Wadaddiit Luúkaam7
1Ka riíssa kahana igil Istifaanus, “Illi amaan tu?” belayu.2Ka balsa, “Xaw wa abaw yahaw, simqo. Rabbila qizzat it abuna Ibraahiim abhaza itta ardat la finge kilé la nahar inintu ghadam it Xaaraan xadiiru.3Wa belayu, ‘Baladka wa adhuyka xidag wa asikka ardat la ila arékka gaqaz.’ 4Ka min balad la Kaldaaniyiin naghla wa it Xaaraan sakna.
Wa xagho abuhu mota Rabbi asik illa ardat la aze intim xaadraama hallekum ankasayu5wiris inde iilahayibbu itta aw mikraay igir. Minnaata Rabbi kim milik igilu wa igil ziryattu girraahu kim waddiya waqadayu waalid ma min iilaqale.6Wa bardu belayu, ‘Ziryatka it ardat gaana igil tiskan tu wa igil litgabbaro tu wa igil qarabaq miít sanat akay maghrex igil lignaxom tu.7Wa laakiin la shaqab la ilom laáttagbir igil qaaghibbu tu. Wa xare minna ardat laha fagro wa ittilla akaan iyye laqabdo.’8Wa Rabbi igil Ibraahiim galad kishbo bayá iglu. Wa Ibraahiim Isxaagh walda wa itta amqil la saamnayit akshabayu. Wa Isxaagh Yaqghub akshaba wa Yaqghub ma la abaw la qasir kilót akshaba.9Wa la abaw la salfaayaam Yusif xuhom xasdaw ka azbawu wa asik Masir attamtsáwu. Laakiin Rabbi mislu qala10wa min killa masaaybu najjayu wa it gats Firqon malik Masir niqimat wa xikmat habayu. Ka Firqon it Masir wa it ghasru wallayu.11Wa it Masir killa wa Kanqaan majaaqat wa siddit saamqaat tkarraya ka abawna munat saánaw.12Wa Yaqghub diib Masir ikil kim halla samqa ka abawna asik ken laáka dolatta salif.13Wa itta dolat la kaaláyit, Yusif misil xawu taámara wa farqu igil Firqon tbayyana.14Ka Yusif abuhu Yaqghub wa killa qashiratu tlaaka wa sabqa wa xamis nafar qalaw.15Ka Yaqghub asik Masir darra wa hitu wa abawna diiba motaw.16Wa asik Shakiim nasáwom wa diibba ghabir la Ibraahiim zaabayu diib Shakiim ib qilib min maal min wilaad Xamur ghabrawom.17Wa dolat waqad Rabbi la Ibraahiim waqada ibbu igil litxaghghagh gharba, shaqabna diib Masir twaasaka18asik diib Masir malik biqid Yusif la iilaámmir tshayama.19Ka did shaqabna makra wa abawna aaza wa agruzom igil mot igil lilkafo tjabbaraw.20Wa itta waghit lahey Musa twallada wa sanni girrum qala. Ka diib bet abuhu igil salas warex ambatbata.21Wa waan qaddu aremawu, walat Firqon adxanatu wa tbannetu.22Ka xikimatta Masriyiin killa taqallama wa it ghol wa it widdaay ghedraay qala.23Wa waan qimru qarbaqa sanat gabá la xawu la Israíiliyiin igil ligaanex taghab belayu.24Wa orohom Masri inlitqadde ittu dolat raá igil laáttakriyu matsá wa taratu tfadda ilu wa la Masri tarkasha.25Wa jaldatu Rabbi kim ibbu najjiyom lifhumo laxassib qala minnaata iifahamawu.26Wa tsibbixita kilót minnom inlitbaáso xawatsa wa igil laátqaariyom jarraba. Wa belayom, ‘Wilaad sab, intim xaw intim. Igil mi it xid jawro?’27Laakiin la inaas la ayaayu madrir qala Musa aroh ashkata, ‘Wa min riís wa ghaadi qayyanekka itna?’ belayu.28‘Igil tightalanni taxazzi halleka kimma la Masri ghatalkaaha maale?’29Wa ibbilla Musa min Masir harba asik ardat Midyaan wa kim gaana nabraya. Wa kilót wal walda diiba.30Wa xagho qarbaqa sanat, diib dangarat Dabir Siiná maláak diib haab isaat min kitkittotat taxaye xawatsa ittu.31Ka Musa illa riíyat dol raá taqajjaba wa min ghirub igil lignax ghaddama. Wa kirin Molaay samqa,32‘Ana Rabbi abawka ana, Rabbi Ibraahiim wa Rabbi Isxaagh wa Yaqghub.’ Ka Musa qarqada wa bal igil laábil yaábtaka.33Ka Molaay belayu, ‘Isíinka xiradt ajil la akaan la itta baadtir halleka ardat ghiddisit gabát. 34Ana macaghaadt shaqabye diib Masir reéko wa aniinu samqako. Ka igil inajjiyu tkarreko. Ka naqa asik Masir igil ilaá kakka.’ 35Ka Musa la shaqabu nakrayu wa belayu, ‘Min riís wa ghaadi qayyanekka itna?’ hitu tu la Rabbi kim riís wa manajjiyaay laákayu ibba sadayitta maláak la diibba kitkittotat abhaza ittu.36Ka la shaqab min Masir afgara ibba qajaayib wa la qalaamaat la diib Masir diib Baxar Ghayax wa diibba baadobat wadaya it maddat qarbaqa sanat.37Wa hitu nosu tu la igilla Israíiliyiin, ‘Rabbi min finge shaqabkum nabi kimsaleye igil qaghnits ikkum tu,’ bela.38Wa Musa la misil abawna, jamaaqat Israíil, la diibba baadobat la maláak it Dabir Siiná tahaagayu wa zaqat xayot tkabbata asikna igil laxaaliffa.39Laakiin abawna tawnakaw minnu wa qasawu. Wa aremawu wa albaabom asik Masir twallabat.40Ka igil Haarun, ‘Aalihat ghadamena taherir wide inna sabab Musa la min Masir afgarenna mi kim jara ilu iidalena,’ belawu.41Ka itta waghit lahay sanam it surat laga sanqaw wa xarayid ghaddamaw ilu wa ibba la ideyom shaghettu lawagh aráw.42Ka Rabbi ken belayom wa igil qibaadat kawaakib azma minnom kimma diibba kitaabba nabyaat tkattaba:‘Yahaw Israíiliyiin, diibba dangaratigilye tu la igil maddat qarbaqa sanatkaraamaat wa gharaabiin ghaddamkum?43Bidaalu kemat Mulukla sanam rafqakumwa kokab ilaahkum Rimfaanla timsaalaat la igil tisjadoila sanqakuma.Sababu asik min ken Baabiligil infaykum tu.’ 44Wa abawna diibba dangarat kematta shahaadat rafqaw baakom. Wa Rabbi igil Musa ibba gabey la hitu aráyu ta igil liidaya ammarayu.45Wa xare abawna la kemat tmallakaw wa asik illi balad la ib marex Yashuq fatxawu ataw ibba Rabbi la shuqub la saaknata qalat min ghadamehom inliddaagan. Wa la kemat diib illi balad taákkabat asik ayaam Daawid46la min Rabbi niqimat rakba wa igil Rabbi Yaqghub maátey igil lindtagh dtalba.47Minnaata la igil Rabbi bet nadgha, Sulemaan qala.48Laakiin La Wighghul diib hayaakkil ib idey bashar shighiit iisakkin kimma Molaay ibba affa nabi belaya:49‘La qastar qarishshe tawa la midir mikraay qighibye tu.Mi bet tnadgho iyye?Aw mi akaan qirif taádaalu iyye?50Ideye iikola illi killu sanqat?’ ”51Wa asaru Istifaanus bela, “Wo sab asigdat tsinqit wa sab albaab wa izan xilalaataat! Intim diima la Rox Ghiddus tghaawmo; kimsalla abawkum wadawa, twaddu.52Ka ayi nabi min atkalabaatom nagfa? Hitom la ibba mitsátta Saalex ma tnabbaáw ghaatalawom. Wa intim it ide karekumu wa ghatalkumu.53Intim la shariiqat min idey malaíkat tkabbatkuma laakiin iidtayaqkuma.”54Wa waan anafaarra majlis illi samqaw ghaharaw wa xaraatsatsaw ittu.55Wa Istifaanus ib Rox Ghiddus milú inintu asik sama anghaqarara wa xaban Rabbi raá wa Yasoq dimmaan Rabbi baadtir raá.56Wa bela, “Baab sama fitox wa Wadda Aadami dimmaan Rabbi baadtir iríyu halleko.”57Ka mawqi serakaw wa izanom daabáw wa xatte hijmat hajmaw ittu.58Wa minna madiinat asikka kadan daarakawu wa ib iman igil lirjomu ambataw. Wa la shuhud balalliitom xaaradtaw wa xante qaaghaab mandalaay Shaawul la litbahal karawa igil liqighabba.59Wa Istifaanus inrajjumu liddeqe qala wa libil, “Wo Molaay Yasoq, arwaxachche tkabbat.”60Wa darbu tgarmaxa wa ib kirin wighghil dtarxa wa bela, “Molaay, illi zanib iitxissabu ittom.” Wa illa bela wa arwex haba.
Wa xagho abuhu mota Rabbi asik illa ardat la aze intim xaadraama hallekum ankasayu5wiris inde iilahayibbu itta aw mikraay igir. Minnaata Rabbi kim milik igilu wa igil ziryattu girraahu kim waddiya waqadayu waalid ma min iilaqale.6Wa bardu belayu, ‘Ziryatka it ardat gaana igil tiskan tu wa igil litgabbaro tu wa igil qarabaq miít sanat akay maghrex igil lignaxom tu.7Wa laakiin la shaqab la ilom laáttagbir igil qaaghibbu tu. Wa xare minna ardat laha fagro wa ittilla akaan iyye laqabdo.’8Wa Rabbi igil Ibraahiim galad kishbo bayá iglu. Wa Ibraahiim Isxaagh walda wa itta amqil la saamnayit akshabayu. Wa Isxaagh Yaqghub akshaba wa Yaqghub ma la abaw la qasir kilót akshaba.9Wa la abaw la salfaayaam Yusif xuhom xasdaw ka azbawu wa asik Masir attamtsáwu. Laakiin Rabbi mislu qala10wa min killa masaaybu najjayu wa it gats Firqon malik Masir niqimat wa xikmat habayu. Ka Firqon it Masir wa it ghasru wallayu.11Wa it Masir killa wa Kanqaan majaaqat wa siddit saamqaat tkarraya ka abawna munat saánaw.12Wa Yaqghub diib Masir ikil kim halla samqa ka abawna asik ken laáka dolatta salif.13Wa itta dolat la kaaláyit, Yusif misil xawu taámara wa farqu igil Firqon tbayyana.14Ka Yusif abuhu Yaqghub wa killa qashiratu tlaaka wa sabqa wa xamis nafar qalaw.15Ka Yaqghub asik Masir darra wa hitu wa abawna diiba motaw.16Wa asik Shakiim nasáwom wa diibba ghabir la Ibraahiim zaabayu diib Shakiim ib qilib min maal min wilaad Xamur ghabrawom.17Wa dolat waqad Rabbi la Ibraahiim waqada ibbu igil litxaghghagh gharba, shaqabna diib Masir twaasaka18asik diib Masir malik biqid Yusif la iilaámmir tshayama.19Ka did shaqabna makra wa abawna aaza wa agruzom igil mot igil lilkafo tjabbaraw.20Wa itta waghit lahey Musa twallada wa sanni girrum qala. Ka diib bet abuhu igil salas warex ambatbata.21Wa waan qaddu aremawu, walat Firqon adxanatu wa tbannetu.22Ka xikimatta Masriyiin killa taqallama wa it ghol wa it widdaay ghedraay qala.23Wa waan qimru qarbaqa sanat gabá la xawu la Israíiliyiin igil ligaanex taghab belayu.24Wa orohom Masri inlitqadde ittu dolat raá igil laáttakriyu matsá wa taratu tfadda ilu wa la Masri tarkasha.25Wa jaldatu Rabbi kim ibbu najjiyom lifhumo laxassib qala minnaata iifahamawu.26Wa tsibbixita kilót minnom inlitbaáso xawatsa wa igil laátqaariyom jarraba. Wa belayom, ‘Wilaad sab, intim xaw intim. Igil mi it xid jawro?’27Laakiin la inaas la ayaayu madrir qala Musa aroh ashkata, ‘Wa min riís wa ghaadi qayyanekka itna?’ belayu.28‘Igil tightalanni taxazzi halleka kimma la Masri ghatalkaaha maale?’29Wa ibbilla Musa min Masir harba asik ardat Midyaan wa kim gaana nabraya. Wa kilót wal walda diiba.30Wa xagho qarbaqa sanat, diib dangarat Dabir Siiná maláak diib haab isaat min kitkittotat taxaye xawatsa ittu.31Ka Musa illa riíyat dol raá taqajjaba wa min ghirub igil lignax ghaddama. Wa kirin Molaay samqa,32‘Ana Rabbi abawka ana, Rabbi Ibraahiim wa Rabbi Isxaagh wa Yaqghub.’ Ka Musa qarqada wa bal igil laábil yaábtaka.33Ka Molaay belayu, ‘Isíinka xiradt ajil la akaan la itta baadtir halleka ardat ghiddisit gabát. 34Ana macaghaadt shaqabye diib Masir reéko wa aniinu samqako. Ka igil inajjiyu tkarreko. Ka naqa asik Masir igil ilaá kakka.’ 35Ka Musa la shaqabu nakrayu wa belayu, ‘Min riís wa ghaadi qayyanekka itna?’ hitu tu la Rabbi kim riís wa manajjiyaay laákayu ibba sadayitta maláak la diibba kitkittotat abhaza ittu.36Ka la shaqab min Masir afgara ibba qajaayib wa la qalaamaat la diib Masir diib Baxar Ghayax wa diibba baadobat wadaya it maddat qarbaqa sanat.37Wa hitu nosu tu la igilla Israíiliyiin, ‘Rabbi min finge shaqabkum nabi kimsaleye igil qaghnits ikkum tu,’ bela.38Wa Musa la misil abawna, jamaaqat Israíil, la diibba baadobat la maláak it Dabir Siiná tahaagayu wa zaqat xayot tkabbata asikna igil laxaaliffa.39Laakiin abawna tawnakaw minnu wa qasawu. Wa aremawu wa albaabom asik Masir twallabat.40Ka igil Haarun, ‘Aalihat ghadamena taherir wide inna sabab Musa la min Masir afgarenna mi kim jara ilu iidalena,’ belawu.41Ka itta waghit lahay sanam it surat laga sanqaw wa xarayid ghaddamaw ilu wa ibba la ideyom shaghettu lawagh aráw.42Ka Rabbi ken belayom wa igil qibaadat kawaakib azma minnom kimma diibba kitaabba nabyaat tkattaba:‘Yahaw Israíiliyiin, diibba dangaratigilye tu la igil maddat qarbaqa sanatkaraamaat wa gharaabiin ghaddamkum?43Bidaalu kemat Mulukla sanam rafqakumwa kokab ilaahkum Rimfaanla timsaalaat la igil tisjadoila sanqakuma.Sababu asik min ken Baabiligil infaykum tu.’ 44Wa abawna diibba dangarat kematta shahaadat rafqaw baakom. Wa Rabbi igil Musa ibba gabey la hitu aráyu ta igil liidaya ammarayu.45Wa xare abawna la kemat tmallakaw wa asik illi balad la ib marex Yashuq fatxawu ataw ibba Rabbi la shuqub la saaknata qalat min ghadamehom inliddaagan. Wa la kemat diib illi balad taákkabat asik ayaam Daawid46la min Rabbi niqimat rakba wa igil Rabbi Yaqghub maátey igil lindtagh dtalba.47Minnaata la igil Rabbi bet nadgha, Sulemaan qala.48Laakiin La Wighghul diib hayaakkil ib idey bashar shighiit iisakkin kimma Molaay ibba affa nabi belaya:49‘La qastar qarishshe tawa la midir mikraay qighibye tu.Mi bet tnadgho iyye?Aw mi akaan qirif taádaalu iyye?50Ideye iikola illi killu sanqat?’ ”51Wa asaru Istifaanus bela, “Wo sab asigdat tsinqit wa sab albaab wa izan xilalaataat! Intim diima la Rox Ghiddus tghaawmo; kimsalla abawkum wadawa, twaddu.52Ka ayi nabi min atkalabaatom nagfa? Hitom la ibba mitsátta Saalex ma tnabbaáw ghaatalawom. Wa intim it ide karekumu wa ghatalkumu.53Intim la shariiqat min idey malaíkat tkabbatkuma laakiin iidtayaqkuma.”54Wa waan anafaarra majlis illi samqaw ghaharaw wa xaraatsatsaw ittu.55Wa Istifaanus ib Rox Ghiddus milú inintu asik sama anghaqarara wa xaban Rabbi raá wa Yasoq dimmaan Rabbi baadtir raá.56Wa bela, “Baab sama fitox wa Wadda Aadami dimmaan Rabbi baadtir iríyu halleko.”57Ka mawqi serakaw wa izanom daabáw wa xatte hijmat hajmaw ittu.58Wa minna madiinat asikka kadan daarakawu wa ib iman igil lirjomu ambataw. Wa la shuhud balalliitom xaaradtaw wa xante qaaghaab mandalaay Shaawul la litbahal karawa igil liqighabba.59Wa Istifaanus inrajjumu liddeqe qala wa libil, “Wo Molaay Yasoq, arwaxachche tkabbat.”60Wa darbu tgarmaxa wa ib kirin wighghil dtarxa wa bela, “Molaay, illi zanib iitxissabu ittom.” Wa illa bela wa arwex haba.
Summer Institute of Linguistics Ethiopia