j. Jun qya yab' ex tmyal Jayr (Mt 9.18-26; Lc 8.40-56)21Tetzunj tanjtzti'j Jesus toj b'ark, ul jlajin ttzi njab', nim xjal b'aj kychmo'n kyib' tk'etz, axtzuntzu' kub'a' ten Jesus ttzi a'.22Ultzun junju' nejenel toj ja te k'u'lb'il, Jayr tb'i, tej tok tka'yi'n Jesus, kub' meje t-xe tqan Jesus23Ojexi'x kub'san, tma:
—Ch'inx tkyimu' nmyale'; kuttzaja, q'onku' tq'ob'a tib'aj, tu'n tq'anet ex tu'n tanq'in, chij.24Xi'tzun Jesus tuk'i'l, nim xjal exilpe ti'j, majxtoq nok kyjtz'o'nkyib' ti'j Jesus.25Atitoqtzun jun qya kxolju' xjal lu, ma'toq b'ant kab'lajoj ab'q'i yab' tu'n ttx'ajin mixtoqjun nq'e'tj ti'j.26Matxixi'xtoq yajti, b'a'npunxi'toq maj xi' kyuk'i'l txqan q'anal, ex matxitoq b'aj tnajsa'n tkyaqilju' ati te q'a'nb'ilte, extzun mixti'xte noka'. Xi'pe' nkub'a' ichinxi'xtl.27Tetzunj tb'inte qya lu tqanil ti'j Jesus, pon lq'e ttze'lti'j Jesus kxol xjal, ex oktmko'n tpinpa't Jesus.28Qu'n kub' t-xima'n: Naqpe' qama tz'ok nmko'ne' tpinpa't, chin q'anetele', chij.29Textzu'n kmuj lu, teneju' tyab'il, ex tna' toj twinqil matxitoq q'anet teju' yab'il.30Eltzun tnik' Jesus qa matxi'toq q'anan tu'n tipumal, anjtz ka'yin ti'jxi' kxol xjal ex xitqani'n:
—¿Alkye sok mkonte nxb'alune'? chij.31Xikytzaq'we'n t-xnaq'tzb'en te:
—Extzun ntka'yi'na nim xjal nkyiq'o'n kyib' ti'ja, ntzaj tqani'ntla alkye sok mkonte t-xb'aluna, chechij.32Atzunte Jesus intoq ka'ylaj kxol xjal tu'n tok tka'yi'n alkye okmkonte t-xb'alun.33Inxi'xtoqtzun lu'lunju' qya tu'n xob'el, ex kanli twitz titi' matxitoq b'inchanjtz te, xi' lq'e ex kub' meje twitz Jesus, ex b'ajx tma'n tkyaqilju' ax te.34Xi'tzun tma'n Jesus te:
—Nmyal, matxi' q'aneta tu'n tokslab'la. Kutxi'ya toj tzalajb'il, matxi' q'aneta teju' yab'il, chij.35Inxtoqtzun yolin Jesus tej kyulju' sanjelal tzajniqe' tjaju' nejenel toju' ja te k'u'lb'il q'malte te tmanju' txin kjalu:
—Matxi' kyimte' tmyala. ¿Mlalunx tyajla' tib'a chiku'ya te xnaq'tzal? chechij.36Atzunte Jesus mixti'x exitb'i'n, xitma'n teju' nejenel toju' ja te k'u'lb'il:
—Lalun xob'a, o'kxte' okslamta, chij.37Ex min taj tu'n kxi'lpeju' xjal ti'j, o'qe'kx Luch, Santyay ex Xwan titz'in Santyay exi' tuk'i'l.38Tetzunj tpon tjaju' nejenel ti'j ja te k'u'lb'il, etilju' xjal intoq che tilj, nche oq' ex nche ẍch'in,39okx tuja ex xitqani'n kye xjal:
—¿Tiqu'n nche tilja'ye' ex nche oq'e' iku'na'j? Mya kyimnite' txin, naq inwtan, chij.40Naq e'jawtze'n xjal ti'j Jesus, eb'je'tztzun t-xla'ja'n Jesus kkyaqil twi' pe'n, o'qe'kxju' tman txin ex ttxu, exqe' lepchqe'k ti'j Jesus, e'okx tuk'i'l jata'toqu' txin.41Jaw ttzyu'n tq'ob' ex xitma'n te:
—Talita, kum, chij. (A ntma'nju': Txin, nxinma'ne' teya, we'ktza).42Textzu'n kmuj jawe' txin ex aq'wi b'etel, tetoq kab'lajoj (12) tab'q'i. Ojexi'xtzun che lab'tiju' xjal.43Tchaq'tzun Jesus kye tu'n lalun txi' kyoli'n kye xjal, ex xitma'n tu'n txiq'o'n twa tal txin. Pon Jesus Nasaret (Mt 13.53-58; Lc 4.16-30)1Ik'tzun b'et Jesus ex xi' toju' ttanam, ex exi' t-xnaq'tzb'en tuk'i'l.2Tetzunj tulkanun q'ij te ojlab'l, okten Jesus q'ol xnaq'tzb'il toju' ja te k'u'lb'il. Nim xjal eb'inte t-xnaq'tzb'il, intoq che xjelun ex nche lab'ti:
—¿Jatzunlo tzaja' tkno'na' txqan xnaq'tzb'il lu? ¿Jatzunlo saja' nab'l tu'n exqe' b'a'nq'ob'aj nche b'ent tu'n?3¿Ma myatzun aq'unalju' lu ti'j tze, ju' tal Mariy ex ktzik Santyay, Jse, Juda ex Simon? ¿Ma myatzun najliqe' tanab' qxol tzalu? chechij.
—Ex min e'okslan te.4Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Injaw nima'n jun t-sanjelal Dyos kyu'n xjal toj tkyaqil tnam, atzu'n tojx ttanam, kxol twitze'l ex tojx tja min nnimanjtz, chij.5Min b'entl tb'inchante Jesus jun b'a'nq'ob'aj atzu', naq o'kx kub' tq'o'n tq'ob' kyib'aj jte' yab' ex etq'a'na'.6Ex jaw lab'ti Jesus, qu'n mixtoqti' nche okslanju' xjal na'tz te. Exi' tchq'o'n Jesus t-xnaq'tzb'en q'malte tqanil tkawb'il Dyos (Mt 10.5-15; Lc 9.1-6)
B'aj tb'ete'n Jesus kyoj kojb'il nqayin, intoq q'on xnaq'tzb'il.7E'ttxokju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en, ex e'xi'tchq'o'n kakab' kb'aj, xitq'o'n kyoklen tu'n kyex kxla'ja'n tajaw il.8Xitma'n kye tu'n lalun txikyiq'i'n ti'xti' toj kb'e; tu'n lan txikyiq'i'n kwa, kyk'wa' ex kpwaq, naq o'kx jun kytze tu'n t-xikyiq'i'n.9B'a'ntoq tu'n tok kq'o'n kxajab', atzun lay txikyiq'i'n kxb'alun te ch'ixpub'l.10Xitma'n kye:
—Ajkyokxe' toj jun ja, che tenkje' axtzu' tzmax ajkxi'ye' tojuntl najb'il.11Qatzun min ẍe k'amliye' kyu'n xjal tojun najb'il exqa min xkub' kb'i'n kyole', kukyik' b'ete' na'tz ex kychtomile' quq ti'j kyqane', tu'n tok te jun yek'b'il kye qa myab'a'n xjalqe', chi Jesus.12Eb'je'xtzu'n xnaq'tzb'en q'malte kye xjal tu'n tanjtzkyi'j tuk'i'l Dyos.13Ex nim tajaw il eb'je'x kxla'ja'n, ex nim yab' eq'anet kyu'n, b'jo'k ksun aseyt kyi'j. Tkyim Xwan jawsal a' (Mt 14.1-12; Lc 9.7-9)14Tb'i nimaqkawil Erodes tqanil ti'j Jesus, qa b'a'ntoq tyolinjtz toj tkyaqil plaj. Junjun intoq kma'n: A Xwan jawsal a' matxi' jaw anq'in, qu'mtzun ati tipumal tu'n tb'inchante b'a'nq'ob'aj, chechij.15Aye'tzun txqantl nche q'mante: A Eliy t-sanjelal Dyos, chechij.
Aye'tzun txqantl ntoq kyma'n: Jun t-sanjelal Dyos te', kse'nqe' t-sanjelal Dyos ojtxi', chechij.16Tetzunj tb'inte Erodes ja'lu, tma:
—Ate Xwanju'. Nchaq'e' tu'n tel tx'emu'n twi', atzu'n ja'lo matxi' jaw anq'in, chij.17Tu'n tpaj Erodiy tchaq'a' Erodes tu'n tokx jpu'n Xwan, ex kub' xmo'n toj xpatx'i'nk'uxb'il toj kars. Ate' qya Erodiy t-xu'jiltoq Pelip, titz'in Erodes, el t-xk'a'yu'n Erodes ex ojetoq mje tuk'i'l.18Ex ojetoq txi' tma'n Xwan te Erodes kjalu: Myab'a'nte' tu'n tokju' t-xu'jil titz'ina te t-xu'jila, chij.19Tu'ntzun tpaju' tzaj tx'a'ltitk'u'j Erodiy ti'j Xwan, ex tajb'iltoq tu'n tkub' tb'yo'n; mixtzunti' b'ent tu'n,20qu'n intoq xob' Erodes twitz Xwan, kanlitoq twitz qa jun ichan tnik'alti'j ex pa'ntib' ti'j il, ex intoq kolon ti'j. Inxi'xtoq kub' toj twitz Erodes tu'n tb'inte tpakb'ab'l Xwan, maskye njawje ajt-xitb'i'nju' intma'n.21Pontzun jun q'ij tu'n tkanb'ante Erodiy tajb'il, tej tkub' tik'sa'n Erodes tab'q'i, kub' tq'o'n jun ninwan kyeju' tnejenel ex tchaq'ul, ex kyeju' xjal nimaq kyoklen toj Kaliley.22Okxju' txin tal Erodiy jata'ju' ninwan ex aq'wi b'ixil, ojexi'xtzun tzalaj Erodes kyuk'i'lju' xjal ntoq che wan ti'j b'ixinju' txin, ex xitma'n nimaqkawil teju' txin:
—Qanintza titi' tajb'ila, kxe'l nq'o'nwe' teya, chij.23Xittziya'n junmaj ex xi'ttziya'ntl qa kxe'l tq'o'n ti'xti'ku' matqaniju' txin, maskye nik'janju' tx'otx' ja nkawina'.24Etztzun txin ex xitqani'n te ttxu:
—¿Ti'tzu'n kxel nqani'ne'? chij.
Xi'tzun ttzaq'we'n ttxu te:
—Qaninxa twi' Xwan jawsal a', chij.25Ojqelxi'xtzun tokxju' txin tk'etzju' nimaqkawil, ex xitma'n te:
—Wajb'ile' tu'n ttzaj tq'o'na twi' Xwan jawsal a' ja'loxi'x weye' tojun pik'laq, chij.26Majxtzun jaw b'isunju' nimaqkawil; tu'ntzu'n matxitoq txi ttziya'n kwitzju' ttxoken, min kub' t-xk'ayu'n tqaniju' txin.27Xi'tzun tchq'o'n jun t-xjal te q'oj tuk'i'l jun chaq'b'il tu'n tpon tiq'i'n twi' Xwan. Xi'tzu'n xjal te q'oj toju' kars, elttx'emu'n twi' Xwan28xitiq'i'ntzuntz tojun pik'laq. Xitq'o'n teju' txin, ex xitq'o'n txin te ttxu.29Tetzunj kb'inte t-xnaq'tzb'en Xwan, jawkyiq'i'n Xwan kyimnitl ex exi' mqulte. Xitq'o'n Jesus kwa kab'lajk'al lajnaq (5,000) xjal (Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14)30Yajxi'tzuntl e'ulju' eb'ajx chq'o'n pakb'al tk'etz Jesus ex xiktx'olb'a'n te tkyaqilju' matxitoq kb'incha exju' b'ajx kyxnaq'tza'n.31Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Kuktzaje', qo'qe' oqo'kx tu'n qojlan ch'i'n jamixti'qe' xjal, chij.
Qu'n nimtoq xjal nche anj ex nche ul tk'etz, mixti'x nten anb'il kye tu'n kwan.32E'xi'tzun Jesus kyuk'i'l apostl tojun b'ark tu'n kpon ja mixti' knajb'il xjal.33Nimtzun xjal e'lonkye tej kxi', ex elkynik' kye; eb'je'tztzun xjaltz kyoj kkyaqil tnam, eb'ajx ojqel ja iktoq kxa'ya' Jesus, ex nejtl kpon.34Tetzunj tetz Jesus toj b'ark, xitka'yi'n nim txqan xjal matxitoq che pon, tzaj laqj tk'u'j kyi'j, qu'n ikqe'toqju' se'nqe' rit mixti' k'ik'lel kye, aq'witzun xnaq'tzalte nim ti'xti' kye.35Tetzunj tqo'qex, e'pon lq'e t-xnaq'tzb'en tk'etz ex xikma'n te:
—Matxi' qo'qex, ex mixti'qe' xjal najlqe' tzalu.36Q'manxa kye xjal tu'n kxi' kyoj kojb'il ex najb'il nqayin tu'n klq'onte kywa, qu'n mixti' kwa q'i'n, chechij.37Atzunte Jesus xittzaq'we'n kye:
—Kq'onxe' kwa, chij.
Aye'tzunkye xiktzaq'we'n:
—¿Ma tajb'ila tu'n qxi'ye' lq'ol wab'j tu'n jun medi kyin te lajk'al (200) tq'ij jun aq'unal, tu'ntzun kwan? chechij.38Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—¿Jte' wab'j ati kyuk'i'le'? kukxi'ye' ka'yilte, chij.
Tetzunj klonte, xikma'n te Jesus:
—Jwe' wab'j ati ex kab'e' kyiẍ, chechij.39Xi'tzun tma'n Jesus kye tu'n t-xikma'n kye xjal tu'n kkub' qe kkyaqil toj tneji'n tib'aju' cha'x k'ul;40e'kub' qetzuntz toj b'yuji'n te lajnaq (100) chaq ex te kab'naqlajoj (50) chaq.41Ejawtzun ttzyu'n Jesus jwe' wab'j tuk'i'lju' kab'e' kyiẍ, jaw ka'yin twitz kya'j, xitq'o'n chjonte te Dyos, e'kub' taq'pu'n wab'j ex xitq'o'n kye t-xnaq'tzb'en tu'n t-xiksipa'n kye xjal, ex e'kub' taq'pu'n kab'e' kyiẍ kxol kkyaqil xjal.42Kkyaqil ewan ex eb'aj noj;43b'jaw kychmo'n piẍ wab'j ex piẍ kyiẍ min b'aj, ex b'ant kab'lajoj chi'l.44Kab'lajk'al lajnaq (5,000) ichan e'wan kyi'ju' wab'j lu. B'et Jesus tib'aj a' (Mt 14.22-27; Jn 6.16-21)45Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, xitma'n Jesus kye t-xnaq'tzb'en tu'n kyokx toju' b'ark tu'n kyik'x nej twitz tib'aju' njab' tu'me'l B'etzayda, atzunte kyejten q'malte kye xjal tu'n kyanj kyja.46Kkyajlenxi'tzun tq'olb'e'n xjal, xi' na'l Dyos twi' witz.47Tetzunj qok yupj, matxitoq ponju' b'ark toj nky'ajchaq njab'. Atzunte Jesus tjunalx atitoq twi' witz,48til mixtoqti' nb'ent tlmetju' b'ark kyu'n t-xnaq'tzb'en, qu'n intoq che maqli tu'n kyq'iq'. Ch'inxtoqtzun qsqix tpon Jesus kk'etz intoq b'et tib'aju' a', majxtoq tqanku' ik'nej kywitz.49Tetzunj t-xikka'yi'n intoq b'et tib'aju' a', chechilo qa jun lab', e'jaw ẍch'in;50qu'n kkyaqil e'lonte ex eb'ajxob'. Xi'tzun yolin Jesus kye, xitma'n:
—¡Lalun che sak'puje'! ¡Ayinwe': lalun che xob'e'! chij.51Okxtzun toju' b'ark, ex nak'eju' kyq'iq'; majxtzun eb'jaw lab'ti ti'j,52qu'n na'mxtoq tkaneju' b'a'nq'ob'aj ti'ju' wab'j toj kwitz, qu'n mixtoqjun nok toj kywi'. Etq'a'na' Jesus yab' toj tx'otx' Jenesaret (Mt 14.34-36)53Ejlajin tib'aju' njab' ex e'pon toju' tx'otx' Jenesaret, kyej kxmo'n b'ark ttzi a'.54Naqtzun nche etz toju' b'ark, lwiyxi'x elkynik'ju' xjal ti'j Jesus.55Eb'ajx ojqelan toj tkyaqilju' tx'otx' lu, e'aq'wi q'ilkye yab' kwitz kuẍb'il, intoq che pon kyiq'i'n ajkyb'inte jatoq ta' Jesus.56Ex jaxjaku' intoq pona' Jesus, qa kyoj najb'il, kyoj tnam mo kyoj kojb'il, intoq che kub' kq'o'n yab' kyoj b'e ex intoq xikkub'sa'n te tu'n tq'onte anb'il naq tu'n tok kymko'n ttxa'n tpinpa't; ex kkyaqilju' ntoq che oktzyunte t-xb'alun Jesus intoq che q'anet. Aju' ntz'ilsankye xjal (Mt 15.1-20)1Epontzun lq'e parisey tk'etz Jesus kyuk'i'l junjun xnaq'tzal kawb'il e'tzaj Jerusalen.2Tetzunj klonte junjun t-xnaq'tzb'en Jesus intoq che wan ex min elkytxjo'n kq'ob', mixtoqti' nkyb'incha'n kkawb'il aj Juda, eyolin nim kyi'j.3(Qu'n nima'nxtoqju' kyajni kma'n ojtxi' kychman kyu'n parisey ex kyu'n kkyaqil aj Juda, tu'n lalun che wan qa min ẍe elktxjo'n b'a'npumaju' kyq'ob'.4Ex ilti'j tu'n tb'aj ktxjo'n kq'ob' tu'n kywan ajtanjtzkyi'j toj k'wik. Ex nim txqantl kkawb'il nkyb'incha'n, kse'n tu'n kb'aj txjet b'as, exar, ek'uxb'il k'wil exqe' kuẍb'il).5Qu'mtzun exjelun parisey exqe' xnaq'tzal kawb'il te Jesus:
—¿Tiqu'n min nkb'incha'n t-xnaq'tzb'ena q'ma'n kyu'n ojtxi' qchman, inche wan kyuk'i'l kq'ob' tz'il? chechij.6Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Axtej tma Isayiy t-sanjelal Dyos kyi'je' xmletz'qe'ye', tej tmante:
—Nchin knima'ne' tnam lu naq tu'n kytzi atzu'n kyanmi najchaq ta' wi'je'.7Mixti'x tajb'enju' kk'u'lb'il nwitze': kychaq'b'il xjalju' nche'x kxnaq'tza'n, chij.8Qu'n nkyej kq'o'ne' tchaq'b'il Dyos, tu'n kxi' lpeye' ti'ju' q'ma'n kyu'n xjal, chi Jesus kye.9Ex xitma'n kye:
—Min nkb'incha'ntle' tchaq'b'il Dyos, naqx tu'n tjapunju' q'ma'n kyeye' kyu'n ojtxi' kychmane'.10Tmate Moyses: Nimam tmana ex ttxuya, ex Alkye mawulin ti'j tman mo ti'j ttxu, ati tu'n tkub' b'yet, chij.11Aye'tzunkye' nkma'ne' qa b'a'n tu'n txitma'n jun xjal te tman mo te ttxu kjalu: Lay b'ent wonine' ti'ja, qu'n tkyaqilju' ati weye' q'o'ntl te woyaje' te Dyos;12ex inkma'ne' qa alqe maq'mante ikju', mya ilti'j tu'n tonintl ti'j tman mo ti'j ttxu.13Iktzu'n nkub'a' kynajsa'ne' tyol Dyos kyu'nju' kyajni kq'o'n ojtxi' kychmane' ex nkyaj kq'o'nchaqtl kye kk'wal. Ex nim txqantl ti'xti' nkyb'incha'ne' ikininqe'xju', chi Jesus.14E'tzajtzun ttxko'n Jesus xjal, ex xitma'n kye:
—Chin kb'intzpe'ye' kkyaqile', ex kaneku' toj kywitze':15Tkyaqilju' nxitwan xjal lay tz'ilix tu'n. Ate ntz'ilsante xjalju' aju' ntzaj anq'in toj tanmi.16Alqe ati t-ẍkyin, b'inku', chij.17Tetzunj tik'b'et Jesus kk'etzju' xjal ex okx tuja, exjelunju' t-xnaq'tzb'en ti'ju' xnaq'tzb'il lu.18Xitma'n Jesus kye:
—¿Ma ex min nelkynik'e' ti'j? ¿Min nkane toj kywitze' qa mixti' junju' nxitwan xjal okwit ktz'ilsalte,19qu'n min npon toj tanmi, toj tk'u'j nku'puna', yajxi'tzuntl nex tk'uji'n? chij.
Tma Jesus ja'lu tu'n telkynik' ti'j qa b'a'n kych'yonjtz tkyaqil chib'j.20Ex tma:
—Ate ntz'ilsante xjal aju' ntzaj anq'in toj tanmi.21Qu'n toj kyanmi xjal nche tzaja' anq'in myab'a'n xim, e'ajpajil, e'leq'al, b'yojwnaqil,22pa'jmjeb'le'n, jamjo'nil, b'inchaj taq'wixil, sb'ub'l, min nkjk'u'n kyib', tx'a'lti'j k'u'jb'aj, jk'ujyolil, nimjtib'il ex mixti'x knab'l.23Tkyaqilju' ti'xti' lu ntzaj anq'in toj tanmi xjal ex ntz'ilix xjal tu'n, chij. Tokslab'l jun qya mya aj Juda (Mt 15.21-28)24Ik'tzun b'et Jesus na'tz, xi' toj tx'otx' Tiro. Okx tojun ja, myatoq tajb'il tu'n tb'injtz kyu'n xjal; ex mixti'x b'ent tewan.25Lwiyxi'x b'injtz tu'n jun qya tzyu'ntoq jun tal txin tu'n tajaw il, ponju' qya lu ex kub' meje t-xe tqan Jesus.26Mya'toq aj Juda qya lu, aj Siropenisia tyajajil. Pon ex kub'san te Jesus tu'n tel t-xla'ja'n tajaw il ti'ju' tal.27Atzunte Jesus xitma'n te:
—Yoma nej, che walpunju' k'wa'lb'aj, qu'n myab'a'n tu'n tel iq'et kwaju' k'wa'lb'aj tu'n txiq'et kye tx'yan, chij.28Xi'tzun ttzaq'we'n qya te:
—Taye, in pena' che wankye' tx'yan ti'j tb'uchub' wab'j nkub' tz'aq tjaq' mes kyu'n k'wa'lb'aj, chij.29Xi'tzun tma'n Jesus te:
—B'a'nju' xtmaya lu, kutanja toj tzalajb'il. Matxi' kyej tzaqpi'nte' tala tu'n tajaw il, chij.30Tetzunj tponju' qya tja, atitoqte' tal txin twi' kuẍb'il; matxitoq tz'exju' tajaw il toj tanmi. Tq'a'na Jesus jun xjal t-ẍkyin ex xmeqme31Ik'b'etl Jesus toju' tx'otx' Tiro, tqanku' ik' tojile Sidon, pon ttzi njab' Kaliley toj tx'otx' Dekapolis.32Pon kyiq'i'n jun xjal tk'etz Jesus, t-ẍkyin ex xmeqme, ex ekub'san te Jesus tu'n tkub' tq'o'n tq'ob' tib'aj.33Etztzun tiq'i'n Jesus ichan t-ẍkyin kxol xjal, xitiq'i'n jun plajtl tjunalx, e'okxtq'o'n twitq'ob' kyoju' t-ẍkyin ex oktmko'n taq'ju' xjal tuk'i'l ttzub'.34Jawtzun ka'yin Jesus twitz kya'j, jaw jiq'chan ex xitma'n teju' ichan: ¡Epata! chij, (a tz'elpuna': ¡Kjqetela!)35Textzun kmuj lu ejqet t-ẍkyinju' ichan, ex tzaqpetju' taq' ex b'ent tyolin b'a'nxi'x.36Xitma'n Jesus kye xjal tu'n lalun txi' kyoli'n kye xjal; tu'npetzu'n inxi'x nxitma'n, xi'pe' nche oktenxi'xtlju' xjal yolilte.37Inxi'xtoq che lab'ti, intoq kma'n: Tkyaqil b'a'n ntb'incha'n. ¡In pena' che b'inju' t-ẍkyin tu'n ex nche yolinju' me tu'n!, chechij. Ewan lajk'al (4,000) xjal tu'n Jesus (Mt 15.32-39)1Jun q'ij nim xjal b'aj kychmo'n kyib' ex mixtoqti' kwa, e'tzajtzun ttxko'n Jesus t-xnaq'tzb'en ex xitma'n kye:2—Inlaqjnk'u'je' kyi'ju' xjal lu, qu'n mab'ent oxe' q'ij ate'qe' wuk'i'le' extzun mixti' kwa.3Qatzun mache'x nchq'o'ne' tu'n kyanj mitzajxa' tu'n kwan, jaku' che kub'numj toj b'e, qu'n ate' junjun najchaq ẍetzaja', chij.4Xi'tzun ktzaq'we'n t-xnaq'tzb'en te:
—¿Se'n taq'wi ajtb'ant t-xiqq'o'ne' kywa xjal lu extzun mix-a'lo'x te xjal najli jato'qo'? chechij.5Xi'tzun tqani'n Jesus kye:
—¿Jte' wab'j q'i'n kyu'ne'? chij.
—Wuq—chechij xiktzaq'we'n.6Xi'tzun tma'n Jesus tu'n kkub' qe xjal twitz tx'otx', e'jaw ttzyu'n wuq wab'j ex xitq'o'n chjonte te Dyos, b'ajkub' taq'pu'n ex intoq xitq'o'n kye t-xtnaq'tzb'en tu'n t-xiksipa'n kyxolju' xjal, ex b'ajx ksipa'n.7Ex atitoq jte' kyiẍ q'i'n kyu'n; Na'n Dyos Jesus kyi'j ex xitma'n tu'n tb'ajx ksipa'n.8Kkyaqil eb'aj wan tzmax knoj, ex b'jaw kyb'u'yi'n piẍ min b'aj, b'ent wuq chi'l.9Qapelo lajk'al (4,000) xjal e'wan. Xi'tzun tma'n Jesus kye tu'n kyanj,10Jaxtzun Jesus toj b'ark kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en, xi'tzuntz toju' tx'otx' Dalmanut. Kqani parisey jun b'a'nq'ob'aj te techlal (Mt 16.1-4; Lc 12.54-56)11E'ulju' parisey ex e'aq'wi yolil tuk'i'l Jesus. Xikqani'n te Jesus tu'n tb'inchante jun b'a'nq'ob'aj te techlal qa axxi'x chq'o'n tu'n Dyos, naq tu'n tkub' tz'aqku' kyu'n toj il.12Ojexi'x tzaj ttx'u'jil Jesus tu'n ex tma:
—¿Se'n kyaq'wi xjal lu nkqani'n jun b'a'nq'ob'aj te techlal? Axxi'x lay txiyek'et jun techlal kye, chij.13Ik'tzun b'et Jesus kyk'etz, okx jumajtl toju' b'ark, xi'tzuntz jlajxi' njab'. Aju' ttx'amal wab'j kyu'n parisey (Mt 16.5-12)14Ik'tzun tna'l kyu'n t-xnaq'tzb'en Jesus tu'n t-xikyiq'i'n kwa, naq jun wab'j q'i'ntoq kyu'n toj b'ark.15Xi'tzun tab'tzi'n Jesus kye:
—B'a'nqexe', kka'yinx kyib'e' te ttx'amal wab'j kyu'n parisey ex te ttx'amal wab'j tu'n Erodes, chij.16Aye'tzu'n t-xnaq'tzb'en kma kyxolx qajlo tu'nju' mixti' q'i'n qwa.17Eltzun tnik' Jesus kyi'j, xitma'n kye:
—¿Tiqu'n nkma'ne' qa mixti' kywaye'? ¿Ma na'mx tkane toj kwitze' ex min nel kynik'e' ti'j? ¿Mamajx jpu'n knab'le'?18¿Ati kwitze' ex min nche ka'yine', ate' kyẍkyine' extzun min nche b'ine'? ¿Ma min na'n kyu'ne'?19Tej kkub' waq'pu'ne' jwe' wab'j kyxolju' kab'lajk'al lajnaq (5,000) ichan, ¿jte'tzun chi'l noj kyu'nju' piẍ min b'aj? chij.
—Kab'lajoj—chechij xiktzaq'we'n.20—Yajtzu'n tej kkub' waq'pu'ne' wuq wab'j kyxolju' lajk'al (4,000) xjal, ¿jte' chi'l min b'aj tjaw kychmo'ne'? chij.
—Wuq—chechij xikytzaq'we'n.21Xitma'ntzuntz kye:
—¿Mamixtzunti'x nkane toj kwitze'? chij. Tq'a'na Jesus jun moẍ toj B'etzayda22Epontzuntz B'etzayda, ex ul kyiq'i'n xjal jun moẍ tk'etz Jesus, ekub'san tu'n tok mko'n tu'n Jesus.23Tzajtzun ttzyu'n Jesus tq'ob'ju' moẍ ex extiq'i'n ti'jxi' tnam. E'oktak'sa'n twitzju' moẍ tu'n ttzub', e'kub' tq'o'n tq'ob' tib'aj ex xitqani'n te qa nka'yi'n ch'i'n.24Tzyet tka'yinju' moẍ ex tma:
—Inche ka'yet xjal wu'ne'. Naku'j tze nche b'et toj nwitze', chij.25E'ok tmko'ntl Jesus twitzju' moẍ, ex kyej ka'yinju' ichan ex eb'entju' twitz b'a'n. Intoq ka'yin b'a'nxi'x.26Xichq'o'ntzuntz tu'n Jesus tja, xitma'n te:
—Lalun txi'tla toj tnam, chij. Tma Luch qa a Jesus Krist (Mt 16.13-20; Lc 9.18-21)27Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, exi' Jesus kyuk'i'l t-xnaq'tzb'en kyoj kojb'il toju' tx'otx' Sesarey te Pilipo. Tetzunj nche b'et, xitqani'n Jesus kye t-xnaq'tzb'en:
—¿Alkye qintzune' ma chechi xjal? chij.28Xitzun ktzaq'we'n:
—Ate' junjun nche q'mante qa aya Xwan jawsal a', aye'tzun txqantl nche q'mante qa aya Eliy, txqantl nche q'mante qa juntl t-sanjelal Dyos ta, chechij.29—Yajtzunkye', ¿alkyeqine' ma chechiye'? —chij xitqani'n kye.
Xittzaq'we'n Luch te:
—Ateju'ya Krist, chij.30Atzunte Jesus xitma'n kye tu'n lalun txi' kyoli'n lu kye xjal. Tma Jesus tqanilju' tkamik (Mt 16.21-28; Lc 9.22-27)31Aq'witzun Jesus xnaq'tzalte kye qa ati tu'n tyajti nim qu'n tzajni chq'o'n tu'n Dyos, exqa k'elel ik'o'n kyu'n tijwnaq, kyu'n knejel pale ex kyu'n xnaq'tzal kawb'il. Xitma'n kye qa kb'el b'yo'n, ex kjawil anq'in toj toxi'n q'ij.32Xitma'n ja'lu chik'lixi'x kye. Tzajtzun Luch xittxko'n Jesus tjunal ex okten myolte.33Atzunte Jesus anjtzti'j, tzaj ka'yin kye t-xnaq'tzb'en ex xittzak'u'n Luch kjalu:
—¡Lq'emila wi'je', Tajaw il! Myatzu' toka'ta twitz ti'ju' tajb'il Dyos, xi' toka'ta twitz ti'ju' kyajb'il xjal, chij.34E'tzajtzun ttxko'n Jesus t-xnaq'tzb'en exqe' xjal, xitma'n kye:
—Qa ati jun tajb'il tu'n tok te nxnaq'tzb'ene', lalun ximan ti'jx, iqam tkurus ex lpek wi'je'.35Qu'n alkye tajb'il tu'n tklontetib' twitz tx'otx', lay tkamb'a chwinqlal; altzunkyete matz'elju' tchwinqlal te twitz tx'otx' titk'u'j tu'npaje' ex tu'n xtk'amju' tpakb'al b'a'n, kkletel.36¿Titi' tajb'en teju' xjal matkanb'a tkyaqil twitz tx'otx', qa min xtkanb'aju' chwinqlal?37Mo ¿Jte'tzun jaku' chjet tu'n xjal tu'n tkanb'ante chwinqlal tuk'i'l Dyos?38Alkyete makub' ch'ixwi tu'npaje' ex ti'ju' tpakb'al b'a'n kwitzju' xjal min nche niman te Dyos ex aj il, ex chin b'el ch'ixwiye' twitz ajwule' toj tajwalil Nmane' kyuk'i'lju' xjan anjl, chi Jesus.1Ex xitma'n Jesus kye:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', ate' junjun ate' tzalu ja'lo, na'mxtoq kkyim, ok kla' tkawb'il Dyos ajtul tuk'i'l tipumal, chij. Ch'ixpuj tilb'ilal Jesus (Mt 17.1-13; Lc 9.28-36)2Tb'ajlenxi'tzun qaq q'ij, xi' Jesus twi' jun witz nimin twe', oqe'kx Luch, Santyay ex Xwan exi' tuk'i'l. Atzuntzu' ch'ixpuja' tilb'ilal Jesus kwitz na'tz.3Jaw qoptz'aju' t-xb'alun ex b'ent saqxi'x ka'yin, layx b'ent t-saqax jun xb'alun twitz tx'otx' ikju'.4Ex kyil ate'toq Eliy ex Moyses, intoq che yolin tuk'i'l Jesus.5Xi'tzun tma'n Luch te Jesus:
—Xnaq'tzal, ¡B'a'nte' tu'n qten tzalu! Che jawil qb'incha'ne' oxe' pach: jun teya, jun te Moyses ex jun te Eliy, chij.6Matxitoqna' yupj kyuk'i'l xnaq'tzb'en tu'n xob'el, min nkanetoq toj twitz Luch titi' kxe'l tma'n.7Tzajtzun jun muj ex kub'ten kyib'aj. Ex tzaj jun yol toju' muj ntoq tma'n kjalu: A nk'walju'ye' lu k'u'jla'n wu'ne': kb'inxe' intma'n, chij.8Textzun kmuj lu, tej kyjaw ka'yin kyi'jile, mix-a'lo'tlte ati kyuk'i'l, o'kxtoqte' Jesus ati.9Ljo'ntoqtzun kku'tz twi' witz, xitoqxena'n Jesus kye tu'n lalun txi' kyoli'n matxi'toq kyil, tzmaxi' tu'n t-xikma'n matxi'toq jaw anq'in Jesus.10Qu'mtzun kub' kk'u'n yol lu kyxolx, intoq che xjelun ti'j kxolx titi' tz'elpuna' ajtjawtz anq'in.11Xikqani'n te Jesus:
—¿Tiqu'ntzun nkyma'na' xnaq'tzal kawb'il qa nej ktzulel Eliy? chechij.12Xi'tzun ttzaq'we'n kye:
—Axte' nej tzulte Eliy, ex ate kb'inchalte tten tkyaqil. ¿Yajtzu'n toj Tu'jil titi' ntma'n wi'je'? Ati tu'n tik'x yajb'il wu'ne' ex tu'n wel ik'o'ne' ayine' Tkw'al wnaq.13Oktzun kxe'l nma'n kyeye', oje tzulte Eliy, ex oje kb'incha xjal ti'j tkyaqilju' kyajb'il, kse'nxju' ntma'n toj Tu'jil, chi Jesus. Tq'a'na Jesus jun q'a tzyu'ntoq tu'n tajaw il (Mt 17.14-21; Lc 9.37-43)14Tetzunj kyultl kk'etzju t-xnaq'tzb'en, kyil matxi'toq che chmet txqan xjal kyi'j, kyuk'i'l junjun xnaq'tzal kawb'il intoq che wuljne kyi'ju' xnaq'tzb'en.15Tetzunj kka'yinte matxi'toq tzul Jesus, kkyaqil eb'ajx ojqelan q'olb'elte, nche lab'ti ti'j.16Xi'tzun tqani'n Jesus kye:
—¿Ti'chaqtzu'n nkyoline' kyuk'i'l? chij.17Xittzaq'we'n jun kxolju' ate'toq:
—Xnaq'tzal, matzaj wiq'i'ne' nk'wale' lu tk'etza, tzyu'n tu'n tajaw il ex matxi' tz'el me.18Jaxjaku' ta', intzyet tu'n tajaw il ex nkub' t-xon twitz tx'otx'; netz woqot toj ttzi, nche jach'un twitzte ex majx nkyaj tzeyix. Matxi' txinqani'ne' kye t-xnaq'tzb'ena tu'n tex kxla'ja'n tajaw il lu, mixti'xte xb'ant kyu'n, chij te Jesus.19Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus:
—¡E'xjal mixti' kyokslab'le'! ¿Jte'tzun q'ijtl ati tu'n ntene' kyuk'i'le'? ¿Ma kukx kyik'xju'ye' wu'ne'? Kyiq'intze' q'a tzalu, chij.20Tzajtzun kyiq'i'n q'a twitz Jesus. Tetzunj tok tka'yi'n tajaw il Jesus, tzaj tq'o'n tak ti'ju' q'a, majxkub' tz'aq twitz tx'otx' nt-xtoli'n tib' ex netz woqot toj ttzi.21Xi'tzun tqani'n Jesus teju' tman:
—¿Jtojetzun ntzaju' lu ti'j? chij.
Xittzaq'we'n ju' tman:
—Atxi'x b'o's toq.22Ex b'a'npunxi' maj txi' xon toj q'aq' ex toj a' tu'n tajaw il tu'n tkub' tb'yo'n. Qu'mtzun qa kb'antel tq'anet tu'na, q'aq'antz tk'u'ja qi'je' ex qo tonima, chij.23Xittzaq'we'n Jesus:
—¿Se'n taq'wi ntma'na qa jaku' b'ent wu'ne'? ¡Qa ntoksla'na, tkyaqil kb'antel! chij.24Atzu'n tmanju' q'a jawtma'n kuw:
—Kxe'l woksla'ne'. ¡Chin toniya tu'n wokslantexi'xtle'! chij.25Tetzunj tk'a'yinte Jesus nimtoq xjal nche pon tilj, xitmyo'nju' tajaw il, ex tma:
—Tajaw il, matz'el meju' q'a ex matz'el t-ẍkyin tu'na, kxe'l nma'ne' teya, kutetza toj tanmiju' q'a lu ex lalun tz'okxtla toj tanmi, chi Jesus.26Jaw ẍch'inju' tajaw il, ex tzaj tq'o'n jumajtl tak ti'ju' q'a. Etztzuntz toj tanmi, naku'j majx kyej kyim tu'n, ex nim xjal intoq kma'n qa kyimnitl.27Atzunte Jesus jaw ttzyu'n tq'ob', jaw twab'a'n; ex kub' we'ju' q'a.28Okxtzun Jesus tojun ja, xi'tzun kqani'n t-xnaq'tzb'en te Jesus kyjunalxtoq:
—¿Tiqu'ntzun min xb'ent tex qxla'ja'ne' tajaw il lu? chechij.29Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—O'kx tu'n na'j Dyos ex mewayi'n kb'entela' texte' jun ch'ix tajaw il lu, chij. Tkamaji'n txitma'n Jesus tqanil tkamik (Mt 17.22-23; Lc 9.43-45)30Tetzunj kyik'b'et atzu', e'ik' toj Kaliley. Myatzun tajb'iltoq Jesus tu'n tb'injtz,31qu'n intoq q'on xnaq'tzb'il kye t-xnaq'tzb'en. Intoq xitma'n kye:
—Chin xel q'o'ne' toj kq'ob' xjal, ayine' chq'o'n tu'n Dyos, ex chin b'el kyb'yo'ne'; yajxi'tzuntl toj toxi'n q'ij chin jawil anq'ine', chij.32Mixti'xtoq nkane yol lu toj kwitzju' t-xnaq'tzb'en, ex intoq che xob' tu'n t-xikyqani'n te. ¿Alkye nimxi'x toklen? (Mt 18.1-5; Lc 9.46-48)33Epontzuntz toj nintnam Kaparnawum. Tetzunj ate'toq tuja, xitqani'n Jesus kye:
—¿Ti'tzu'n nkyoline' toju' b'e? chij.34Majxtzun e'kyaj nume, qu'n atoq nkyolinju' toj b'e alkye nimxi'x toklen kxol.35Kub'tzun qe Jesus, e'tzaj ttxko'nju' kab'lajoj ex xitma'n kye:
—Qa ati jun tajb'il tu'n tok te nejenel, ati tu'n tok mankb'il kxol kkyaqil, ex tu'n tajb'en kye kkyaqil, chij.36Kub'tzun tq'o'n jun k'wal kxol, jaw tchle'n ex xitma'n kye:37—Alkye matk'am jun k'wal toj nb'iye' se'n ja'lu, ayine' nchin tk'mo'n, ex alkye ma k'mon weye', mya o'qinkxe' nchin tk'mo'n, ex ikx intk'mo'nju' saj chq'onweye', chij. Aju' min nq'ojin qi'j, quk'i'l te' (Mt 10.42; Lc 9.49-50)38Xitma'n Xwan te Jesus:
—Xnaq'tzal, maqile' jun xjal nche ext-xla'ja'n tajaw il toj tb'iya, ex matxi' qmyo'ne', qu'n mya jun nb'et quk'i'l, chij.39Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus:
—Lan txikmyo'ne', qu'n qa jun xjal nb'ent b'a'nq'ob'aj tu'n toj nb'iye', lay yolin myab'a'n wi'je'.40Alqe minq'ojin qi'j, quk'i'l te'.41Alkyexku' jun xjal matzaj toyi'n ch'i'n kk'wa'ye' a' tu'nju' okslalqe'ye' wi'je', axxi'x kxe'l nma'ne', ati tu'me'l t-xel kye, chi Jesus. Xob'ajilx qama qokub' tz'aq toj il (Mt 18.6-9; Lc 17.1-2)42Qa ati jun xjal makub' tz'aq jun tal b'o's nokslan weye' tu'n toj il, b'a'n tu'n tok k'let jun nin ab'j cheb'l triy ti'j tqul ex tu'n txi' xoyet toj ninnjab'.43Qa nkub' tz'aqa toj il tu'n tq'ob'a, tx'emumila; qu'n ate b'a'n ẍt'una tu'n toka tk'etz Dyos, kyetwitz tz'aqlqe' kab'e' tq'ob'a ex matxi'ya toj q'aq' ja layx yupja',44jamin nche kyima' ẍchuq' nche wan kyi'j kyimni ex mixti'x nyupju' q'aq'.45Qatzun nkub' tz'aqa toj il tu'n tqana, tx'emumila; ate b'a'n koxa tu'n toka tk'etz Dyos, kyetwitz tz'aqlqe' kab'e' tqana tu'n txi' xona toj q'aq',46jamin nche kyima' ẍchuq' nche wan kyi'j kyimni ex mixti'x nyupju' q'aq'.47Qatzun nkub' tz'aqa toj il tu'n tb'aq' twitza, q'imitza; ate b'a'n naq jun tb'aq' twitza tu'n toka tk'etz Dyos, kyetwitz tz'aqlqe' kab'e' twitza tu'n txi' xona toj q'aq',48jamin nche kyima' ẍchuq' nche wan kyi'j kyimni ex mixti'x nyupju' q'aq'.49Qu'n kkyaqil che b'jik'el toj q'aq' tu'n kb'ent b'a'nxi'x, ikse'n tkyaqil oyaj nxiq'et te Dyos nok atz'an ti'j.50B'a'nte' atz'an; qatzun mab'aj tq'ob', ¿se'n taq'wi tu'n tajb'en jumajtl kyu'ne'? Che okxe' se'n atz'an ex che anq'inqe'ye' toj nak'b'il kxolilexe', chi Jesus. Q'on Jesus xnaq'tzb'il tu'n lalun kub'a' kpa'nkyib'ju mjeb'niqe' (Mt 19.1-12; Lc 16.18)1Ik'b'et Jesus toj Kaparnawum ex pon toj tx'otx' Judey ex pon jlajxi' nin a' Jordan toj tjawetzq'ij. B'ajkchmo'ntl kyib'ju' xjal atzu', ex aq'wi jumajtl Jesus q'ol xnaq'tzb'il, kse'nxju' ntb'incha'n.2Eb'aj pon lq'e junjun parisey tk'etz Jesus, xikqani'n te qa q'ma'n toj kawb'il tu'n tkub' tpa'ntib' ichan tuk'i'l t-xu'jil, naqx tu'n tkub' tz'aq toj joyb'ilti'j kyu'n.3Xittzaq'we'n Jesus kye:
—¿Ti'tzu'n tchaq' Moyses kyeye'? chij.4Xi'tzun kma'n te:
—Taq'te Moyses anb'il tu'n tkub' tpa'ntib' ichan tuk'i'l t-xu'jil, naq o'kx tu'n ttz'ib'et jun u'j qa matxi' kub' kypa'n kyib', chechij.5Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Kyej tq'o'nte Moyses chaq'b'il lu tu'n tpaj ktx'yamile'.6Atzunte' ttzajlenx qen nejku' tej tkub' tb'incha'n Dyos tkyaqil, E'kub' tb'incha'n Dyos ichan ex qya.7Qu'mtzun ati tu'n tkyaj tq'o'nte ichan tman ex ttxu tu'n kyanq'in tuk'i'l t-xu'jil,8ex che okyel naku'j junx wnaq kkab'il. Qu'mtzun junx wnaq qe'tl, mya kab'e'.9Qu'mtzun mixti' tu'n tkub' tpa'n ichanju' kub'ni tmujb'a'n Dyos, chi Jesus.10Tetzunj ate'tltoq tuja, xikqani'n jumajtl xnaq'tzb'en xjel lu.11Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Qama kub' tpa'ntib' jun ichan tuk'i'l t-xu'jil ex mamje tuk'i'l juntl, in ok pa'l mjeb'le'n twitzju' tnejel t-xu'jil;12qatzun aju' qya makyej tq'o'n tchmil ex mamje tuk'i'l juntl, ex in ok pa'l mjeb'le'n, chi Jesus. E'kub' tk'i'wla'n Jesus k'wal (Mt 19.13-15; Lc 18.15-17)13E'ul q'i'n jte' k'wal tk'etz Jesus tu'n tkub' tq'o'n tq'ob' toj kwi'; Aye'tzu'n t-xnaq'tzb'en e'okten myolkye nche tzaj q'inkye k'wal.14Tetzunj tka'yinte Jesus, tzaj ttx'u'jil ex xitma'n kye t-xnaq'tzb'en:
—Chetzajku'kye k'walj nk'etze', lalun che'x kmyo'ne', qu'n ate' tkawb'il Dyos kyeju' xjal nche ok se'nqe' k'wal.15Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', qa min ẍe okye' se'n jun tal k'wal tu'n knimane' te Dyos, lay che okxe' toj tkawb'il Dyos, chij kye.16Ejawtzun tchle'n tal k'wal, kub' tq'o'n tq'ob' kyib'aj ex e'kub' tk'i'wla'n. Yolin jun ichan q'inun tuk'i'l Jesus (Mt 19.16-30; Lc 18.18-30)17Tetzunj tetz Jesus, xi'toq t-xitljo'n tb'e, pon ojqelan jun ichan, kub' meje twitz Jesus ex xitqani'n te:
—B'a'nxnaq'tzal, ¿Titi' tu'n nb'inchanteye' tu'n nkanb'anteye' chwinqlal tejumajx? chij.18Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus te:
—¿Tiqu'n nchin oka'tq'o'na te b'a'n? Naq o'kxte Dyos b'a'n.19B'i'nqe'tlkye' chaq'b'il tu'na, aye': Lalun b'yonxjala, lalun tz'ajpajina, lalun tz'elq'ana, lalun ttziya jun yola mya ax ex lalun sb'una; nimana te tmana ex ttxuya, chij.20Xi'tzun tma'n ichan te:
—Xnaq'tzal, tkyaqil ja'lu nb'incha'ne' ntzajlenxe' toj nk'walile', chij.21Xi'tzun ka'yin Jesus tuk'i'l tk'u'jlalil toj twitz, ex xittzaq'we'n te:
—Atix juntl ti'xti' tu'n tb'inchanteya: Kutxi'ya, k'ayinxa tkyaqilju' ati teya ex q'onxa twi' kye prow. Ktenb'eltzun tq'inumaltza toj kya'j. Kuttzaj tzuntza ex lpetza wi'je', chij.22Majx jaw b'isunju' ichan tej tb'inte ja'lu; nb'isun tej tanj, qu'n nimaq q'inuntoq.23Xi'tzun ka'yin Jesus ti'jile, ex xitma'n kye t-xnaq'tzb'en:
—¡Ch'uẍxi'x k'elela' kye q'inun tu'n kokx toju' tkawb'il Dyos! chij.24Majx eb'ajxob' t-xnaq'tzb'en Jesus tu'nju' tyol lu, xi'tzun tma'ntl Jesus kye:
—E'nky'ajul, ¡Ch'uẍ tu'n kyokxju' q'uqlok kk'u'j ti'j kq'inumal toju' tkawb'il Dyos!25Jaku' lwiyxi'x tz'ex jun kamey toj t-xopo'jil jun b'aq kyetwitz jun q'inun tu'n tokx toju' tkawb'il Dyos, chij.26Majx eb'jaw xob'xi'xtlju' t-xnaq'tzb'en, ex intoq che xjelun kxolx:
—¿Alkyetzun kb'antel tklettz? chechij.27Xi'tzun ka'yin Jesus toj kwitz ex xittzaq'we'n kye:
—Ch'uẍ te'lu kye xjal, atzunte' tete' Dyos mya ch'uẍ, qu'n tkyaqil nb'ent tu'n, chij.28Aq'witzun Luch q'malte te Jesus:
—Mab'ajkyaj qq'o'nqe' tkyaqilju' atitoq qeye'; ex maqo oklpeye' ti'ja, chij.29Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa alqexku' makyej tq'o'n tja, ttzik, mo titz'in, mo t-xib'en, mo tanab', mo ttxu, mo tman, mo tk'wal, mo ttx'otx', tu'n tpaj matk'amju' tpakb'al b'a'n,30Ktenb'el jo'naq majtl tja, ttzik mo titz'in, t-xib'en mo tanab', ttxu, tk'wal ex ttx'otx' toju' tchwinqlal twitz tx'otx', maskye matzik'x yajb'il tu'n; ex ktenb'el tchwinqlal tejumajx toju' tq'ijlalil tzul.31Nimtzunte' nejliqe' ja'lo, che kjel te b'ajsb'ilxi'; ex nim b'ajsb'ilxi' ta'qe' ja'lo, che okyel tnejel, chi Jesus. Toxmaji'n txitma'n Jesus tqanil tkamik (Mt 20.17-19; Lc 18.31-34)32Ljo'ntoqtzun kxi' Jerusalen, nejlitoq Jesus kwitz t-xnaq'tzb'en, intoq che lab'ti, aye'tzu'n lepchqe'xtoq kyi'jxi'tl intoq che xob'. Exi'tzun ttxko'n Jesusu' kab'lajoj kyjunalx, ex okten q'malte kye tkyaqilju' kb'ajel ti'j, kjalu:33Ma'tzun qo'x ja'lo Jerusalen, atzuntzu' chin xe'la' q'o'ne' toj kyq'ob' pale exqe' xnaq'tzal kawb'il, ayine' Tk'wal wnaq, kb'antelti'j kyu'n tu'n nkub' b'yo'ne' ex chin xel q'o'ne' toj kyq'ob' najchaq xjal.34Che xmayil wi'je', k'okel ktzub'a'n toj nwitze', chin okel kyjumane' ex chin b'el kb'yo'ne'; tojtzun toxi'n q'ij yajxi'tl chin jawil anq'ine', chij. Xitq'o'n Jesus tzaq'web'l kye Santyay ex Xwan (Mt 20.20-28)35Epontzun lq'e Santyay ex Xwan, tk'wal Seb'edey, tk'etz Jesus, ex xikma'n te:
—Xnaq'tzal, qajb'ile' tu'n tb'inchanteya xtalb'il ti'ju' kxe'l qqani'ne', chechij.36Xi'tzun tqani'n Jesus kye:
—¿Ti'tzu'n kyajb'ile' tu'n nb'inchanteye' kyeye'? chij.37Xi'tzun kma'n te:
—Q'ontza qoklene' toju' tkawb'ila te ajwalil, tu'n tkub' qe jun toj tb'anq'ob'a ex juntl toj tnayaja, chechij.38Xitzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Min nkanekye' toj kwitz titi' nkqanine'. ¿Makb'antel kk'wanteye' k'wab'j tk'ayilxi'x kxe'l nk'wa'ne', ex makb'antel kk'monteye' jawsb'il a' oknk'ma'ye'? chij.39Xi'tzun ktzaq'we'n:
Kb'antel qu'ne', chechij.
Xitma'ntl Jesus kye:
—Ikju', kb'antel kk'wanteye' k'wab'j tk'ayilxi'x lu, ex kk'ma'ye' jawsb'il a' knk'ma'ye';40atzun tu'n kkub' qeye' toj nb'a'nq'ob'e' ex toj nnayaje' myayine' chin xe'l q'onte, qu'n b'antnitlti'j alqechaq kxe'la' oklenj lu, chi Jesus.41Tetzunj kb'inteju' lajojtl xnaq'tzb'en, tzaj ktx'u'jil kyi'j Santyay ex Xwan.42Atzunte Jesus e'tzaj ttxko'n ex xitma'n kye:
—B'i'n kyu'ne', a nb'aju' kxol xjal min nche niman te Dyos, ate'qe' nejenel inxi'x che kawin tuk'i'l kyoklen kyib'aj nimaqtnam, exqe' nimaq kyoklen inxi'x che kub' kyaju'n xjal tjaq' kkawb'il.43Atzunte' kxolkye' mikxa' tu'n tb'inchetju'. Apete' tajb'il tu'n tok nim toklen kyxole', ati tu'n tajb'en kyeju' txqantl,44ex alkye tajb'il tu'n tok nejenel kxole', ati tu'n tok k'a'yi'nmajin kyeju' txqantl.45Mipena' jun ẍinulwe' tu'n kyajb'en xjal weye', ma chinulwe' ajb'el ex q'ol nchwinqlale' tu'n kkolpet nim xjal, chi Jesus. Tq'a'na Jesus B'artimey Moẍtoq (Mt 20.19-34; Lc 18.25-43)46Epontzuntz toj nintnam Jeriko. Tetzun tik'b'et Jesus toju' nintnam, nejli kwitz t-xnaq'tzb'en ex nim xjal lepchqe'k ti'j, atitoq jun xjal moẍ nmon, tk'wal Timey, q'uqlitoq ttzi b'e.47Tetzunj tb'inte iktoq tik' Jesus aj Nasaret, oktenju' moẍ ẍch'il:
—¡Jesus, Tk'wal Dab'i, q'aq'antz tk'u'ja wi'je'! chij.48B'a'npun eb'jo'kten myolte tu'n tkub' nume, atzunte intoq jaw ẍch'inxi'xtl:
—¡Tk'wal Dab'i, q'aq'antz tk'u'ja wi'je'! chij.49Kub'tzun we' Jesus ex tma:
—Ktxkontze', chij.
Tzajtzun ktxko'n moẍ, xikma'n te:
—Kuwxa, we'ktza; lu ntxokin teya, chechij.50Kyajtzun t-xon moẍ tpinpa't, jaw b'et ex pon lq'e tk'etz Jesus,51xitqani'n Jesus te:
—¿Titi' tajb'ila tu'n nb'inchanteye' teya? chij.
Xittzaq'we'n Moẍ te:
—Xnaq'tzal, wajb'ile' tu'n nka'yine', chij.52Xitzun tma'n Jesus te:
—Kutanja, matxi' q'aneta tu'n tokslab'la, chij.
Textzu'n kmuj lu ka'yinju' moẍ, ex xilpe ti'j Jesus toju' b'e. Okx Jesus toj Jerusalen (Mt 21.1-11; Lc 19.28-40; Jn 12.12-19)1Tetzunj xi'toq tpon lq'e Jesus Jerusalen, tpon kanun ja ta'qe' tnam B'etpaje ex B'etanya, t-xe witz Olib'o, exi' tchq'o'n Jesus kab'e' t-xnaq'tzb'en,2xitma'n kye:
—Kukxi'ye' toju' kojb'il qwitzxi', ajtzun kpone' na'tz, k'okyel yal jun tman b'ur kyu'ne' yo'l, b'ajx jawa' jun xjal ti'j. Kpjumile' ex kyiq'intze'.3Qatzun alkye matzaj qaninte kyeye' tiqu'n ntzaja' kyiq'i'ne', kymanxe': —In nojqelan te Qajaw, ex tzul q'ab'ajtel lwiy, chechiku'ye'.4Exi'tzuntz ex okyalju' b'ur kyu'n yo'ltoq toj b'e tk'etz jun tjpel ja, elkypju'ntzuntz.5Aye'tzun jte' xjal wa'lqe'toq atzu' xikyqani'n kye:
—¿Titi' nb'ajkyeye'? ¿Tiqu'n nela' kpju'ne' b'ur? chechij.6Xi'tzun ktzaq'we'n kse'nx xitma'n Jesus kye; ex mixti'tlkye xjal kma.7Jaxtzun kq'o'n kyxb'alun tib'aju' tal b'ur, pon kyiq'i'ntzuntz te Jesus. Ex jaxqe Jesus tib'aj.8Nim xjal b'ajkub' kq'o'n kxb'alun toju' b'e, aye'tzun txqantl kub' kyq'o'n t-xaq tze xaq tzaj kyiq'i'n toj kojb'il.9Kkyaqilxtzu'n nejliqe' ex lepchiqe'x ti'j Jesus, intoq che ẍch'in kjalu:
—¡Qo tkloma Taye! ¡K'i'wlanxi'xte' tzul toj tb'i Qman Dyos!10¡Awt Qman Dyos k'i'wlanteju' kawb'il tzul, aju' tkawb'il ojtxi' qchman Dab'i! ¡Qo tkloma Taye te toj kya'j! chechij.11Okx Jesus toj Jerusalen ex xi' toju' tja Dyos. B'aj tka'yi'n tkyaqil se'ntoq ta', anjtzun ti'jtz B'etanya kyuk'i'lju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en, qu'n matxitoq qo'qex. Qanb'en tib'aju' tqan iw mixti' twitz (Mt 21.18-19)12Tetzunj kyetz toj B'etanya te juntl q'ij, q'aq'an Jesus.13Xitka'yi'n junwi' iw pujintoq t-xaq, xilq'e ka'yilte qa ati twitz, naq t-xaqtoqte' ati, qu'n myatoq tq'ij twitz iw.14Xitma'ntzuntz te tqan iw:
—¡Layx witzantla ja'lo! chi Jesus.
Kyb'i t-xnaq'tzb'en tej txitma'n ja'lu. T-ẍtilsa Jesus tja Dyos (Mt 21.12-17; Lc 19.45-48; Jn 2.13-22)15Kpomlenxi'tzun toj Jerusalen, okx Jesus toj tja Dyos ex okten xla'jalkyeju' intoq che k'ayin exqe' inche loq'on atzu'. B'jaw tpich'ku'n kymesju' nche ch'exb'en pwaq ex kykub'elju' nche k'ayin paloms;16ex min taj tu'n kyik'x xjal toj tja Dyos iq'i'n ti'xti' kyu'n.17Aq'witzuntz q'ol xnaq'tzb'il, tma:
—Intma'n toj tu'jil: Awe' nja a tb'iju' ja te na'j Dyos kye kkyaqil nimaqtnam, aye'tzunkye' matxi' tz'ok kyu'ne' te kyja eleq', chij.18Tetzunj kb'inteju' knejel pale exqe' xnaq'tzal kawb'il, e'okten jyol tu'me'l tu'n tkub' kb'yo'n Jesus, qu'n intoq che xob' te, ex kkyaqil xjal intoq che lab'ti ti'ju' xnaq'tzb'il ntq'o'n.19Tetzunj tqo'qex, eb'je'tz Jesus kyuk'i'lju' t-xnaq'tzb'en toju' nintnam. Kub' tzqiju' junwi' iw (Mt 21.20-22)20Tetzun prim te juntl q'ij e'ik' tk'etzju' tqan iw, ex kyil matxitoq kub' tzqij tk'i'xi' tlok'.21Tzajtzun tna'n Luchju' b'aj, xitma'n te Jesus:
—Xnaq'tzal, ka'yinxa, matxi' kub' tzqiju' iw kyej tqani'na tib'aj, chij.22Xittzaq'we'n Jesus te:
—Tenx kyokslab'le' ti'j Dyos.23Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa ati jun matxi tma'n teju' witz lu: ¡Kutela na'tz ex xonx tib'a toj ninnjab'! qa chi, ex min njawje, intoksla'n qa kb'antelju' nxitma'n, kb'enteltzuntz.24Qu'mtzun kxe'l nma'ne' kyeye', tkyaqilju' matxi kyqanine' toj na'j Dyos, kyokslame' qa kb'antel, ex kb'antel.25Ex ajkna'n Dyose', qa ati jun myab'a'n kytene' tuk'i'l, knajsanku'ye' til, ex kb'el najsa'n kyile' tu'n Dyos Manb'aj ati toj kya'j.26Qatzun min xkub' knajsa'ne' til, ex lay kub'najsa'nkye' kyil tu'n Dyos Manb'aj toj kya'j. Toklen Jesus (Mt 21.23-37; Lc 20.1-8)27Anjtzun kyi'jtz Jerusalen. Tetzunj intoq b'et Jesus toj tja Dyos, e'tzaj lq'eju' knejel pale, e'xnaq'tzal kawb'il exqe' tijwnaq tk'etz Jesus,28xikqani'n te:
—¿Ti'tzun toklena tu'nju' ntb'incha'na lu? ¿Alkye xiq'onte toklena tu'n tb'inchanteya? chechij.29Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Ikxwe' kxe'l nqani'n jun nxjele' kyeye': ¿Alkye chq'onte Xwan jawsal a', ma a Dyos mujqa aye' xjal? ktzaq'wentz tzune', atzun ntzaq'wexe' kxjele' alkye saj q'onte woklene', chij.31E'aq'witzuntz yolil ti'j kxolx: Qama txiqtzaq'we'n te qa a Dyos tzaj chq'onte, oktma' qe: ¿Tiqu'ntzun min xikyoksla'ne'? chilo.32¿Ex se'n taq'wi ajt-xi qma'n qa xjalqe' e'chq'onte? chechij. Intoq che xob' kye xjal, qu'n kkyaqil xjal oksla'n kyu'n qa t-sanjelal Dyosju' Xwan.33Xiktzaq'we'ntzuntz te Jesus:
—Min b'i'n qu'ne', chechij.
Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Ex lay txinma'nwe' kyeye' alkye saj q'onte woklene' tu'n nb'inchanteye' lu, chij. Techlal kyi'ju' aq'unal b'inchal myab'a'n (Mt 21.33-46; Lc 20.9-19)1Aq'witzun Jesus q'ol xnaq'tzb'il kyuk'i'l techlal. Xitma'n kye: Ati jun xjal oktawa'n lob'j ub'a ex ok tch'laji'n ti'j; kyej tq'o'n jatu'n tela' ta'l ub'a ex jawtb'incha'n jun ja nimin twe' te xq'uqb'ilte tkyaqil. Xitq'o'ntzuntz mejin kye jte' xjal ex xi' toj tb'e najchaq.2Tetzunj tpon tq'ijlalil tu'n tjaw twitz awal, xitchq'o'n jun tmajen kk'etzju' majenal tx'otx' tu'n txikyq'o'n twitz awal ju' ati tu'n t-xikq'o'n te tajaw tx'otx'.3Aye'tzunkye majenal tx'otx' kub' ktzyu'n ex b'aj kyb'yo'n, anj kychq'o'ntzuntz mixti'xte xikyq'o'n te.4Tzajtzu'n tajaw tx'otx' xitchq'o'n juntl tmajen, b'aj kyili'n juntl majen lu ex b'aj kk'ixb'sa'n twi'.5Xi'x tchq'o'n tajaw tx'otx' juntl tmajen, ex majxkub' kyb'yo'n. Exi'x tchq'o'n txqantl tmajen; ex ate' junjun eb'aj kyjuma'n atzun junjuntl eb'aj kub' kyb'yo'n.6O'kxtltoqtzu'n tk'walju' tajaw tx'otx' atix tu'n txitchq'o'n, aju' nxi'xtoq laqj ti'j. Atzun xitchq'o'nju' te b'ajsb'il, kub' t-xima'n: Kxe'l nima'nte' nk'wale' kyu'n majenal tx'otx' ajtpon, chij.7Aye'tzu'n majenal tx'otx' kma kxolx: Ate k'etzalte tx'otx' ja'lu; qb'yoku', tu'ntzun tkyeju' tx'otx' qe, chechij.8Tzyettzuntz kyu'n, kub' kyb'yo'n ex kyxontzuntz ti'jxi' tqan awal.9¿Ti'tzuloti' ktb'incha' tajaw tx'otx' machechikye'? Kxe'l ex che kb'el tb'yo'n majenal tx'otx' na'j, atzunju' tx'otx' kxe'l tq'o'n toj kq'ob' txqantl majenal tx'otx'.10¿Ma b'ajx jawa' kyẍch'i'ne' toj tu'jil?: Intma'n kjalu: Matxi' jawb'entju' ab'j kyej kysuchu'n b'inchal ja te ab'j nim toklen.11A Qman Dyos xb'inchante ja'lu, ex inxi'x qo lab'ti ti'j, chiju' tz'ib'a'n.12Kyajb'iltoqtzun tu'n ttzyet Jesus kyu'n, qu'n elkynik' ti'j qa kyi'j yolina' kyuk'i'lju' techlal lu. Tu'ntzu'n intoq che xob' kye xjal, kyej ktzaqpi'n ex exi'. Xjel ti'ju' chojb'il te tnam (Mt 22.15-22; Lc 20.20-26)13E'tzaj kychq'o'n parisey junjun kyuk'i'l ex junjun kxol t-xjal Erodes, yolil tuk'i'l Jesus naqxwitlo tu'n tel jalmuj ti'jx tyol kyu'n tu'n kb'ajsan ti'j.14Epon tk'etz Jesus ex xikma'n te:
—Xnaq'tzal, b'i'n qu'ne' qa nyolina' ax, min nxilpeya ti'ju' nkyma'n xjal, qu'n mya nxitma'nju'ya kyajb'il xjal. Axxi'x nxit-xnaq'tza'n teya tb'e Qman Dyos. ¿Ma b'a'n tu'n t-xiqq'o'ne' chojb'il te ninimaqkawil aj Rom mujqa myab'a'n? ¿Ma ati tu'n qchjonteye' mujqa mixti'? chechij.15Atzunte Jesus kanlitltoq twitz qa xmeletz'qe', xitma'n kye:
—¿Tiqu'n nkub'a' kq'o'n xpatxab'e' weye'? Kyiq'intze' jun pwaq te tq'ij jun aq'unal, tu'n tok nka'yi'ne', chij.16Xi'tzun kq'o'n te, atzunte Jesus xitma'n kye:
—¿Alqwitz tzunju' tok ex alqb'iju' tz'ib'a'nk twitzju' medi lu? chij.
Xi'tzun ktzaq'we'n:
—Twitz ex tb'i ninimaqkawil, chechij.17Xi'tzun tma'n Jesus kye:
—Kq'onxnatzune' te ninimaqkawil aju' tex ninimaqkawil, ex kq'onxe' te Dyos axju' te Dyos, chij.
Majxtzun ekyej lab'ti tu'n ttzaq'web'l Jesus. Xjel ti'ju' kjawel anq'in kyimni (Mt 22.23-33; Lc 20.27-40)18Eb'jultzun junjun sadusey tk'etz Jesus. Intoq kma'n qa lay che jaw anq'in kyimni; qu'mtzun xikma'n jun b'aj te Jesus kjalu:19—Xnaq'tzal, kyej ttz'ib'a'n Moyses qeye' qa ati jun xjal mjeb'ni ex makyim mixti' jun tk'wal tuk'i'lju' t-xu'jil, aju' titz'in qtzan ichan kmjeb'el tuk'i'lju' t-xu'jil xkyaj, tu'n tten kk'wal te tk'walju' qtzan ttzik.20Atitzun jumaj ate' wuq ichan kyitz'inkyib', mjeju' tnejel k'walb'aj kxol, ex kyim mixti'x jun tk'wal kyej.21Mjetzunju' tkab' k'wa'lb'aj tuk'i'l t-xu'jil qtzan ttzik, ex ikx kyimtlte mixti'x jun tk'wal kyej. Ikx b'aju' ti'ju' toxi'n k'wa'lb'aj,22ex ax b'aju' kyi'j ale'xju' wuq ichan; ex mix-a'lo'x jun kyej tk'wal. Yajxi'tzuntl ex kyimju' qya.23Ajtzun kjaw anq'in, ajkyanq'in jumajtl, ¿altzun qxu'jilxi'x ktenb'ela' qya lu, ale'xkuna' wuq ichan emje tuk'i'l? chechij.24Xi'tzun ttzaq'we'n Jesus kye:
—Tzakjni qe'kye' ti'j, qu'n min kyojtzqi'ne' ntma'n toj Tu'jil ex min nkane tipumal Dyos toj kwitze'.25Ajna' kyjaw anq'intlkye' kyimni, lay che mjekye' ichan kyuk'i'lju' qya, ik che okyela' kse'nqe' anjl ate' toj kya'j.26Extzun ti'ju' tu'n kyjaw anq'in kyimni, ¿Ma b'ajx jawa' kyẍch'i'ne' toju' tuj Moyses jatz'ib'ana' intoq tz'e'yju' ch'i'x tu'n q'aq'? Tzaj tma'n Dyos te Moyses: Ayine' Tdyos Ab'raam, Isaak ex Jakob', chij.27¡Mya jun Dyoste' kye kyimni, kye itz'te'! Tzakjni qe'xi'xkye' ti'j, chi Jesus kye. Chaq'b'il nimxi'x toklen (Mt 22.34-40)28Tu'ntzu'n xitq'o'n Jesus b'a'n tzaq'web'l kye, pon lq'e jun xnaq'tzal kawb'il, matxi'toq tb'iju' tma Jesus, xitqani'n te Jesus:
—¿Alkye chaq'b'il nimxi'x toklen kxol kkyaqil? chij.29Xittzaq'we'n Jesus te:
—Ate chaq'b'ilju' nimxi'x toklen kxol kkyaqil aju' lu: Kyb'inku'ye' aj Israel, A Dyos Manb'aj Qdyos, o'kxku'te Dyos30K'u'jlama Qman Dyos tu'n tkyaqil tanmiya, tu'n tkyaqil tk'u'ja, tu'n tkyaqil tnab'la ex tu'n tkyaqil tipumala, chij.31Ex ati juntl tkab', aju': K'u'jlama alkyexku' wnaq kse'nxta ntk'u'jla'n tib'a, chij. Mixti' juntl chaq'b'il nimxi'x toklen kyekwitz ja'lu, chi Jesus.32Xitma'n xnaq'tzal kawb'il te Jesus:
—B'a'natzun, Xnaq'tzal, axte' xtmaya: Junte Dyos ati, ex mixti' juntl.33Ex aju' tu'n qk'u'jlante Dyos tu'n tkyaqil qanmi, tu'n tkyaqil qnab'l, ex tu'n tkyaqil qipumal, ex tu'n qk'u'jlante alkyexku' wnaq kse'nxqe nqk'u'jla'nqib', nimxi'x toklen kyetwitz tkyaqil chojb'il k'ok'j ex tkyaqil chojb'il nche tz'e'yset tib'aj q'olb'eb'l, chij.34Tej tka'yinte Jesus b'a'n tzaq'web'ente tu'n xnaq'tzal kawb'il, xitma'n te:
—Naqch'intl tkanuna toju' tkawb'il Dyos, chij.
Ex mix-a'lo'tl oktq'o'ntltib' xjelul te Jesus. ¿Ja tzajna' tyajil Krist? (Mt 22.41-46; Lc 20.41-44)35Intoq q'on xnaq'tzb'il Jesus toj tja Dyos, xit-xjelu'n:
—¿Tiqu'n nkma'na' xnaq'tzal kawb'il qa xi'tzula' Krist ti'j tyajajil Dab'i?36Axpena'te Dab'i tej xewsa'ntoq tu'n Xewb'aj Xjan, tma:
Chi Qman Dyos te Wajawe': Qeku'ya toj nb'a'nq'ob'e', tzmax ajkykub' nq'o'ne' tajq'oja tjaq' tqana, chij.37¿Se'n taq'witzun tu'n tul Krist ti'j tyajajil Dab'i, extzun ax Dab'i inq'mante qa Tajaw? chij.
Nimtoqtzun xjal ate', inxi'xtoq che tzalaj tu'n kb'inteju' ntma'n Jesus. Xitma'n Jesus qa myab'a'n nkb'incha'n xnaq'tzal kawb'il (Mt 23.1-36; Lc 11.37-54; 20.45-47)38Intoq xitma'n Jesus tej nq'on xnaq'tzb'il kjalu: B'a'nqe'xe' kyeju' xnaq'tzal kawb'il, kyajb'ilxi'x tu'n kb'et tuk'i'l kxb'alun ku'j ex tu'n kyok q'olb'e'n tuk'i'l ninb'il kyu'n xjal.39Nche kyjyo'n q'uqb'il te nimaq oklenj kyoj ja te k'u'lb'il ex tb'anil q'uqb'il kyoj ninwan;40extzun nb'je'l kyiq'i'n ati kye qya kyimni kychmil, naqtzun kwitz xjal nxi'x che na'n Dyos nimtoj. Nimxi'x tz'e'ysb'il kwitzju' xjal lu kb'el, chi Jesus. Toyaju' qya kyimni tchmil ex prow (Lc 21.1-4)41Q'uqlitoq Jesus kk'etzju' kax k'ub'l pwaq toj tja Dyos, nka'yin kye xjal intoq ku'x kq'o'n pwaq kyoj. Nim q'inun intoq ku'x kq'o'n txqan medi.42Ex pon jun qya prow ex kyimni tchmil, ku'x tq'o'n kab'e' tal pwaq naqch'i'n tajlal toj junju' kax.43E'tzajtzun ttxko'n Jesus t-xnaq'tzb'en, xitma'n kye:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', nimxi'x toyaju' qya prow ex kyimni tchmil lu xkub' tq'o'n kyekwitz kkyaqilju' txqantl xku'x kq'o'n medi kyoju' kax;44kkyaqilkye' txqantl a nkub' kq'o'nju' min xb'aj kyu'n, atzunte' qya lu, toj prowil, makub' tq'o'n tkyaqilju' tu'ntoq tajb'en twi' twa, chi Jesus. Tma Jesus tqanil qa kb'el xitju' tja Dyos (Mt 24.1-2; Lc 21.5-6)1Tej tetz Jesus toju' tja Dyos, xitma'n jun t-xnaq'tzb'en te kjalu:
—¡Xnaq'tzal, ka'yinxpe'ya ja b'incha'n tb'anilxi'x kyuk'i'l ab'j! chij.2Xittzaq'we'n Jesus te:
—¿Ma nche tka'yina nimaq ja lu? Kkyaqilkye' ja'lu che b'ajel xitj. Lay kyejten juntl ab'j nk'u'n tib'aj juntl, chi Jesus. Techlal na'mxtoq tjapun mankb'il q'ij (Mt 24.3-28; Lc 21.7-24; 17.22-24)3Exi'tzuntz twi' witz Olib'o ati tu'me'l twitz tja Dyos. Kub' qe Jesus, aye'tzu'n Luch, Santyay, Xwan ex Leẍ xikqani'n te kyjunalx,4jtoj tu'n tjapun ja'lu ex alkye techlal qa xi'tjapun tkyaqil ja'lu.5Xittzaq'we'n Jesus kye: B'a'nqe'xe', naq che kub' sb'u'ne'.6Qu'n nim xjal che ul k'okyel kyq'o'n kyib' te ayine'. Ok kma': Ayine' Krist, ex nim xjal che sb'etel kyu'n.7Ajkyb'inteye' tqanil qa ati q'oj nok nqaku' ex najchaq, lalun che xob'e'. Ikte kb'ajelju', ex myate mankb'il q'iju' tu'n tjapun.8Qu'n kq'ojil jun nimaqtnam ti'j juntl nimaqtnam, ex jun tx'otx' kq'ojil ti'j juntl; ex che b'jik'el kyajnajnab' toj b'a'npun najb'il, ex tzul we'yaj. Tnejel k'ixk'oj qe'tzunju' lu che ul.9Kka'yinxkyib'e'; qu'n che xe'l q'o'ne' toj kq'ob' tzyul kawb'il ex che b'ajel b'ju'ne' kyu'n kyoj ja te k'u'lb'il. Che kxe'lq'i'ne' kwitz kawil ex kwitz nimaqkawil naq tu'n npaje'; iktzu'n kxel kma'ne' ktziyb'ile' wi'je' kywitz.10Qu'n na'mxtoq tjapun mankb'il q'ij, ilti'j tu'n telpun b'aj tpakb'anjtzju' tpakb'al b'a'n kyoj kkyaqil nimaqtnam.11Ex lalun b'ajx kyk'u'je' titi' tu'n txikma'ne' ajkyxi' q'i'ne' kwitz tzyul kawb'il. A kmanxju'ye' toju' kmuj lu aju' ktzajel tq'o'n Dyos kyeye' tu'n kmanteye', qu'n myaqe'kye' che yolil, aku'te Xewb'aj Xjanju'.12Aye'xju' tzikb'aj mo itz'inb'aj che xe'l q'onkye ktzik mo kyitz'in tu'n kkyim, ex manb'aj che kxe'lkq'o'n kk'wal, exqe' k'walb'aj che jawil miltz'uj kyi'j kman ex che b'elkb'yo'n.13Kkyaqil xjal che elel ik'onkyeye' tu'n npaje'; alkyetzunte matxi' tljo'n tzmax te mankb'il, kkletel.14Ajkyka'yinteye' jun nimaq il ajkykub' we' xjal jamin q'o'n kye tu'n kkub' we', aju' ntma'n kyajni ttz'ib'a'n Danyel—alkye majaw ẍch'inte, tz'elx tnik' ti'j—, aye'tzu'n ate'qe' toj Juda, kukb'ajx oq kyoj k'ul;15ex alkye ati tib'aju' tja, lalun ku'tz tu'nwt tokx q'il ti'xti' toju' tja;16ex alkye ati toj kojb'il, lalunpe' tz'anjti'j q'il tpinpa't tja.17¡Qab'anx kwitzju' qya ch'onwi'qe' mujqa ati kne'ẍ toju' tq'ijlalil lu!18Kqaninxe' te Dyos tu'n lalun b'aju' lu toj jb'alil,19Qu'n yajb'ilte' tzul te nim k'ixk'oj kyi'ju' xjal, b'ajx tzaja' lu tkub'lenxi' tb'incha'n Dyos twitz tx'otx', ex lay tzajtl ikju' yajxi'tl.20Naqwit min xttaqk'u Dyos tq'ijlalil lu, mixwitlo alo'te tu'n tklet; mattaqk'u naq tu'n tk'u'jlalil kyi'ju' teqe', aye' sk'o'nqe' tu'n.21Qatzun ati jun maq'mante kyeye': Kka'yinxe', luju' chq'o'n tu'n Dyos tzalu, mujqa Kka'yinxe' lu ati chix, qa chi, lalun txi' kyoksla'ne'.22Qu'n che ul krist mya ax ex sanjelal mya ax; che b'antel techlal kyu'n, tu'n ksb'un, expe' jaku' che sb'etju' sk'o'nqe' tu'n Dyos kyu'n.23¡B'a'nqe'xe'! Tkyaqil ja'lu matxi' txi'pun wab'tzi'ne' kyeye'. Tulel jumajtl Jesukrist (Mt 24.29-35,42,44; Lc 21.25-36)24Tojtzunju' tq'ijlalil lu, ajtik'ju' yajb'il, kb'el qxopinixju' q'ij, lay k'entlju' xjaw,25che tzajel tz'aqju' che'w twitz kya'j ex che lu'lulju' ati kyipumal toj kya'j.26Chin xel ka'yintzuntze' kyu'n xjal ajntzaje' toj muj tuk'i'l nim wipumale' ex nqoptz'aj wajwalile'.27Che tzajel nchq'o'ne' n-anjle' tu'n kb'aj kyb'u'yi'nju' sk'o'nqe'tl wu'ne', tzajx tjawetzq'ij ponx tkub'exq'ij, tzajx toj tb'a'nq'ob'kya'j ponx toj tnayajkya'j, tzmax toj tkyaqil twitz tx'otx' che tzajela' kb'uyi'n.28Kknome' xnaq'tzb'il ti'ju' tqan iw: Ajkykub' a'la'jixju' tq'ob' ex ntzaj kxul, neltzun knik'tze' qa xi' tulkanun jb'alil.29Ikxtzun tu'me'lju', ajkyka'yinteye' nche b'aju' ti'xti' lu, tz'elx knik'e' qa ch'inxtltoq wul kanune'.30Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye', tkyaqil ja'lu che ik'el na'mxtoq kkyimju' xjal ate' ja'lo.31Kb'ajelju' kya'j exju' tx'otx', aye'tzunwe' nyol lay che b'aj.32Mixtzun alo'te b'ilte alkye q'ij ex alkye kmuj japun, mixpeti' b'i'n kyu'n anjl toj kya'j, expe' min b'i'n wu'ne'. O'kxkute' Nmane' b'ilte.33Qu'mtzun lalun che ktane' ex che xq'uqine', qu'n min b'i'n kyu'ne' jtoj japun ja'lu.34Kyb'inchame' se'n ntb'incha'n jun xjal, xi't-xi' toj juntl tx'otx', kyej tab'tzi'n kyeju' tmajin tu'n t-xikka'yi'n tja. Kyej tq'o'n kyaq'un teyile junjun ex kyejtma'n teju' ka'yil ttzija tu'n t-xq'uqin.35Lalun che ktane', qu'n min b'i'n kyu'ne' jtoj tzulju' tajaw ja, qa ajqok yupj, mo tk'u'j aq'b'il, mo ajkyoq' ek' mujqa ajqsqix;36qu'n jaku' naqx minab'en ajtul nche ktane'.37Aju' nxinma'ne' kyeye', kye kkyaqil nxa' nma'ne': ¡Lalun che ktane'! chi Jesus. Kjoy xjal tu'me'l tu'n ttzyet Jesus (Mt 26.1-5; Lc 22.1-2; Jn 11.45-53)1Atixtoq kab'e' q'ijtl tu'n tik'setju' tq'ij Tzaqpib'l, ajt-xi' wanju' wab'j mixti' ttx'amal. Intoq che jyon knejel pale exqe' xnaq'tzal kawb'il tu'me'l tu'n ttzyet Jesus tuk'i'l sb'ub'l kyu'n ex tu'n tkub' kb'yo'n.2Intoq kma'n junjun:
—Mya tojku' ninq'ij, tu'ntzun lalun che jaw tilj xjal, chechij. Jax tqo'n jun qya k'ok'sb'il toj twi' Jesus (Mt 26.6-13; Jn 12.1-8)3Atitoqtzun Jesus B'etanya tja Simon, ju' tok tb'i, xlemtx'a'k ti'j. Q'uqlitoqtzun ti'j mes, pon jun qya q'i'n jun lmet tu'n, nojni tu'n k'ok'sb'il nardo twi' wi'yal. Kub' tpa'n lmet ex jax tqo'n k'ok'sb'il toj twi' Jesus.4Ate'tzun junjunju' elonte tzaj ktx'u'jil ex kyma kxolx:
—¿Tiqu'n naqxkub' yaju' k'ok'sb'il lu?5Ma'wtlo txik'ayette' tu'n oxe' jo'naq medi te saqpwaq te o'nb'il kye prow, chechij.
Inxi'xtoq che yolin ti'ju' qya lu.6Atzunte Jesus xitma'n kye:
—Xtenku'j; ¿Tiqu'n nche wulja'ye' ti'j? Jun b'a'n aq'untl nate' xtb'incha weye'.7Kukxna' ktenkye prowju' kxole', ex b'a'n tu'n kyb'inchanteye' b'a'n kye ajtkub' kxima'ne', atzunwe' lay chin tenwe' kukxju' kyxole'.8Mab'ent ja'lu tu'n qya aju' xb'ent tb'inchante: matz'ok tq'o'npun k'ok'sb'il wi'je' tu'n nxi'ye' toj muqb'il.9Kxe'l nma'ne' kyeye', jaxjaku' mapona' tpakb'anjtzju' tpakb'al b'a'n, ex kxe'l q'ma'nju' xtb'incha qya lu, ex ktzajel na'n kukxju', chi Jesus. Jawmiltz'uj Judas ti'j Jesus (Mt 26.14-16; Lc 22.3-6)10Atzunte Judas Skaryot, jun kxolju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en Jesus, xi' q'malte kye knejel pale tu'n txitq'o'n Jesus toj kyq'ob'.11Tetzunj kb'inte, e'jaw tzalaj ex ktziya tu'n txikyq'o'n pwaq te Judas, aq'witzuntz jyol tu'me'l alkye kmuj b'a'n tu'n txitq'o'n Jesus toj kyq'ob'. Jun wan kub' tq'o'n Jesus (Mt 26.17-29; Lc 22.7-23; Jn 13.21-30; 1 Co 11.23-26)12Tojtzun tnejel q'ij teju' ninq'ij, aju' q'ij nxi' wan wab'j mixti' ttx'amal, ex ajtkub' q'o'n qpoj tman rit te chojb'il te tzaqpib'l, xikqani'n xnaq'tzb'en te Jesus:
—¿Jatajb'ila'ya tu'n qxi'ye' b'inchalteju' wab'j te tzaqpib'l? chechij.13Exi'tzun tchq'o'n kab'e'ju' t-xnaq'tzb'en, xitma'n kye:
—Kukxi'ye' toju' nintnam. K'okyel yal jun ichan kyu'ne' na'tz, iq'i'n jun ẍoq' a' tu'n; che lpexe' ti'j,14tojtzunju' ja jak'okexa', kmanxe' teju' tajaw ja: Int-xjelu'nju' Xnaq'tzal: ¿Alkyetzu'n ja jachin wala'ye' kyuk'i'lju' nxnaq'tzb'ene' teju' tzaqpib'l? chechiku'ye'.15Ktzajel tyek'u'n jun mqo'n nimin kyeye' toju' kol jawl, b'incha'ntl tten teju' wan. Kyb'inchamtzune' nojqelan qe na'tz, chij.16E'xi'tzu'n t-xnaq'tzb'en, e'okx toju' nintnam. Knettzun kyu'n kse'nxju' xitma'n Jesus kye, ex kub' kb'incha'n wab'j te Tzaqpib'l.17Tetzunj qok yupj pon Jesus kyuk'i'lju' kab'lajoj t-xnaq'tzb'en.18Tetzunj intoq che wan ti'j mes, xitma'n Jesus kye:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa ati junkye' tok ti'j mes ja'lo nwan wuk'i'le', kxe'l q'o'n weye' toj kq'ob' xjal, chi Jesus kye.19Aye'tzunkye' xnaq'tzb'en e'jaw b'isun tu'n tpaj, ex junjunal kyokten xjelulte te:
—¿Ma ayintzuloye'? chechij.20Xittzaq'we'n Jesus kye:
—Junte' kyxolju' kab'lajoj, nku'x tnub'a'n twa tojxju' npik'laqe'.21A kb'ajelju' wi'je' kse'n ntma'n toj Tu'jil; ¡qab'anxtzunte' twitzju' kjawil miltz'uj wi'je'! Awtlo b'a'nju' mixwitti'x sitz'ji, chi Jesus kye.22Intoqtzun che wan, jaw ttzyu'n Jesus wab'j, tej tb'aj na'n Dyos ti'j, kub' taq'pu'n ex xitq'o'n kye, xitma'n:
—Ktzyunxe', ate nxmilal ju'ye' lu, chij.23Ex jaw ttzyu'n jun k'wab'l, xitq'o'n chjonte te Dyos, xitq'o'n kye ex kkyaqil ek'wan ti'j.24Xitma'n kye:
—Ate nchk'elju'ye' lu, k'elel tu'n tkuwsetju' yol xkyaj b'entti'j, k'elel qojli tu'n kpaj nim xjal.25Axxi'x kxe'l nma'ne' kyeye' qa lay chin k'wantle' ti'ju' ta'l twitz ub'a, tzmaxi'j toju' q'ij ajnk'wante jumajtle' ak'a'j k'wab'j toju' tkawb'il Dyos, chi Jesus kye. Tma Jesus qa kb'el e'wa'n oxmaj tu'n Luch (Mt 26.30-35; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)26Kyb'ajlenxi'tzun kb'itza'n b'itz, exi' twi' witz Olib'o.27Xitma'n Jesus kye:
—Kkyaqilxe' lay qetl kk'u'je' wi'je' ja'lo, Ikyna' ntma'nju' toj Tu'jil: Kb'el nb'yo'ne' k'ik'lel, ex che b'ajex sputju' rit, chij.28Ajtzun njaw anq'ine', che tzajel nb'u'yi'n jumajtle' toj Kaliley, chi Jesus.29Xi'tzun ttzaq'we'n Luch te:
—Maskye kkyaqilkye' txqantl min xqetl kk'u'j ti'ja, awe' okyi, chij.30Xi'tzun tzaq'we'n Jesus te:
—Axxi'x kxe'l nma'ne' teya, texju' qonik'an ja'lo, na'mxtoq toq' ek' tkamaji'n, chin kb'el tewa'n oxmaja, chi Jesus te.31Atzunte Luch xi'xi'x tma'ntl:
—Maskye ati tu'n nkyime' tuk'ila, lay kub' wewa'na, chij.
Ex kkyaqil ikx xikyma'nju' te Jesus. Na'n Dyos Jesus toj Jetzemani (Mt 26.36-46; Lc 22.39-46)32Exi'tzuntz tojun tenb'il Jetzemani tb'i. Xitma'n Jesus Kye t-xnaq'tzb'en:
—Che qekje' tzalu, b'ankx machinxe' na'l Dyos, chij.33Exi' tiq'i'n Luch, Santyay ex Xwan tuk'i'l, tzajtzun txqan b'is nim ti'j.34Xitma'n kye:
—Matzaj jun b'is toj wanmiye', matzaj tchi kamik wi'je'. Che tenkjkye' tzalu, ex lalun che ktane', chij.35Xi'tzun lq'ech'i'ntl Jesus kwitz, kub' meje majx ku'pun tplaj twitz tx'otx', xitqani'n te Dyos qa jaku'toq b'ent, tu'n lalun tzul kanunju' k'ixk'oj ti'j.36Xitma'n toju' tna'j Dyos: Nman Dyos, tkyaqilte' nb'ent tu'na: chin tkloma teju' k'wab'j tk'ayilxi'x xi'wokye' ti'j; naq aju' lalun b'inchetju' wajb'ile', aju' tajb'ila tu'n tb'inchet, chi Jesus.37Tetzunj tultel kk'etz, intoq che ktan. Xitma'n te Luch:
—¿Ma inktana Simon? ¿mixpeti'x xtipa jun kmuja tu'n lalun ktana? Chij.38Lalun che ktane' ex che na'nqe Dyose', tu'ntzun lalun che kub' tz'aqe' toj joyb'ilkyi'je'. Kyajb'il na'kye', naq aju' mixti' kyipumale', chij kye.39Xi'jumajtel, ex aye'x yolju' b'ajx tma'ntl toj tna'j Dyos.40Tetzunj tanjtz jumajtlti'j, intoq che ktan jumajtlju' t-xnaq'tzb'en, qu'n nojnitoq kwitz tu'n watl. Mixtoqti'xtlte kyol titi' tu'n t-xiktzaq'we'n.41Ulx jumajtl toj toxmaji'n, ex xitma'n kye:
—¿Ma inx che ktane' ex nche ojlane'? O'kxtzu'n ja'lo, matxi' ponju' kmuj tu'n nxiq'o'ne' toj kq'ob' aj il.42Che we'ktze', qo'qe'ye'; lu tzulju' xjal xjaw miltz'uj wi'je', chi Jesus. Tzyunjtz Jesus (Mt 26.47-56; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)43Inxtoqtzun yolin Jesus tej tpon Judas, ju' atitoq kxolju' kab'lajoj xnaq'tzb'en, nim xjal lepchqe'ktoq ti'j, tuk'i'l kyk'uẍtx'e'nb'il ex ktze. Chq'o'nqe'toq kyu'n knejel pale, e'xnaq'tzal kawb'il ex tijwnaq.44Matxitoq txitma'n Judas jawmiltz'uj jun techlal kye, ikjalu: Aju' k'okyel nma'tzine', atzunju'; ktzyume' ex kyiq'inxe', kk'lome' b'a'nxi'x, chij.45Pontzun lq'eju' Judas tk'etz Jesus ex xitma'n te:
—¡Xnaq'tzal! chij.
Ex oktma'tzi'n.46Tzyettzun Jesus kyu'n ex xikyiq'i'n.47Atzun jun kxolju' ate'toq atzu' jatztiq'i'n tk'uẍtx'e'nb'il ex el ttx'e'mu'n jun t-ẍkyinju' tmajin knejel pale.48Xi'tzun tqani'n Jesus kyeju' xjal:
—¿Tiqu'ntzun ẍetzaja'ye' tuk'i'l kk'uẍtx'e'nb'ile' ex kytzeye' tzyulweye', kuxi'xtej jun eleq' qine'?49Tkyaqil q'ij matxi' chin tene' q'ol xnaq'tzb'il kyeye' toj tja Dyos, ex min nktzuye'. Atzunte' nb'aj lu naq tu'n tjapunju' ntma'n toj Tu'jil, chij.50Kkyaqilxtzu'n xnaq'tzb'en kyej ktzaqpi'n Jesus, ex e'kub' oq.51Atitzun jun ku'xun lepchixtoq ti'j, naq jun xb'alun txo'wi'n tu'n. Tzyettzu'n ku'xun lu kyu'n,52atzunte' ku'xun kyej ttzaqpi'n xb'alun ex ẍb'iqiqintel tkub' oq. Pon q'i'n Jesus kwitz K'loj Tzyul Kawb'il (Mt 26.57-68; Lc 22.54-55,63-71; Jn 18.12-14,19-24)53Xi'tzun kyiq'i'n Jesus twitz knejel pale, ex b'aj kyb'u'yi'n kyib' kkyaqilju' knejel pale, e'tijwnaq exqe' xnaq'tzal kawb'il.54Xi' lpe Luch najchaqinin ti'j ex pon tzmax tojxi' tpen tja knejel pale, ex kyej qe kyuk'i'lju' xq'uqil ttzi tja Dyos, nche q'aẍjnen ti'j q'aq'.55Intoq kyjyo'n kynejel pale kyuk'i'l kkyaqilju' K'loj Tzyul Kawb'il jun til Jesus tu'n tb'entti'j tu'n tkub' kb'yo'n; ex mixti'x nknet kyu'n.56Qu'n maskye nim xjal e'chan yol ti'j, mixtoqti'x nmuje kyol.57Ate' junjun eb'jaw we' b'ajsal tuk'i'l chajyolil ti'j, kyma kjalu:58Qb'ikuqe' tej tmante: Kb'el nxitu'ne' tja Dyos lu b'incha'n kyu'n xjal, ex toj oxe' q'ij kjawela' nb'incha'ne' juntl mya b'incha'n kyu'n xjal, chij, chechij.59Ex ti'ju' na'j mixti'x nmuje kyyol.60Jawtzun we' knejel pale kyxol kkyaqil ex xitqani'n te Jesus:
—¿Ma mixti'x nxitmojtza'na? ¿Titi'tzu'n inkyma'n ti'ja? chij.61Mixtzunti'xte Jesus xittzaq'we'n te. Xitqani'ntlju' knejel pale te:
—¿Ma aju'ya Krist, ju' Tk'wal Dyos k'i'wla'nxi'x? chij.62Xitma'n Jesus te:
—Ikju', ayine'. Okpe' kyka'yiye' q'uqli qine' toj tb'anq'ob'ju' Nimtipumal, ajntzaje' toj muj twitz kya'j, chij.63Xi'tzun tlaqu'n knejel pale t-xb'alun tu'n ttx'u'jil, ex tma:
—¿Ti'tzuntl nnojqelan qe tu'n tq'met til?64Ma kb'iye' tyol myab'a'n xtma ti'j Dyos. ¿Se'ntzulo machechikye' ja'lo? chij.
Kkyaqil eq'mante qa ati til tu'n tkyim.65Ate' junjun e'aq'wi tzub'alte toj twitz, okkjpu'n twitz ex e'okten b'yolte, nxikyma'n te:
—¡Ponx tnab'la ti'j alkye nok b'yonteya! chechij.
Ex oktz'aju'n twitz kyu'n xq'uqil tja Dyos. Kub' tewa'n Luch qa tojtzqi'n Jesus (Mt 26.69-75; Lc 22.56-62; Jn 18.15-18,25-29)66Atitoqtzun Luch twi' pe'n kub'l. Pontzun junju' qya tmajin knejel pale;67ex tej tka'yinte q'uqlitoq Luch nq'aẍnen ti'j q'aq', majx okka'yin ti'j ex xitma'n te:
—Ex a junta intoq b'eta tuk'i'l Jesus aj Nasaret, chij.68Kub'tzun tewa'n Luch, xitma'n:
—Min wojtzqi'nwe', ex min b'i'n wu'ne' titi' ntma'na, chij.
Ex etz ti'jxi', toju' qokyex ttzi pe'n. Oq'tzun jun ek'tz.69Okka'yi'n jumajtlju' qya tmajin pale ti'j Luch ex aq'wi q'malte kye txqantl:
Juntl kyuk'i'lte' ichan lu, chij.70Atzunte Luch kub' tewa'n jumajtl. Yajxi'tzun ch'i'ntl, xikma'nju' ate'toq atzu' te Luch:
—Axxi'x a junta kyuk'i'l, qu'n ex aj Kalileyta, chechij.71Oktzun ten Luch na'l tb'i Dyos ex ililte tib', tma:
—¡Min wojtzqi'nwe' xjal ntzaj kma'ne' weye'! chij.72Axtzun kmuju' oq'u' ek' tkamaji'n, tzajtzun tna'n Luch qa matxitoq txitma'n Jesus te kjalu: Na'mxtoq toq' ek' tkamaji'n, chin kb'el tewa'n oxmaja, chij. Kub' oq'tzuntz. Pon q'i'n Jesus twitz Pilat (Mt 27.1-2,11-14; Lc 23.1-5; Jn 18.28-38)1Tetzunj qsqix, b'aj kb'u'yi'n kyib'ju' knejel pale kyuk'i'lju' tijwnaq ex xnaq'tzal kawb'il: tkyaqilju' K'loj Tzyul Kawb'il. Xikyiq'i'n Jesus jtz'o'n kyu'n toj aqwil, ex xikq'o'n toj tq'ob' Pilat.2Atzunte Pilat xit-xjelu'n te:
—¿Ma aya nimaqkawil kye aj Juda? chij.
—Ayine' se'n xtmaya—chi Jesus xittzaq'we'n.3Nimtoqtzun txqan b'ajsab'lte Jesus kyu'n knejel pale,4Xitqani'n jumajtl Pilat te Jesus:
—¿Ma mixti'x jun tzaq'web'l tu'na? Kanxa nim txqan b'ajsab'lteya kyu'n, chij.5Atzunte Jesus mixti'xte xittzaq'we'n, majxtzun kyej sak'puj Pilat tu'n tpaj. Kub' q'o'n tz'e'ysb'il twitz Jesus tu'n tkyim (Mt 27.15-31; Lc 23.13-25; Jn 18.38—19.16)6Intoqtzun etz ttzaqpi'n Pilat jun xjal tokx toj kars toju' ninq'ij, aju' ma kqani xjal tu'n tetz tzaqpet.7Atitzun jun xjal jpu'nkxtoq, B'arab'as tb'i, kyuk'i'l txqantl eb'yon xjal tej tjaw kyiq'i'n kyib' ti'j tkawb'il Rom.8Epontzunju' xjal ex e'aq'wi qanilte te Pilat tu'n tb'inchante se'nxju' nb'inchet.9Xittzaq'we'n Pilat kye:
—¿Ma kyajb'ile' tu'n tetz ntzaqpi'ne' knimaqkawil aj Juda? chij.10Qu'n intoq eltnik' qa naq tu'n ntx'a'lti'j kk'u'j kynejel pale ti'j Jesus xa'kq'o'na' toj tq'ob'.11Aye'tzu'n knejel pale e'okten oksalte kyk'u'ju' xjal tu'n kyjaw tilj qanilte tu'n tetz ttzaqpi'n B'arab'as.12Xi'tzun tqani'n Pilat kye:
—¿Titzu'n kyajb'ile' tu'n nb'inchanteye' ti'ju' nok kq'o'ne' te kynimaqkawil aj Juda? chij.13Xi'tzun ktzaq'we'n te:
—¡Q'o'nktza twitz krus! chechij.14Xi'tzun tma'n Pilat kye:
—¿Titi'tzun myab'a'n xtb'incha? chij.
Aye'tzunkye e'oktentl ẍch'ilte klaju:
—¡Q'o'nktza twitz krus! chechij.15Atzunte Pilat, tajb'il toqna' tu'n tkyaj b'a'n kyuk'i'lju' xjal, etz ttzaqpi'n B'arab'as; t-xilenxi' tma'n tu'n tb'aj jiku'n Jesus, xitq'o'n Jesus tu'n tjaw q'o'n twitz krus.16Xiq'i'n Jesus kyu'n xjal te q'oj tpen ninkyja xjal te q'oj, ex e'tzaj b'u'yi'n kkyaqilju' xjal te q'oj.17Okkyq'o'n jun tpinpa't kyeqka'yin, b'aj kb'incha'n jun ch'i'x koron ex jaxkyq'o'n toj twi'.18E'oktentzuntz ẍch'il:
—¡Kawinxwita knimaqkawil aj Juda! chechij.19Ex intoq okkpeju'n twi' tu'n jun tze, nok ktzub'a'n toj twitz, ex nche kub' meje ku'xwitloj nche niman te.20kyb'ajlenxi'tzun xmayin ti'j, elkyiq'i'ntlju' tpinpa't kyaq ka'yin, okkq'o'n jumajtl axju' tpinpa't, xikyiq'i'ntzuntz tu'n tjaw kq'o'n twitz krus. Jawq'o'n Jesus twitz krus (Mt 27.32-44; Lc 23.26-43; Jn 19.17-27)21Atitzun jun ichan aj Siren, Simon tb'i, kman Alejantr ex Rupo, tzajnixtoq toj kojb'il. Tej tik' atzu', okkxla'ja'n iqalte tkurus Jesus.22Xikyiq'i'n Jesus tojun piẍ tx'otx' Kolkota tb'i (a tz'elpuna': Kykb'el tb'aqil wi'yj);23ex xiq'o'n tk'wa' b'in smo'n tk'i mir, mixtzunti' tk'am Jesus.24Jaw kq'o'ntzuntz twitz krus. Xi'tzun kyse'n xjal te q'oj tu'n tel tnik'tzil ti'chaq kxe'l tiq'i'n junjun ti'ju' t-xb'alun Jesus.25Intoq tzaj b'eljoj te prim tej tjaw kq'o'n Jesus twitz krus.26Ex okkq'o'n jun tz'len tib'aj twi' jatz'ib'ana' til xkub'a' b'yo'n, kjalu: Aju' Knimaqkawil aj Juda.27Ex e'jaw q'o'n kab'e' eleq' twitz krus tuk'i'l Jesus, jun toj tb'a'nq'ob' atzun juntl toj tnayaj.28Iktzu'n japuna' tz'ib'a'n toj tu'jil, kjalu: Okq'o'n kyxolju' b'inchal myab'a'n.29Intoq che wulinkju' xjal nche ik'toq atzu' ti'j Jesus, nxikyukcha'n kwi' ex nkyma'n:
—¡Tilxtzuna ja'lo, tmaya qa kb'entel tkub' t-xitu'na tja Dyos ex toj oxe' q'ij kjawila' tb'incha'ntla,30klomtzun tib'a ex kutku'tza twitzju' krus! chechij.31Ikxtzun kb'incha kynejel paleju' exqe' xnaq'tzal kawb'il, intoq che xmayin ti'j, intoq kma'n:
—Eklet txqantl xjal tu'n, atzunte min nb'ent tklontetib'.32¡Kutzun tku'tzju' Krist lu twitzju' krus, aju' knimaqkawil aj Israel, tu'ntzun qka'yinte ex tu'n t-xiqoksla'n! chechij.
Exqepe' ate'kxtoq twitz krus tuk'i'l intoq ok kyili'n. Kyim Jesus (Mt 27.45-56; Lc 23.44-49; Jn 19.28-30)33Tetzunj tok wanq'ij, kub' qloljix tkyaqil twitz tx'otx' tzmax ttzaj oxe' te qale.34Tojxtzu'n kmuj lu, jawẍch'in Jesus kuw: Eloyi, Eloyi, ¿Lema sab'aktani? chij. (atz'elpuna'ju': Nman Dyos, Nman Dyos, ¿tiqu'n ẍin kyaja' tq'o'na?)35Ate'tzun jte' kxolju' ate'toq tk'etz, kyb'i ex kma:
—Kyb'inxpe'ye', lu ntxokon ti'j Eliy t-sanjela Dyos, chechij.36Xi'tzun ojqelan junkye, ku'x tnub'a'n jun sponj toj b'inayr, ex okt-xmo'n twi' jun ajlaj, xitq'o'ntzuntz te Jesus tu'n txi' ttz'ub'a'n, ex tma:
—Tenku'j, atzun qil qama tzul Eliy q'ilku'tzte twitzju' krus, chij.37Atzunte Jesus jawẍch'in kuw, kyimtzuntz.38Ex xi' aq'puju' xb'alun toj kab'e' aju' ati toj tja Dyos, tzaẍilj jawl ex k'u'l b'aj kub'l.39Atzun nejenel aj Rom kye xjal te q'oj, wa'ltoq twitz Jesus, tej tlonte tkyim Jesus, tma:
—Axxi'x Tk'wal Dyos toqte' ichan lu, chij.40Ex ate'toq jte' qya nche ka'yintz najchaq; ate'toq Mariy aj Makdala, ex Mariy ktxu b'o's Santyay ex Jse, ex Salome, kxol.41E'oklpeju' qya lu ex e'onin ti'j Jesus tej tten Kaliley. Ex ate'toq txqantl qya na'tz e'ten tuk'i'l Jerusalen. Ku'x mqu'n Jesus (Mt 27.57-61; Lc 23.50-56; Jn 19.38-42)42Tetoqtzun b'inchjtib'ilju' q'ij lu, ch'inxtltoq tok q'ij te ojlab'l, ex matxitoq qo'qax,43Atzu'n Jse aj Arimatey, nim toklen kxolju' K'loj Tzyul Kawb'il, extoq nayon ti'ju' tkawb'il Dyos, tkuwsatib' tu'n tokx twitz Pilat, xitqani'n t-xmilal Jesus.44Atzunte Pilat jawsak'puj tej tb'inte qa matxitoq kyim Jesus, tzaj ttxko'n knejel xjal te q'oj, xit-xjelu'n jni'xi'toj tkyimlen Jesus.45Tetzunj tb'aj tma'n nejenel kye xjal te q'oj, xitq'o'n Pilat t-xmilal Jesus toj tq'ob' Jse.46Tloq'tzun Jse jun xb'alun sed, ku'tz tiq'i'n t-xmilal Jesus ex oktq'o'n xb'alun ti'j. Ok tq'o'ntzuntz tojun jul b'incha'nkx toj pk'at, ex oktjpu'n ttzi jul tu'n jun ab'j.47Intoq che ka'yinx Mariy Makdalena ex Mariy ttxu Jse, ja okxa' q'o'na' Jesus. Tqanil tjawlen anq'in Jesus (Mt 28.1-10; Lc 24.1-12; Jn 20.1-10)1Tik'lenxi'tzun q'ij te ojlab'l, tzaj klq'o'n Mariy Makdalena, ex Mariy ttxu Santyay, ex Salome, k'ok'sb'il tu'n tok kyq'o'n ti'j Jesus.2Tojtzu'n tnejel q'ij te sman b'a'nprim kxi' ttzi jul, tzmaxtoq njawu'l q'ij,3intoq kma'n kxolx:
—¿Alkyetzunlo k'elel q'inte ab'j ttziju' jul qe? chechij.4Nin ab'jtoqju' ab'j lu. Tetzunj t-xikka'yi'n mixti'tlte' ab'j jatoq ta'.5Ex tej kyokx toju' jul, kyil jun ku'xun tok t-xb'alun saq, q'uqlitoq toj b'a'nq'ob'aj. E'b'aj xob'ju' qya te,6atzunte' ku'xun tzaj tma'n kye:
—Lalun che xob'e'. Inche jyonkye' ti'j Jesus aj Nasaret, ju' jawq'o'n twitz krus. Matxi' jaw anq'intlte'; mixti'te' tzalu. Kka'yinxe' ja kub'a' q'o'na'.7Kukyxi'ye' ex kymanxe' kye t-xnaq'tzb'en ex te Luch kjalu: Lute' kxe'l Kaliley tu'n tten jumajtl kyuk'i'le'; atzuntzu' k'okyela' kyka'yi'ne' se'nxju' tma kyeye', chij.8Eb'je'tztzun oqu' qya toju' jul, intoq che lu'lun, xob'niqe'tl. Mixti'xte xikyma'n kye xjal qu'n intoq che xob'. Kutyek'u'ntib' Jesus twitz Mariy Makdalena (Jn 20.11-18)9[Tjawlenxi'tzun anq'in Jesus, tej qsqix toj tnejel q'ij te sman, nej kub' tyek'u'ntib' twitz Mariy Makdalena, ju' ojetoq che etzxla'ja'n wuq tajaw il toj tanmi.10Xi'tzuntz ex xitma'n kyeju' eb'et tuk'i'l Jesus, intoq che b'isun ex intoq che oq'.11Tetzunj kb'inte qa itz' Jesus ex matxitoq tz'ok tka'yi'n Mariy, min xikyoksla'n. Kutyek'u'ntib' Jesus kwitz kab'e' t-xnaq'tzb'en (Lc 24.13-35)12Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, kub' tyek'u'ntib' Jesus toj juntl tu'me'l kwitz kab'e' t-xnaq'tzb'en xi'toq kyxi' toj kojb'il.13Exi' ex xikma'n kye txqantl, ex mixti'x e'xi' kyoksla'ntl. Toqxenb'il Jesus kye t-xnaq'tzb'en (Mt 28.16-20; Lc 24.36-49; Jn 20.19-23)14Yajxi'tzuntl kub' tyek'u'ntib' Jesus kye junlajojtl (11) t-xnaq'tzb'en, q'uqlqe'toq ti'j mes. Eb'aj ttzak'u'n tu'n tpaj min nxikyoksla'n ex tu'n ktx'yamal, mixnati'x nchex kyoksla'nju' matxitoq che ka'yinte Jesus qa matxitoq jaw anq'in.15Ex xitma'n kye: Kukxi'ye' toj tkyaqil twitz tx'otx' ex kmanxe' tqanilju' tpakb'al b'a'n.16Altzunkye matz'okslan ex majaw a' twi', kkletel; altzunkyete min sokslan, kxe'l toj naje'n.17Aye'tzun techlal ja'lu kyeju' mache okslan: che elex kxla'ja'n tajaw il toj nb'iye'; che yolil ak'a'j yol;18che jawil ktzyu'n kan; exqa matxikyk'wa'n b'iyb'il, mixti' ktb'incha' kye; expe' che b'elkyq'o'n kyq'ob' kyib'aj yab', ex che q'anetel kyu'n, chij. Jawx Jesus toj kya'j (Lc 24.50-53)19Tb'ajlenxi'tzun yolin kye, Jawx Qajaw Jesus toj kya'j ex kub' qe toj tb'a'nq'ob' Dyos.20Eb'je'xtzuntz q'malte tpakb'al b'a'n toj tkyaqil plaj; ex intoq che oninjtz tu'n Qman Dyos, ex intoq tkuwsa'nju' pakb'ab'l kyuk'i'l techlal ex b'a'nq'ob'aj.]
Bible Society in Guatemala