HECHOS1

1Re' hin i Lucas, i nuq'or reje aweh i hat, Teófilo, chi chupaam i peet nuhuuj xnutz'ihb'aaj reje aweh, chu'nchel i xk'ulik rub'an, i xk'ulik ruk'uhtaaj i Jesús,2korehtaal xk'amarik johtoq pan taxaaj. Noq komajaa' inooj, ruuk' i rajaawriik i Santolaj Uxlab'al, xuch'ob' rub'ehel keh i raj tahqaneel rusik'im cho kiwach chib'ih naa kia'nam.3Eh kamnaq-oq chik i Jesús, xk'aach wo' chik chaloq. Eh chupaam i ka'winaq q'iij, xata wo' jarpech xuk'uhtaaj riib' keh i raj tahqaneel, reh chi xkinimaj chi korik chi xk'aach wo' chik chaloq. Eh xuq'or rub'ehel keh i runimaal i rajaawriik i Dios.
4Eh noq ko wilik i Jesús kuuk' i raj tahqaneel, je' wili xuq'or keh:
Mat elik pee taq reje Jerusaleem. Chawuy-eej pee taq i ruk'uliik i Santolaj Uxlab'al i ruq'orom cho rib'iral taq aweh i waJaaw, re' wo' i nuq'orom taq weh i hin.
5Xti korik chi re' Juan xub'an chaloq i qasanik ha' xa ruuk' ha'. Raaj taq i hat xa pan ajlamaj q'iij inqajik taq ahaa' ruuk' i Santolaj Uxlab'al, inki. Re' Jesús xk'amarik johtoq pan taxaaj
6Eh re' taqe kimolom kiib' ruuk' i Jesús, xkipech'uj reh chi je' wili:
Jaaw, ¿mi yu'naak i naa wo' chik akojom chi taaq'anik i tinamit Israel? inki taqe.
7Eh re' Jesús je' wili xuq'or keh:
Re' taq i hat ma' ruk'ul ta chi nee taq inanab'eej chih q'ijil, eh nik' naa rub'anam i waJaaw taqe re'. Xa re' wo' reh reht'al jaruuj i rub'an i re'.
8Eh re' taq i hat naa ak'ulum awajaawriik noq naa ruqajiik taq cho cha naah i Santolaj Uxlab'al. Eh ayu' Jerusaleem taq naa atoq'aam reje ruq'orariik i korik chi wiij, naa taq aq'orom Judea, je' wo' Samaria, korehtaal taq inaq'or chi junsuut i wach ak'al, inki.
9Ruq'orom-oq chik i Jesús taqe re', xk'amarik johtoq pan taxaaj chikiwach i raj tahqaneel. Eh xa nkilow chik noq johtik i rub'an, xk'ulik b'uuraroq wach ruum i junsahl chi suutz', insachiwanik chikiwach.10Kok'ahchi' wo' johtoq keeb' chutz'ehtjiik i Jesús noq johtik i rub'an pan taxaaj. Eh noq xkilow, pa'alkeeb' chik i koq ma' najt ta kuuk' i ki'ib' chi winaq saq saq i kiso'.11Eh je' wili i xq'orarik keh:
Hat taq winaq aj Galilea, ¿chib'ih reet noq ma' namay taq johtoq tz'eht pan taxaaj? Re' Jesús, i xk'amarik johtoq taq chawach, re' wo' chik i reh naa ruqajiik chaloq, nik' wach noq xjohtik pan taxaaj, je' wo' chik re' na' qajoq chaloq, inki taqe. Re' noq xkojarik i Matías chi aj taqareel jilow i Judas
12Chi riij i re', re' taqe i raj tahqaneel i Jesús xi elik wo' chik reje chinaah i yuuq', olivo xiooj wo' chik Jerusaleem. Re' yuuq' re' re' ma' najt ta ruuk' i Jerusaleem, xa je' najtiil inkib'ehuj pantaq hi'limb'al q'iij.13Eh noq xi ponik Jerusaleem, xijohtik chinaah i ka'ch'iht paat i wilik wii' kipatal, i je' wili kib'ihnaal: Pedro, Juan, Jacobo, Andres, Felipe, Tomas, Bartolome, Mateo Jacobo i rak'uun i Alfeo, Simón i kikomoon taqe aj Canaán, eh re' Judas, i ruchaaq' i Jacobo.14Chu'nchel i re' eliik inkimol kiib' jinaj wach kik'ux chub'aan i kitiij kuch'ihil taqe i ruchaaq' i Jesús kuch'ihil taqe ixoq junch'uq, kuch'ihil i María re' rutuut i Jesús.
15Chupaam taqe i q'iij re' re', xkimol kiib' i aj nimaneel wilkeeb' naa jino'q siento ruuk' juninaq, eh re' Pedro xpa'lojik johtoq chi kixilak, je' wili i xuq'or keh:
16Hat taq nuhermano, xti ajwaal wach chi xooj eloq wach i tz'ihb'amaj cho pan santo laj huuj, re' i ruq'orom i Santolaj Uxlab'al ruuk' chii' i reey David, chi re' i Judas xk'amwik kib'eeh taqe i xichopwik reh i Jesús.17Re' Judas re' re' quch aj tahqaneel wo' naq, eh re' wo' naq haa' chi kamanik chi qaxilak.18Xa re' la', re' reh, ruuk' i tumiin xkiyeew reh chi riij i yeb'ee wach na'ojb'al xub'an, xuloq' jinaj i ye'aab'. Eh xukut cho riib' pan tik nah xuk'er i paam, xch'a'lojik cho wach saqum chu'nchel i req'saa'.19Eh re' i xuk'ul i Judas, jumehq'iil xkinab'eej patineel wilkeeb' Jerusaleem. Ruum i re', xkikoj rub'ihnaal i ye'aab' re' re' chi Acéldama pan kiq'oral i keh (iraaj ruq'orom Ye'aab' Kikik'eel Camnaq)20Eh chupaam i huuj ree Salmo, je' wili i tz'ihb'amaj:
Kahnoq chi ntz'irik paam i rupaat, ma' ta naq chik jino'q i neenkanik paruye'aab', inki. Eh je' wo' chik wili i ruq'or: Tokoom chik chopwoq naah i rukamaj, inki.
21Je' re' noq yu'naak, ajwaal wach chi nee nqapab'aa' jino'q i winaq chi jilow i Judas. Wilkeeb' naq taqe winaq chi qaxilak, re' ruuk' taqe i xihuch'ihlinik cho qeh jarub' haab' xwihik chi qaxilak i QaJaaw Jesús.22Re' neenqapab'aa' re' re' rilom-oq chaloq noq xqahteesjik ruhaa' i Jesús ruum i Juan, eh korehtaal-oq wo' xrilow noq xjohteesjik pan taxaaj i Jesús. Eh re' reh nee nokik haa' chi qaxilak chi q'orol rib'iral i ruwuktiik chaloq chi k'achlik wach i Jesús, inki i Pedro.
23Eh xkisik' wo' wach i ki'ib' chi winaq, je' wili kib'ihnaal: José, Barsabás i rukab' rub'ihnaal eh Justo wo' chik inkiq'or reh, eh re' i rukab', Matías i b'ih.24Eh je' wili i xkiq'or pan kitiij:
QaJaaw, xa re' wo' hat ti eht'alinik reh i qánima chi qunchelaal. Yu'naak cha k'uhtaaj qeh awach keh i ki'ib' wili asik'im wach,
25reh chi nee ruchop naah i kamanik ma' xta b'anal reh, re' rub'anariik i taqarik xukanaa' i Judas ruum i ru mahk xub'an. Re' i xukanaa' noq xooj chupaam i ye'aab', ruk'ul chi reh, re' i xuk'ul wii' i ti'laj kimik, inki taqe.
26Eh xkisik' chi riij naab'al reh awach keh i ki'ib' re' re' naakipab'aam. Eh wach naah i Matías xkahnik chi re' reh xokik haa' chi kixilak i junlaj chi tahqaneel. Re' ruk'uliik qohoq i Santolaj Uxlab'al
1Eh noq xponik i ruq'ijil i ninq'iij Pentecostes, re' taqe i aj nimaneel jinaj kimolom wii' kiib' pan jinaj paat, eh jinaj wach kik'ux.2Eh chi ma' keht'al, xkib'iraj jinaj i xa njomik chik xqajik cho pan taxaaj, xa je' chik rukab' i choqik i rub'an i kowlaj teew xa nq'ajb'anik chik paam i paat kimolom wii' kiib'.3Eh xuk'uhtaaj riib' chikiwach i je' taqe ruwii' i ju' qaaq', eh je' taqe q'aaq' xkich'aqib'eej cho kiib' chikinaah chi kiju'junaal.4Eh chi kunchelaal xokik pan kánima chi manlik i Santolaj Uxlab'al, eh xkitoq'aa' q'orik pan tokoom chik q'orik, re' q'oreel nik' wach xye'arik keh chi q'orarik ruum i Santolaj Uxlab'al.
5Eh wilkeeb' chi patal pan tinamit Jerusaleem taqe aj judío, taqe xa aha' kichalik chi junsuut i wach ak'al.6Eh noq xkib'iraj i xa njomik chik xub'an xama' nkireq ta chik chi riij chib'ih naa kia'nam, ruum xkib'iraj chi kiju'junaal chi pan kiq'oral k'ahchi' kiq'oriik taqe ju'jun chi aj nimaneel.7Eh xsahchik kik'ux, xiqaaj kapeew, je' wili i xkiq'or chikiwach:
¿Mi ma' aj Galilea taqe re' chu'nchel i q'orik inki a'n wili?
8¿Chib'ih reet noq inqib'iraj taqe chi q'orik inki a'n pan qaq'oral?9Re' wilkeeb' ayu' xa aha' kitinamiit. Wilik i kichalik i Parto, Media, Elam, i hoj i qoh chalik Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto, Asia,10wilik i kichalik Frigia, Panfilia, Egipto, paruyuq'ul i Africa ma' najt ta ruuk' i tinamit Cirene. Wilik i kichalik Roma, wilik wo' i hoj aj judío chi qaasb'al wilkooj ayu'.11Wilik aj Creta, aj Arabia, Eh xti nqib'iraj inche pan qaq'oral chi qunchelaal i sahchb'al k'uxliis xub'an i Dios inkiq'or, inki taqe.
12Eh re' taqe re' sahchinaq kik'ux, kapeew inki a'n xkipech'uj chikiwach chi je' wili:
¿Chib'ih jariik iraaj ruq'orom i wili? inki taqe.
13Eh wilik wo' taqe i xa ch'ool inki a'n je' wili xkiq'or:
Re' taqe re' xohk'reel taqe ruum aj re' je' re' kiq'orik, inki taqe. Re' Pedro kore' peet ruq'oriik chi riij i Jesús
14Chalik i Pedro xpa'lojik johtoq ruch'ihil taqe junlaj chi aj tahqaneel, kow xuq'or keh chi je' wili: Hat taq aj judío, je' wo' chawunchelaal taq i hat patim ayu' Jerusaleem, chab'iraj taq chi korik i naa nuq'orom taq aweh:15Re' hoj, ma' hoj ta xohk'reel je' rukab' taq inakapaaj i hat. Komajaa' ta nare' b'elejeeb'ora ree rujohtiik i q'iij ra'j naa chik re' i xohk'rik neenqa a'n.16K'ahchi' la' rojiik eloq wach quuk' ruq'orom chaloq i Joel jalal ruq'oral i Dios noq xuq'or chi je' wili:
17Pan kuxesb'al taqe ponoq wach ree q'iij inki Dios naa nuqasam qohoq i Wuxlab'al chikinaah chu'nchel tinamit. Re' taqe i kak'uun kixq'uun naa kiq'orariik wib'iral. Re' taqe k'ijolaq wilik i naa nuk'uhtaam chikiwach. Re' taqe i mama' winaq wilik i naa nuk'uhtaam keh pan kiwiriik.18Chupaam i q'iij re' re', naa nuye'em i Wuxlab'al pan kánima taqe waj kamanoom, chi winaq chi ixoq, eh naa wo' nukojom taqe chi q'orol wib'iral.19Naakilom johtoq pan taxaaj taqe i runimaal sahchb'al k'uxliis naa nuk'uhtaam keh naa wo' nuk'uhtaam wach ak'al i ehtalil: Kik', q'aaq', q'equm paam sib' xa je' chik q'equm paam suutz'.20Eh noq komajaa' i rureq ruq'ijil i ruk'uliik ruka'peech i QaJaaw, re' q'iij xiik' naah loq'il, eh nim wach, re' q'iij naa ruq'equumriik wach, eh re' poh xa je' chik kik' naa rukahniik.21Eh awach i neenkipahqaaj kuyb'al kimahk parub'ihnaal i QaJaaw neekiko'ljik, inki Dios, inki.
22Chab'iraj taq i naa nuq'orom i hat taq aj Israel: Re' Jesús aj Nazaret xa re' wo' reh jinaj winaq xye'arik rajaawriik ruum i Dios. Eh xawil taq ruuk' naq'awach, eh aweht'al taq chi korik taqe i runimaal sahchb'al k'uxliis, taqe i ma' ilooj taj, taqe i ehtalil xub'an i Dios parub'ihnaal i Jesús.23Eh re' taq i hat, noq xq'ahteesjik taq pan aq'ab' i Jesús, xaq'asaj taq pan kiq'ab' i yiib' wach i kina'ojb'al, eh xkiyeew wach kuruus, ruuk' i re' xakansaj taq. Eh re' Dios xa najtir wo' i ruyejaa' cho wach chi je' re' i xik'ul i Jesús.24Eh re' Dios xruksaj wo' chik chaloq chi k'achlik wach i Jesús, xuko'leej chuwach i ti'laj kimik xuk'ul, ruum xrilow chi ma' xuyee ta riib' chi xkimik chi jumpech.25Re' reey David je' wili xuq'or chi riij i Jesús:
Re' hin eliik k'ahchi' wilom wach i waJaaw, ma' hin ta rukanaam, xa eliik k'ahchi' kiin rutoob'eem, reh chi ma' xta neenyojwik nuk'ux.
26Ruum aj re', re' wánima, re' nuti'jolal, re' nukapeb'aal xiik' naah suq kiil kik'ux. Ruum xa ruuk' chik i Dios naa nuye'em nuk'ux.27Re' hat waJaaw, ma' naa ta akanaam chi jumpech i nuti'jolal panjul, eh ma' nee ta wo' nayeew q'ab' chi naa ruq'ajiik panjul i ruti'jolal i Santolaj Awak'uun.28Re' hat xatk'uhtanik weh i rub'eeh i juneliik k'acharik. Eh wilik jinaj runimaal rusuqkiil nuk'ux, ruum xa awuuk' wo' hat wilik i rusuqkiil k'uxliis reh juneliik, inki.
29Hat taq was nuchaaq', noq i nuq'or i hin chi aweht'al taq chi korik chi re' xikin qamaam David xkimik, eh xmuq'ub'jik, eh aha' xmuhqik wii', ko nqilow wach yu'naak.30Re' David jalal ruq'oral i Dios wo' noq xwihik chaloq najtir q'iij, eh reht'al i xti korik q'orooj reh ruum i Dios chi jinaj keh i riih rumaam naa rukahniik chi Cristo. Eh re' reh naa ruwihiik cho paruloq'laj ye'aab' chi taaq'anik.31Re' David, je' naa xrilow cho pampeet, ruum ruq'orom chaloq chi naa wo' chik ruwuktiik cho chi k'achlik wach i Cristo. Eh chi re' ruti'jolal ma' naa ta rukahniik panjul chi jumpech, eh chi ma' naa ta ruq'ahiik i ruti'jolal.32Re' Dios xruksaj chaloq i Jesús chi k'achlik wach, re' wo' reh inqaq'or rib'iral i hoj, ruum ti xqilow ruuk' naq'qawach.33Re' Jesús xjohteesjik wo' chik pan taxaaj ruum i Dios, reh chi xooj tzuhnoq parusak'aaj. Eh re' Santolaj Uxlab'al, i ruq'orom cho rib'iral Ajaab'ees Dios, xuyeew wo' cho chi qanaah, re' taq i kore' xawil, kore' taq i xab'iraj.34Re' hin i nuq'or taq aweh chi re' David ma' xjohtik ta pan taxaaj chi k'achlik wach, xa je' la' wili i xuq'or: Re' QaJaaw Dios je' wili i xuq'or cho reh i waJaaw: Ti tzuun panusak'aaj.35Re' hin korehtaal i nuyeew taqe pana wooq i ki-ixowanik awach, inki Dios, inki.
36Chawunchelaal taq i hat aj Israel, chanab'eej taq chi korik chi re' i Jesús wili i xayeew taq chi kimik wach kuruus i hat, eh re' wo' reh xye'arik rajaawriik ruum i Dios chi Ajaab'ees, eh Cristo wo' hoq, ki uchjik ruum i Pedro.
37Noq xkib'iraj chi je' re' ma' k'isiin ta xchalik ruyot'kiil i kánima xkipahqaaj reh i Pedro, eh keh i ruch aj tahqaneel chi je' wili:
Qas qachaaq', eh, ¿chib'ih neenqa a'n? inki taqe.
38Re' Pedro je' wili i xuq'or keh:
Chayot' taq ak'ux chi riij taq xa a'n, eh qajoq taq ahaa' cha ju'junaal parub'ihnaal i Jesucristo, reh chi neenkuyarik taq amahk, eh re' Dios nee taq i ruyeew chaaweh i Santolaj Uxlab'al.
39Re' Santolaj Uxlab'al, aweh wo' taq i hat noq ruq'orom cho rib'iral i Dios keh wo' taq awak'uun awixq'uun, keh wo' i wilkeeb' cho chi najt yuuq' keh wo' taqe awach iraaj ruyuq'eem ruuk' i QaJaaw i qaDios, inki Pedro.
40Eh re' Pedro xuk'uhb'alej xuq'il taqe tinamit ruuk' taqe q'orik wili:
Re' taq i hat chako'leej taq awiib' chuwach i ti' k'axik naakik'ulum i yiib' wach i kina'ojb'al, inki.
41Eh re' taqe i xinimanik reh i ruk'uhb'aal i Pedro xqahteesjik kihaa'. Eh chupaam i q'iij re' re', wilkeeb' naa ixib'-oq miil i xkikoj kiib' chi kixilak aj nimaneel.42Eh ma' inkikanaa' ta runimjiik ink'uhtjik keh kuum taqe aj tahqaneel k'acharik inki a'n pan jinaj wach k'uxliis pankomonil inki a'n kitiij, eh k'ul inkipuhkaaj i kaxlanwi'k chikiwach. Re' kik'achariik taqe peet aj nimaneel
43Eh ruum taqe i ma' ilooj taj, eh ma' k'isa ehtalil inkik'uhtaaj i raj tahqaneel i Jesús, ma' k'isiin ta nchalik kiyo'jiik chu'nchel i tinamit.44Chu'nchel i aj nimaneel wilkeeb' pan jinaj wach k'uxliis. Eh chib'ih taqe jariik i wilik keh, k'ul inkipuhkaaj chikiwach.45Inkik'ayej i kak'aal je' wo' taqe i xa chib'ih jariik wilik keh, eh re' tz'aaq inkipuhkaaj chikiwach, re' q'oreel awach i ma' xta wilik reh chi kixilak.46Eh eqal eqal inkimol kiib' chupaam i rupaat i Dios. Eh pantaq paat inkipuhkaaj i kaxlanwi'k chikiwach eh inki a'n kiwa' pankomonil pansuqkiil k'uxliis ruuk' loch'ik.47Re' keh inkiloq'ej i Dios, eh q'e' inajawjik kiwach kuum i tinamit. Eh re' taqe i ruko'leej i QaJaaw, eqal eqal k'ahchi' taqe rukojom chi kiman taqe i komoon aj nimaneel. Jinaj i winaq siik i rooq xk'achreesjik
1Eh re' Pedro ruch'ihil i Juan xijohtik johtoq chupaam i rupaat i Dios ixib'ora ruqajiik i q'iij, re' noq imb'aan i tiij.2Eh jinaj i winaq siik taqe rooq chi raasb'al wilik ar chupahqaljiik rulemóxna keh i kiokik i koq chupaam i rupaat i Dios. Re' winaq re' re', eqal eqal imponik kitzunaa' chi chii' i ru puertahiil i rupaat i Dios, Holohik laj Puerta inkiq'or reh.3Noq xrilow i siik taqe rooq chi k'ahchi' i koq kokiik i Pedro i Juan chupaam i rupaat i Dios, xupahqaaj otob'il keh chi neenye'arik rulemóxna.4Eh re' Pedro ruch'ihil i Juan xkitz'ehtaaj i siik, eh re' Pedro je' wili i xuq'or reh:
Qoh awil, inki.
5Noq xrib'iraj chi je' re' i siik i rooq, xakow chik i rutz'ehtaaj taqe. Re' reh xukapaaj chi naa ruye'ariik rulemóxna.6Eh re' i Pedro je' wili i xuq'or reh:
Re' hin, ma' xta plata, ma' xta oro wuuk'. Xa re' wo' i ajaawriik wilik wuuk' neenuyeew aweh, parub'ihnaal i Jesucristo aj Nazaret i nuq'or aweh tipaa' johtoq, eh tib'ehoq reje, inki.
7Eh re' i Pedro, xuchop chi rusak'aaj q'ab' i siik taqe rooq eh xupab'aa' johtoq. Eh xa chi jumehq'iil xikowjik taqe i rooq taqe i wach'ehk,8eh xpisk'anik parooq noq xpa'lojik johtoq, eh xutoq'aa' b'ehik. Xokik i koq haa' chikiij i Pedro i Juan chupaam i rupaat i Dios, b'ehik chik i rub'an xampisk'anik chik parooq, chuye'ariik ruloq'il i Dios.9Chu'nchel tinamit xkilow chi b'ehik chik i rub'an, chi k'ahchi' ruloq'em i Dios.10Eh xsahchik kik'ux i tinamit ruuk' i xk'ularik, ma' k'isiin ta xchalik kiyo'jiik, ruum xkinab'eej wach, chi re' i winaq re' re' ink'ulik tzuhnoq chi pahqanik lemóxna chi chii' ru puertahiil i rupaat i Dios, re' i Holohik laj Puerta inkiq'or reh. Re' Pedro xq'orik kuuk' i tinamit ruka'peech
11Re' i winaq xk'achreesjik ma' rukanaa' ta chik riib' chikiij i Pedro i Juan. Re' i tinamit xsahchik kik'ux, xiooj kajimam kiib' ruuk' i Pedro ruuk' i Juan chi muuj i rupaat i Dios, re' i Muuj Salomón rub'ihnaal.12Eh noq xrilow i Pedro chi je' re' je' wili i xuq'or keh i tinamit:
¿Chib'ih reet noq insahchik taq ak'ux tiqajik taq kapeew chi qilariik? ¿Mi nakapaaj taq re' hat chi ruuk' qajaawriik, chi ruuk' i rukorkiil qak'ux xqak'achrisaj, qayeew chi b'ehik i winaq wili?
13Re' la' ki Dios i peet cho qamaam qati't, re' Abraham, Isaac, Jacob, xuyeew i rajaawriik i Jesús, re' i rumoso, re' i xaq'asaj taq pan kiq'ab' i q'atal q'orik. Eh noq re' Pilato xraaj naq roq'taam, re' taq i hat ma' xawaaj ta taq chi xroq'taaj.14Re' taq i hat ma' xawaaj ta taq chi x-oq'teesjik wilik ruSantohiil, korik wach ruk'ux. Re' la' chik inche taq xapahqaaj chi oq'teesjoq i winaq aj kaansoom.15Eh xaq'asaj taq pankimik inye'wik juneliik k'acharik. Eh re' i Dios reh xruksaj wo' chik chaloq chi k'achlik wach, eh re' hoj ti xqilow cho ruuk' naq'qawach.16Eh xa ruum i chopoj k'uxliis chunimjiik i Jesús xikowjik taqe rooq i winaq wili, k'ahchi' taq awilom wach, eh aweht'al wo' taq wach. Xa ruuk' i chopoj k'uxliis chunimjiik i Jesús xk'achjik chi manlik, eh xti xawilow taq.
17Hat taq was nuchaaq', re' hin i nuq'or taq aweh chi re' noq xakansaj taq i Jesús awuch'ihil taqe i k'amal taq ab'eeh, ma' aweht'al ta taq i xa a'n.18Eh ruuk' taq i xa a'n reh i Jesús, xub'an i Dios i ruq'orom chaloq najtir q'iij ruuk' kichii' taqe i jalal ruq'oral, chi re' i ruCristo naa ruk'ulum i ti'laj kimik.19Ruum aj re', chayot' taq ak'ux chi riij taq amahk xa a'n, chajal taq wach ana'ojb'al. Eh re' Dios neerusach wach chu'nchel taq amahk, eh naa wo' ruye'em taq cho rusuqkiil awánima,20re' na' chutaq'aaj taq chaaweh ruka'peech i Jesús, re' i Cristo rupab'aam cho pampeet chi Ko'len naq taq aweh.21Atoob' ta yu'naak re' Jesucristo konaa pee rukahniik cho pan taxaaj, korehtaal i rutus cho wach rub'anariik i Dios chu'nchel i ruq'orom chaloq ruuk' kichii' taqe i santo laj jalal ruq'oral xi k'acharik cho najtir q'iij.22Eh re' Moisés ruq'orom wo' cho keh i qamaam qati't chi je' wili: Re' taq aaWaJaaw aaDios naa rupab'aam jino'q taq chaxilak i jalal ruq'oral je' rukab' i hin. Eh chu'nchel i naa ruq'orom taq aweh, xti cha nimaj taq reh,23ruum awach taqe i ma' naa ta kinimam i naa ruq'orom i jalal ruq'oral i Dios re' re', naakehteesjiik iloq chi kixilak i tinamit Israel, inki.
24Eh re' Samuel jalal ruq'oral i Dios, xtooq'anik cho ruq'orariik, eh jarub' taqe i jalal ruq'oral i Dios ik'inaq taqe chaloq xiq'orik wo' cho chi riij taqe i q'iij wili.25Eh aweh wo' taq haa' i hat ruq'orom cho rib'iral i Dios. Re' xuyejaa' cho wach kuuk' taqe i qamaam qati't, re' noq xuq'or reh i Abraham chi je' wili: Re' taqe i tinamit sut i wach ak'al, naa nuye'em i wotob'il chikinaah pankib'ihnaal taqe awiih aamaam, inki.26Eh re' Dios noq xupab'aa' chaloq i Rak'uun, peet xutaq'aaj taq cha wuuk' i hat, reh chi nee taq inak'ul i rotob'il i Dios, reh wo' chi nee taq inakanaa' cha ju'junaal i yiib' wach na'ojb'al, inki. Re' Pedro, i Juan xi k'amarik reje chikiwach i q'atal q'orik
1Eh re' Pedro, i Juan noq k'ahchi' kiq'oreem i tinamit, kipa'iwanik ponoq taqe i k'amal kib'eeh aj tiij, taqe i k'amal kib'eeh i kicha'jinik reh i rupaat i Dios, taqe i aj saduceo.2Eh q'e' xchalik kik'aah chinaah i Pedro, i Juan, ruum k'ahchi' kiq'orom keh i tinamit nik' wach noq xwuktik chaloq i Jesús chi k'achlik wach, je' wo' re' noq naakiwuktiik chaloq i kamnaq.3Eh xkichop i Pedro, i Juan, jinaj aq'ab' xiwarteesjik pantz'ilom, ruum okal q'iij chik xichoparik.4Xa re' la' ma' k'isiin wo' xinimanik chi kixilak i xi ib'irinik reh i k'uhb'aal xkiq'or. Re' xinimanik wilkeeb' naa hoob'-oq miil chi winaq.
5Eh parukab' q'iij-oq chik, xkimol kiib' Jerusaleem taqe i q'atal q'orik, taqe i k'amal kib'eeh i aj judío, taqe i kik'uhtanik ree najtir k'uhb'aal.6Wilik haa' ar i Anas i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij haa' i Caifas haa' i Juan jinaj chik, haa' i Alejandro re' taqe haa' chu'nchel i ma' tokoom ta kuuk' i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij.7Eh re' keh xkipab'aa' chikiwach i Pedro, i Juan, kipech'uj chi je' wili:
¿Awach taq xye'wik awajaawriik, awach aj pan b'ihnaal taq xak'achrisaj i winaq i siik naq? inki taqe.
8Eh re' Pedro reh nujinaq paránima i Santolaj Uxlab'al, je' wili i xuq'or keh:
Hat taq q'atal q'orik, hat taq k'amal kib'eeh i aj judío,
9k'ahchi' taq apech'um qeh yu'naak i otob'il xb'aan reh jinaj winaq siik naq, eh inawaaj taq anab'eem nik' wach noq xye'arik rukowiil.10Yu'naak naa qaq'orom rukorkiil taq aweh i hat, je' wo' keh chu'nchel i tinamit Israel. Reh chi nee taq inanab'eej chi re' winaq wili, i pa'lik taq chawach yu'naak, xkowjik parub'ihnaal i Jesucristo aj Nazaret, re' i xakoj taq wach kuruus i hat, eh re' xwukteesjik chi k'achlik wach ruum i Dios.11Re' Jesús xa a'n taq reh i hat, je' rukab' imb'aan reh ab'aj ma' xponik ta panaq'kiwach i aj yej-an paat. Eh re' Jesús yu'naak, xkahnik chi je' rukab' jino'q ab'aj rukowiil rooq i paat.12Eh ma' awach ta chik jino'q aj uuk' neenkan i ko'lemb'al iib', ruum ma' xta ta chik jino'q i b'ihnaal ayu' wach ak'al chi re' tee reh neen ko'linik qeh, inki Pedro.
13Eh noq xkilow taqe i q'atal q'orik chi ma' kiyo'jik ta chi q'orik i Pedro, i Juan, chi ma' ha' ta kitijem kiib', chi ma' nimaq ta kiwach, q'e' xsahchik kik'ux. Eh xkikoj rehtaal chi re' ruuk' taqe chaloq i raj tahqaneel i Jesús.14Xanaah re', re' i winaq xkik'achrisaj wilik wo' i koq kuuk' ar. Ruum aj re', re' taqe q'atal q'orik ma' xuyeew ta riib' chi xkiq'or chi ma' korik taj i xkian re' re'.15Re' taqe q'atal q'orik xkiq'or ree Pedro, i Juan chi kieloq reje rij paat, eh chi kutkeel xkiwech'uj riij i xkiyejaa' wach.16Eh je' wili xkiq'or chikiwach:
¿Chaaj wo' jariik i naaqa'nam kuuk' i winaq wili noq inakapaaj taq i hat? ruum ti chu'nchel i aj Jerusaleem xi eht'alinik reh i nim wach ma' ilooj taj xkik'uhtaaj, eh re' hoj ma' nee ta chik i rub'an chi neenqapoy.
17Eh reh chi ma' nee ta nkipuhkaaj ruq'orariik chi kixilak i tinamit i xkian taqe winaq wili, qayohb'isaj taqe. Qaq'or keh chi yu'naak johtoq chi qawach chi ma' awach chik aj eh neenkiq'or i rub'ihnaal i Jesús, inki taqe.
18Eh xkitaq'aaj wo' chik ruk'amariik i Pedro, i Juan, eh xq'orarik keh chi manki a'n chik i k'uhb'alinik, eh mankiq'or chik rib'iral chi jumpech i rub'ihnaal i Jesús.19Eh re' Pedro, i Juan je' wili i chaq'wik xkian:
Xti cha kapaaj taq riij i hat chi korik mi rub'ehel chuwach i Dios chi re' taq i hat naa kaat qanimam oon re' Dios naaqanimam.
20Re' hoj ma' jaruuj chik neenqakanaa' ruq'orariik rib'iral taqe i qilom, taqe i qib'iram, inki taqe.
21Eh re' taqe q'atal q'orik xkiyohb'isaj wo' chik i Pedro, i Juan, xkoq'taaj taqe reje, ruum ma' xkireq ta chi riij nik' wach noq naakiye'em taqe panti' k'axik. Eh ruum chi xkilow chi k'ahchi' kiloq'em i Dios i tinamit ruuk' i ma' ilooj taj xb'aan re' re'.22Re' winaq siik naq taqe i rooq xk'achreesjik ruuk' i ma' ilooj taj, ik'inaq naa ka'winaq haab' i wilik reh. Re' taqe aj nimaneel xkipahqaaj rukowiil kik'ux ree Dios
23Eh noq oq'tamaj chik reje i Pedro, i Juan, xiooj kimol kiib' kuuk' i kuch aj tahqaneel, eh xkik'utjaaj keh i xq'orarik reje keh kuum i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, kuum i k'amal kib'eeh i aj judío.24Eh noq kib'iram chik junokiik taqe chi tiij, je' wili i xkiq'or:
Loq'laj QaJaaw Dios, xatyej-anik reh i taxaaj, i wach ak'al, i palaw, eh hat wo' xatyej-anik reh chu'nchel i wilkeeb' chupaam taqe re'.
25Re' hat xayeew cho paránima awaj kamanoom David chi xuq'or chi je' wili:
¿Chib'ih reet noq yohb'aal wach i kijosq'iil tinamit? Eh ¿chib'ih reet noq inkiyejaa' wach rub'aan i xama' xta ruk'am chaloq?
26Re' taqe reey, re' taqe aj taaq'oom wilkeeb' wach ak'al, xkimol kiib' chub'anariik i re' ma' re' chi riij i i rusik'im cho wach i Dios, re' i Cristo, inki.
27QaJaaw Dios, korik wo' hoq aaq'orom, chi re' i Herodes, re' Poncio Pilato, taqe i ma' re' ta taqe aj Israel, kuch'ihil i aj Israel, xkimol kiib' Jerusaleem chi rixowjiik wach i loq'laj awaj kamanoom, re' i Jesús apab'aam chaloq re' i Cristo.28Eh ruuk' i xkian re' re', xooj eloq wach chu'nchel ayejaam cho wach i hat najtir q'iij chi naa ruk'ulariik.29QaJaaw Dios, yu'naak chakoj rehtaal i qayohb'esjiik inki a'n qoh awik'raaj tii chaloq, eh chayeew rukowiil qak'ux i hoj awaj kamanoom, reh chi ma' nee ta qohyo'jik chuq'orariik aq'oral.30Eh noq ruuk' awajaawriik, neen qak'achrisaj taqe i yowaab', eh wilik taqe i ehtalil neenqak'uhtaaj, eh neenqa a'n i ma' ilooj taj parub'ihnaal i loq'laj awaj kamanoom Jesús, inki taqe pan kitiij.
31Noq xkikohlaaj kitiij taqe aj tahqaneel, kow xk'uyu'jik i ye'aab' kimolom wii' kiib'. Eh chupaam i jumehq' re' re', xokik pan kánima chi manlik i Santolaj Uxlab'al ruuk' i re', xkichop kik'ux chuq'orariik rib'iral i ruq'oral i Dios. Re' taqe aj nimaneel, keh pankomonil chib'ih i wilik keh
32Re' i ruk'ihaal tinamit i xinimanik ree Dios, xa jinaj chik wach kikapeew, xa jinaj wach kik'ux chikuncheel. Ma' awach ta jino'q chi kixilak inq'orik reh chi xata reh chi rutkeel chib'ih i wilik reh keh la' pankomonil chib'ih jariik i wilik keh.33Re' taqe aj tahqaneel wilik kajaawriik chuq'orariik rib'iral i ruwuktiik chaloq chi k'achlik wach i QaJaaw Jesús. Eh chikuncheel aj nimaneel re' re', eliik inkik'ul i rotob'il i Dios.34Je' re' noq, ma' jino'q i ti' wilik chi kixilak i keh, ruum awach i wilik kak'aal, awach i wilik kipaat inkik'ayej, eh inkik'am chaloq i tz'aaq,35inkiq'asaj keh taqe aj tahqaneel. Re' chik i keh kipuhkanik reh chikinaah i ju'jun chi aj nimaneel re' q'oreel awach i ma' xta wilik reh.36Je' wo' re' xub'an jinaj i winaq wilik chi kixilak i re' ruuk' taqe i riih rumaam i Leví, eh aj Chipre, José i rub'ihnaal, Bernabé i rukab' b'ih xkikoj taqe aj tahqaneel (iraaj ruq'orom Suuqb'isan K'uxliis)37Re' winaq re' re' junseht naq i rak'aal wilik. Chalik i reh xuk'ayej, eh re' tz'aaq xuk'am chaloq, xk'ulik ruq'asaj pan kiq'ab' taqe raj tahqaneel i Jesús. Re' mahk xub'an i Ananías ruch'ihil i Safira
1Eh jinaj i winaq, Ananías rub'ihnaal, ruch'ihil i Safira, re' i rehk'een, pan kiib'al xkik'ayej junseht i kak'aal.2Re' reh xa yejaal i tz'aaq i rak'aal xuq'asaj keh i aj tahqaneel ruum je' re' i xkiyejaa' wach ruuk' i rehk'een eh yejaal i xkahnik ruuk' i reh.3Eh re' i Pedro je' wili xuq'or reh i Ananías:
¿Chihreet noq xayeew q'ab' reh i aj Yahm chi xokik panawánima, reh chi xachuk i q'orik reh i Santolaj Uxlab'al, ruum yejaal i tumiin xakeb'aa', re' i tz'aaq awak'aal?
4Re' ak'al re' re' aweh i hat, noq xak'ayej, ¿mi ma' xub'an naq re' chi xakanaa' cha weh i tz'aaq? ¿Nik' wach noq xk'ulik cho panak'ux rub'aan i je' wili? Re' hat ree Dios xachuk i q'orik, ma' re' ta keh i winaq, inki.
5Noq xrib'iraj i Ananías taqe q'orik wili, xq'ehb'ik wach ak'al, xkimik. Eh jinaj runimaal yo'jik xchalik keh i xi ilwik reh.6Eh wilik taqe i k'ijolaq xik'u'loq, xkib'ot pan itz'ihy i ruti'jolal i Ananías, xkitehlaaj reje, xooj kimuq'aa'.
7Je' naa chik ixib'ora ruk'ulariik i re', xooj k'oloq i rehk'een naq i Ananías, ma' reht'al taj chib'ih jariik i xuk'ul i rub'ahiil.8Eh re' Pedro xupech'uj reh i Safira chi je' wili:
¿Mi korik chi je' wili k'ihaal i tumiin taq xa k'ayej wii' awak'aal? inki.
Hoo', jaaw, je' re' k'ihaal xqayeew wii', inki.
9Eh re' Pedro je' wili xuq'or:
¿Chihreet noq xa a'n taq jinaj wach ak'ux, reh chi xachuk taq i q'orik reh Ruxlab'al i QaJaaw? Re' re' wilkeeb' chii' ookb'al taqe i xi ponik muq'anoq reh ab'ahiil. Yu'naak re' chik i hat naa kaat rojiik kimuq'aam, inki.
10Noq xrib'iraj i Safira chi je' re', jumehq'iil xq'ehb'ik wach ak'al, xkimik chuwach i Pedro. Eh noq xi okik i koq taqe k'ijolaq, kamnaq chik i Safira, xkitehlaaj reje, eh chucheel i rub'ahiil xkimuq'aa'.11Eh chikuncheel i komoon aj nimaneel, chikuncheel i xi ib'irinik reh taqe xk'ularik re' re', ma' k'isiin ta noqxiyo'jik. Re' taqe ehtalil, eh re' taqe i ma' ilooj taj xkik'uhtaaj i aj tahqaneel
12Eh ma' k'isiin i ma' ilooj taj, rehtalil i rajaawriik i Dios xkik'uhtaaj i aj tahqaneel keh i tinamit. Eh jinaj wach kik'ux chulooq'jiik i Dios, noq inkimol kiib' chi chii' i rumuuj i rupaat i Dios, re' i Muuj Salomón rub'ihnaal.13Ma' jino'q i re' ruuk' taqe i junch'uq inkichop kik'ux chi okik haa' chi kixilak taqe i aj nimaneel. Eh re' keh q'e' taqe kik'axarik kuum i tinamit.14Eh xtohq'ik kitahmiik taqe aj nimaneel, chi je' winaq chi je' ixoq, i k'ahchi' kokiik haa' chunimjiik i QaJaaw.15Eh wilik wo' taqe inkesaj chaloq i kiyowaab' wataq til ch'aht eh wataq ch'aht chee', ink'ulik kiyeew chi' taq b'eeh, reh chi awach keh i yowaab' neenik'ik i runaach i Pedro chinaah, neenk'achjik.16Eh ma' k'isiin wo' taqe kichalik pantaq kok' tinamit kiooj k'oloq Jerusaleem. Inkik'am chaloq i kiyowaab', wilik taqe i wilkeeb' panti' k'axik kuum i ma' tob'laj uxlab'al. Eh chikuncheel i yowaab' re' re' kik'achreesjik. Re' Pedro ruch'ihil i Juan q'e' ixowaal kiwach
17Eh re' kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij ruch'ihil taqe i re' ruuk' i kuch aj nimaneel i aj saduceo, yohb'aal wach noq xchalik kik'aah chikinaah taqe i aj tahqaneel.18Eh xkitaq'aaj ruchopariik taqe aj tahqaneel, xkikoj pantz'ilom, re' kitz'aparik wii' taqe i xa tinamit.19Xa chupaam i raq'ab'iil re' re', xutaq'aaj chaloq jinaj i ruánjel i Dios, xk'ulik ruteh taqe i ru puertahiil i tz'ilom, eh xrisaj taqe reje je' wili xuq'or keh:20Yu'naak hiy taq cha k'uhtaaj awiib' chupaam i rupaat i Dios cha q'or taq keh i tinamit i k'uhb'aal inye'wik ak' k'acharik, inki.
21Noq xkib'iraj i xq'orarik keh kowahq'eq xi okik i koq chupaam i rupaat i Dios, ar xkik'uhb'alej i tinamit. Eh re' kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, taqe rukomoon xkitaq'aaj ruq'orariik keh i q'atal q'orik kuch'ihil i k'amal kib'eeh i aj judío chi kimol kiib'. Eh xkitaq'aaj naq kik'amariik pantz'ilom taqe i aj tahqaneel.22Noq xiooj k'oloq pantz'ilom taqe polisía, ma' xkireq ta chik ar taqe i aj tahqaneel. Eh xi sutinik wo' chik reje i kimolom wii' kiib', je' wili i xponik kiq'or:23Jaaw, re' hoj xponik wo' naq qareq chi tz'aplik chi korik taqe i ru puertahiil i tz'ilom. Re' taqe cha'joom pa'alkeeb' wo' i koq chi chii' taqe i puerta. Eh noq xqateh i koq, ma' xqareq ta chik taqe ar i aj tahqaneel, inki taqe.
24Noq xkib'iraj i q'orik wili, i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij taqe i k'amal kib'eeh taqe cha'jen reh i rupaat i Dios, taqe i k'amal kib'eeh aj tiij, xsahchik kik'ux: ¿Chib'ih jariik naa rojiik kuxoq wii' i wili? inki taqe chikiwach.25Eh manlik xooj k'oloq jinaj i winaq, je' wili i xuq'or keh: Re' taqe winaq i xakoj taq pantz'ilom wilkeeb' wo' chik chupaam i rupaat i Dios k'ahchi' kiq'orom i ruk'uhb'aal i Dios keh i tinamit, inki.
26Eh re' i k'amal kib'eeh i kicha'jinik reh i rupaat i Dios, xuk'am reje chi riij taqe i polisía, reh i kik'amariik chaloq taqe i aj tahqaneel, panotob'il xkik'am chaloq, re' nkaaj i chi ma' xikutarik ta chi ab'aj kuum i tinamit.27Noq xi k'amarik chaloq i aj tahqaneel, xi k'ulik pa'ab'joq chikiwach i q'atal q'orik. Eh re' i kajaaw taqe k'amal kib'eeh aj tiij je' wili i xuq'or keh:28¿Ma' qaq'orom ta oon taq weh re' chi ma' naa ta chik taq ak'uhb'alem i tinamit parub'ihnaal i Jesús?
Eh yu'naak chu'nchel chik i aj Jerusaleem xi ib'irinik reh i k'uhb'alinik taq i na a'n. Eh re' taq i hat i naawaaj taq akojom pan qanaah, i rukimiik i winaq re' re', inki.
29Eh re' Pedro ruch'ihil taqe ruch aj tahqaneel je' wili i chaq'wik xkian:
Re' hoj, ajwaal wach chi peet i Dios naaqanimam, ma' re' taj i ruq'oral i winaq naaqanimam.
30Chanab'eej la' taq i hat yu'naak chi re' i ki Dios i qamaam qati't x-uksanik cho reh i Jesús chi k'achlik wach, re' xat'uyaa' taq wach kuruus i hat reh i rukanteesjiik.31Eh re' i Jesús xye'arik runimaal wach tzuhnik parusak'aaj i Ajaab'ees Dios, eh xpa'ab'jik chi k'amal b'eeh, chi aj Ko'loom, reh chi naakiyot'om i kik'ux i aj Israel, eh chi naa rukuyum i kimahk.32Re' hoj ti xqilow cho ruuk' naq'qawach, eh inqaq'or rib'iral taqe i xb'aan re' re', eh reht'al i ruq'or wo' rib'iral i Santolaj Uxlab'al, re' i ruyeew i Dios keh i kinimanik reh, inki Pedro.
33Eh noq xkib'iraj chi je' re' taqe q'atal q'orik yohb'aal wach xchalik kik'aah, naa naq kikansam taqe aj tahqaneel.34Eh chi kixilak q'atal q'orik re' re', jinaj i winaq wilik ar, Gamaliel rub'ihnaal, re' ruuk' taqe i aj fariseo, re' ruuk' i kik'uhtanik ree najtir k'uhb'aal, inye'arik runimaal wach kuum i tinamit xupab'aa' johtoq riib', xuq'or chi kieloq reje jumehq'-oq rij paat taqe aj tahqaneel.35Eh je' wili xuq'or keh i q'atal q'orik:
Hat taq ajaab'ees chikinaah i aj Israel, xti cha kapaaj taq riij chi korik inawaaj taq a'nam keh winaq wili.
36K'oloq taq panak'ux i xub'an i Teudas koyu'naak. Re' reh xuq'or keh i tinamit chi nim wach rajaawriik, eh wilik naa kijib'-oqsiento chi winaq i xi tahqinik reh. Eh noq xooj kuxoq, xkikansaj i Teudas chu'nchel i xi tahqinik reh xa aha' xkipuhkaaj kiib', korehtaal sahchik kiwach.37Chi riij i re', je' wo' chik re' i xub'an i Judas i aj Galilea, noq k'ahchi' i tz'ihb'anik naah tinamit ruk'ihaal tinamit wo' chik xi tahqinik ree reh. Re' Judas re' re', xkanteesjik wo' i reh, eh nik' kik'ihaal i xi tahqinik reh xa aha' xkipuhkaaj kiib'.38Eh yu'naak i hin, jinaj na'ojb'al naa nuq'orom taq aweh chi je' wili: Chi re' taqe winaq wili i nawixowaaj taq kiwach, chawoq'taaj taq reje panotob'il, ruum wi xa ruk'uhb'aal winaq inkik'uhtaaj, neensahchik wach.39Eh wila' reh i Dios inkik'uhtaaj, ma' jaruuj taq neenasach wach, mo'q taq hat ixowan wach i Dios, ki uchjik, ruum i Gamaliel.
40Eh xuk'ul kik'ux i xq'orar keh, xkitaq'aaj kik'amariik taqe aj tahqaneel, xkiyeew chi tz'uhuum. Eh noq xkoq'taaj chaloq taqe aj tahqaneel, xkiq'or keh chi manki k'uhb'alej chik i tinamit parub'ihnaal i Jesús.41Re' taqe aj tahqaneel xasuq suq chik kik'ux noq xi elik chaloq chikiwach i q'atal q'orik, ruum keht'al i keh chi re' Dios xye'wik q'ab' chi naa kikuyum i ti' k'axik ruum i ruq'orariik i rub'ihnaal i Jesús.42Eh re' taqe aj tahqaneel ma' nkikanaa' ta chik kik'uhb'aljiik i tinamit. Iqal i iqal kiooj chuq'orariik rib'iral i Jesús re' i Cristo, je' chupaam i rupaat i Dios, je' chi' taq paat. Re' i kipa'ab'jiik i wuquub' chi kito'ool taqe i aj tahqaneel
1Chupaam taqe q'iij re' re', noq xikihaaxb'iik aj nimaneel, re' taqe aj griego xkichoqej kiib kuuk' i aj hebreo. Re' taqe i aj griego xkijal reh taqe raj tahqaneel i Jesús chi re' taqe ixoq kamnaq kib'ahiil ma' manlik ta wach i kiwa' inye'arik noq imb'aan i puhk wi'k eqal eqal2Eh re' taqe kab'laj chi aj tahqaneel, xkitaq'aaj rumolariik kiwach taqe i aj nimaneel, eh xkitoq'aa' ruq'orariik keh chi je' wili:
Re' hoj, ma' nee ta ruyee riib' chi neenqakanaa' ruq'orariik i ruq'oral i Dios ruum i rupuhkuljiik i wi'k.
3Ruum aj re', inqaq'or taq aweh i hat hermano, chi cha sik' taq kiwach chaxilak wuquub'-oq i winaq korik-oq wach kik'ux, eh wilik-oq kina'ojb'al, wilik-oq pan kánima chi manlik i Santolaj Uxlab'al, neenqaq'asaj keh i kamanik re' re'.4Eh re' hoj, ma' naa ta qakanaam rupahqaljiik i rotob'il i Dios pan qatiij, eh naa wo' qaye'em qak'ux chuk'uhtjiik i ruk'uhb'aal i Dios, inki taqe.
5Eh chikuncheel i aj nimaneel xuk'ul kik'ux i xq'orarik keh. Xkipab'aa' aj re' Esteban, aj nimaneel chi korik nujinaq chi Santolaj Uxlab'al, re' i Felipe, re' i Prócoro, re' i Nikanor, re' i Timon, re' i Parmas, re' i Nicolas i aj Antioquía, najtir i rukoj riib' chi kixilak aj judío.6Eh xkik'am chaloq chikiwach taqe aj tahqaneel. Eh re' keh xkian kitiij chikinaah, xkiyeew kiq'ab' chikinaah, reh chi xipa'ab'jik chi puhkanik wi'k.
7Re' ruq'oral i Dios xa aha' ta chik ma' xooj rib'iral. Eh re' taqe aj nimaneel ma' k'isiin ta xitahmik ar Jerusaleem. Eh k'ih wo' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij xinimanik reh i k'uhb'aal. Re' ruchopariik i Esteban
8Re' Esteban wilik ruuk' i rotob'il i Dios chi manlik, eh ye'ooj rajaawriik ree ruk'uhtjiik taqe i ma' ilooj taj, je' wo' chi k'uhtjiik taqe ehtalil chikiwach i tinamit.9Eh wilik taqe winaq inkimol kiib' chupaam i paat inlooq'jik wii' Dios, esamaj taqe chaloq pan ti'laj kamanik i kib'ihnaal, wilik taqe i aj Cirene, aj Alejandría, aj Cilicia, aj Asia xiooj k'oloq chi chooqjiik i Esteban.10Xa re' la', re' taqe winaq re' re' ma' xkian ta ruq'atariik wach i ruq'oral i Esteban, ruum re' i Santolaj Uxlab'al inye'wik runa'ojb'al.11Eh wilik taqe i winaq xkitoj, reh chi kiq'or ti chik korik chi kib'iram chi re' Esteban wilik i q'orik xuq'or chi b'ajb'al reh i Moisés wihinaq cho najtir, je' wo' chi b'ajb'al reh i Dios.12Ruum i re', yohb'aal wach xikaqrik i tinamit, je' wo' taqe i k'amal kib'eeh i aj judío, taqe i kik'uhtanik reh najtir i k'uhb'aal. Xkichop i Esteban, eh xkik'am reje chikiwach q'atal q'orik.13Eh wilik taqe i winaq xkipab'aa' i koq chikiwach i q'atal q'orik chukojariik ru mahk Esteban je' wili i xkiq'or:
Re' winaq wili xti korik chi ma' rumay ta rub'ajariik i rupaat i Dios je' wo' hoq i najtir k'uhb'aal.
14Ti xqib'iraj hoj i xuq'or chi re' Jesús i aj Nazaret, naa ruyojom chi jumpech i rupaat i Dios, eh chi naa ruyojom wach taqe i na'ojb'al rukanaam kahnoq qeh i Moisés, inki taqe.
15Eh re' taqe q'atal q'orik tzunulkeeb' ar je' wo' chu'nchel i kimolom kiib' ar, noq xkitz'ehtaaj cho panaq'wach i Esteban, xa je' chik saqumaal chii' wach jino'q ánjel noq xkilow. Re' ruko'ljiik riib' i Esteban chikiwach i q'atal q'orik
1Eh re' i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij xupech'uj reh i Esteban chi je' wili:
¿Mi korik inkiq'or chawiij? inki.
2Eh re' reh, je' wili i xuq'or:
Hat taq was nuchaaq', ajaab'ees, chab'iraj taq: Re' loq'laj qaDios najtir q'iij xuk'uhtaaj cho riib' chuwach i xikin qamaam, Abraham, re' noq ko patim cho Mesopotamia. Noq komajaa' inooj chi patinik Harán,
3je' wili i xuq'or reh: Chakanaa' aaye'aab' wilkaat wii' i rupaat aawajaaw taqe awach aweh. Ar chik naa awojiik chupaam i ye'aab' naa nuk'uhtaam aweh i hin, inki.4Eh xelik wo' reje i Abraham chupaam i kiyuq'ul aj Caldeo, ar chik xooj chi patinik Harán. Eh kamnaq-oq chik i rajaaw, xk'amarik wo' chik chaloq ruum i Dios chupaam i ye'aab' wili, re' i hoj patim wii' yu'naak.5Xa re' la', ma' xsiijik ta rak'aal ayu' ruum i Dios, ni xata ye'aab' rupaat i xye'arik. Xa xq'orarik la' rib'iral reh i chi naa ruye'ariik reh i ye'aab' wili, eh chi naa ruye'ariik keh i riih rumaam, atoob' ta re' Abraham komajaa' chih jino'q rak'uun rixq'uun.6Re' Dios je' wili i xuq'or reh i Abraham: Re' taqe awiih aamaam naa kojiik patinoq pan tokoom tinamit chi xa ik'al b'eeh taqe. Ar naakiye'ariik pankowlaj kamanik, eh chuwach i kijib' siento haab' naa rub'aan ti' k'axik keh ar.7Eh re' hin naa nuye'em runimaal ti' k'axik chinaah i tinamit naa ruye'wiik keh awiih aamaam pankowlaj kamanik. Eh chi riij i re', naa wo' chikkeliik cho ar, naa kichaliik chupaam i ye'aab' wili, eh naa kikamaneem nuwach inki, Dios.8Eh re' Dios xuyejaa' wach ruuk' i Abraham chi koruman chi naa rupoch'iik naah i kik'achab' i kok' ak'un reh chi rukoj taqe chi rutinamiit. Ruum aj re', re' i Abraham, waxiqiib' q'iij raasjiik i rak'uun, Isaac noq xpoch'arik naah i ruk'achab'. Eh je' wo' chik re' xub'an i Isaac reh i rak'uun, Jacob rub'ihnaal. Eh re' Jacob je' wo' chik re' xub'an keh i kab'laj chi rak'uun i reh.
9Re' taqe rak'uun i Jacob re' re', q'e' xkixowaaj wach i kichaaq', José rub'ihnaal. Ruum aj re', xkik'ayej reje, xk'amarik reje Egipto, eh re' José eliik xtoob'jik ruum i Dios ar,10xko'ljik wo' chupaam taqe ti' k'axik, xye'arik runa'ojb'al, eh xkojarik pansuqkiil k'uxliis ruuk' i kireey aj Egipto. Re' wo' i reey re' re' xkojwik reh i José chi ajaab'ees chinaah i tinamit Egipto je' wo' chi rilariik chu'nchel i chib'ih reh parupaat.
11Eh xchalik jinaj i runimaal ti' k'axik ruum i wi'jaleel chupaam ruyuq'ul i Egipto je' wo' chupaam i ruyuq'ul i Canaán, re' taqe i qamaam qati't wilkeeb' i Canaán ma' nkireq ta chik kiwa' kihaa'.12Eh noq xrib'iraj rib'iral i Jacob chi wilik i trigo ar Egipto, xutaq'aaj taqe reje i rak'uun ar, re' taqe i peet qamaam qati't. Re' keh kore' peet ponoq kooq ar Egipto.13Noq xiooj wo' chik ruka'peech Egipto taqe rak'uun i Jacob, ko ra'j xuyeew riib' chi naab'jik wach re' i José keh i ras. Je' aj re' noq xunab'eej i reey awach ak'un reh i José.14Eh re' José xutaq'aaj ruk'amariik i rajaaw, Jacob rub'ihnaal, je' wo' chu'nchel i awach reh, ho'lajuuj rukajwinaq chi kiib' chi kunchelaal.15Je' aj re' noq xooj Jacob ar Egipto ruch'ihil taqe i awach reh. Eh ar xkimik i reh, je' wo' chu'nchel i qamaam qati't re' re'.16Eh noq xi elik reje Egipto i aj Israel, xkik'ot i kib'aqil i qamaam qati't xkik'am reje Siquem, ar xkimuq'aa' chupaam i muq'umb'al kamnaq, ruloq'om i Abraham kuuk' i rak'uun Hamor xpatinik Siquem.
17Eh ach-oq k'isiin ma' rureq ruq'ijil chi naa rojiik eloq wach i ruq'orom cho rib'iral i Dios reh i Abraham, re' taqe aj Israel reh reh kitahmiik, xiik' naah kik'ihaal xi ponik ar Egipto.18Eh noq xooj kuxoq, tokoom chik i xokik chi reyil ar Egipto. Re' reh ma' xreht'aliij ta wach i José.19Re' reey re' re' xutoq'aa' cho rujot'om i qatinamitaal. Eh xub'an ti' k'axik keh i qamaam qati't, xumin taqe chupaam chi kiq'eb' i kiha'lak'uun kore' x-aasjik, reh chi ma' nee ta kik'ihaaxb'iik.20Eh chupaam taqe q'iij re' re', x-aasjik i Moisés chi ma' eht'alimaj, ma' k'isiin ta xk'axarik wach ruum i Dios. Eh xa ixib' poh xk'ihteesjik ruum i rutuut rajaaw.21Eh noq xkanab'jik ruum i rutuut rajaaw i Moisés, xmolarik ruum i rixq'uun i kireey i aj Egipto, eh je' ink'ihteesjik xti ruha'lak'uun xub'an reh.22Ruum aj re', re' Moisés xk'uhtjik reh chi manlik i na'ojb'al keht'al taqe aj Egipto. Eh xye'arik rajaawriik ruuk' chib'ih i naa rub'anam, eh chib'ih i naa ruq'orom.
23Noq xponik ka'winaq haab' i ruhab'ul i Moisés, xk'ulik reje paruk'ux chi narojiik ruq'o'reem taqe rutinamiit aj Israel chib'ih inki a'n24Eh re' i Moisés, xponik rureq chi jinaj i aj Egipto k'ahchi' rub'anam ti' k'axik reh jinaj i aj Israel. Re' i Moisés xuko'leej i aj Israel, xukansaj i aj Egipto chi q'ajb'al wach i ti' k'axik xub'an.25Re' Moisés xukapaaj naq chi re' taqe aj Israel, i rutinamitaal, naa kireqem chi riij chi re' Dios xtaaq'anik reje reh kuuk' chi kiko'ljiik chuwach i ti' k'axik, re' keh ma' xkireq ta chi riij.26Eh chi junwaar chik xelik wo' chik reje i Moisés tz'eht wo' chik xureq i ki'ib' chi aj hebreo chi pleto inki a'n Re' reh xraaj naq taqe ruq'ilim je' wili i xuq'or keh: ¿Chib'ih reet noq inasak' taq awiib'? Re' taq i hat achaaq' taq awiib', inki keh.27Eh re' i k'ahchi' rusak'wiik ree ruch'ihil xukuhraaj reje je' wulu' i Moisés, je' wili xuq'or reh: ¿Awach xpaab'anik chaaweh chi hat k'amal b'eeh, chi hat q'atal q'orik chi qanaah?28¿Mi kinawaaj wo' kiin akansam re' hin je' rukab' noq xakansaj i aj Egipto eew? inki reh.29Noq xrib'iraj i xq'orarik reh i Moisés, xumol chi elik, xooj rukeb'aa' riib' paruyuq'ul i Madián. Ar xpatinik chi xa je' ik'al b'eeh. Eh ar xusik' rehk'een ki'ib' i kok' rak'uun xwihik.
30Eh je' naa chik ka'winaq haab' rojiik chi patinik ar i Moisés. Eh pan jinaj chiq yuuq' ma' najt ta ruuk' i yuuq', Sinaí, xuk'uhtaaj cho riib' reh jinaj i ánjel pan xaq q'aaq', re' noq xa nchaqchotik chik ruq'aq'al i k'iix.31Eh re' Moisés ma' k'isiin ta xsahchik ruk'ux ruum i xuk'uhtaaj riib' chuwach. Noq xujil i koq riib' chi rilariik chi korik, re' chik i ruq'oral i QaJaaw Dios xrib'iraj, je' wili i xq'orarik reh:32Re' hin ki Dios chaloq aamaam awati't. Hin ruDios i Abraham, i Isaac, i Jacob, i nuchjik. Noq xrib'iraj chi je' re' i Moisés, xutoq'aa' b'arb'otik ruum ruyo'jiik, eh ma' kota chik xuchop ruk'ux chutz'ehtjiik i xaq q'aaq'.33Eh je' wili i xq'orarik cho reh ruum i QaJaaw Dios: Maa jil chaa wii' chawisaj peet axijab' cha wooq, ruum re' ye'aab' pa'alkaat wii' santo laj ye'aab'.34Re' hin xti korik chi xwilow i ti' k'axik imb'aan keh i nutinamiit wilkeeb' Egipto. Eh xb'iraj chi xa ketel chik inki a'n yu'naak xinqajik chaloq i hin chi kiko'ljiik. Chab'iraj i naa nuq'orom aweh: Re' hat naa kaat nutaq'aam reje Egipto, i nuchjik i Moisés.
35Re' taqe aj Israel xkixowaaj wach i Moisés pampeet, je' wili i xkiq'or reh: ¿Awach xpaab'anik aweh chi hat k'amal qab'eeh, chi hat q'atal q'orik chi qanaah? inki taqe. Re' Dios xutaq'aaj wo' chik reje chi k'amal kib'eeh, chi esan cho keh panti' k'axik je' rukab' i xq'orarik reh ruum i ánjel panyejaal k'iix.36Re' wo' Moisés x-eesanik cho keh i qamaam qati't Egipto. Eh ma' k'isiin i ma' ilooj taj, ma' k'isiin ehtalil xuk'uhtaaj ar Egipto, je' wo' noq xi-ik'ik chupaam i kaq palaw, eh je' wo' noq xi wihik panchiq yuuq' chuwach i ka'winaq haab'.37Re' wo' Moisés xq'orik cho keh i aj Israel chi je' wili: Re' Dios naa rupab'aniik cho reh taq chaxilak i hat jino'q aj jalal ruq'oral i Dios, je' rukab' noq xirupab'aa' chaloq i hin. Eh re' i naa ruq'orom taq aweh, cha nimaj taq reh, inki.38Re' wo' Moisés xwihik cho chi kixilak xk'amwik cho kib'eeh i qamaam qati't aj Israel noq xi wihik cho panchiq yuuq', eh xub'an cho ruk'utaaj ruuk' i ánjel chinaah i yuuq' Sinaí. Eh xuk'ul wo' i ruq'oral i Dios inye'wik k'acharik, reh chi xuq'or qeh i hoj.
39Eh re' taqe qamaam qati't re' re' ma' xkaaj ta cho kinimam i ruq'oral i Dios xuq'or i Moisés rixowjiik la' chik wach xkian, xkikapaaj wo' naq chik sutinik reje Egipto.40Eh re' taqe qamaam qati't je' wili i xkiq'or reh i Aarón: Re' hoj inqaaj chi neenayejaa' jarub'-oq qadios, reh chi re' chik i keh neekik'amwik qab'eeh. Re' Moisés i x-esanik cho qeh Egipto, ma' qeht'al taj aha' xooj sahchoq, inki taqe.41Eh xkikorb'isaj wo' hoq i kitiyoox je' nka'yik k'isa imas wakax, xkiyeew i mayijimaj chikop chuwach. Eh xkininq'ijeej wach i kitiyoox xkiyejaa' ruuk' i kiq'ab'.42Eh re' Dios xuq'eb' taqe chupaam i kilooq'jiik i wilkeeb' pan taxaaj, je' rukab' i ruq'orom chaloq, re' kitz'ihb'aam i jalal ruq'oral, chi je' wili:
Re' taq i hat, aj Israel, ¿mi xak'am taq chaloq re' amayiij chi nuwach noq xat b'ehik taq chaloq panchiq yuuq' chuwach i ka'winaq haab'?
43Re' la' taq i hat xawihqaaj taq chaloq rupaat taq aatiyoox, Moloc xatehlaaj taq reje, ruch'ihil i rujalwaach ruch'uminal taq atiyoox, Refan xaloq'ej taq, re' taq i hat xatyej-anik reh. Eh ruum taq i na a'n re' re', naa taq kaat nuk'amam reje ko chi juntar i Babilonia, inki Dios, inki.
44Re' taqe qamaam qati't noq xib'ehik cho panchiq yuuq', xwihik cho kuuk' i k'isa itz'ihy naah paat, xkimol cho wii' tz'ihb'amaj wii' i ruk'uhb'aal i Dios. Eh re' k'isa itz'ihy naah paat re' re' xkorjik wo' hoq je' rukab' i xuq'or Dios reh i Moisés, je' rukab' i rehtalil xrilow wach.45Eh re' taqe i qamaam qati't xkik'ul chi kikooch i k'isa itz'ihy naah paat re' re', eh xkitehlaaj reje i xiooj chi riij i Josué noq xooj kiq'uch i ye'aab' wilkeeb' wii' i ma' re' ta taqe aj Judío, re' taqe i xresaj chaloq i Dios ar, re' chik i qamaam qati't xuyeew chi patinik ar, korehtaal xponik i ruq'ijil chi re' chik i David xkahnik chi k'amaj b'eeh.46Re' reey David xureq i rotob'il i Dios, eh xupahqaaj parutiij chi re' reh xraaj naq ruyejaam jino'q i paat loq'oomb'al reh i ruDios i Jacob.47Xa re' la', ma' xye'arik ta q'ab' reh chi xukorb'isaj i rupaat i Dios kore' chik i Salomón xkorb'isanik reh.48Atoob' ta re' Dios nim rajaawriik ma' npatinik ta pantaq paat xa rukorb'isaniik winaq, je' rukab' i ruq'orom chaloq i jalal ruq'oral i Dios chi je' wili:49Re' hin re' taxaaj i nuye'aab', eh re' i wach ak'al ye'aab' reh i wooq noq wilik. ¿Mi ruman re' chi nee taq inayejaa' jino'q i paat nuhi'limb'aal? inki i QaJaaw Dios. Eh ¿aha' wilik i ye'aab' naa nuhi'liik wii?50¿Mi ma' re' wo' re' hin xinyej-anik reh chu'nchel i re' noq xutoq'aa' wihik? inki Dios.
51Re' i Esteban je' wili i xuq'or keh i q'atal q'orik: Re' taq i hat, q'e' taq kow aanaah ma' ti' ib'irinik ta taq re' taq awánima je' rukab' i kánima i ma' kinimanik ta reh i k'achlik Dios. Eh xama' namay ta wo' taq rixowjiik wach i Santolaj Uxlab'al Eliik taq wach kuuk' chaloq aamaam awati't52Re' keh chu'nchel i jalal ruq'oral i Dios xkian ti' k'axik reh. Re' keh xikansanik cho keh jarub' xiq'orik cho rib'iral chi naa ruk'uliik iloq i jinaj. Korik wach ruk'ux. Eh noq xk'ulik iloq, re' taq chik i hat xat-tz'aqwik ru mahk, eh hat taq xatkansanik reh.53Re' taq i hat xkiq'or wo' naq taq chaaweh i k'uhb'aal taqe ánjel, eh xama' xanimaj ta wo' taq, ki uchjik ruum Esteban.
54Eh noq xkib'iraj i q'atal q'orik i xq'orarik keh ruum i Esteban, xa nkiqirich'eej chik naah ikehchinaah ruum i kijosq'iil.55Eh re' Esteban reh xti wilik paránima i Santolaj Uxlab'al chi manlik. Xtz'ehtanik johtoq pan taxaaj, xrilow johtoq wach i ruloq'il i Dios. Eh xrilow wo' johtoq wach i Jesús chi pa'lik cho parusak'aaj q'ab' i Dios.56Je' wili xuq'or: Re' hin k'ahchi' wilom chi tehlik i chii' i taxaaj, eh k'ahchi' wilom wach i Ak'uunb'ees Dios chi pa'lik parusak'aaj q'ab' i Dios, inki Esteban.
57Re' keh xkitz'ap i kixikin, kow xkik'er kichii', eh xkikutib'eej kiib' chinaah i Esteban reh i ruchopariik.58Eh xkesaj reje ko chi riij tinamit, ar xkikutib'eej chi ab'aj. Eh re' taqe i xichukwik q'orik chi riij i Esteban xkikanaa' kahnoq i kiso', chuwach jinaj i k'ijool Saulo rub'ihnaal reh chi xcha'jaljik keh.
59Eh noq k'ahchi' kikutib'eem chi ab'aj i Esteban, je' wili i xuq'or parutiij: QaJaaw Jesús, chak'ul tii cho weh i wánjel nut'iosil, inki.60Eh jumehq'iil, xuxuk'aa' riib' wach ak'al eh kow xuq'or chi je' wili: Jaaw, cha kuy kimahk ruuk' inki a'n weh wili inki.
Eh ach wo' re' re' xuq'or, xkimik aj re'.
1Re' Saulo xponik chuwach chi xkikansaj i Esteban. Re' Saulo xub'an ti' k'axik keh i aj nimaneel
Eh chupaam i q'iij re' re' xchalik i runumaal ti' k'axik chikinaah aj nimaneel wilkeeb' Jerusaleem. Eh xkimol chi elik xkipuhkaaj kiib' paruyuq'ul i Judea, i Samaria. Ach re' taqe aj tahqaneel ma' xi elik ta Jerusaleem.
2Eh wilik taqe winaq aj nimaneel atoob' wach kik'ux ximuq'anik reh i Esteban, eh suq suq kioq'ik chinaah ruum i ruti'kiil kik'ux.3Eh re' Saulo reh xa chayeew chik i ti' k'axik i rub'an keh aj nimaneel imponik taqe ruqerej pankipaat chi winaq chi ixoq, i rutaq'aaj taqe reje pantz'ilom. Re' ruq'orariik rib'iral i ak' k'uhb'aal paruyuq'ul i Samaria
4Eh re' taqe aj nimaneel i xi elik reje Jerusaleem ruum i ti' k'axik, k'ahchi' reje kiq'orom i ak' k'uhb'aal re' i ko'lemb'al iib' aha' k'ahchi' kik'iik ponoq wii'.5Eh re' Felipe, i jinaj keh i aj nimaneel re' re', ar xooj pan tinamit Samaria ar xuq'or rukorkiil i ruk'uhb'aal i Cristo keh i tinamit.6Re' tinamit inkimol cho kiib', xa nkiyeew chik i koq i kixikin chi rib'irjiik i ruq'or i Felipe, eh inkilow i koq taqe i ma' ilooj taj i rub'an.7Eh ma' k'isiin tinamit wilik ma' tob'laj uxlab'al kuuk' xak'erik chik kichii' i ma' tob'laj uxlab'al noq i nelik reje kuuk'. Eh ma' k'isiin wo' taqe i siik, taqe i yeqej riib' kib'ehik xik'achreesjik.8Ruum i re', ma' k'isiin ta xsuuqb'ik kik'ux i tinamit wilkeeb' ar.
9Eh jinaj winaq xpatinik chaloq ar Samaria, Simón rub'ihnaal. Najtir i rutoq'aa' cho warinik chupaam i ye'aab' re' re'. Ma' k'isiin taqe i tinamit i rujot' ruuk' chukuj q'orik i rub'an, eh xti wilik runa'ojb'al i rub'an riib'.10Eh chi nimaq chi kok' taq xa nkiyeew chik i koq i kixikin chi rib'irjiik ruq'or i aj war re' re', je' wili inkiq'or chi riij: Re' winaq wili, xti wilik ruuk' i rajaawriik i Dios, inki taqe.
11Eh k'ahchi' wo' naq kinimam reh chib'ih taqe ruq'or, ruum najtir i rutoq'aa' taqe cho rujot'om ruuk' taqe warinik i rub'an.12Raaj noq xkinimaj i k'uhb'alinik xub'an i Felipe, noq xq'orarik rukorkiil keh i aj Samaria i ak' k'uhb'aal chi riij i runimaal rajaawriik i Dios, eh je' wo' chi riij i Jesucristo, chi winaq chi ixoq xqahteesjik kihaa'.13Eh re' Simón reh, korehtaal wo' xunimaj i ruk'uhb'aal i Dios, xqahteesjik ruhaa', eh ma' kota chik xukanaa' riib' chi riij i Felipe, eh xa nsahchik chik ruk'ux chi rilariik taqe nimaq wach nawaal, taqe i xa chib'ih chik jariik i ruk'uhtaaj i Felipe.
14Noq xkib'iraj taqe aj tahqaneel wilkeeb' Jerusaleem chi wilik taqe aj Samaria xkinimaj i ruq'oral i Dios, xkitaq'aaj reje ar i Pedro ruch'ihil i Juan.15Noq xi ponik ar Samaria, xkipahqaaj i rotob'il i Dios pan kitiij chikiij taqe aj nimaneel re' re', reh chi neen kik'ul pan kánima i Santolaj Uxlab'al,16ruum komajaa' awach jino'q keh i ruk'ulum i Santolaj Uxlab'al xa ko parub'ihnaal peet i QaJaaw Jesús qasamaj kihaa'.17Chalik i Pedro ruch'ihil i Juan xkiyeew i kiq'ab' chikinaah i ju'jun chi aj nimaneel, eh xkik'ul pan kánima i Santolaj Uxlab'al.
18Noq xrilow i Simón chi xchalik i Santolaj Uxlab'al ruuk' i ruye'ariik i kiq'ab' taqe aj tahqaneel chikinaah taqe aj nimaneel, xub'esaj naq kitumiin taqe i aj tahqaneel,19je' wili i xuq'or keh:
Re' hin nee taq i nuyeew atumiin wila' xayeew taq weh i ajaawriik i wilik taq awuuk' i hat, reh chi xa awach i neenuyeew i nuq'ab' chikinaah, neen kik'ul i Santolaj Uxlab'al, inki.
20Chalik i Pedro je' wili i xuq'or reh:
Re' atumiin junsahchiik wach awuuk' i hat naa rub'aan, ruum xakapaaj i hat chi nloq'arik ruuk' tumiin i rusiij i Dios
21Re' hat, ma' jaruuj neenye'arik aweh i ajaawriik re' re', ruum re' hat ma' korik ta wach awánima chuwach i Dios.22Chayot' ak'ux chi riij ayiib' wach na'ojb'al, eh cha pahqaaj akuyb'al chuwach i Dios chi je' re' neerukuy amahk ruuk' ink'ulik cho panak'ux re' re'.23Re' hin inwilow chi pan chuh k'ah wilkaat ruum amahk, je' pantz'ilom wilkaat, i nuchjik i ruum i Pedro.
24Eh re' i Simón, je' wili i xuq'or keh:
Chakuy cha a'n tii taq atiij i chi wiij chuwach i QaJaaw, reh chi ma' nee ta nuk'ul i ti' k'axik taq inaq'or weh, inki.
25Eh noq re' taqe ki'ib' chi aj tahqaneel kikohlaam chik ruq'orariik i ruq'oral i Dios ar Samaria, xi sutinik wo' chik reje Jerusaleem. Noq ojik inki a'n xaha' xik'ik ponoq kiq'or rib'iral i ak' k'uhb'aal pantaq ab'iix paruyuq'ul i Samaria. Re' Felipe eh re' i aj Etiopía
26Eh jinaj i ruánjel i QaJaaw xq'o'rinik reh i Felipe, je' wili xq'orarik reh: Yu'naak cha yejaa' awiib', hiy chupaam i b'eeh inik'ik ponoq panchiq yuuq' pantz'eet, re' inooj Jerusaleem, re' inooj Gaza, i nuchjik.27Re' Felipe xuyejaa' riib', xuchop reje rub'eeh. Eh xuk'ul pamb'eeh jinaj i winaq kapuun aj Etiopía xponik chi looq'jiik i Dios Jerusaleem, nim wach rukamaj, eh molol rutumiin ixoq reey chinaah i tinamit Etiopía.28Eh tzunlik parukareta noq xsutinik reje parutinamiit k'ahchi' reje rilom wach i huuj rutz'ihb'aam chaloq i Isaías jalal ruq'oral i Dios.
29Eh re' Santolaj Uxlab'al je' wili i xuq'or reh i Felipe: Hiylom, chajil i koq awiib' ruuk' i winaq re' re' ojik i rub'an parukareta, inki.30Eh noq xujil i koq riib' i Felipe, ruuk' i winaq xrib'iraj chi re' i ruhuuj i Isaías k'ahchi' rilom wach, eh xupech'uj reh chi je' wili:
Jaaw, ¿mi nareq chi riij i k'ahchi' awilom wach? inki.
31Eh re' winaq je' wili i xuq'or reh i Felipe:
¿Nik' wach noq neenureq chi riij wila' ma' awach neench'ob'wik rub'ehel weh? inki.
Eh xupahqaaj otob'il reh Felipe chi naa rutzuhniik reje ruuk' parukareta.
32Re' i ruq'oral i Dios k'ahchi' rilom wach, re' i tz'ihb'amaj chaloq chi je' wili:
Re' reh, je' ink'amarik reje tentzun pan kantesb'al xb'aan, ma' xuk'er ta chii', je' rukab' noq ink'amarik reje tentzun chuwach i kiyok'wik reh i rismaal i riij ma' xta xuq'or.
33Eh ruum chi xama' nim ta wach xub'an riib', xkichuk ru mahk noq xkiq'at i q'orik chinaah. Eh xkesaj i ruk'achariik ayu' wach ak'al, re' taqe i riih rumaam, ma' awach ta naa rukuywiik rajaljiik, inki.
34Re' winaq kapuun aj Etiopía xupech'uj reh i Felipe chi je' wili:
¿Chakuy cha q'or weh, awach aj chi'iij xq'orik chaloq i jalal ruq'oral i Dios noq xutz'ihb'aaj chaayu'? ¿Xa chi riij i reh chi rib'il riib' oon chi riij chik jino'q tokoom xq'orik? inki.
35Eh re' Felipe xuq'or rub'ehel reh i winaq chib'ih i ruq'or i k'ahchi' reje rilom wach panhuuj. Eh ma' xata re' re' xuq'or rub'ehel reh xuq'or la' wo' rub'ehel reh i ru ak' k'uhb'aal i Jesucristo.36Noq ojik inki a'n reje, xponik kireq jinaj ha'. Eh re' winaq kapuun aj Etiopía je' wili i xuq'or reh i Felipe:
Ayu' wilik naq ha'. ¿Mi ma' nee naq i rub'an chi neenqajik nuhaa' ayu'? inki.
37Eh re' Felipe je' wili i xuq'or:
Neerub'an chi neenqajik ahaa' ayu' wila' nanimaj chu'nchel awánima i Jesucristo, inki reh.
Hoo', re' hin i nunimaj chi re' Jesucristo Rak'uun i Dios, inki.
38Eh re' i aj Etiopía xuq'or chi pa'ab'joq i rukareta. Eh kikab'cheel ruuk' i Felipe xiqajik pan kareta eh xiqajik qohoq panha'. Ar xqahteesjik ruhaa' ruum i Felipe.39Noq xi elik cho panha' kikab'cheel, re' Felipe xlahk'jik reje ruum i Ruxlab'al i QaJaaw. Re' winaq kapuun aj Etiopía ma' kota chik xril wach i Felipe, eh xasuq suq chik ruk'ux noq xuchop wo' chik reje rub'eeh.40Eh re' Felipe reh kopan tinamit chik Azoto wilik noq xrik'raaj. Ar xutoq'aa' reje ruq'orariik rib'iral i ak' k'uhb'aal. Eh xutus reje wach ruq'orariik chupaam taqe tinamit, korehtaal xooj k'oloq Cesarea. Re' noq xunimaj i Dios i Saulo
1Eh re' Saulo reh rixowaaj kiwach i kinimanik reh i QaJaaw, xuq'or kikanteesjiik. Eh, xooj ruq'o'reej i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij,2k'ih i huuj xupahqaaj reh, kojb'al ponoq riib' chupaam taqe paat inlooq'jik wii' Dios ar Damasco, reh kisik'ariik i kinimanik reh i ak' k'uhb'aal, chi winaq chi ixoq, naa naq ruk'amam reje pantz'ilom Jerusaleem.3Eh noq ach k'isiin ma' imponik pan tinamit Damasco i Saulo, chi ma' reht'al xqajik cho pan taxaaj jinaj i runimaal saqum xsuutjik riij ruum.4Eh xq'ehb'ik wach ak'al noq xrilow i saqum re' re'. Eh xrib'iraj jinaj i q'orik, xb'aan chaloq chi je' wili:
Saulo, Saulo ¿chihreet noq q'e' naawixowaaj nuwach? inki.
5Eh re' Saulo je' wili i xuq'or:
Jaaw, ¿awach i hat? inki.
Je' wili i xq'orarik reh:
Re' hin i Jesús i k'ahchi' awixowaam nuwach. Xa re' hat k'ahchi' aye'em awiib' chi ti' k'axik, je' rukab' i rub'an i b'ooyax, noq i ruyehq' i ju' i toq'b'al reh, inki.
6Eh re' Saulo xa nb'arb'otik chik ruum ruyo'jiik, je' wili i xuq'or:
Jaaw, ¿chib'ih inawaaj chi neenub'an? inki.
Eh je' wili i xuq'or i QaJaaw:
Wukteen johtoq, hiy, pan tinamit Damasco. Ar neen q'orarik aweh chib'ih i naa a'nam, i nuchjik.
7Eh re' taqe winaq ruch'ihil i Saulo, ma' k'isiin taxiyo'jik, ruum ti xkib'iraj i q'orik, xama' awach ta wo' jino'q ixkil wach.8Re' Saulo jumehq'iil xumol johtoq riib' wach ak'al eh noq xuteh naq chik inaq'wach, ma' x-ilwik ta chik k'isinoq. Xa xchoparik chik reje chi q'ab' kuum i ruch'ihil noq xkik'am reje pan tinamit Damasco.9Eh ixib' q'iij xwihik ar chi ma' nilwik ta chik, eh ma' xub'an ta ruwa' ruhaa'.
10Eh ar pan tinamit Damasco patim jinaj i winaq aj nimaneel, Ananías rub'ihnaal. Xuk'uhtaaj riib' i QaJaaw chuwach parusaq wiriik, je' wili xq'orarik reh:
Ananías i nuchjik.
Ayu' wilkiin, Jaaw, inki noq xchaq'wik.
11Eh re' QaJaaw je' wili i xuq'or reh:
Chayejaa' awiib', hiy chupaam i b'eeh, korik wach i b'ih. Eh parupaat i Judas neenapahqaaj i koq jinaj i winaq, Saulo rub'ihnaal, pan tinamit Tarso inchalik. Re' reh tiij i rub'an yu'naak.
12Eh xrilow chik awach parusaq wiriik, chi xat okik i koq ruuk' pampaat, eh xayeew aaq'ab' chinaah noq xrilow, reh chi nee wo' chik inteh inaq'wach, i nuchjik ruum i QaJaaw.
13Noq xrib'iraj i q'orik wili i Ananías, je' wili i xuq'or:
Jaaw, re' hin k'ih aaxik'utjanik weh chi re' winaq re' re', yohb'aal wach ti'kiil i rub'an keh i kinimanik aweh wilkeeb' Jerusaleem.
14Eh yu'naak xk'ulik iloq ayu' Damasco, xye'arik cho rajaawriik kuum taqe kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, reh chi naa ruk'amam taqe reje pantz'ilom chu'nchel i kiq'orik aab'ihnaal, inki.
15Eh re' QaJaaw je' wili i xuq'or reh i Ananías:
Hiy la', ruum re' winaq re' re' nusik'im chik wach i hin, reh chi naa ruq'orom wib'iral keh i tokoom tinamit, eh je' wo' keh taqe reey, je' wo' keh taqe aj Israel.
16Re' hin naa nuk'uhtaam reh taqe ma' k'isa ti' k'axik naa ruk'ulum, reh chi naa ruq'orom wib'iral, inki QaJaaw.
17Eh re' i Ananías xooj wo' hoq aha' wilik rupatal i Saulo, xokik i koq pampaat, eh xuyeew i q'ab' wach naah, je' wili i xuq'or reh:
Hermano Saulo, re' hin xirutaq'aaj chaawuuk' i QaJaaw Jesús, re' i xq'o'rinik chaaweh pamb'eeh noq chalik i na a'n. Re' reh xuq'or cho weh chi nee wo' chik ti ilwik, eh chi neenokik panawánima i Santolaj Uxlab'al, inki.
18Eh chi jumehq'iil, xa kitilik chik noq xi elik cho panaq'wach i Saulo i je' rutuhsaal riij kar, eh x-ilwik wo' chik, xwuktik johtoq, eh qahteesjik ruhaa'.19B'anooj-oq chik taqe re', ko ra'j xub'an ruwa' ruhaa' re' i Saulo, eh xk'ulik wo' chik i ransil. Eh xama' k'ih ta q'iij xwihik kuuk' i aj nimaneel patim taqe Damasco. Re' Saulo re' chik i ak' k'uhb'aal xtohq'ik ruq'orom Damasco
20Eh re' Saulo xanoq wo' xutoq'aa' rupuhkaam ruq'orariik keh i tinamit chupaam taqe paat inlooq'jik wii' i Dios chi re' Jesús xti korik chi Rak'uun i Dios.21Eh chu'nchel i ki-ib'irinik reh i ruq'or i Saulo insahchik kik'ux, je' wili inkiq'or:
¿Mi ma' re', re' i winaq wili imb'anik ti' k'axik keh i kiq'orik i rub'ihnaal i Jesús, ar Jerusaleem? ¿Mi ma' re' wo' re' reh xchalik chi kichopariik taqe wilkeeb' ayu' reh chi nee taqe ruq'asaj pan kiq'ab' i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij? inki taqe.
22Eh re' Saulo reh xa i ruchop chik ruk'ux chi k'uhb'alinik, eh xuq'or wo' hoq chi re' Jesús re' i Cristo. Ruuk' i re', i rusach kik'ux taqe i aj judío wilkeeb' Damasco. Re' Saulo xik'ik chi riij i naa naq rub'aan reh kuum i aj judío
23Eh wilik-oq chik q'iij rokiik ar Damasco i Saulo, re' taqe aj judío xkian jinaj wach kik'ux chi naa naq kikansam.24Chi q'iij chi aq'ab' inkuy-eej i Saulo chi chii' taqe i ru puertahiil i tinamit, ar naq naa kikansam pankik'ux. Eh re' reh xunab'eej aha' wilik i k'ahchi' kikapaam chi riij.25Eh xkilow chi je' re' i aj nimaneel, xkixit' pan jinaj nimlaj chakach i Saulo, chaq'ab' xkiqasaj qohoq chi juntar i tz'aq koralimaj wii' riij i tinamit. Xa je' chik re' noq xik'ik chi riij i rukimiik i Saulo. Re' noq wilik chik i Saulo Jerusaleem
26Noq xponik i Saulo Jerusaleem, xraaj naq rukojom riib' chi kixilak i aj nimaneel. Xa re' la', re' keh ma' k'isiin ta nkiyohleej wach, ruum ma' nkinimaj taj chi aj nimaneel chik i Saulo.27Eh re' i Bernabé reh xuk'am reje i Saulo, xponik rukoj chikiwach taqe aj tahqaneel. Xuk'utjaaj keh nik' wach noq xrilow cho wach i QaJaaw Jesucristo parub'ehel i Damasco, eh chi xq'orob'jik cho ruum i QaJaaw Jesucristo. Xuk'utjaaj wo' keh chi re' Saulo ma' xyo'jik ta chuq'orariik rib'iral i Jesús ar Damasco.28Re' Saulo xkahnik Jerusaleem, kuuk' aj nimaneel, ma' inyo'jik taj k'ul inooj chuq'orariik rib'iral i QaJaaw.29Eh xub'an cho ruk'utaaj, xkiwech'uj kiib' kuuk' taqe aj judío kiq'orik pan griego. Ruum i re', xkaaj naq kikansam i Saulo taqe i aj judío.30Noq xkib'iraj taqe hermano chi naa naq kikansam, xkik'am reje Cesarea, eh chi riij i re', xkitaq'aaj wo' chik reje Tarso.
31Eh re' taqe aj nimaneel wilkeeb' Judea, Galilea, Samaria suq laj k'acharik chik inki a'n Re' keh reh reh rukowjiik kik'ux chi nimanik, eh inkiyohleej wach i QaJaaw, k'ahchi' kitahmiik, ruuk' i kitoob'jiik imb'aan ruum i Santolaj Uxlab'al. Re' noq xk'achreesjik i Eneas ruum i Pedro
32Eh re' Pedro xponik, rula'eej taqe aj nimaneel wilkeeb' xa aha' yuuq', xponik wo' rula'eej taqe aj nimaneel wilkeeb' pank'isa tinamit Lida.33Ar xponik rureq jinaj i winaq, Eneas rub'ihnaal, sikrinaq chu'nchel i ruti'jolal waxiqiib' haab' b'ila' ruqajiik wach yokaab' ruum i yab'ilaal re' re'.34Eh re' Pedro je' wili i xuq'or reh:
Eneas, re' Jesucristo naa ruk'achrisaniik aweh yu'naak. Wukteen johtoq, chamol wach ayokaab', inki, eh xkowjik, xpa'lojik wo' johtoq.
35Eh chikuncheel i patineel wilkeeb' Lida, i wilkeeb' Sarón, xkilow nik' wach noq xpa'lojik johtoq i Eneas, ruum i re' xkinimaj i QaJaaw. Xk'aach wo' chik ruka'peech i Dorcas
36Eh ar Jope patim jinaj ixoq aj nimaneel, Tabita rub'ihnaal, eh Dorcas inkiq'or reh pan griego. Re' ixoq re' re' holohik taqe i runa'ojb'al i rub'an, eh i ruyeew ruk'ux chi ruye'ariik chib'ih keh i neb'aa'.37Eh chupaam taqe i q'iij re' re', xqajik chi yab'ilaal i Dorcas xkimik, eh xkitineej, xkik'am johtoq nah paat, eh ar xkiyeew pan jinaj rujuntaas paam i paat.38Re' Jope ma' najt ta kixilak ruuk' i Lida, re' wilik cho wii' i Pedro. Eh noq xkib'iraj i aj nimaneel chi ar wilik i Pedro ki'ib' i winaq xkitaq'aaj chuk'amariik je' wili i xkiq'or reje: Chub'an otob'il, chaloq tii quuk' ayu' chi jumehq'iil, inki taqe reje.
39Eh re' i Pedro, xooj wo' chikiij i ki'ib' chi taqareel. Eh noq xponik ar, xkik'am johtoq nah ka'ch'iht paat aha' kituch'aam wii' i kamnaq. Re' taqe ixoq kamnaq kib'ahiil xkimol i koq kiib' chi junsuut i Pedro, oq'ik inki a'n xkik'uhtaaj reh i kiso' sihimaj ruum i Dorcas, re' i yej-amaj keh noq ko k'achlik chaloq.40Re' Pedro xresaj taqe cho ar i kicha'jinik reh, xuxuk'aa' qohoq riib', xub'an rutiij chinaah, xutz'ehtaaj qohoq i kamnaq, je' wili i xuq'or reh: Tabita, wukteen johtoq inki.
Eh re' ixoq xuteh inaq'wach xrilow chi re' Pedro inq'orinik reh, xutzunaa' johtoq riib'.
41Re' Pedro xuchop chi q'ab' ixoq xupab'aa' johtoq. Jumehq'iil xuyuq'eej taqe reje i aj nimaneel kuch'ihil taqe ixoq kamnaq kib'ahiil, k'achlik chik wach noq xuq'asaj keh.42Eh chu'nchel i wilkeeb' Jope xkib'iraj i xub'an i Pedro. Ruum i re', ma' k'isiin taqe i xinimanik reh i QaJaaw.43Re' Pedro k'ih q'iij xkahnik ar Jope, eh parupaat i Simón aj yej-an tz'uhuum xub'an rupatal. Re' Pedro xooj k'oloq ruuk' i Cornelio
1Eh jinaj i winaq, Cornelio rub'ihnaal, patim Cesarea, kajaaw i juntuhb' chi soldado, aj Italia i rub'ihnaal.2Re' Cornelio ruyeew ruk'ux chulooq'jiik i Dios, ruch'ihil taqe awach reh parupaat. Eh ma' k'isa tumiin i rusiij keh aj judío chi toob'al keh, eliik i rub'an i rutiij chuwach i Dios.3Junriim, je' naa chik ixib'ora ree ruqajiik i q'iij, re' Cornelio parusaq wiriik xrilow wach chi korik jinaj i ruánjel i Dios xokik i koq aha' wilik cho wii' i reh, je' wili i xq'orarik reh:
Cornelio i nuchjik.
4Eh re' Cornelio xakow chik xutz'ehtaaj i ánjel. Eh ruuk' yo'jik xupech'uj reh chi je' wili:
Jaaw, ¿chib'ih jariik inawaaj? inki.
Re' ánjel je' wili i xuq'or:
Re' Dios xrib'iraj chik taqe atiij, eh q'e' xponik chuwach i kitoob'jiik taqe neb'aa' i na a'n.
5Je' re' noq yu'naak cha taq'aaj reje jino'q awaj taqareel ar Jope, reh chi nee ruk'am chaaweh i Simón, Pedro i rukab' b'ih.6Re' reh ar wilik rupatal parupaat i ruch Simón, re' i aj yej-an tz'uhuum, ar patim ma' najt ta i koq chi chii' palaw, i nuchjik noq xrilow.
7Eh noq xelik reje i ánjel xq'o'rinik reh, re' Cornelio xuyuq'eej reje ki'ib' keh i raj kamanoom ruch'ihil jinaj i soldado i runimaj i Dios chi korik, eh reht'al chi korik wach ruk'ux.8Eh ruk'uhtjaam-oq chik keh chu'nchel i xq'orarik reh parusaq wiriik, xutaq'aaj taqe reje pan tinamit Jope.
9Eh chi junwaar, je' naa chik k'isiin ma' kab'lajora i q'iij, noq ojik inki a'n reje pamb'eeh taqe aj taqareel re' re' ach-oq k'isiin ma' kiokik i koq Jope, re' Pedro xjohtik johtoq chi tiij kochinaah i paat.10Re' reh xa nuhmik naq chik, xa panchii' ta naq chik wilik i wi'k paruk'ux. Eh noq kok'ahchi' cho rukorb'eesjiik i k'uxb'al ruwa', je' wili i xrilow wach parusaq wiriik:11K'ahchi' rutehiik chii' i taxaaj noq xrilow. Eh ar xelik chaloq i je' cho junsahl chi nimlaj itz'ihy, qajik i rub'an cho wach ak'al, chopolkeeb' chi k'ahaam i kijib' chi rutz'u'kaal.12Eh chuwach i itz'ihy re' re', k'ih b'uhr wach chikop wilkeeb' ar: Wilik taqe i kijib' kooq, wilik taqe i kijukem kiib' noq kib'ehik, wilik taqe tz'ikin kirupinik.13Eh re' Pedro jinaj i q'orik xrib'iraj, je' wili i xuq'or:
Pedro, hiy cha kansaj taqe chikop re' re' eh neenak'ux aweh, i nuchjik.
14Re' i Pedro, je' wili i xuq'or:
Jaaw, ma' chih taj ruum re' hin ma' jank'al ta q'iij i nuk'ux weh taqe i ch'uwa' wach, inki.
15Eh je' wo' chik wili i xq'orarik cho reh ruum i q'orik xrib'iraj:
Aha' wilik i rutz'ajam chik wach i Dios, maa q'or chi ch'uwa' wach, i nuchjik.
16Re' wili oxpech xq'orarik cho reh. Chi riij i re', xjohteesjik wo' chik johtoq pan taxaaj i nimlaj itz'ihy noq xrilow.17Re' Pedro ma' rureq ta chi riij chib'ih raaj ruq'orom i xrilow parusaq wiriik. Eh xakok'ahchi' wo' rukapaam riij noq kipa'iwanik ponoq chii' ru puertahiil i paat taqe raj taqareel i Cornelio. Re' keh xkipahqaaj aha' rupaat i Simón aj yej-an tz'uhuum.18Noq xi ponik ar, xkipech'uj i koq mi ar wilik rupatal jinaj i winaq, Simón rub'ihnaal, eh Pedro i rukab' b'ih.
19Xa kok'ahchi' wo' rusik'im chi riij i Pedro i kore' xk'uhtjik reh, je' wili i xq'orarik reh ruum i Santolaj Uxlab'al: Pedro Ixib' i winaq k'ahchi' kisik'wik aweh.20Wukteen, tiqajoq qohoq, hiy chikiij mat kapeb'ik, ruum nuq'oral i hin chi xat chalik kisik', inki.
21Eh re' Pedro xqajik wo' chaloq chinaah i paat eh ruk'ulwaach taqe i winaq re' re', je' wili i xuq'or keh:
Ayu' wilkiin re' hin taq i k'ahchi' kiin asik'im maje'. ¿Chib'ih naq inche jariik taq kinawaaj wii'? inki keh.
22Re' keh je' wili xkiq'or:
Re' hoj xoj rutaq'aaj cho chak'amariik i kajaaw soldado, Cornelio rub'ihnaal, xti ruyeew ruk'ux chulooq'jiik i Dios, q'e' inajawjik wach kuum chu'nchel aj judío. Eh jinaj i ruánjel i Dios xq'orik reh parusaq wiriik chi naa kaat ruyuq'eem parupaat, reh chi neerib'iraj i neenaq'or ree hat, inki taqe.
23Re' Pedro i xukoj taqe i koq pampaat, ar xi wirik jinaj aq'ab'. Eh chi junwaar, xooj haa' i Pedro chikiij taqe aj taqareel re' re'. Wilik wo' taqe aj nimaneel re' ruuk' taqe patim Jope xiooj haa' chi riij i Pedro pan tinamit Cesarea.
24Eh chi junwaar xiooj k'oloq pan tinamit Cesarea, re' i uy-imaj wii' i Pedro ruum i Cornelio. Ma' k'isiin i awach reh rumolom kiwach parupaat, eh wilik taqe i xti naah ramigo xuyuq'eej ruuk'.25Noq xooj k'oloq i Pedro chii' paat, xelik chaloq i Cornelio chuk'ulariik, eh xuxuk'aa' qohoq riib' chuwach reh naq i ruye'ariik ruloq'il i Pedro.26Eh je' wili i xuq'or reh:
Maaxuk'aa' awiib' chi nuwach, tipaa' johtoq re' hin xa hin wo' winaq, inki.
27Eh noq k'utaaj i rub'an ruuk' i Cornelio i Pedro, xokik i koq pampaat ma' k'isiin i tinamit kimolom kiib' xponik taqe rureq ar.28Eh re' Pedro je' wili xuq'or keh:
Re' taq i hat aweht'al taq chi re' najtir k'uhb'aal ma' ruyeew ta q'ab' chi re' jino'q i aj Judío neerub'an ruk'utaaj kuuk' i ma' re' ta rutinamitaal, eh chi neenooj chi rula'jiik. Xa re' la', re' hin xuq'or weh i Dios panusaq wiriik chi ma' awach taj i naa nuq'orom chi ch'uwa' wach.
29Ruum aj re', noq xponik nuk'amariik, xin chalik chi jumehq'iil. Re' hin inwaaj naq nunab'eem chib'ih jariik taq kinayuq'eej wii', inki.
30Eh re' i Cornelio, je' wili i xuq'or ree Pedro:
Kijib' q'iij yu'naak, je' yu' ora, wilkiin ayu' panupaat tiij i nub'an reh i ruqajiik i q'iij, chi ma' nub'anam ta nuwa' nuhaa'. Xwilow panusaq wiriik chi xupab'aa' riib' chi nuwach jinaj i winaq xan saqumanik chik wach i ruso'.
31Eh je' wili i xuq'or weh: Re' hat Cornelio, xrib'iraj chik aatiij i Dios, eh xk'ulik paruk'ux i kitoob'jiik taqe neb'aa' i na a'n.32Chataq'aaj reje awaj taqareel Jope, reh chi nee ruk'am chaaweh Simón, Pedro i rukab' b'ih. Ar patal i rub'an parupaat i ruch Simón, aj yej-an tz'uhuum, ar patim ma' najt ta chii' palaw. Noq neenk'u'loq, neeruch'ob' rub'ehel aweh chib'ih i naa a'nam, inki weh.33Je' re' noq, re' hin xnutaq'aaj asik'ariik chi jumehq'iil atoob' naak i hat xat chalik wo' hoq. Yu'naak i hoj chiquncheel wilkooj ayu' chuwach i Dios, inqaaj qib'iram cha q'or qeh chu'nchel xuq'or aweh i QaJaaw, inki Cornelio reh i Pedro.
34Re' Pedro xutoq'aa' rub'anam ruk'utaaj kuuk' i wilkeeb' parupaat i Cornelio, je' wili i xuq'or keh:
Yu'naak i hin xti nureq chi riij chi re' Dios ma' awach taj i tokoom rilariik i rub'an.
35Irukoj la' taqe chi rak'uun rixq'uun xa aha' pantaq nimaq tinamit i kiye'wik ruloq'il, eh inki a'n i holohik laj na'ojb'al imponik chuwach i reh.36Re' Dios xuq'oreej taqe chaloq i kiih kimaam i aj Israel xuq'or cho rib'iral i ak' k'uhb'aal inye'wik suq kiil k'uxliis ruuk' chii' i Jesucristo. Re' i wilik rajaawriik chikinaah chu'nchel i tinamit.37Re' taq i hat aweht'al taq chib'ih jariik i xk'ularik chupaam chu'nchel i ruyuq'ul i Judea ar tohq'ik reje Galilea, re' noq xuq'or i Juan chi koruman chi naa ruqajiik ruhaa' i ju'jun.38Eh chi re' Dios xye'wik reh i rajaawriik i Santolaj Uxlab'al i Jesús aj Nazaret. Eh chi xub'an i otob'il i Jesús noq xwihik ayu' wach ak'al, xuk'achrisaj chu'nchel i wilkeeb' panti' k'axik ruum i aj Yahm. Je' re' xub'an, ruum re' Dios wilik ruuk'.39Eh re' hoj ti xqilow cho ruuk' naq'qawach chu'nchel i otob'il xub'an i Jesús ar paruyuq'ul i Judea, eh ar Jerusaleem. Rub'anam-oq chik taqe re', xkit'uyaa' wach jinaj kuruus kanteesb'al reh.40Eh re' i Dios xruksaj wo' chik chaloq chi k'achlik wach paroox q'iij, eh xuyeew q'ab' reh chi xuk'uhtaaj wo' chik riib' qeh i hoj.41Xa re' la' ma' xuk'uhtaaj ta chik riib' keh chu'nchel i tinamit xa qeh chik i hoj xuk'uhtaaj riib', re' i rusik'im cho qawach i Dios pampeet, chi hoj q'orol reh taqe i xub'an. Eh xqa a'n wo' chik qawa' qahaa' ruuk' noq wuktinaq chik chaloq ruka'peech.42Eh re' wo' Jesús xtaaq'anik qeh chuq'orariik rib'iral keh i tinamit chi re' Dios xpaab'anik cho reh chi Q'atal Q'orik chikinaah taqe k'achalkeeb', je' wo' chikinaah taqe kamnaq.43Eh chu'nchel i jalal ruq'oral i Dios ik'inaq taqe chaloq kiq'orom wo' cho rib'iral i chi awach i naakinimaniik reh i Jesús, parub'ihnaal i reh naakik'ulum i kuyb'al kimahk, inki Pedro. Re' i Santolaj Uxlab'al xye'arik cho keh i ma' re' ta taqe aj judío
44Eh noq k'ahchi' chi q'orik i Pedro, xqajik chaloq i Santolaj Uxlab'al chikinaah taqe i ki-ib'irinik reh i k'uhb'aal k'ahchi' ruq'orom.45Eh re' taqe aj nimaneel xi chalik chi riij i Pedro, i re' ruuk' taqe i konkinimaj i kik'uhb'aal i aj judío, q'e' xsahchik kik'ux noq xkilow chi xye'arik wo' cho keh i Santolaj Uxlab'al ruum i Dios i ma' re' ta taqe aj judío.46Q'e' xsahchik kik'ux ruum xkib'iraj chi pan tokoom chik q'orik kiq'orik i ma' re' ta taqe aj judío, eh k'ahchi' kiye'em ruloq'il i Dios.47Eh re' Pedro je' wili i xuq'or keh i ruch'ihil:
Re' taqe qas qachaaq' wili neerub'an chi neenqajik kihaa' ma' ruk'ul ta chi awach nee nq'orik reh chi ma' chih taj, ruum xkik'ul chik pan kánima i Santolaj Uxlab'al je' rukab' noq xqak'ul chaloq i hoj, inki.
48Eh xuq'or keh chi naa ruqajiik kihaa' chi kunchelaal parub'ihnaal i Jesucristo. Chi riij i re', xkipahqaaj kikuyariik ree Pedro chi kahnoq pee chik jarub'-oq q'iij kuuk' ar. Re' xk'ulik ruq'or i Pedro keh i aj nimaneel wilkeeb' Jerusaleem
1Re' taqe aj tahqaneel eh je' wo' taqe aj nimaneel wilkeeb' Judea xkib'iraj rib'iral chi wilik taqe i ma' re' ta aj judío xkinimaj i ruk'uhb'aal i Dios.2Eh noq xsutinik wo' chik cho Jerusaleem i Pedro, xtohq'ik ruwech'ijiik kuum inkinimaj i chi koruman chi npoch'arik naah i k'achab',3eh xkipech'uj reh chi je' wili:
¿Chaaj reet noq xat ponik cho chi kula'jiik i ma' re' ta taqe ruuk' i hoj, eh xa a'n inche awa' ahaa' kuuk'? inki taqe.
4Eh re' Pedro, ko paraa' pari'sil xutus wach ruq'orariik keh taqe i xrilow i xponik rub'an, je' wili i xuq'or keh:
5Eh noq wilkiin ar Jope, noq tiij i nub'an, je' wili i xuk'uhtaaj riib' weh panusaq wiriik: Xwilow chik inche wach jinaj i nimlaj itz'ihy b'ak'alkeeb' i pantaq rutz'u'kaal, eh pant'uylik xqajik cho pan taxaaj, xk'ulik qohoq ma' najt ta wuuk'.6Eh noq xwilow chikop taqe i wilkeeb' chupaam: Wilik i kijib' kooq, wilik i josq'laj chikop, wilik i xa kijukem kiib' noq kib'ehik, wilik tz'ikin kirupinik.7Eh xrib'iraj jinaj i q'orik xb'aan chaloq, je' wili i xuq'or cho weh: Pedro, hiy cha kansaj taqe chikop re' re', eh chak'ux aweh, inki.8Re' hin je' wili i xnuq'or: Jaaw, ma' chih taj ruum re' hin ma' jank'al ta i nuk'ux weh i taqe i ch'uwa' kiwach ruum ma' ruk'ul ta chi weh kinki.9Eh re' xq'orinik weh, je' wo' chik wili i xuq'or cho weh: Aha' wilik taqe i rutz'ajam wach i Dios, ma' q'or i hat chi ch'uwa' wach, inki weh.10Re' wili oxpech xq'orarik cho weh. Eh chi riij i re', xjohteesjik wo' chik johtoq pan taxaaj i nimlaj itz'ihy ruch'ihil taqe wilkeeb' chupaam.11Eh chupaam i jumehq' re' re', xiooj k'oloq ixib' chi winaq ruuk' i paat wilkooj wii', kopan tinamit Cesarea xitaq'ab'jik chaloq chi nuk'amariik.12Eh re' Santolaj Uxlab'al xuq'or cho weh chi naawojiik chikiij chi ma' kiib' ta nuk'ux. Eh xinooj wo' hoq, xiooj wo' chi wiij i waqiib' chi hermano wili. Eh xojokik i koq chupaam i rupaat jinaj i winaq, Cornelio rub'ihnaal.13Re' reh xuk'utjaaj qeh nik' wach noq xril wach parusaq wiriik jinaj i ánjel ar parupaat xupab'aa' riib' chuwach, je' b'ila' wili i xq'orarik reh: Chataq'aaj reje awaj taqareel ar Jope, reh chi nenooj ruk'am aweh Simón, Pedro i rukab' b'ih.14Re' reh nee ruq'or rukorkiil aweh nik' wach noq neenako'leej awiib' i hat, eh je' wo' taqe awach aweh panapaat, i nuchjik.15Eh xa kore' wo' naq xnutoq'aa' ruq'orariik keh i ruq'oral i Dios, xqajik cho chikinaah i Santolaj Uxlab'al, je' wo' rukab' noq xqajik cho chi qanaah i hoj pampeet.16Re' hin xk'ulik cho panuk'ux i ruq'orom cho qeh i QaJaaw Jesucristo chi je' wili: Xti korik chi re' Juan xub'an i qasanik ha' xa ruuk' ha', raaj taq i hat naa ruqahteesjiik taq ahaa' ruuk' i Santolaj Uxlab'al, inki.17Ma' xta reet i xub'an i Dios chi je' re'. Wila' re' reh xye'wik cho keh i ma' re' ta taqe aj judío i Santolaj Uxlab'al je' rukab' noq xuyeew cho qee hoj i qohnimanik reh i QaJaaw Jesucristo, ¿chib'ih chik wajaawriik re' hin chi neenutoq'aa' nuq'atam wach i Dios? inki Pedro.
18Noq xkib'iraj chi je' re' taqe hermano ma' xta chik xkiq'or, xkiloq'ej la' i Dios, je' wili i xkiq'or:
Xti korik wo' chi re' Dios xye'wik q'ab' keh i ma' re' ta taqe aj judío chi naa kiyot'om i kik'ux chi riij i kimahk reh chi naa kireqem i juneliik k'acharik inki taqe. Re' taqe komoon aj nimaneel ar Antioquía
19Eh noq kansamaj chik i Esteban, xtohq'ik rixowjiik kiwach taqe aj nimaneel. Ruum i re' wilik taqe i xkimol reje chi elik pantaq tokoom tinamit. Wilik i xiooj, Fenicia, Chipre, Antioquía. Eh chupaam taqe i tinamit re' re', xa keh taqe aj judío xkiq'or i ak' k'uhb'aal, ma' xkiq'or ta reh taqe i ma' re' ta aj judío.20Wilik la' taqe i aj nimaneel re' ruuk' taqe aj Chipre re' ruuk' taqe aj Cirene xiooj k'oloq Antioquía. Re' keh ar xkitoq'aa' kiq'orom rib'iral keh i ma' re' ta taqe aj judío i ak' k'uhb'aal, re' i xk'ulik ruq'or i QaJaaw Jesús.21Re' QaJaaw xye'wik kajaawriik chuq'orariik i ak' k'uhb'aal, ma' k'isiin i xkinimaj, eh xkiq'asaj kiib' reh i QaJaaw.
22Noq xponik rib'iral pan kixikin taqe komoon aj nimaneel wilkeeb' Jerusaleem i k'ahchi' kianam ponoq ar taqe aj nimaneel, xkitaq'aaj reje i Bernabé chi kito'ariik ar Antioquía.23Noq xooj k'oloq ar, ma' k'isiin ta xsuuqb'ik ruk'ux noq xrilow chi k'ahchi' cho kitoob'jiik taqe ak' aj nimaneel ruum i Dios. Re' Bernabé xuk'uhb'alej taqe, xuyeew ruman rukowiil kik'ux chunimjiik i QaJaaw.24Re' Bernabé atoob' wach ruk'ux, wilik ruuk' i Santolaj Uxlab'al, eh i ruyeew ruk'ux chi korik. Eh ma' k'isiin i xkinimaj i QaJaaw chuwach.
25Rub'anam-oq chik kahnoq i wili i Bernabé, xooj pan tinamit Tarso chusik'ariik i Saulo.26Eh noq xureq, xuk'am cho chi riij Antioquía. Manlik jinaj haab' xi wihik ar kuuk' i aj nimaneel, eh ar xkik'uhtaaj i ruq'oral i Dios keh i ruk'ihaal tinamit. Chupaam taqe q'iij re' re', ar Antioquía xtohq'ik reje ruq'orariik keh i aj nimaneel chi manlik raj nimaneel i Cristo chik i kib'ihnaal.
27Chupaam taqe q'iij re' re', wilik i jalal ruq'oral i Dios xi chalik Jerusaleem xiooj k'oloq ar Antioquía.28Eh noq kimolom kiib' i aj nimaneel, xupab'aa' johtoq riib' chikiwach i winaq, Agabo rub'ihnaal, jinaj keh i jalal ruq'oral i Dios, xuq'or keh ruuk' i rajaawriik i Santolaj Uxlab'al chi naa ruwihiik i runimaal wi'jaleel chupaam taqe i tinamit re' re' ixk'ularik noq wilik chi ajaab'esil i Claudio.29Eh noq xb'aan i wi'jaleel, re' taqe aj nimaneel wilkeeb' Antioquía xkichop kik'ux chi xkitaq'aaj reje toob'al keh i aj nimaneel patim taqe Judea, re' q'oreel nik' k'ihaal ixki a'n ruye'ariik chi kiju'junaal.30Eh re' Bernabé, re' Saulo xi k'amwik reje reh i lemóxna, xponik kiq'asaj pan kiq'ab' taqe i k'amal kib'eeh i aj nimaneel wilkeeb' ar Judea. Re' rukanteesjiik i Jacobo, eh re' rukojariik pantz'ilom i Pedro
1Chupaam taqe q'iij re' re', wilik taqe aj nimaneel xtohq'ik rub'aan ti' k'axik keh ruum i reey Herodes.2Eh jinaj i xutaq'aaj rukanteesjiik ruuk' q'aslaj ch'ihch' re' Jacobo, i ras i Juan.3Eh noq xrilow i Herodes chi xponik chikiwach i aj judío ikaansanik xub'an, re' chik i Pedro xutaq'aaj ruchopariik. Re' wili re' xk'ularik noq xkian i ninq'iij noq ink'uxarik i kaxlanwi'k ma' xta ch'amb'eesb'al reh.4Eh re' Pedro, xtaq'ab'jik pantz'ilom ruum i Herodes ar xcha'jaljik kuum i kajch'uq chi soldado, kajkaj chi kiwii' noq kiokik chucha'jaljiik. Re' Herodes xukapaaj naq chi naa ruq'atam i q'orik chinaah i Pedro chikiwach i ruk'ihaal tinamit noq naa rik'iik i runinq'ijiik i elik chaloq Egipto.5Re' Pedro k'ahchi' i koq rucha'jaljiik pantz'ilom. Eh re' taqe aj nimaneel keh xa chayeew chik tiij inki a'n chuwach i Dios chi riij i Pedro. Re' Dios xresaj cho pantz'ilom i Pedro
6Eh noq re' Herodes xa eqal naq chik i ruq'at i q'orik chinaah i Pedro chikiwach i tinamit, re' Pedro ki'ib' i karena b'ak'lik wii' wach suq ruwiriik pankiyejaal i ki'ib' chi soldado cha'jen reh. Eh re' kik'u'liil taqe i soldado kicha'jeem i koq i chi chii' i tz'ilom.7Eh chi jumehq'iil, xokik i koq jinaj i ruánjel i QaJaaw, xan saqumanik chik paam i tz'ilom xub'an. Re' ánjel re' re' xutz'a'j i koq i panjojol i Pedro, xruksaj, je' wili i xuq'or reh: Wukteen chi jumehq'iil inki, noq xuq'or chi je' re', kichejiwanik iloq karena chi q'ab' i Pedro.8Eh re' ánjel je' wo' chik wili i xuq'or reh i Pedro: Chakoj aso', chab'ak' axijab', inki. Je' wo' re' xub'an i Pedro, chab'ur awiib' chupaam aab'urb'aal, eh nee kinatahqeej reje, i nuchjik.
9Re' Pedro xutahqeej wo' chaloq i ánjel. Xa re' la' ma' rureq ta chi riij mi korik oon ma' korik taj i k'ahchi' rub'aan ruuk' xa parusaq wiriik k'ahchi' rilom paruk'ux.10Eh i rilow xi-ik'ik reje chikiwach i soldado wilkeeb' chi cha'jinik, xi ponik ruuk' i puerta ch'ihch' wilik reje pan elb'aal reh i tinamit, xaxteh reje chi rutkeel. Eh xi elik reje pantz'ilom, eh xa jinaj chik xilak b'eeh xib'ehik reje, re' i ánjel xukanaa' kahnoq i Pedro.
11Chupaam i jumehq' re' re', xureq chi riij i Pedro aha' wilik i xb'aan reh, je' wili i xuq'or paruk'ux: Yu'naak aj re' xnureq chi riij chi korik chi re' QaJaaw xutaq'aaj chaloq i ruánjel chi nuko'ljiik chuwach i Herodes, eh je' wo' chikiwach taqe aj judío ruuk' chu'nchel inkaaj naq kianam weh, inki.
12Noq xukoj rehtaal i Pedro chi ma' pantz'ilom ta chik wilik, xooj parupaat i María, re' rutuut i Juan, Marcos i rukab' b'ih, re' i kimolom wii' kiib' i ruk'ihaal aj nimaneel tiij inki a'n13Eh re' Pedro xuq'oj i koq wach i puerta re' wilik reje wach b'eeh. Eh jinaj i q'ahxoq, Rode rub'ihnaal, xelik chaloq chi rilariik awach i xooj k'oloq.14Noq xunab'eej wach i ruq'oral i Pedro i Rode, ruum i rusuqkiil ruk'ux, ma' re' ta chik rutehariik i puerta xub'an rajimam la' riib' xsutinik i koq pampaat chuq'orariik chi re' Pedro k'ahchi' ruq'ojwiik i koq wach i puerta.15Re' keh je' wili i xkiq'or reh i Rode:
Hat naa ahqaal ma' re' tee Pedro inab'iraj, inki taqe.
Re' hin ti korik taq i nuq'or aweh chi re' reh, inki.
Ma' re' taj i reh, re' naak i ránjel rut'iosil, inab'iraj inki taqe.
16Eh re' Pedro reh xa chayeew chik i koq ruq'ojariik wach i puerta i rub'an. Eh noq xkiteh reh, inkilow re' wo' hoq i Pedro, ruuk' i re', ma' k'isiin ta xiyo'jik.17Eh re' reh, xa ruuk' q'ab' xuk'uhtaaj keh chi makiq'orik chik, eh xuk'utjaaj keh nik' wach noq x-ehtesjik cho pantz'ilom ruum i QaJaaw. Eh je' wili xuq'or keh:
Re' i xnuk'ul wili, chak'utjaaj taq reh i Jacobo, je' wo' keh taqe i quch aj nimaneel, inki.
Chi riij i re', xelik reje kuuk' xooj pan tokoom ye'aab'.
18Noq xsaq'ik, xak'ul chik kiooj pantz'ilom taqe soldado chusik'ariik i Pedro, ruum ma' keht'al taj nik' wach noq xelik reje chikiwach.19Re' Herodes xutaq'aaj rusik'ariik i Pedro, ma' ha' ta chik xreqarik. Ruum i re', xukoj pankinaah taqe cha'jen tz'ilom chi re' keh xiesanik reje reh, xutaq'aaj kikanteesjiik. Eh re' i Herodes, xelik reje paruyuq'ul i Judea xooj chi patinik Cesarea. Re' rukimiik i Herodes
20Eh re' i Herodes kaqrinaq kuuk' taqe aj Tiro, i aj Sidón. Eh re' keh xi chalik pankomonil chuq'orob'jiik i reey Herodes, xkich'ub'isaj wach ruk'ux i Blasto, jinaj winaq nim wach rukamaj to'ool ree reey. Eh re' reh xq'orik i koq chikiij chuwach i Herodes, reh chi nee wo' chik inkik'am kiib' pansuqkiil k'uxliis. Ruum paruyuq'ul i reey re' re' inchalik i k'uxumb'al keh.21Re' Herodes xupab'aa' ruq'ijil keh noq naa rub'anam ruk'utaaj kuuk'. Eh noq xureq i ruq'ijil, xukoj i ru holohik laj so' chi reey, eh xutzunaa' cho riib' paruye'aab'.22Re' taqe tinamit xtohq'ik kik'erem kichii', je' wili i xkiq'or: Re' i q'orik i rub'an wili ma' re' ta jino'q winaq, re' la' ruuk' taqe dios inki taqe.23Xa chupaam i jumehq' re' re', jinaj i ruánjel i QaJaaw xk'ulik kojwoq ruyab'ilaal i Herodes, ruum ma' xuyeew ta ruloq'il i Dios, eh haah xk'uxwik reh i ruti'jolal ruum i re', xkimik.
24Eh re' taqe i aj nimaneel xiooj chi q'orariik i ruk'uhb'aal i Dios, chupaam taqe i ye'aab' re' re'.
25Noq xkikohlaaj i rukamaj i Dios ar Jerusaleem i Bernabé ruch'ihil i Saulo, xi sutinik wo' chik reje Antioquía, xkik'am reje haa' chikiij i Juan eh Marcos i rukab' b'ih. Re' Bernabé, eh re' Saulo xkitoq'aa' ruq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios
1Eh chi kixilak taqe i aj nimaneel ar Antioquía, xi wihik chaloq taqe i jalal ruq'oral i Dios, taqe i aj tijoom, je' wili i kib'ihnaal: Bernabé, Simón, i q'eq ruti'jolal inkiq'or reh, Lucio aj Cirene, Manaen, i junk'iih cho ruuk' i Herodes i xwihik chi ajaab'esil ar Galilea, eh re' i Saulo.2Eh noq loq'inik inki a'n chi ma' kianam ta kiwa', je' wili xq'orarik keh ruum i Santolaj Uxlab'al: Chawesaj taq iloq weh pareh i Bernabé ruch'ihil i Saulo, reh chi neenkian i kamanik nuyuq'eem taqe wii', inki.
3Eh noq kianam chik kitiij chi ma' kianam ta kiwa', xkiyeew i kiq'ab' chinaah i Bernabé, chinaah i Saulo, eh xkitaq'aaj taqe reje chi kamanik. Re' taqe i kiib' chi aj tahqaneel xi ponik chupaam i ye'aab' Chipre
4Re' Bernabé, eh re' Saulo, re' Santolaj Uxlab'al xk'amwik reje kib'eeh noq xiooj pan tinamit Seleucia. Eh ar xi okik reje pan barco, noq xiooj, Chipre.5Noq xi ponik Salamina chi chii' palaw i kik'ulik so'ljoq wii' i barco, re' keh xi okik i koq chupaam taqe i paat inkiloq'ej wii' i Dios taqe i aj judío. Ar xkiq'or i ruk'uhb'aal i Dios. Re' haa' i Juan chi kito'ariik.
6Eh xkiq'or reje i ruk'uhb'aal i Dios chupaam chu'nchel i ye'aab' sutimaj riij chi palaw, eh xi ponik Pafos. Ar xkireq jinaj i winaq aj Judío aj war, Barjesús rub'ihnaal, i rukoj riib' chi jalal ruq'oral i Dios.7Re' aj war re' re' wilik i koq ruuk' ajaab'ees, Sergio Paulo rub'ihnaal. Re' reh wilik runa'ojb'al, xutaq'aaj kik'amariik i kiib' chi aj tahqaneel, re' Bernabé ruch'ihil i Saulo, ruum iraaj rib'iram reh i ruk'uhb'aal i Dios.8Re' aj war re' re', Elimas rub'ihnaal pan griego, xuq'il naq taqe i aj tahqaneel paruk'ux, re' naq xraaj i reh chi ma' xunimaj ta naq i Dios i ajaab'ees re' re'.9Eh re' Saulo, Pablo wo' chik inkiq'or reh, xti wilik ruuk' i Santolaj Uxlab'al chi manlik. Xa kow chik i rutz'ehtaaj i panaq'wach i aj war re' re',10eh je' wili xuq'or reh:
Re' hat, xa hat jot'ool, nujinaq chi yiib' wach na'ojb'al paam awánima hat rak'uun i aj yahm hat ixowan wach chu'nchel i korik ¿Chib'ih reet noq ma' nakanaa' ruyojariik wach i korik laj b'eeh i ruk'uhtaaj i QaJaaw Dios?
11Yu'naak, re' QaJaaw Dios naa ruye'em jinaj i ti' k'axik cha naah. Naa akahniik chi hat moywach Najt ma' naa ta chik awilom wach i rusaqumaal i q'iij, i nuchjik ruum i Saulo. Eh re' Elimas xa chi jumehq'iil wo' xq'equmrik paam inaq'wach, ma' x-ilwik ta chik. Xa xusik' chik awach xchopwik reje chi q'ab' noq xooj.12Eh noq xrilow ajaab'ees chi je' re' i xuk'ul i Elimas, xunimaj i Dios, ruum ma' k'isiin ta xsahchik ruk'ux chi rib'irjiik i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios. Re' Pablo, i Bernabé xkiq'or i k'uhb'aal Antioquía ma' najt ta ruuk' i Pisidia
13Chi riij i re', re' Pablo haa' taqe ruch'ihil xi okik reje pan barco ar Pafos, eh xiooj Perge wilik paruyuq'ul i Panfilia. Eh re' Juan reh xukanaa' taqe kahnoq ar i ruch'ihil re' re', xsutinik wo' chik reje Jerusaleem.14Eh noq xi elik reje Perge i Pablo, i Bernabé, xiooj Antioquía paruyuq'ul i Pisidia. Eh pan jinaj hi'limb'al q'iij, xi okik i koq chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios, xkitzunaa' kiib' chupaam i tz'apaab' wach tzunaab'.15Eh noq xkuxik rilariik i ruk'uhb'aal i Dios kitz'ihb'aam i jalal ruq'oral i Dios, re' taqe k'amal b'eeh chupaam i paat inlooq'jiik wii' i Dios, je' wili i xkiq'or reh i Pablo, i Bernabé:
Hat taq qahermano, wilik oon k'uhb'aal inawaaj taq aq'orom chi ye'b'al rukowiil qak'ux neerub'an chi nee taq inaq'or, ki uchjik.
16Eh re' i Pablo, xupab'aa' johtoq riib', eh re' q'ab' xub'an keh i tinamit chi kimay i choqik, je' wili i xuq'or keh:
Chab'iraj taq i naa nuq'orom aweh i hat taq quch aj Israel, eh taq i hat i tiyohlinik taq wach i Dios.
17Re' qaDios i hoj, hoj aj Israel xsik'wik cho kiwach i qamaam qati't. Eh xuk'ihaaxb'isaj taqe, korehtaal xuyejaa' chi nimlaj tinamit noq ko wilkeeb' Egipto ma' re' ta kitinamiit. Eh koq'uun chik, re' Dios ruuk' i rajaawriik xresaj taqe cho panti' k'axik ar.18Re' Dios xukuy cho kilariik ruuk' i kina'ojb'al noq xib'ehik cho panchiq yuuq' chuwach i ka'winaq haab'.19Eh noq wilkeeb' chik Canaán, re' Dios xusach kiwach i wuquub' seht chi tinamit. Re' naq i kak'aal taqe tinamit re' re', keh chik i qamaam qati't xuyeew.20Re' taqe i wili xb'aan chuwach i kijib' siento ruuk' lajeeb' roxk'ahl haab'. Chi riij i re', re' Dios xupab'aa' taqe q'atal q'orik chikinaah, korehtaal chik xokik i Samuel chi jalal ruq'oral i Dios.21Eh chi riij re', xkipahqaaj jinaj kireey. Re' Dios re' Saúl rak'uun i Cis xuyeew cho chi kireey chuwach i ka'winaq haab'. Re' Saúl ar inchalik chupaam i tinamit, Benjamín.22Eh re' Dios noq xresaj chi reyil i Saúl, re' chik i David xukoj chi kireey, re' wo' i ruq'orom cho chi riij chi je' wili: Re' hin xnureq jinaj i winaq xti mponik chi nuwach i runa'ojb'al, eh chu'nchel ruk'ux naa rub'anam taqe inwaaj i hin re' i David, i rak'uun i Isaí.23Eh jinaj cho chi kixilak i riih rumaam i David wili, re' i Jesús, re' i xutaq'aaj chaloq i Dios chi kiko'ljiik i tinamit Israel, je' wo' rukab' i ruq'orom chaloq pampeet i Dios.24Eh noq xailook' chik ink'u'loq i Jesús, re' i Juan, i aj qasan ha', xuq'or i ruk'uhb'aal i Dios keh i aj Israel. Xuq'or wo' keh chi kiyot' i kik'ux chi riij i kimahk, eh chi qajoq kihaa'.25Eh re' Juan, noq ach ilook' inkimik, je' wili xuq'or: Ma' re' taj i hin i Cristo je' rukab' taq inakapaaj. Re' i Cristo xam cho chi wiij, eh xti wilik rajaawriik chi nuwach i hin ni xata ruk'ul chi weh chi nee nuchej i ruxijab' chi rooq, inki.
26Hat taq nuhermano, i hat taq cho riih rumaam i Abraham, je' wo' taq i hat i ma' hat ta taq aj Israel, i tiyohlinik taq wach i Dios, chab'iraj taq i naa nuq'orom aweh wili: Re' k'uhb'aal ree ko'lemb'al iib' aweh wo' taq i hat noq xuyeew chaloq i Dios,27ruum re' taqe i aj Jerusaleem, je' wo' taqe i xk'amwik cho kib'eeh, xama' xkireq ta wo' chi riij awach i Jesús. Eh xama' xkireq ta wo' chi riij chib'ih i ruq'or i kitz'ihb'aam chaloq taqe i jalal ruq'oral i Dios, re' inilarik wach chi kixikin rajlaal hi'limb'al q'iij. Re' i xooj eloq wach noq xkiq'at i q'orik chinaah i Jesús.28Eh atoob' ta wo' naq ma' xkireq k'isinoq ru mahk reh i rukanteesjiik, re' keh xkipahqaaj reh i Pilato chi chutaq'aaj rukanteesjiik.29Eh noq kikohlaam chik rub'anariik reh i Jesús nik' nimaal i ruq'or chi riij pan santo laj huuj, re' taqe kinimanik reh xkiqasaj cho wach kuruus i ruti'jolal eh xponik kimuq'aa'.30Eh re' i Dios xruksaj wo' chik cho ruka'peech i Jesús chi k'achlik wach.31Eh chupaam taqe q'iij re' re', k'ih pech xuk'uhtaaj riib' i Jesús chikiwach i xihuch'ihlinik reh noq xelik reje Galilea eh xooj Jerusaleem. Eh yu'naak re' chik i keh k'ahchi' kiq'oriik rib'iral i Jesús keh i tinamit.
32Je' re' noq re' hoj k'ahchi' qaq'orom taq aweh i ak' k'uhb'aal wili: Re' wo' i ruq'orom cho rib'iral i Dios keh i qamaam qati't chi naa rutaq'aam chaloq jinaj i aj Ko'loom,33quuk' i hoj, xooj eloq wach, i hoj cho kiih kimaam. Re' noq re' Dios xruksaj wo' chik chaloq i Jesús chi k'achlik wach, je' wo' rukab' i tz'ihb'amaj cho pan Salmo, re' i xuq'or chee Dios ree Jesús chi je' wili: Re' hat, hat Wak'uun re' hin xnuyeew aak'achariik yu'naak, inki.34Re' Dios xruksaj wo' chaloq chi k'achlik wach i Jesús, reh chi ma' naa ta ruq'ahiik i ruti'jolal panjul, je' rukab' i ruq'orom chaloq i Dios, pan santo laj huuj chi je' wili: Re' hin naa nuye'em taq aweh i ketelinik wachiis je' rukab' i xnuyeew reh i reey David, inki.35Ruum aj re', wilik wo' chik i ruq'or wii' chi je' wili pan Salmo: Re' hat ma' naa ta ye'em q'ab' chi naa ruq'ahiik i ruti'jolal asantolaj amoso, inki.36Re' David ma' chi riij tee reh xq'orik chaloq, xa rukamaj la' i Dios xub'an chi kixilak i rutinamiit, re' i xq'orar cho reh ruum i Dios eh chi riij i re', xkimik. Ar wo' xmuhqik i reh aha' muhqinaq taqe wii' i rutuut rajaaw, eh re' ruti'jolal i reh xq'ahik panjul.37Re' Jesús reh, xwukteesjik wo' chik chaloq chi k'achlik wach ruum i Dios, ma' xq'ahik taj i ruti'jolal panjul.38Je' re' noq re' taq i hat nuhermano, inchol taq anab'eem chi parub'ihnaal i reh k'ahchi' taq qaq'orom aweh chi wilik i kuyb'al mahk.39Inchol wo' taq anab'eem chi awach taqe i neekinimanik parub'ihnaal i reh, neenkahnik chi kuyuuj chik chu'nchel i kimahk, aha' wilik i ma' xub'an ta cho rukuyariik i najtir k'uhb'aal.40Chawik'raaj taq awiib' re' i hat, reh chi ma' nee ta nchalik taq cha naah i ti' k'axik kitz'ihb'aam cho rehtalil pan kihuuj taqe jalal ruq'oral i Dios chi je' wili:
41Chab'iraj taq i hat i ma' inakaqse'laaj taq i Dios, sahchoq taq ak'ux, tikimoq taq, ruum re' hin xiik' naah i ti' k'axik nuye'em chikinaah i ma' kinimanik taj, eh re' taq i hat ma' naa ta taq animam, ro'q ta awach taq neenk'utjanik aweh, inki, ki uchjik ruum i Pablo.
42Eh noq xelik chaloq i Pablo, haa' taqe ruch'ihil chupaam i paat inkiloq'ej wii' i Dios i aj judío, je' wili i xq'orarik keh kuum i ma' re' ta taqe aj judío: Cha a'n taq otob'il qeh chach'ob' taq rub'ehel qeh chi korik chupaam hi'limb'al q'iij chalik reh i xaq'or taq qeh yu'naak, inki taqe.43Eh noq xkich'aq reje kiib', ma' k'isiin aj i judío, ma' k'isiin i kikojom kiib' chi nimanik chi kixilak, xi tahqinik reje reh i Pablo, i Bernabé. Re' taqe ki'ib' re' re' xkik'uhb'alej taqe chi ma' nkikanaa' chik runimjiik i Dios, i xsik' wik cho kiwach ruuk' i rotob'il.
44Noq xureq wo' chik i hi'limb'al q'iij, xi ponik wo' chik kiq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw ar. Eh ma' k'isiin i patim ar xkimol kiib' chi rib'irjiik.45Eh noq xkilow i ruk'ihaal tinamit re' re' taqe aj judío, ma' k'isiin ta xchalik kik'aah. Pan b'ajooj xtohq'ik kiq'orom reh i Pablo chi ma' korik taj i k'ahchi' kiq'orom.46Eh re' Pablo, i Bernabé, ma' xiyo'jik taj, je' wili i xkiq'or:
Re' hoj rub'ehel naq chi peet taq i hat naa qaq'orom aweh i ruk'uhb'aal i Dios, ruum hat taq aj judío. Xa re' la' ma' mponik ta taq panaq'awach, ruum inakapaaj taq i hat chi ma' ruk'ul ta taq cha weh i juneliik k'acharik. Ruum aj re', kuuk' chik i ma' re' ta taqe aj judío naaqojiik chuq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios,
47ruum re' i QaJaaw xuq'or cho qeh chi je' wili:
Re' hin xinpab'anik taq aweh chi hat taq kisaqumaal i tinamit ma' re' ta taqe aj judío, reh chi nee taq tiooj chi najt yuuq' chuq'orariik rib'iral i ak' k'uhb'aal i nuyeew i hin, inki QaJaaw, inki taqe.
48Noq xkib'iraj i q'orik wili i ma' re' ta taqe aj judío, q'e' xsuuqb'ik kik'ux, eh xkiyeew ruloq'il i ruk'uhb'aal i QaJaaw. Eh chi kunchelaal xkiq'or chi ruk'ul chi keh chi naakehchaam i juneliik k'acharik xkinimaj i ruk'uhb'aal i QaJaaw.49Ruuk' i re', xooj rib'iral i ruk'uhb'aal i QaJaaw chupaam taqe ye'aab' re' re'.50Eh re' taqe aj judío, wilik taqe ixoq aj nimaneel, nimaq wach kikamaj xkitaqchi'ij, wilik wo' taqe winaq nimaq wach kikamaj wilkeeb' pan tinamit xkitaqchi'ij. Re' taqe re' xkian jinaj wach kik'ux, xkitoq'aa' rixowjiik wach i Pablo, i Bernabé, korehtaal xkesaj reje pan kitinamiit.51Eh re' keh xkipuh iloq i pooq pankooq, xa rehtalil chi ma' holohik taj i xkian tinamit re' re', eh ar chik Iconio xiooj.52Eh re' taqe i aj nimaneel, xiik' naah suq kiil kik'ux, eh wilik pan kánima chi manlik i Santolaj Uxlab'al. Re' noq xkiq'or i ruq'oral i Dios ar Iconio i Pablo, i Bernabé
1Eh noq Iconio chik wilkeeb' i Pablo, i Bernabé xi okik i koq chupaam i paat inkiloq'ej wii' i Dios i aj judío. Ar xkiq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw, eh ma' k'isiin i tinamit xinimanik reh, chi je' taqe aj judío, chi je' ma' re' ta taqe aj judío.2Eh re' taqe aj judío, i ma' xkaaj ta kinimam i ruk'uhb'aal i QaJaaw, xkitaqchi'ij i ma' re' ta taqe aj judío re' nkaaj chi xtohq'ik kikapaam i ma' holohik taj chikiij taqe aj nimaneel.3Ruum i re', najt xi wihik Iconio i ki'ib' chi aj tahqaneel. Eh xkiyeew kik'ux ruuk' i QaJaaw, ma' xiyo'jik taj chuq'orariik i ruq'oral. Eh re' QaJaaw xye'wik rukorkiil keh inkiq'or chi riij i ruk'axb'al i Dios, eh xye'arik wo' kajaawriik reh i ruk'uhtjiik taqe i ma' ilooj taj xiik' naah nimaal kiwach.4Re' taqe patineel wilkeeb' ar ka'ch'uq xi elik wilik i xi okik haa' chikiij i aj judío ma' xinimanik taj, eh wilik taqe i xi okik haa' chikiij i kiib' chi aj tahqareel.5Eh re' taqe aj judío, je' wo' taqe i ma' re' ta aj judío ma' xinimanik taj, xkian jinaj wach kik'ux kuuk' i q'atal q'orik, reh chi xkian ti' k'axik keh i kiib' chi aj tahqaneel, eh naa naq kikansam chi ab'aj.6Eh re' Pablo, i Bernabé, noq xkib'iraj chi naa rub'aan keh, xi elik reje ar, xooj kiko'leej kiib' Listra, i Derbe, re' i wilkeeb' paruyuq'ul i Licaonia. Je' wo' chupaam taqe kok' tinamit wilkeeb' chi junsuut.7Ar xi ponik chuq'orariik i ak' k'uhb'aal. Re' noq xkikutib'eej chi ab'aj i Pablo ar Listra
8Ar pan tinamit Listra wilik jinaj i winaq ma' nchol ta b'ehik. Re' reh ma' runik'eem ta wach b'ehik, ruum xa siik wo' rooq noq x-aasjik chaloq. Re' winaq wili tzunlik ar,9xrib'iraj aha' wilik i ruq'or i Pablo. Eh re' Pablo kow xutz'ehtaaj panaq'wach, xukoj rehtaal chi re' winaq ruye'em ruk'ux chi naa ruk'aachjiik.10Eh kow xuq'or reh chi je' wili:
Wukteen johtoq, chapab'aa' awiib' chi korik inki.
Re' winaq xpisk'anik parooq noq pa'lojik johtoq, xutoq'aa' b'ehik.
11Noq xkilow i tinamit i xub'an i Pablo, xkitoq'aa' kik'erem kichii' je' wili i xkiq'or pan kiq'oral i aj Licaonia: Re' taqe wili, re' taqe dios xiqajik cho quuk' chi je' kiwii' winaq inki taqe.
12Eh re' keh xkiq'or chi re' Bernabé re' i dios Jupiter. Eh re' Pablo xkiq'or chi re' i dios Mercurio, ruum re' reh ink'amwik rub'eeh i q'orik.13Eh panookb'al ree tinamit wilik i rupaat i dios Jupiter. Re' i wilik chi k'amal b'eeh aj tiij ar xutaq'aaj ruk'amariik taqe imas wakax, je' wo' taqe uhtz'ub' chi xoyb'al. Eh re' reh ruch'ihil taqe tinamit xkaaj naq kikansam taqe re' chi kimayiij chikiwach i kiib' chi aj tahqaneel re' re'.14Eh noq xrilow i Bernabé, i Pablo aha' wilik naa naq kianam i tinamit, xkiweq i kiso' chikiij, eh xkimin i koq kiib' chi kixilak i tinamit, k'erlik kichii' chuq'orariik chi je' wili:15Hat taq qas qachaaq'.
¿Chib'ih reet i mayiij naa taq ak'atam chi qawach? Re' hoj, xa hoj wo' winaq je' rukab' taq i hat. Re' la' xchalik qaq'or taq aweh chi chakanaa' taq rub'aan taqe i re'. Re' chik i k'achlik Dios taq cha nimaj, re' i xyej-anik reh i taxaaj, i wach ak'al, i palaw, je' wo' chu'nchel i wilkeeb' chupaam.
16Atoob' ta najtir cho q'iij xuyeew cho q'ab' i Dios chi neerub'an aha' wilik iraaj rub'anam i ju'jun chi k'achareel,17re' Dios ma' jank'al ta wo' naq i rukanaa' ruk'uhtjiik i rajaawriik. Ruuk' i rotob'il i rub'an, re' reh i ruyeew taq chaaweh i jab', eh i ruyeew cho wach chi korik taq atik, eh i ruyeew wo' taq chaaweh awa' ahaa', reh chi ma' xta taq ruti'kiil ak'ux, inki taqe i ki'ib' chi aj tahqaneel.
18Atoob' ta re' Pablo, i Bernabé xkiq'il i tinamit ruuk' taqe i q'orik wili, k'axik noq xkian kiq'ilariik chi manki q'asaj i kimayiij chikiwach i keh.
19Eh chi riij taqe re', wilik taqe i aj judío xi elik chaloq Antioquía, eh Iconio, xiooj k'oloq ar Listra. Xkitaqchi'ij i tinamit, eh pankomonil xkikutib'eej chi ab'aj i Pablo, pankik'ux i keh xkimik, xkiqerej reje ko chi riij i tinamit, ar xkikanaa' kahnoq.20Eh noq xkimol kiib' i aj nimaneel chi junsuut i Pablo, jumehq'iil xk'ulik ruk'ux, xwuktik johtoq, eh xokik wo' chik i koq chupaam i tinamit re' re'. Eh chi junwaar xooj pan tinamit Derbe ruch'ihil i Bernabé.
21Kianam-oq chik ruq'orariik i ak' k'uhb'aal pan tinamit Derbe, eh noq k'ih chik aj nimaneel kuum, xi sutinik wo' chik reje pan tinamit Listra, xi-ik'ik wo' chik ponoq Iconio, eh Antioquía.22Ar xi-ik'ik ponoq chuye'ariik rukowiil kik'ux taqe i aj nimaneel. Xkiq'or rukorkiil keh chi mankikanaa' chik runimjiik i QaJaaw. Eh xkiq'or wo' hoq chi noq naa rub'aan ookik pa runimaal rajaawriik i Dios, ajwaal wach chi peet naa ruk'ulariik i ti' k'axik.23Eh xkipab'aa' taqe k'amal b'eeh chi kixilak i ju'jun ch'uq chi aj nimaneel. Eh noq xkikohlaaj kitiij chi ma' kianam ta kiwa', xkikanaa' pan q'ab' i QaJaaw taqe i xkipab'aa' re' re'. Re' Pablo i Bernabé, xiooj wo' chik Antioquía paruyuq'ul i Siria
24Re' taqe ki'ib' chi aj tahqareel paruyuq'ul i Pisidia xi-ik'ik reje noq xi ponik Panfilia.25Xi-ik'ik wo' chuq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios ar Perge. Eh xama' najt ta wo' xkian ar, xiooj Atalía.26Ar xi okik reje pan barco noq xiooj wo' chik k'oloq Antioquía, re' i xye'arik cho wii' i rotob'il i Dios chikinaah pampeet reh i rub'aan i kamanik, re' i kikohlaam chik wach rub'aan.27Eh noq wilkeeb' chik Antioquía, xkimol wach aj nimaneel, xkik'utjaaj keh i xub'an i Dios kuuk' pan kib'eeh. Eh xkik'utjaaj wo' keh nik' wach noq xuyeew q'ab' i QaJaaw keh i ma' re' ta taqe aj judío chi ruk'ul wo' chi naa kinimaniik i keh.28Eh re' Pablo, i Bernabé najt xi kahnik kuuk' i aj nimaneel wilkeeb' ar Antioquía. Re' moloj iib' xb'aan pan tinamit Jerusaleem
1Eh wilik taqe i xi elik reje Judea, xiooj Antioquía. Re' keh xkiq'or keh i aj nimaneel wilkeeb' ar chi ma' nee ta nkireq i ko'lemb'al kiib' wila' ma' xpoch'arik naah i kik'achab', je' rukab' i ruq'or i najtir k'uhb'aal xuq'or i Moisés.2Eh ruum taqe re' re' i Pablo, i Bernabé, jinaj runimaal wech'inik kiib' xkian kuuk' taqe winaq re' re'. Eh re' taqe i aj nimaneel wilkeeb' Antioquía xkipab'aa' i Pablo, ruch'ihil i Bernabé, eh kuch'ihil i kiib' ixib' i aj nimaneel, reh chi xiooj Jerusaleem kuuk' i kab'laj chi raj tahqaneel i Jesús, kuuk' k'amal b'eeh wilkeeb' ar, chuq'orariik i k'axkiil re' re'.
3Xitaq'ab'jik reje kuum i aj nimaneel wilkeeb' ar. Noq ki-ik'ik ponoq Fenicia, Samaria, xik'ik kik'utjaaj keh i aj nimaneel chi re' taqe aj Judío xkinimaj chik i Dios. Eh ma' k'isiin xsuuqb'ik kik'ux ruuk' taqe i xkib'iraj re' re'.
4Noq xooj k'oloq Jerusaleem i Pablo, i Bernabé, xik'ularik cho chi korik kuum i aj nimaneel, kuum raj tahqaneel i Jesús, kuum k'amal b'eeh chi kixilak taqe i aj nimaneel. Eh xkik'utjaaj keh taqe re' i xub'an i Dios kuuk'.5Eh wilik taqe i aj nimaneel re' ruuk' taqe i aj fariseo, ko xkinimaj i Dios, xkipab'aa' johtoq kiib', je' wili i xkiq'or:
Koruman chi naa rupoch'ariik naah kik'achab' taqe i aj nimaneel ma' re' ta taqe aj Judío, cha taq'aaj taq ruq'orariik keh chi kinimaj i najtir k'uhb'aal, xuq'or i Miosés inki taqe.
6Eh re' taqe raj tahqaneel i Jesús kuch'ihil taqe k'amal b'eeh chi kixilak i aj nimaneel xkimol kiib' chutijiik riij i xq'orarik keh.7Noq xooj chi nimaal i wech'inik iib' chikiwach, xupab'aa' johtoq riib' i Pedro, je' wili i xuq'or:
Hat taq nuhermano, re' taq i hat aweht'al taq chi re' Dios xsik'wik cho nuwach taq chaxilak najtir, reh chi naawojiik chuq'orariik i ak' k'uhb'aal keh i ma' re' ta taqe aj judío, reh chi nee wo' inkinimaj i keh.
8Eh re' Dios ineht'alinik reh i ránima i ju'jun, xuk'uhtaaj chi naa taqe ruk'ulum chi rak'uun rixq'uun i ma' re' ta taqe aj judío. Ruum aj re', xuyeew cho keh i Santolaj Uxlab'al je' rukab' noq xuyeew cho qeh i hoj.9Re' Dios xa jinaj chik wach qilariik i rub'an yu'naak kuuk' i keh, eh xtz'ajarik wo' wach i kánima i keh xa ruum i runimjiik i QaJaaw xkian.10Eh yu'naak taq i hat, ¿chib'ih reet noq inawaaj taq aq'atam wach i Dios ruuk' kiminariik chub'anariik i k'axik wach na'ojb'al taqe aj nimaneel re' re'? ¿Mi ma' aweht'al taq re' hat chi ni xata re' taqe i qamaam qati't, ni xata re' hoj xqakuy rub'aan taqe re'?11Re' taq inaq'or re' re' ma' ruman ta chik. Ruum re' hoj xa ruuk' i rotob'il i QaJaaw Jesucristo hoj ko'limaj, je' wo' taqe i ma' re' ta taqe aj judío, inki Pedro.
12Chi kunchelaal i kimolom kiib' ar juntz'aplojiik kichii'. Eh xkib'iraj chi k'ahchi' ruk'utjaam i Bernabé ruch'ihil i Pablo i ma' k'isa ehtalil i ma' k'isiin i ma' ilooj taj xiik' naah ninqaal wach xponik kian parub'ihnaal i Dios chi kixilak i ma' re' ta taqe aj judío.13Noq xkikohlaaj ruq'oriik taqe re', re' chik i Jacobo xq'orik kuuk', je' wili i xuq'or keh:
Hat taq nuhermano, chab'iraj taq i naa nuq'orom aweh wili:
14Re' Simón Pedro ruk'utjaam chik qeh nik' wach noq xub'an cho otob'il i Dios pampeet keh i ma' re' ta taqe aj judío, eh nik' wach noq xusik' cho kiwach chi kixilak taqe re' i xukoj taqe chi rutinamiit.15Re' ruk'utjaam cho qeh re' re', eliik wach ruuk' i ruq'orom cho najtir i Dios, re' kitz'ihb'aam cho pan santo laj huuj taqe i jalal ruq'oral, re' i ruq'or chi je' wili:
16Re' hin i Dios naa nukojom chi reyil i riih rumaam i reey David Re' hin i naa nub'anam kuuk' i aj Israel, je' rukab' noq inyejeb'jik wo' chik i paat, yojinaq naq. Naa wo' chik wuksam, naa wo' chik ruwihiik runimaal wach je' rukab' i pampeet17Reh chi neenkinkisik' taqe i komajaa' kinkisik', eh chi neerub'an jinaj kiwach kuuk' i nutinamiit ma' re' ta taqe aj judío, re' taqe i q'asamaj panub'ihnaal, inki QaJaaw Dios.18Eh re' jalal ruq'oral i Dios rutz'ihb'aam wo' chaloq pan santo laj huuj chi re' QaJaaw Dios xa najtir wo' q'iij i ruyeew cho chi naab'jik chi je' re' i naa rub'anam.
19Ruum aj re', i nuq'or i hin chi re' taqe i ma' re' ta taqe aj judío, xkinimaj chik i Dios, ma' ruyee ta riib' chi neen q'atarik pan kib'eeh ruuk' i rub'anariik i k'axik wach na'ojb'al.20Manlik la' ruuk' i ruq'orariik reje keh panhuuj chi mankik'ux chik keh i mayijimaj chikiwach i tiyoox, je' wo' kitib'kaal i chikop i xa b'iyooj taqe, chi mankik'ux i kik', chi manki a'n chik keh i k'oyomal.21Ruum je' wo' re' i ruq'or i k'uhb'aal ye'ooj ree Moisés, eh chupaam i ju'jun chi tinamit xa wilkeeb' wo' chaloq kich'ob'wik rub'ehel, re' inilarik cho wach panhuuj rajlaal hi'limb'al q'iij chupaam taqe i paat inlooq'jik wii' i Dios, inki Jacobo. Re' noq xtz'ihb'jik reje kihuuj i ma' re' ta taqe aj judío
22Re' taqe i kab'laj chi raj tahqaneel i Jesús, kuch'ihil taqe k'amal kib'eeh i aj nimaneel, kuch'ihil taqe aj nimaneel, xkisik' wach chi kixilak re' taqe i xkitaq'aaj reje chi riij i Pablo, i Bernabé noq xiooj Antioquía. Eh xkipab'aa' i Judas, Barsabás i rukab' b'ih, ruch'ihil i Silas. Re' kiib' re' re' k'amal kib'eeh taqe i aj nimaneel.23Eh xkik'am reje i huuj je' wili i xkitz'ihb'aaj chupaam:
Re' hoj, i hoj raj tahqaneel i QaJaaw Jesús, quch'ihil taqe k'amal b'eeh, taqe i aj nimaneel inqataq'aaj taq reje rusuqkiil ak'ux i hat taq chik quch aj nimaneel i ma' hat ta taq aj judío, re' taq i hat patim ar Antioquía, ar Siria, ar Cilicia.
24Re' hoj xqeht'aliij chi wilik taqe i xi elik reje ayu' chi ma' re' tee hoj xojtaaq'anik reje keh. Xiponik taq chaawuuk' ar chajot'ariik ruum xkiq'or taq aweh chi koruman chi naa rupoch'ariik naah taq ak'achab', chi naa taq a'nam i ruq'or i najtir k'uhb'aal. Xkitukej taq wach ak'ux.25Ruum aj re', re' hoj xqa a'n jinaj wach qak'ux, pankomonil xqayejaa' wach chi wilik i xqapab'aa' chi qaxilak, reh chi nee kiooj taq cha wilariik kuch'ihil taqe i loq'laj quch aj nimaneel Bernabé, i Pablo,26re' taqe i kiye'em kiib' pankimik ruum i ruq'orariik i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesucristo.27Eh re' hoj, re' i Judas Barsabas i rukab' b'ih, ruch'ihil i Silas xqataq'aaj taq reje awuuk'. Re' keh neenkich'ob' poo rub'ehel taq aweh ixqayejaa' wach ayu' chi riij taq aak'axkiil.28Re' i Santolaj Uxlab'al xq'orik pan qánima chi ma' xta chik jino'q tokoom na'ojb'al k'ayeew wach naaqaye'em taq cha naah chuwach taqe i xti ajwaal wach chi nee taq inakanaa' rub'aan re' taqe wili:29Re' chi maa k'ux taq chik aweh i chikop inye'arik chi mayiij chikiwach i tiyoox je' wo' i kik', je' wo' taqe chikop xa b'iyooj chi kalaq eh chi maa a'n taq chik i k'oyomal. Wila' ma' xa a'n taq chik aweh taqe wili, holohik taq chik nee tib'anik. Chawil taq awiib', inki taqe reje panhuuj.
30Eh re' i Bernabé, i Pablo, i Judas Barsabas i rukab' b'ih, i Silas xiooj Antioquía. Noq xi ponik ar, xkitaq'aaj rumolariik kiwach taqe aj nimaneel, eh xkiq'asaj pan kiq'ab' i huuj.31Eh noq xkilow wach i huuj ma' k'isiin ta xsuuqb'ik kik'ux ruum ixq'unjik reje kiwach.32Eh re' Judas Barsabas irukab'ih, ruch'ihil i Silas jalal ruq'oral i Dios wo' taqe i keh. Ruuk' i k'uhb'alinik xkian, xkiq'uunej, eh xkiyeew ruman i rukowiil kik'ux taqe i aj nimaneel.33Eh noq wilik chik q'iij kokiik Antioquía i xich'aqarik cho pansuqkiil k'uxliis kuum taqe aj nimaneel, reh chi xi sutinik wo' chik cho Jerusaleem kuuk' taqe i xtaaq'anik reje keh.34Eh re' Silas reh xponik chuwach chi xkahnik ar.35Eh re' Pablo, i Bernabé xi kahnik wo' Antioquía i keh. Eh k'ih wo' taqe i kuch'ihil junokiik wo' chik taqe chuk'uhtjiik chuq'orariik i ru ak' k'uhb'aal i QaJaaw. Re' Pablo xooj wo' chik ruka'peech chuq'orariik i ruq'oral i Dios
36K'ih-oq chik q'iij kokiik Antioquía i re' Pablo je' wili i xuq'or reh i Bernabé:
Taq wo' chik qaq'oreej taqe aj nimaneel i wilkeeb' chupaam taqe tinamit ik'inaq cho qaq'orom wii' i ruk'uhb'aal i QaJaaw, i lb'al keh mi suq kik'ux chi nimanik, inki.
37Eh re' Bernabé reh xraaj naq ruk'amam haa' chikiij i Juan, eh Marcos i rukab' b'ih, chi kito'ool chuq'orariik i ruk'uhb'aal i QaJaaw.38Eh re' Pablo ma' xuk'ul ta ruk'ux chi xkik'am chikiij i Juan Marcos re' re', ruum re' reh xub'an chee q'eb'ooj paruyuq'ul Panfilia junriim, re' noq ma' xb'ehik ta chik haa' chikiij ree kito'ariik chuq'orariik i ruk'uhb'aal i qajaaw.39Noq ma' xuk'ulaa' taj i Pablo k'ul xub'an kiib' kik'ux chikiwach ruuk' i Bernabé, korehtaal xkich'aq kiib'. Re' Bernabé xuk'am reje chi riij i Juan Marcos kikab'cheel xkikoj reje kiib' pan barco noq xiooj Chipre.40Eh re' Pablo reh, re' i Silas xupab'aa' chi ruch'ihil. Eh pahqalimaj-oq chik i rotob'il i QaJaaw chikinaah kuum taqe aj nimaneel, xi elik reje ar.41Eh xik'ik ponoq i Siria, i Cilicia, chuye'ariik rukowiil kik'ux taqe aj nimaneel wilkeeb' ar. Re' Timoteo xutahqeej reje i Pablo ruch'ihil i Silas
1Re' Pablo ruch'ihil i Silas koq'uun xiooj k'oloq Derbe je' wo' Listra. Eh ar xkireq jinaj i aj nimaneel, Timoteo rub'ihnaal, rak'uun jinaj ixoq aj nimaneel re' ruuk' i aj judío, eh re' rajaaw aj griego.2Re' taqe aj nimaneel wilkeeb' Listra, i wilkeeb' Iconio k'ahchi' kiq'orom chi holohik i runa'ojb'al i Timoteo.3Re' Pablo xuk'am chi riij i Timoteo chi ruto'ool. Xa re' la' xuq'or reh chi peet naa rupoch'ariik naah i ruk'achab', xa reh chi ma' xyoj ta kik'ux i aj judío i wilkeeb' chupaam ye'aab' re' re', ruum chu'nchel kieht'alinik reh chi ma' re' ta aj Judío i rajaaw i Timoteo.4Eh chu'nchel i tinamit ki-ik'ik reje wii' xik'ik ponoq kiq'or keh taqe aj nimaneel chi naa kinimam i k'uhb'aal xkitaq'aaj reje ruq'orariik i kab'laj chi raj tahqaneel i Jesús kuch'ihil taqe i k'amal kib'eeh i aj nimaneel wilkeeb' Jerusaleem.5Eh ruuk' i xik'ik ponoq kiq'or re' re', q'e' xkowjik kik'ux i ju'jun ch'uq chi aj nimaneel chunimjiik i QaJaaw. Eh rajlaal chik q'iij k'ahchi' kik'ihaaxb'iik i aj nimaneel. Re' Pablo xrilow wach parusaq wiriik jinaj i winaq aj Macedonia
6Re' Pablo, i Silas ma' xye'arik ta q'ab' keh ruum i Santolaj Uxlab'al chi xkiq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw ar Asia. Ruum i re', xa ik'ik xkian reje i Frigia, i Galacia.7Eh noq xi ponik paruk'ula'tiil Misia, xkikapaaj naq okik i koq i Bitinia. Re' i Santolaj Uxlab'al ma' xuyeew ta q'ab' keh chi xi okik i koq ar.8Ruum i re', xa ik'ik xkian reje i Misia, xiqajik qohoq Troas.9Eh chupaam i aq'ab' re' re', re' Pablo xrilow parusaq wiriik chi jinaj i winaq aj Macedonia pa'lik i koq chuwach. Eh je' wili i xq'orarik reh ruum: Chakuy tiq'ahxoq reje Macedonia, qoh-ohoq tii atoob'eej ar, i nuchjik.10Noq xrilow parusaq wiriik i Pablo i wili, re' hin i Lucas ar chik wilkiin ruuk', jumehq'iil xqayejaa' qiib' ree ojik Macedonia. Re' hoj xqareq chi riij chi re' Dios xyuuq'inik qeh, reh chi xooj qaq'or rib'iral ar i ak' k'uhb'aal ar. Re' Pablo eh re' i Silas xiooj k'oloq Filipo
11Eh xoj okik reje pan barco ar Troas, chi korik xoj ooj Samotracia, eh chi junwaar-oq chik, xoj ponik ar Neápolis.12Eh noq xoj elik reje ar, chi qooq chik xoj ooj Filipo, eh aj Roma taqe i wilkeeb' chi patinik ar. Re' nimlaj tinamit re' re' paruyuq'ul i Macedonia wilik, eh xama' k'ih ta laj q'iij xoj wihik ar.13Pan jinaj hi'limb'al q'iij xoj elik reje ko chi riij i tinamit, xoj ooj chii' nim ha'. Re' hoj xqakapaaj chi ar wilik jinaj i ye'aab' inki a'n wii' kitiij taqe aj judío. Eh xqatzunaa' qiib' ar, xqatoq'aa' qaq'orom i ak' k'uhb'aal keh taqe ixoq kimolom kiib' ar.14Eh chi kixilak re', jinaj ixoq wilik ar, Lidia rub'ihnaal, pan tinamit Tiatira inchalik, aj k'ayen holohaq itz'ihy q'eqjutik ru kaqiil. Re' reh i ruloq'ej wo' i Dios, noq k'ahchi' chi ib'irinik, xch'ub'eesjik wach i ránima ruum i QaJaaw, eh xuyeew ruk'ux chunimjiik i ruq'or i Pablo.15Eh re' ixoq re' re' xqahteesjik ruhaa', ruch'ihil taqe awach reh parupaat, xupahqaaj otob'il qeh chi je' wili:
Wila' xti kinakoj taq chi hin chik aj nimaneel parub'ihnaal i QaJaaw, taq taq cha a'n apatal wuuk', inki qeh, eh re' hoj xoj kahnik wo' ruuk'.
16Eh junriim noq ojik inqa a'n chi tiij, jinaj i xq'un xelik cho pamb'eeh chi qak'ulariik wilik ruuk' i ma' tob'laj uxlab'al reh i q'ijinik. Eh k'ayimaj kuuk' taqe i rupatroon, noq i rub'an q'ijinik, ma' k'isiin k'ihaal i rutojb'aal i rumol wach, i ruq'asaj keh i rupatroon.17Re' i xq'un xojrutahqeej reje quch'ihil i Pablo, k'erlik chii' chuq'orariik chi je' wili:
Re' taqe winaq wili raj kamanoom i Dios taqe wilik cho pan taxaaj, k'ahchi' taq kiq'orom rib'iral aweh i b'eeh reh i ko'lemb'al iib' inki.
18Eh k'ih laj q'iij xub'an chi je' re' korehtaal xq'uhtik ruk'ux i Pablo chi rib'irjiik, xusutej reje riib', je' wili i xuq'or reh i ma' tob'laj uxlab'al i wilik ruuk' i xq'un:
Parub'ihnaal i Jesucristo, i nuq'or aweh chi eleen ruuk' i xq'un, inki.
Eh jumehq'iil xkanab'jik ruum i ma' tob'laj uxlab'al.
19Eh noq xkilow i rupatroon i xq'un chi ma' naa ta chik rusik'ariik kitumiin ruuk' i q'ijinik i rub'an, xkichop i Pablo ruch'ihil i Silas. Eh xkik'am reje chikiwach i q'atal q'orik pan jinaj ye'aab' inkimol wii' kiib' i tinamit.20Eh xkiq'asaj pan kiq'ab' i q'atal q'orik, je' wili i xkiq'or i koq:
Re' taqe aj judío wili k'ahchi' kiyojom ruk'ux qatinamiit.
21Re' keh k'ahchi' kik'uhtaam jinaj i na'ojb'al, i ma' ruk'ul ta k'isinoq chi neenqak'ulaa', eh chi neenqatijej qeh, ruum hoj aj Roma, inki taqe.
22Xkimol cho kiib' i tinamit chukojariik kimahk i Pablo, i Silas. Eh ruum i re', re' taqe q'atal q'orik xkiq'or chi ehteesjoq i kiso' chikiij eh chi kiye'aroq chi tz'uhuum ruuk' q'ab' chee'.23Noq kiye'eb'eem chik taqe chi tz'uhuum, xkikoj i koq pantz'ilom i Pablo, i Silas. Eh re' taqe q'atal q'orik xkiq'or reh i cha'jen tz'ilom chi chucha'jeej taqe chi korik.24Noq xq'orarik reh chi je' re', xukoj taqe i koq ko paruyuhb' i tz'ilom i Pablo, i Silas, Xulutz' paam i kooq chi chee'.
25Eh je' naa chik yejal aq'ab' noq tiij eh tz'uuy inki a'n i Pablo, i Silas chi loq'oomb'al ree Dios. Eh re' taqe i kuch aj tz'ilom k'ahchi' i koq kib'iram.26Eh chi ma' keht'al, xchalik jinaj i kowlaj yihk, kow xuk'u'yisaj taqe tz'aq ree tz'ilom. Ruum i re', xitehib'ik taqe ru puertahiil i tz'ilom, eh xik'upib'ik taqe karena b'ak'alkeeb' wii' chu'nchel i aj tz'ilom.27Noq xna'lojik reh i aj cha'jen tz'ilom, i rilow tehinaq chik taqe i ru puertahiil i tz'ilom. Eh xrisaj cho parupaat i ruq'aslaj ch'ihch', naa naq rukansam riib', ruum xukapaaj chi xi elik chu'nchel i wilkeeb' pantz'ilom.28Eh re' i Pablo, xuk'er reje chii' chuq'orariik reh chi je' wili:
Maacansaj awiib' re' hoj wilkooj ayu' chi qunchelaal inki.
29Eh re' i aj cha'jen tz'ilom, xupahqaaj ruq'aaq' rusihq'b'aal. Eh rajimam riib' xokik i koq pantz'ilom, xan b'arb'otik chik noq xuxuk'aa' riib' chuwach i Pablo, chuwach i Silas.30Eh xrisaj taqe cho pantz'ilom, xupech'uj keh chi je' wili:
Hat taq ajaab'ees, ¿chib'ih naq ineenub'an chi neekinko'ljik? inki.
31Re' keh je' wili i xkiq'or:
Chanimaj i qajaaw Jesucristo nee tiko'ljik i hat, nee wo' kiko'ljik i awach aweh panapaat, inki taqe.
32Eh xkiq'or wo' reh i cha'jen tz'ilom i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesucristo, eh je' wo' keh chu'nchel i awach reh parupaat.33Eh xa chupaam wo' aq'ab' re' re', re' aj cha'jen tz'ilom xutz'aj wach i kiti'kiil xb'aan keh i Pablo, i Silas. Eh xqahteesjik ruhaa' i reh xqajik wo' kihaa' chu'nchel i awach reh parupaat.34Re' cha'jen tz'ilom xuk'am reje parupaat i Pablo, i Silas, xuyeew kiwa'. Eh ma' k'isiin ta xsuuqb'ik kik'ux kuuk' chu'nchel i awach reh parupaat, ruum xkinimaj i Dios.
35Eh noq xsaq'ik, re' taqe q'atal q'orik wilik taqe polisía xkitaq'aaj reje ruuk' i aj cha'jen tz'ilom xpoon kiq'or reh chi chesaj reje pantz'ilom i Pablo, i Silas.
36Eh re' i aj cha'jen tz'ilom, je' wili i xuq'or reh i Pablo:
Re' taqe i q'atal q'orik xkitaq'aaj cho ruq'orariik weh chi naa taq kaat wisam reje pantz'ilom akab'cheel, neerub'an chi nee taq ti elik reje chi ma' xta taq ayo'jiik, inki.
37Eh re' Pablo je' wili i xuq'or keh i polisía:
Re' hoj, hoj aj Roma, xojkiyeew chi tz'uhuum chikiwach tinamit, eh xojkikoj pantz'ilom chi komajaa' ta nkiq'at q'orik chi qanaah mi korik chi wilik qamahk oon ma' xta qamahk. Eh yu'naak qohkaaj kesam reje pantz'ilom panke'lik. Ra'j xti ma' ruyeew ta riib' re'. Ko kichaloq wo' peet q'atal q'orik re' re' chi qehteesjiik, kora'j nee qoh elik re', inki.
38Re' taqe polisía xi chalik chi taqarik aha' wilik i xq'orarik reje keh ruum i Pablo, i Silas, xponik kiq'or keh q'atal q'orik, noq xkib'iraj chi aj Roma taqe winaq re' re', xchalik kiyo'jiik.39Eh re' taqe i q'atal q'orik xiooj chupahqaljiik kuyb'al kimahk reh i Pablo, i Silas, chi riij i xkian. Eh xkesaj taqe pantz'ilom, xkipahqaaj otob'il keh chi kieloq reje chupaam i tinamit re' re'.40Eh noq xi elik reje pantz'ilom i Pablo, i Silas, xiooj wo' chik parupaat i Lidia. Eh ar xkimol kiib' kuuk' taqe aj nimaneel, noq kiye'em chik rukowiil kik'ux, xi elik reje ar. Re' yojoj k'uxliis xwihik ar Tesalónica
1Noq xiooj reje i Pablo, i Silas, ki-ik'ik ponoq Anfípolis je' wo' Apolonia, xi ponik Tesalónica. Ar wilik jinaj i paat inkiloq'ej wii' i Dios taqe aj judío.2Eh re' Pablo ixib' hi'limb'al q'iij xponik chulooq'jiik i Dios chupaam i paat re' re', je' wo' rukab' i okrinaq wii'. Xuwech'uj taqe i aj judío.3Eh xuq'or keh chi tz'ihb'amaj chaloq panhuuj chi xkanteesjik i Cristo, eh chi xwuktik wo' chik chi k'achlik wach. Je' wili i xuq'or keh: Re' i Jesús i k'ahchi' nuq'orom rib'iral taq aweh i hat, re' wo' i Cristo, inki.
4Ruum i xuq'or i Pablo, wilik i aj judío xkinimaj i QaJaaw xkian jinaj wach kik'ux ruuk' i Pablo, i Silas. Eh ma' k'isiin wo' taqe i aj griego re' ruuk' inkiloq'ej i Dios xinimanik reh i QaJaaw Jesucristo, wilik wo' taqe ixoq nimaq wach kina'ojb'al xinimanik reh.5Eh re' taqe aj judío ma' xinimanik taj xchalik kik'aah, xkimol wach i winaq yiib' wach kina'ojb'al, re' ruuk' taqe xa sub'ul q'iij, reh chi xkiyoj ruk'ux i tinamit. Xkimin i koq kiib' parupaat aj nimaneel, Jason rub'ihnaal, chusik'ariik i Pablo, i Silas, reh i kehteesjiik chaloq, eh naa naq kiq'asam pan kiq'ab' i tinamit.6Noq xkilow chi ma' xkireq ta ar i Pablo, i Silas, re' Jason, eh wilik taqe aj nimaneel xkiqerej reje haa' chikiwach i q'atal q'orik chupaam i tinamit re' re'. Eh xak'erik chik kichii' chuq'orariik chi je' wili: Re' Pablo, i Silas k'ahchi' cho kiyojom ruk'ux i tinamit, eh xik'u'loq ayu' chub'aan.7Eh re' Jason wili xuk'ul parupaat ki'ib' chi winaq re' re'. Chi kunchelaal i re' k'ahchi' kesam rajaawriik i k'uhb'aal ye'ooj ree ajaab'ees aj Roma, ruum re' keh k'ahchi' kiq'orom chi jinaj chik i reey wilik, Jesús rub'ihnaal inki taqe i koq.
8Noq xkib'iraj i tinamit je' wo' taqe q'atal q'orik chi xkitoq'aa' kichoqem kiib' chi riij.9Eh re' Jason, re' taqe ruch'ihil k'ih laj tumiin i xkikanaa' cho chi kijilow chikiwach i q'atal q'orik, xa je' re' noq xioq'tesjik chaloq. Re' Pablo, i Silas, xiooj k'oloq Berea
10Noq xkilow aj nimaneel chi je' re' i xk'ularik, eh johtel aq'ab'-oq chik xkitaq'aaj reje chi jumehq'iil i Pablo, i Silas, kopan tinamit Berea. Xa re' wach xi ponik ar, xiooj chupaam i paat inkiloq'ej wii' Dios taqe aj judío.11Eh re' taqe aj judío wilkeeb' ar Berea, q'e' atoob' wach kik'ux chikiwach i aj Tesalónica: Chu'nchel kik'ux xkib'iraj i ruk'uhb'aal i Dios, eh rajlaal q'iij inkitijej riij i ruq'oral i Dios tz'ihb'amaj pan santo laj huuj, i lb'al reh mi eliik wach ruuk' i k'ahchi' ruq'orariik keh ruum i Pablo.12Eh k'ih taqe i xkinimaj i QaJaaw Jesucristo chi kixilak. Eh k'ih wo' taqe i aj griego, chi ixoq chi winaq nimaq wach kina'ojb'al, xkinimaj i QaJaaw.13Eh noq xkib'iraj aj judío wilkeeb' Tesalónica chi re' Pablo ar chik Berea k'ahchi' ruq'orom i ruk'uhb'aal i Dios, xiooj ar eh xkitoq'aa' ruyojariik kik'ux i tinamit.14Eh re' taqe i aj nimaneel, jumehq'iil xkitaq'aaj reje Pablo ruch'ihil kiib' ixib' taqe aj nimaneel pan tz'a'laj yuuq' chii' palaw. Eh re' Silas re' i Timoteo koxikahnik kahnoq Berea.15Re' taqe aj nimaneel ki uhch'ihlinik ree Pablo xiooj chukanab'jiik ko Atenas. Noq xi sutinik cho Berea taqe kamanoom re' re', xq'orarik cho rukorkiil keh ruum i Pablo chi naa kiq'orom reh i Silas ruch'ihil i Timoteo chi ki-ohoq chureqariik chi jumehq'iil ar Atenas. Re' Pablo Atenas chik wilik
16Eh re' Pablo, noq k'ahchi' ruy-eem i Silas, i Timoteo pan tinamit Atenas, ma' k'isiin ta xchalik ruti'kiil ruk'ux noq xrilow chi ma' k'isa tiyoox i wilkeeb' ar.17Ruum i re', inkiwech'uj kiib' kuuk' i aj judío chupaam i paat inkiloq'ej wii' i Dios, je' wo' kuuk' ma' re' ta taqe aj judío kiloq'inik reh i Dios, eh rajlaal q'iij inkiwech'uj kiib' chi riij taqe re' pan k'aayb'al.18Wilik taqe aj epikúreo, aj estóikos, aj na'ojb'al taqe xkiwech'um i Pablo. Wilik keh xiq'orik reh chi je' wili:
¿Chaaj wo' raaj ruq'orom i ruq'or qeh i xa aj k'utaaj wili? inki taqe.
Eh wilik i xiq'orik chi je' wili: Re' winaq wili, je' cho tokoom chik tiyoox i ruq'or rib'iral, inki taqe, ruum re' Pablo xuq'or keh i ak' k'uhb'aal, re' i xk'ulik ruyeew i QaJaaw Jesús, eh xuq'or wo' keh chi re' taqe kamnaq kiwuktik wo' chik chaloq chi k'achlik kiwach.
19Ruum i re', xkik'am reje Pablo chinaah i yuuq', Areópago, ar xkipech'uj reh chi je' wili:
¿Mi neeruyee riib' chi neenqanab'eej i hoj i ak' k'uhb'aal inaq'or?
20ruum re' taqe inaq'or qee hat, xti ma' qib'iram ta chi jumpech. Re' hoj inqaaj chi neenach'ob' rub'ehel qeh chib'ih raaj ruq'orom chu'nchel i re', inki taqe reh.21Je' re' i pech'inik xkian ree Pablo, ruum chu'nchel i aj Atenas taqe tokoom tinamit patim taqe ar, xa re' chik inkicham wii' kiib' chi rib'irjiik chi ruk'utjiik taqe i kore' inkib'iraj reje.
22Eh re' i Pablo xupab'aa' johtoq riib' chikiwach i kimolom kiib' ar Areópago, je' wili i xuq'or keh:
Hat taq aj Atenas, ruuk' chu'nchel taq i na a'n, inwilow i hin chi q'e' taq hat aj nimaneel i na a'n awiib',
23ruum re' hin, xik'ik taqe wilow paam i ye'aab' inaloq'ej taq wii' taqe tiyoox. Eh wilik xik'ik nureq wii' wach artaal chi tz'ihb'amaj taqe q'orik, i ruq'or chi je' wili: Re' Dios ma' eht'alimaj ta wach, inki. Korik chi re' Dios re' re' taq inaloq'ej i hat chi ma' aweht'al ta taq wach, re' aj re' i Dios re' re' i nuq'or taq rib'iral awee hin.
24Re' i Dios i xyej-anik reh i wach ak'al, je' wo' chu'nchel chib'ih jariik i wilik wach ak'al ehchan reh i taxaaj je' wo' wach ak'al. Ruum aj re', re' reh ma' impatinik ta chupaam paat xa kiyej-aniik winaq.25Eh re' Dios ma' ruman taj chi chib'ih ta jariik neentoob'jik wii' ruum jino'q i xa awach, ruum re' reh inye'wik qeh chi qunchelaal i qak'achariik, i quxlab'al, je' wo' chu'nchel i xa chib'ih jariik.
26Re' reh xa jinaj chi winaq xutoq'aa' cho rutz'uhkrisam wii' chu'nchel i tinamit, reh chi naa kipatinik chinaah chu'nchel i wach ak'al. Eh xuq'at wo' cho riij nik' najtiil naa kik'achariik. Xuq'at wo' cho riij i kiye'aab' nik' nimaal naa kiwihiik wii' i ju'jun seht chi tinamit.27Re' Dios je' re' i xub'an, re' naq xraaj i reh chi xsik'arik ta kuum i tinamit re' re', reh chi ma' k'axik ta naq noq xkireq, atoob' ta re' Dios xti korik wo' hoq chi ma' najt ta wilik quuk' i hoj chi qaju'junaal,28ruum re' hoj, xa ruum i Dios k'achalkooj, qoh k'uyu'jik, k'acharik inqa a'n. Je' rukab' i kiq'orom chaloq ju'jun i aj tz'uyineel taq chaxilak je' wili i xkiq'or: Re' hoj, hoj rak'uun rixq'uun i Dios pan taxaaj, inki taqe.29Eh wila' re' hoj korik chi hoj rak'uun rixq'uun i Dios pan taxaaj, ma' ruyee ta riib' chi neen qakapaaj chi re' Dios i je' ruwii' jino'q tiyoox oro, tiyoox plata, tiyoox ab'aj xa kiyej-aniik winaq re' q'oreel nik' wach ruwii' inkaaj kiyejaam i keh pankik'ux.30Re' Dios najtir cho q'iij xukuy kimahk i tinamit ruuk' i kisahchel laj na'ojb'al. Raaj yu'naak k'ahchi' ruq'orom keh i tinamit wilkeeb' wach ak'al chi kiyot' i kik'ux chi riij i kimahk, eh chi xa re' chik i reh neenkinimaj,31ruum re' Dios rupab'aam chik ruq'ijil jaruuj i rub'an i q'ataj q'orik chikinaah i tinamit. Eh jinaj i winaq rusik'im cho wach chub'anariik, re' wili xuk'uhtaaj chik chikiwach i tinamit noq xruksaj wo' chik chaloq chi k'achlik wach, inki i Pablo.
32Noq xkib'iraj i tinamit chi naa wo' chik kiwuktiik chaloq kamnaq chi k'achlik kiwach, xkikaqse'laaj i koq i Pablo, eh wilik i xiq'orik reh chi je' wili: Re' naq'or re' re' ka'cha q'or chik qeh pan junriim, inki taqe reh.
33Eh noq xrib'iraj chi je' re' i Pablo, xukanaa' taqe kahnoq.34Eh wilik wo' taqe i aj Areópago kimolom kiib' ar xkinimaj i Jesús. Xokik chi nimanik i winaq, Dionisio rub'ihnaal. Eh xokik wo' chi nimanik ixoq, Dámaris rub'ihnaal, wilik wo' chik taqe i tokoom xi okik chi nimanik. Re' Pablo xokik chi patinik ar Corinto
1Chi riij i wili, re' Pablo xelik reje Atenas, Corinto chik xooj.2Ar xponik rureq jinaj i winaq aj judío, Aquila rub'ihnaal, aj Ponto, ruch'ihil i Priscila i rehk'een, komajaa' ta najtir kielik chaloq i Italia. Xi elik cho ar, ruum re' ajaab'ees Italia, Claudio rub'ihnaal, xuq'or keh chu'nchel i aj judío chi kieloq reje Roma. Eh re' Pablo xooj chi kiq'orob'jiik noq xooj k'oloq ar,3eh xkahnik chee Pablo kuuk'. Ar xutoq'aa' i koq kamanik, ruum inchol wo' reh i kamanik inki a'n i keh, kemeel taqe piim laj itz'ihy, re' ruuk' inokik chi kok' paat.4Eh re' Pablo rajlaal hi'limb'al q'iij inooj chupaam i paat inkiloq'ej wii' i Dios. Ar xuq'or keh i aj Judío, i aj griego chi kinimaj i Jesús.
5Noq xi elik cho Macedonia i Silas, i Timoteo, ar chik xiooj Corinto, ar xponik kireq i Pablo. Eh xa ruyeew chik ruk'ux chi ruq'orariik i ak' k'uhb'aal. Eh xuq'or wo' keh i aj judío chi re' Jesús re' wo' i Cristo, i q'orooj cho rib'iral chi naa ruk'uliik.6Eh re' keh xkixow wach, eh xkib'aj i Pablo ruum i xuq'or. Re' reh, xukihraaj wach i ruso', je' wili i xuq'or keh:
Xa panak'ux taq chik i hat chi naa taq aye'em awiib' panti' k'axik ruum taq amahk. Re' hin ma' nee ta chik taq tiwihqleej. Yu'naak kuuk' chik i ma' re' ta taqe aj judío naa wojiik chuq'orariik i ak' k'uhb'aal inki.
7Eh noq xelik reje i Pablo chupaam i paat inkiloq'ej wii' i Dios, xooj parupaat jinaj i winaq, Justo rub'ihnaal. Re' reh i ruloq'ej i Dios eh xama' najt ta wo' ar wilik i rupaat.8Eh re' Crispo k'amal b'eeh chupaam i paat inlooq'jik wii' Dios, xunimaj i QaJaaw Jesús, je' wo' chu'nchel i awach reh parupaat. Eh ma' k'isiin i aj Corinto xi-ib'irinik reh i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesús, eh xkinimaj wo' hoq, xqahteesjik kihaa'.9Eh pan jinaj chaq'ab', re' QaJaaw Jesús je' wili i xuq'or reh i Pablo parusaq wiriik: Matyo'jik, cha chop ak'ux chuq'orariik i nuk'uhb'aal,10ruum re' hin wilkiin awuuk'. Ma' awach ta naa rub'anariik ti' k'axik aweh. Inwaaj la' chi nee naq'or i nuk'uhb'aal ayu', ruum ma' k'isiin taqe naakinimaniik weh chupaam i tinamit wili, inki.11Re' Pablo jinaj chik haab' ruuk' waqiib' poh xkahnik ar Corinto chuq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios keh i tinamit wilkeeb' ar.
12Eh noq re' i winaq, Galión rub'ihnaal, wilik chi q'atal q'orik paruyuq'ul i Acaya, re' taqe aj judío xkimol cho kiib' chi rixowjiik wach i Pablo xkik'am reje pan q'atb'al q'orik,13eh je' wili i xkiq'or i koq: Jaaw, re' winaq wili k'ahchi' taqe ruminim chupaam i tinamit chi naa kiloq'em i Dios. Xa re' la', ma' eliik ta wach ruuk' i ruq'or i najtir k'uhb'aal, inki taqe.
14Re' Pablo xanaa naq chik ruq'oriik i koq, noq xuq'or i Galión chi je' wili keh i aj judío:
Yohb'aal ta wach i ru mahk i winaq wili oon kaansanik taj i xub'an, re' hin rub'ehel naq chi neenb'iraj taq aweh inapahqaaj taq chi riij.
15Xa chi riij i taqe i q'orik, xa chi riij taqe b'ihnaal, xa chi riij taq aak'uhb'aal i hat tiwolik. Re' re' cha yejaa' taq wach i hat cha wib'il awiib', re' hin ma' nee ta numin wiib' chi q'ataj q'orik chi riij taqe re', inki.
16Eh re' q'atal q'orik xresaj taqe cho ar i aj judío.17Noq xkilow chi je' re', junokiik taqe chuchopariik i Sóstenes nim wach k'amal b'eeh chupaam i paat inlooq'jik wii' Dios. Eh xa ar wo' chuwach i q'atb'al q'orik kiq'ojib'eej, re' Galión xama' xta wo' xraaj reh.
18Re' Pablo ko k'ih q'iij xkahnik ar Corinto. Eh noq xooj xuch'aq taqe kahnoq i hermano. Eh ruch'ihil i qatuu Priscila ruch'ihil i qajaa ma' Aquila noq xooj reje pan barco reh ojik Siria. Re' Pablo, ar Cencrea xuset' kahnoq chu'nchel rismaal i naah ree runimjiik i ruq'orom chaloq chi naa rub'anam.19Eh noq xi ponik Éfeso, re' Pablo xukanaa' taqe kahnoq i ki'ib' chi ruch'ihil. Eh re' reh xooj chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios ar xuk'uhb'alej taqe i aj judío.20Re' keh xkipahqaaj otob'il ree Pablo chi kahnoq jarub'-oq q'iij kuuk' ar, eh re' reh ma' xuk'ulaa' ta keh.21Xuch'aq taqe kahnoq noq xelik reje kuuk', je' wili i xuq'or keh:
Wila' xraaj i Dios, naa wo' chik nuk'uliik taq cha wilariik pan junriim, inki.
Chi riij i re', xukoj reje riib' pan barco i Pablo noq xelik reje Éfeso.
22Eh noq xqajik pan barco i Pablo Cesarea, xooj Jerusaleem chuye'ariik rusuqkiil kik'ux taqe aj nimaneel wilkeeb' ar. Chi riij i re', xooj Antioquía.23K'ihlaj q'iij-oq chik rokiik Antioquía i Pablo, noq xooj rub'ehuj paam chi ju'junaal ye'aab' paruyuq'ul i Galacia je' wo' taqe ye'aab' paruyuq'ul i Frigia, reh i ruye'ariik rukowiil kik'ux taqe aj nimaneel wilkeeb' ar. Re' noq xooj k'oloq i Apolos Éfeso chuq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios
24Chupaam i q'iij re' re', xooj k'oloq Éfeso jinaj i aj Judío Apolos rub'ihnaal, Alejandría inchalik. Re' reh xti nchol k'uhb'alinik eh reht'al chi korik i ruk'uhb'aal i Dios tz'ihb'amaj pan santo laj huuj.25Re' reh k'uhtamaj reh chi korik i rub'eeh i QaJaaw. Eh nik' nimaal i reht'al chi riij i xk'ulik ruk'uhtaaj i Jesús, chu'nchel ruk'ux i ruq'or, t'anlik wach i ruq'orariik i rub'an. Atoob' ta xa re' i qasanik ha' xub'an i Juan ruuk' ha' reht'al ma' reht'al taj i qasanik ha' i rub'an i Santolaj Uxlab'al.26Re' Apolos ma' xyo'jik ta chuq'orariik i ruk'uhb'aal i QaJaaw chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios. Eh noq xkirib'iraj i Priscila, i Aquila, i xuq'or i Apolos, xkesaj reje chi rutkeel xkich'ob' rub'ehel reh chi korik nik' wach i ruq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios naa rub'anam.27Noq xuq'or ruk'ux i Apolos chi naa rojiik Acaya, xye'arik reje rukowiil ruk'ux kuum i aj nimaneel. Eh re' keh xkitz'ihb'aaj reje jinaj i huuj keh i aj nimaneel wilkeeb' Acaya xkiq'or reje chi kik'ul cho panotob'il i Apolos. Noq xponik Acaya, xutoob'eej taqe awach i xa ruuk' i rotob'il i Dios xinimanik.28Re' Apolos xuchop ruk'ux chi kik'uhb'aljiik i aj judío ma' kinimanik ta reh i Jesús. Eh pan santo laj huuj k'ahchi' rilom noq xuq'or keh chi re' Jesús re' wo' i Cristo, i q'orooj cho rib'iral chi naa ruk'uliik iloq. Re' Pablo xooj k'oloq Éfeso
1Noq ko wilik i Apolos pan tinamit Corinto, re' Pablo reh nah taq yuuq' pantaq rax chee' xuk'am reje noq xooj Éfeso. Eh k'ih taqe aj nimaneel xponik rureq ar,2Re' Pablo xupech'uj keh chi je' wili:
¿Mi xak'ul taq i Santolaj Uxlab'al noq xanimaj taq i QaJaaw Jesús? inki.
Re' keh je' wili i xkiq'or:
Re' hoj ni xata qib'iram rib'iral chi wilik i Santolaj Uxlab'al, inki taqe.
3Eh xupech'uj wo' chik keh chi je' wili:
¿Nik' wach i qasanik ha' taq xak'ulum? inki.
Eh re' keh je' wili i xkiq'or:
Re' qasanik ha' qak'ulum je' rukab' i qasanik ha' rub'anam i Juan aj qasan ha', inki taqe.
4Re' Pablo je' wili i xuq'or keh:
Hoo', korik noq re' Juan xuqasaj cho kihaa' i xkiyot' kik'ux chi riij i kimahk. Xa re' la', i xuq'or wo' keh chi naa kinimam i k'ulik iloq reh chi riij i reh, iraaj ruq'orom chi re' QaJaaw Jesús, inki keh.
5Noq xkib'iraj chi je' re' i aj nimaneel wilkeeb' Éfeso, xqahteesjik kihaa' parub'ihnaal i QaJaaw Jesús.6Eh noq xuyeew kab'chel i q'ab' i Pablo wach kinaah, xk'ulik qohoq i Santolaj Uxlab'al chikinaah, eh kitoq'aa' q'orik pan tokoom q'orik xkian chik ruq'orariik i ruk'uhb'aal i Dios.7Eh re' taqe i aj nimaneel re' re', kab'laj chi winaq taqe.
8Eh re' Pablo ixib' poh ruq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesús chi ma' xta k'isinoq ruyo'jiik chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios. Eh i rub'an ruk'utaaj kuuk', xuq'or keh nik' wach noq wilik i runimaal rajaawriik i Dios.9Eh wilik taqe i xi ib'irinik reh i k'uhb'aal xkikowb'isaj i kánima, ma' xinimanik taj xkib'aj i ak' k'uhb'aal chikiwach i tinamit. Eh xrilow chi je' re' i Pablo, xukanaa' taqe kahnoq, xuk'am taqe reje aj nimaneel pan jinaj paat rub'an wii' i tijinik jinaj i winaq, Tirano rub'ihnaal. Ar xub'an i k'uhb'alinik i Pablo chu'nchel q'iij.10Eh je' re' i xub'an chuwach i ki'ib' haab', korehtaal xkib'iraj i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesús chu'nchel i patineel wilkeeb' paruyuq'ul i Asia, chi je' taqe aj judío, chi je' taqe ma' re' ta aj judío.11Eh re' Dios xuyeew rajaawriik i Pablo chub'anariik taqe i nimaq kiwach ma' ilooj taj.12Ruum i re', wilik pech noq xa re' rusu't, eh xa re' ruso' rukojom chik cho chi riij i Pablo, ink'amarik reje keh taqe yowaab', eh inik'tesjik chikinaah. Xa ruuk' taqe re' kik'achjik ruuk' i kiyab'ilaal, eh xi elik wo' taqe i ma' tob'laj uxlab'al kuuk' taqe i wilik ma' tob'laj uxlab'al kuuk'.
13Eh wilik taqe aj judío xak'ul kiooj pantaq b'eeh xkaaj naq chi parub'ihnaal i Jesús inkesaj i ma' tob'laj uxlab'al kuuk' yowaab'. Eh je' wili i xkiq'or reh taqe ma' tob'laj uxlab'al: Eleen taq reje kuuk' i yowaab' parub'ihnaal i Jesús, re' i k'ahchi' ruq'orom rib'iral i Pablo, inki taqe.
14Je' wo' naq wili inki a'n chaloq kiwuqcheel i rak'uun jinaj i aj judío, Esceva rub'ihnaal, re' ruuk' i k'amal kib'eeh taqe aj tiij.15Eh noq xkaaj naq kesam i ma' tob'laj uxlab'al je' wili i xq'orarik keh ruum: Re' hin weht'al wach i Jesús, eh je' wo' hoq i Pablo. Eh re' taq i hat, ma' weht'al ta taq awach, ki uchjik.
16Eh re' winaq i wilik ma' tob'laj uxlab'al ruuk' xukut reje riib' chikinaah i xiesanik naq reh i ma' tob'laj uxlab'al. Eh xti xrisaj i ransil noq xub'an keh chikuncheel, xuq'ojib'eej taqe xuhopib'eej i kiti'jolal. Eh t'usulkeeb' chik noq xi elik reje pampaat.17Eh re' xkik'ul re' re', chu'nchel i patim ar Éfeso xi-ib'irinik reh, chi je' taqe aj judío, chi je' taqe ma' re' ta aj judío. Eh ma' k'isiin ta noq xiyo'jik. Ruum taqe xk'ularik re' re', ma' k'isiin taqe i xiye'wik runimaal wach i QaJaaw Jesús.
18Eh k'ih wo' taqe i re' ruuk' i kinimam chik i Dios kiooj k'oloq chuq'orariik chikiwach i tinamit taqe i yeb'ee wach na'ojb'al kianam chaloq pampeet.19Eh ma' k'isiin wo' taqe i kitijem naq cho keh i warinik xkik'am chaloq i kihuuj reh warinik, eh xkik'atib'eej wach q'aaq' chikiwach i tinamit. Noq xkib'ir riij i tz'aaq i kihuuj re' re', lajeeb' roxk'ahl miil chi tumiin re' ruuk' i plata xooj eloq chikiwach.20Je' re' noq, xooj rib'iral i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesús xa aha' yuuq' eh xk'utinik wo' wach taqe i xub'an ruuk' i rajaawriik.
21Eh re' Pablo xuchop ruk'ux chi xooj chi kilariik aj nimaneel wilkeeb' Macedonia i wilkeeb' Acaya, eh korehtaal xi ponik Jerusaleem. Eh xuq'or chi noq ik'inaq chik ar ajwaal wach chi naa rojiik rilom taqe aj nimaneel wilkeeb' Roma.22Je' re' noq, re' Pablo xutaq'aaj reje Macedonia ki'ib' keh i ruto'ool, re' Timoteo ruch'ihil i Erasto. Eh re' reh ko k'ih q'iij xkahnik kahnoq Asia. Re' choqinik iib' xb'aan Éfeso
23Chupaam chaloq i q'iij re' re', xwihik jinaj runimaal choqinik iib' ar Éfeso chi riij i ak' k'uhb'aal.24Re' choqinik iib' re' re' xtohq'ik ruum jinaj i winaq, Demetrio rub'ihnaal ch'eyel i plata, i ruyejaa' taqe chi kok' paat rujalwaach i rupaat ixoq tiyoox, Diana rub'ihnaal, eh k'ih taqe rutoj kikamanik ruuk'.25Eh re' Demetrio xumol kiwach i re', xumol wo' kiwach eliik wach i kikamaj ruuk', je' wili i xuq'or keh:
Hat taq ajaab'ees, aweht'al taq i hat chi ruuk' i qakamaj wili inqareq qatumiin.
26Re' taq i hat inawilow, inab'iraj taq chi re' Pablo k'ahchi' ruq'orom keh i tinamit chi re' taqe tiyoox i xa kiyej-aniik winaq ma' re' ta taqe dios. Eh re' i ruq'or re' re', ma' k'isiin chik i xinimanik reh. Ma' xata re' ayu' Éfeso k'ahchi' ruq'orom, je' wo' re' i xub'an chaloq chupaam i ruyuq'ul i Asia.27Re' wili yohb'aal, ruum re' qak'aay naa rojiik sahchoq wach. Eh re' rupaat i runimaal wach ixoq tiyoox, Diana, neenooj sahchoq wach. Eh chi je' re', ma' naa ta chik ruponiik panaq' wachiis i runimaal wach ixoq tiyoox wili, re' inye'arik ruloq'il kuum i tinamit wilkeeb' paruyuq'ul i Asia eh je' wo' kuum chu'nchel i tinamit xa aha' yuuq', inki, Demetrio.
28Noq xkib'iraj i wili taqe tinamit, yohb'aal wach noq xchalik kik'aah, xkik'er kichii' chuq'orariik chi je' wili: Nim rajaawriik i qatiyoox Diana i hoj aj Éfeso inki taqe.
29Ruuk' i re', xyoj kik'ux i patineel wilkeeb' ar. Eh junokiik taqe chuchopariik i Gayo ruch'ihil i Aristarco. Re' keh aj Macedonia taqe, re' i ki uhch'ihlinik ree Pablo. Eh xiqerjik reje kuum i aj Éfeso.30Re' Pablo xraaj naq i koq okik chi kiq'orob'jiik i tinamit. Eh re' taqe aj nimaneel ma' xkiyeew ta q'ab' reh chi xokik i koq ar.31Eh wilik wo' chi kixilak taqe q'atal q'orik wilkeeb' cho paruyuq'ul i Asia, re' ruuk' taqe ramigo i Pablo, xkitaq'aaj cho ruq'orariik reh chi ma' ruk'ul ta chi neerumin i koq riib' ar.32Eh chi kixilak i tinamit kimolom kiib' ar, xa reh reh wach inkik'er wii' kichii', ruum re' i tinamit sahchinaq kik'ux. Eh re' i ruk'ihaal ni xata keht'al chib'ih aj chaj-iij kimolom kiib'.33Eh k'ih i k'amal kib'eeh i aj Judío ximihnanik cho reh i Alejandro, reh chi xik'ik cho chikiwach, eh chi naa rilom i k'ahchi' ruk'ulariik. Re' Alejandro xub'an reje i q'ab', reh chi neenkimay choqik i tinamit, ruum re' reh xraaj naq rub'anam ruk'utaaj kuuk', chi kiko'liik aj Judío re' re'.34Raaj noq xkireq chi riij i tinamit chi re' Alejandro aj judío wo' i reh, ki'ib' naa ora xkik'er kichii' chi kunchelaal chuq'orariik chi je' wili: Nim rajaawriik i qatiyoox Artemisa i hoj aj Éfeso inki taqe.
35Eh re' i aj tz'ihb' wilik ar, je' wili xuq'or noq xuq'il taqe ruuk' i choqik xkian: Hat taq aj ayu' Éfeso, re' taq i hat aweht'al taq chi chu'nchel i tinamit kieht'alinik reh chi wach naah i qatinamiit ayu' kanlik i rucha'jaljiik i rupaat i qa-ixoq tiyoox Diana i b'ih xiik' naah nimaal wach, je' wo' rucha'jaljiik i rujalwaach i q'ehb'inaq cho pan taxaaj.36Re' wili ma' awach ta nee nq'orik chi ma' korik taj. Je' re' noq, chamay taq i choqik i hat. Ma' awach taq ayeew panti' k'axik chi ma' akapaam ta taq riij chi korik chib'ih taq i na a'nam,37ruum re' taqe winaq wili i xak'am taq cho ayu', ma' xtaj i yiib' wach kianam chupaam i rupaat i qatiyoox, eh ma' kib'ajam ta wo' chaloq i qa-ixoq tiyoox.38Eh wila' re' Demetrio ruch'ihil i kikamanik ruuk' wilik i xmahkunik chikiwach, inkaaj kijalam, wilkeeb' taqe q'atal q'orik ar ohoq kiq'or, eh chi kiju'junaal neenkiyejaa' wach ar chib'ih jariik i kik'axkiil.39Eh wila' re' taq i hat ko wilik taq inawaaj apahqaam, kore' chik neen korjik wach noq naa rub'aan jino'q chik moloj iib' chi korik.40Ruuk' i xk'ularik yu'naak, jinaj yohb'aal wilkooj wii' hoj, ruum nee-oq qoh kikoj chi hoj ixowan wach i ajaab'ees. Eh wila' xkipahqaaj qeh chib'ih reet i choqinik iib' wili, re' hoj ma' nee ta nqaq'or chib'ih reet, ruum xama' xta rub'ehel noq xb'aan i wili, inki.
41Noq xukohlaaj ruq'orariik taqe re' i aj tz'ihb', xuch'aq taqe reje i tinamit kimolom kiib' ar. Re' Pablo xooj Macedonia xooj wo' Grecia
1Noq xkikohlaaj choqik i tinamit re' re', re' Pablo xutaq'aaj kiyuq'ub'jiik taqe aj nimaneel reh i kik'uhb'aljiik, ye'b'al rukowiil kik'ux. Eh xuch'aq taqe kahnoq xooj Macedonia.2Eh re' i Pablo, xub'ehuj paam taqe ye'aab'. Eh xuk'uhb'alej taqe i aj nimaneel wilkeeb' ar chi, ye'b'al rukowiil kik'ux, eh xponik Grecia.3Eh noq ixib' chik poh rokiik ar i Pablo, nanaq rokiik reje pan barco ree ojik Siria. Noq xrib'iraj chi wilik taqe aj judío k'ahchi' ruq'atwik reh pamb'eeh, xuchop reje ruk'ux chi xooj chi rooq, xik'ik wo' chik reje ruka'peech Macedonia.4Re' taqe xihuch'ihlinik reje reh i Pablo je' wili i kib'ihnaal: Re' Sópater, i rak'uun i Pirro, aj Berea re' Aristarco, eh re' i Segundo, aj Tesalónica, eh re' Gayo, aj Derbe re' i Timoteo eh re' taqe ki'ib' chi aj i Asia, re' i Tíquico, eh re' i Trófimo.5Eh re' keh xiooj chi peet b'eeh chi qawach, ar xojkuy-eej ponoq pan tinamit Troas.6Re' hoj ko xojkahnik Filipo chi rik'teesjiik i runinq'ijiik i elik chaloq Egipto, re' noq ink'uxarik i kaxlanwi'k ma' xta ch'amb'esb'al reh. Chi riij re' Pan barco xojokik reje, paroo' q'iij xqak'ul qiib' kuuk' taqe i quch'ihil ar Troas eh wuquub' q'iij xojwihik ar. Re' Pablo xponik rula'eej taqe aj nimaneel Troas
7Eh pan tominku' chik, xqamol qiib', eh pankomonil xqa a'n qawa' qahaa' ree xq'eq. Eh re' Pablo xuk'uhb'alej taqe aj nimaneel wilkeeb' ar. Eh ruum chi xaraaj chik wach i rojiik chi junwaar, ko xponik yejal aq'ab' chi kik'uhb'aljiik.8Eh ar qamolom qiib' ko paroox ch'iht johtoq i paat parujuntaas paam, re' taqe i qoplik wii' i ma' k'isa q'aaq' saqumb'al.9Eh ar jinaj i k'ijool, Eutico rub'ihnaal, rutzunaam cho riib' chii' ventana. Eh ruum chi najt rooq i k'uhb'alinik xub'an i Pablo, re' reh xchalik rutahka'y. Eh parusuqkiil ruwiriik wilik noq xq'ehb'ik cho ko paroox ch'iht i paat, eh kamnaq chik noq xkuksaj johtoq.10Eh re' Pablo xqajik-lom cho wach ak'al, xuk'utzaa' qohoq riib' chinaah i k'ijool, eh xuq'ahcheej, je' wili i xuq'or keh taqe i hermano:
Matyo'jik taq k'achlik i k'ijool wili, inki.
11Re' Pablo xjohtik wo' chik paroox ch'iht i paat, xtohq'ik rupuhkaam qeh i kaxlanwi'k, xuk'ux wo' ree reh. Chi riij i re', xutoq'aa' wo' chik k'uhb'alinik, ko saq'inaq chik xumay xooj reje.12Eh re' k'ijool k'achlik chik noq xkik'am reje parupaat, ma' k'isiin ta noq xsuuqb'ik kikux. Re' Pablo, Troas xelik reje noq xooj Mileto
13Eh re' hoj xoj-ooj chi peet b'eeh chuwach i Pablo, pan barco xoj okik reje noq xoj-ooj pan tinamit Asón. Ar xik'ik ponoq qak'am i Pablo, je' rukab' i xuq'or qeh, ruum re' reh chi rooq xooj.14Noq xqak'ul qiib' ruuk' i Pablo ar Asón, xokik i koq quuk' pan barco, eh quch'ihil chik noq xoj-ooj pan tinamit Mitilene.15Noq xoj elik reje Asón chi junwaar, xoj ik'ik reje ma' najt ta chuwach i ye'aab' sutimaj riij chi palaw, Quío rub'ihnaal. Parukab' q'iij chik xoj ponik chupaam i ye'aab' Samos, re' i kik'ulik sutinoq wii' barco. Eh ixib' q'iij xoj b'ehik reje, noq xoj ponik Mileto.16Re' Pablo ma' xraaj ta ojik Éfeso re' xraaj i reh chi ma' q'e' ta najt xucham riib' ar i Asia. Re' reh xraaj wach i ponik chi jumehq'iil Jerusaleem, reh chi wilik chik ar chupaam i ru ninq'iij i Pentecostes. Re' Pablo xukoj kina'ojb'al i k'amal kib'eeh i aj nimaneel wilkeeb' Éfeso
17Noq ko wilkooj ar Mileto, re' Pablo xutaq'aaj kik'amariik k'amal kib'eeh i komoon aj nimaneel wilkeeb' cho ar Éfeso.18Eh noq xi ponik ruuk', je' wili xuq'or keh:
Re' taq i hat aweht'al taq nik' wach i nuna'ojb'al nuk'uhtaam taq chawach pampeet q'iij noq xinwihik taq chaxilak ayu' Asia.
19Eh ruuk' loch'ik xnub'an i rukamaj i QaJaaw eh ruuk' i ma' k'isa oq'ik. Eh ma' k'isiin wo' taqe i pajarik xnuk'ul chub'aan, ruum wilik naq taqe i aj judío xkaaj kianam weh20Eh ni xata ruum taqe re' xnukanaa' taq, ak'uhb'aaljiik, ruum weht'al chi toob'al taq aweh. Xatnuk'uhb'alej la' taq chikiwach i tinamit eh je' wo' taq panapaat.21Re' hin nuq'orom keh i aj judío, keh ma' re' ta taqe aj judío, chi koruman chi naakiyot'om i kik'ux chi riij i kimahk, eh chi kinimaj i Dios parub'ihnaal i QaJaaw Jesús.22Yu'naak i hin naa kiin ruk'amam reje i Santolaj Uxlab'al Jerusaleem, eh ma' weht'al taj chib'ih jariik i naa rub'aan weh ar.23Xa re' wo' weht'al i hin chi xa aha' pantaq tinamit kinik'ik wii', i ruq'or weh i Santolaj Uxlab'al chi naa nukojariik pantz'ilom eh chi ma' k'isa ti' k'axik i naa rub'aan weh.24Ma' kinqajik ta kapeew ruum, eh ni xata re' i nuk'achariik inuketelaaj wach. Inwaaj la' chi korehtaal inukohlaaj wach i kamanik, reh chi neenub'an i rukamaj i QaJaaw Jesús, re' i ruq'orariik i ak' k'uhb'aal, re' i ruk'axb'al i Dios.
25Eh yu'naak i hin weht'al chi ma' jino'q chik taq chaxilak i hat naa rilwiik nuwach ayu' wach ak'al nik' taq ak'ihaal i xik'ik nuq'or rukorkiil taq aweh i runimaal rajaawriik i Dios.26Ruum aj re', i nuq'or taq aweh yu'naak chi ma' re' ta chik numahk i hin wila' awach taq aweh i xuq'eb' riib' pamahk chuwach i Dios,27ruum re' hin nuq'orom taq chaaweh chu'nchel i ruyejaam cho wach i Dios chi naa rub'anam taq chaa wuuk'.28Je' re' noq, chawik'raaj taq awiib' i hat, eh chawik'raaj wo' taqe i aj nimaneel eliik taq chayeew rukowiil kik'ux, ruum re' i Santolaj Uxlab'al xpaab'anik taq chaaweh chi kicha'jaljiik taqe i kinimanik ree Dios. Re' taqe i xuko'leej i QaJaaw Jesús ruuk' i rukik'eel.29Re' hin weht'al chi na' kineloq reje ayu', wilik taqe i naa kik'uliik iloq je' taqe josq'laj xojb' naa naq kaajwaam kisacham wach taqe i komoon aj nimaneel.30Eh wilik nare' wo' taq chaxilak i hat i naa kitoq'aam k'uhtanik chukuj q'orik xa re' nkaaj i keh chi naakitahqaljiik kuum taqe aj nimaneel.31Re' taq i hat, maayeew taq awiib' chi jot'arik. K'oloq taq panak'ux, noq xinwihik taq chaawuuk' chuwach ixib' haab', chi q'iij chi aq'ab' taq xatnuk'uhb'alej, ruuk' ooq'ik.
32Yu'naak taq i hat hermano, naa taq kaat nukanaam pan q'ab' i Dios, pan q'ab' i ruk'uhb'aal qohruk'ax wii'. Re' wilik rajaawriik chuye'ariik rukowiil taq ak'ux, je' wo' chuye'ariik taq akooch kuuk' i rusik'im cho kiwach.33Re' hin ma' awach taj i nuk'ax cho wach rutumiin ni xata ruso' chi wee hin ta nwaaj chi riij.34Aweht'al la' taq i hat chi re' hin xinkamanik cho ruuk' nuq'ab' chusik'ariik ik'tesb'al reh i ju'jun chi q'iij, je' wo' i xkik'saj wii' i q'iij i xihuch'ihlinik weh parukamaj i QaJaaw.35Re' hin xnuk'uhtaaj taq chaaweh chi je' re' i kamanik iraaj b'anarik, reh chi neenqa a'n kitoob'jiik i ma' xta wilik keh. K'oloq taq panak'ux i ruq'orom i QaJaaw Jesús chi je' wili: Xiik' naah chihojal i ruye'ariik chuwach i ruk'ulariik, inki, inki Pablo.
36Eh noq xukohlaaj ruq'orariik i Pablo taqe wili, xuxuk'aa' qohoq riib' xub'an rutiij kuuk' chi kunchelaal i re'.37Eh re' keh xkitoq'aa' ma' k'isa oq'ik, xkiq'ahcheej chi ralaq i Pablo, xkitz'ub' i wach.38Eh ma' k'isiin ta xtib'ik kik'ux, ruum i xq'orarik keh ruum i Pablo chi ma' naa ta chik kilom wach chi jumpech. Eh chi riij i re', xooj kikanaa' chii' palaw, je' wo' taqe i ruch'ihil, xi okik reje pan barco. Re' noq xooj wo' chik i Pablo Jerusaleem
1Noq xqakanaa' taqe kahnoq i hermano, re' hoj xqakoj reje qiib' pan barco xoj-ooj chupaam i ye'aab' Cos. Eh parukab' q'iij xoj ponik chupaam i ye'aab', Rodas. Chi riij i re' xoj ponik chii' palaw Pátara.2Ar Pátara xqareq jinaj i barco ojik i rub'an paruyuq'ul i Fenicia xqakoj reje qiib' chupaam eh xoj-ooj.3Noq k'ahchi' qik'iik nah palaw, pan qatz'eet xik'ik qakanaa' i ye'aab', Chipre. Ruum re' hoj chi korik xoj-ooj Siria. Eh wilik i rihq i barco, xik'ik rukanaa' chii' palaw Tiro, eh re' hoj ar xoj qajik.4Eh wilik taqe aj nimaneel xqareq ar, wuquub' q'iij xojkahnik kuuk'. Re' keh xkiq'or reh i Pablo chi ma' ruk'ul ta chi nenooj Jerusaleem, ruum xq'orarik keh ruum i Santolaj Uxlab'al chi naa rub'aan ti' k'axik reh ar.5Eh noq xqakohlaaj i wuquub' q'iij chi wihik ar, xoj elik reje. Re' taqe aj nimaneel, kuch'ihil kehk'een, kiha'lak'uun, xiooj chi qakanab'jiik ko chi riij i tinamit. Eh noq chii' palaw chik wilkooj xqaxuk'aa' qohoq qiib' ar chi tiij kuuk'.6Chi riij i re', xqach'aq taqe kahnoq, eh xoj johtik reje pan barco. Eh re' keh xi sutinik wo' chik cho pankipaat.
7Noq xoj elik reje pan tinamit Tiro, ko ar xqakanaa' i b'ehik nah palaw pan tinamit Tolemaida. Eh xqayeew rusuqkiil kik'ux i aj nimaneel wilkeeb' ar, eh jinaj q'iij xojwihik kuuk'.8Parukab' q'iij xoj elik reje Tolemaida, xoj ponik Cesarea, xoj ooj parupaat i Felipe. Re' reh q'orol rib'iral i ruk'uhb'aal i QaJaaw Jesús, eh re' ruuk' i jinaj keh i wuquub' chi to'ool keh raj tahqaneel i QaJaaw Jesús.9Re' Felipe re' re' kijib' i rukok' q'ah xooq wilik komajaa' chi kib'ahiil, q'orol ruq'oral i Dios taqe.10Eh k'ih chik q'iij qokiik ar, noq xooj k'oloq ar jinaj i winaq, Agabo rub'ihnaal, jalal ruq'oral i Dios, paruyuq'ul i Judea inchalik.11Noq xooj k'oloq quuk', xuchop i b'ak'b'al paam i Pablo, xub'ak' i rooq q'ab' chi reh, eh je' wili xuq'or:
Re' Santolaj Uxlab'al xuq'or weh chi re' taqe aj judío je' wili rub'ak'ariik wach naa kianam ar Jerusaleem i ehchan ree b'ak'b'al wili. Eh naa kiq'asam pan kiq'ab' i aj Roma, inki.
12Noq xqib'iraj i q'orik wili, i hoj i qoh-uhch'ihlinik reh, eh je' wo' taqe aj nimaneel wilkeeb' Cesarea, toq' toq' naq xqa a'n ree Pablo chi manooj Jerusaleem.13Eh re' i Pablo, je' wili xuq'or qeh:
¿Chib'ih reet noq tioq'ik taq i hat i nayeew taq ruti'kiil nuk'ux? Re' hin ma' xata re' i rubak'ariik nuwach neenuk'ulaa', nee la' wo' inuk'ulaa' chi nee kinkikansaj ar Jerusaleem ruum i rub'anariik i rukamaj i QaJaaw Jesús, inki.
14Noq xqilow chi ma' xunimaj ta qeh i ruq'ilariik xqa a'n, xqamay ruq'orariik reh, xa je' chik wili i xqaq'or reh:
Chub'an wo' pee chaawuuk' re' i QaJaaw i aha' wilik raaj i reh, qohki reh.
15Chi riij i re', xuyejaa' wo' riib' i Pablo je' wo' hoj eh xoj ooj wo' Jerusaleem.16Eh wilik taqe aj nimaneel re' ruuk' i aj Cesarea xiooj haa' chiqiij. Re' keh xojkik'am reje chi patal parupaat jinaj i winaq Chipre inchalik, Mnasón rub'ihnaal, re' ruuk' i najtir aj nimaneel. Re' Pablo xooj chi rula'jiik i Jacobo
17Noq xoj ponik Jerusaleem, ma' k'isiin ta suq kiil kik'ux taqe i hermano chi qak'ulariik.18Eh chi junwaar chik, xoj ooj chi riij i Pablo chi rula'jiik i Jacobo. Eh ar wo' wilkeeb' chu'nchel k'amal b'eeh chi kixilak i aj nimaneel noq xoj ooj k'oloq.19Re' Pablo xuyeew rusuqkiil kik'ux, xutoq'aa' ruk'utjaam keh chi ch'ihtaal taqe i xub'an chaloq parub'ihnaal i Dios chi kixilak i ma' re' ta taqe aj judío.20Noq xkib'iraj i xq'orarik keh xkiyeew ruloq'il i Dios. Je' wili i xkiq'or reh i Pablo:
Ma' xta reet i xaq'or, hermano. Xa re' la' xata wo' jarub' miil chi aj judío i xinimanik ree Jesús. Eh chi kunchelaal toq' toq' inki a'n chi ajwaal wach chi naa runimjiik i ruq'or i najtir k'uhb'aal.
21Eh xaq'orik keh chi k'ahchi' b'ila' ak'uhtaam keh i aj judío wilkeeb' chi kixilak i ma' re' ta taqe aj Judío chi maankinimaj chik i k'uhb'aal ye'ooj ree Moisés. Eh chi ma' kota chik ruman chi neenpoch'arik naah i kik'achab' i kok' kak'uun, chi naa kikanaam rub'aan hoj okrinaq wii' i hoj, hoj aj Judío.22Eh ¿chib'ih jariik ineenqa a'n i hoj? noq neenkinab'eej i tinamit chi xatk'u'loq quuk' ayu' yu'naak.23Ruum aj re', ma' xta naq reet chi je' wili neena a'n: Kijib' i winaq i wilkeeb' chi qaxilak ayu'. Re' keh naa kia'nam i kiq'orom chaloq, re' i ruq'or i najtir k'uhb'aal.24Chak'am taqe reje chawiij. Hat-oq taq juntz'ajariik awiib' kuuk', re' keh neenset'arik i rismaal i kinaah, je' rukab' i ruq'or i k'uhb'aal re' re'. Eh re' hat neetitojwik reh i saach neenkian. Chi je' re', chu'nchel nee kieht'alinik reh chi ma' korik taj i xq'orarik keh chawiij. Nee la' inkinimaj chi re' hat i na a'n wo' hoq i ruq'or i najtir k'uhb'aal.25Eh re' taqe i ma' re' ta aj judío i aj nimaneel chik taqe, xqataq'aaj chik ruq'orariik keh panhuuj aha' wilik i ruk'ul qak'ux i hoj: Re' chi ma' toob' ta chi neenkik'ux keh i tiwik ye'ooj chi mayiij chikiwach i tiyoox, ni xata re' kik', ni xata re' i chikop xa b'iyooj chi kalaq, eh chi manki a'n chik keh i k'oyomal je' rukab' i ruq'or i najtir k'uhb'aal, inki taqe. Xkichop i Pablo chupaam i rupaat i QaJaaw Dios
26Eh re' Pablo xuk'am wo' reje chi riij i kijib' chi winaq. Eh chi junwaar, junb'aan taqe tz'ajaj kiib' kuuk' je' rukab' i ruq'or i najtir k'uhb'aal. Eh chi jumehq'iil xokik i koq parupaat i Dios chupahqaljiik chi jaruuj inkuxik wach rub'aan i kiq'orom chaloq i kijib' chi winaq chi jaruuj inkiyeew i kimayiij chi kiju'junaal.
27Noq ach k'isiin ma' nkuxik wach i wuquub' q'iij, wilik taqe aj judío re' ruuk' i kichalik Asia xkilow wach i Pablo parupaat i Dios. Re' taqe i xkiyoj ruk'ux i tinamit, eh xkichop i Pablo.28Eh xkik'er kichii' chuq'orariik chi je' wili:
Hat taq aj judío, qoh atow taq chi chopariik i winaq wili, ruum re' reh xa aha' yuuq' inooj chuk'uhtjiik i ma' ruk'ul ta chi neenkinimaj i qatinamiit. K'ahchi' ruk'uhtaam chi ma' nimjik ta chik iraaj i najtir k'uhb'aal. Eh wilik taqe i ma' re' ta aj judío xukoj i koq parupaat i Dios, ruuk' i re', xuch'uwa'risaj paam i inki taqe.
29Je' wili i xkiq'or, ruum pampeet kilom cho wach pan tinamit i Pablo chi ruch'ihil jinaj i winaq ma' re' ta aj judío, Trófimo rub'ihnaal, aj Éfeso. Eh xkikapaaj chi re' reh xkojwik i koq reh i Trófimo parupaat i Dios.
30Chi kuncheel patim Jerusaleem xkimolib'eej cho kiib', kajiim xiooj k'oloq chuchopariik i Pablo. Xkiqerej reje chi riij i rupaat i Dios, eh chi jumehq'iil xkitz'apib'eej taqe ru puertahiil.31Ach naq okik keh chukanteesjiik i Pablo, noq xponik rib'iral chuwach i kajaaw ruk'ihaal soldado aj Roma chi chu'nchel i tinamit Jerusaleem xkimolib'eej cho kiib' chukanteesjiik i Pablo.32Eh xrib'iraj chi je' re' i kajaaw soldado, xumol kiwach i ru soldado, xiooj kajimam kiib' aha' kimolom wii' kiib' i tinamit. Noq xkilow i tinamit chi xooj k'oloq kuuk' i kajaaw soldado ruch'ihil ponoq taqe ru soldado, xkimay ruq'ojariik i Pablo.33Eh re' i kajaaw soldado xujil i koq riib', eh xuchop i Pablo, xutaq'aaj rub'ak'ariik ruuk' i ki'ib' chi karena. Chi riij i re', xupech'uj keh i tinamit awach i reh, eh chib'ih jariik i ru mahk xub'an.34Eh chikuncheel i tinamit k'erlik kichii' chi q'orariik chib'ih i ru mahk xa re' la', reh reh wach inkiq'or. Noq xrilow i kajaaw soldado chi ma' rureq ta chi riij chib'ih inkiq'or, xutaq'aaj ruq'orariik chi kik'am reje i Pablo chupaam i paat kiwihik wii' soldado.35Eh noq xi ponik ruuk' ixkaleria johtb'al, re' taqe soldado pan ihq xkik'am johtoq i Pablo, ruum re' taqe tinamit xkaaj wo' naq kianam reh ar.36Chi kunchelaal k'erlik reje kichii' chi riij i Pablo chuq'orariik chi je' wili:
Xti ruk'ul chi neenkanteesjik inki taqe. Re' Pablo xq'orik kuuk' i tinamit chi ko'lb'al riib'
37Ach naq naa kikojom i koq i Pablo pankipaat i soldado, noq xuq'or reh pan griego i kajaaw i soldado chi je' wili:
Jaaw, ¿mi neerub'an chi neenub'an jumehq'-oq nuk'utaaj awuuk'? inki.
Re' kajaaw soldado je' wili xuq'or:
¿Je' nche tichol inche q'orik pan griego?
38¿Mi ma' re' hat i aj Egipto i komajaa' najtir i rub'an i moloj wach winaq reh i q'aq'inik chi rixowjiik wach i ajaab'ees, eh kijib' miil chi aj q'aq'ineel i xuk'am reje chi riij chupaam i ye'aab' chiq yuuq'? inki reh.
39Re' Pablo je' wili i xuq'or:
Jaaw, ma' re' tee hin inaq'or. Re' hin, hin aj judío. Ar Tarso hin aasjinaq, re' nutinamiit xiik' naah nimaal rajaawriik wilik paruyuq'ul i Cilicia. Xa re' la', cha a'n tii otob'il wee hat chi neenayeew q'ab' weh chi neekinq'orik kuuk' i tinamit, inki.
40Re' kajaaw soldado xuyeew wo' q'ab' reh i Pablo chi xq'orik kuuk' i tinamit. Eh xupab'aa' johtoq riib' i Pablo pan ixkaleria tz'aq. Eh ruuk' q'ab' xuq'or reje keh i tinamit chi kimay choqik. Noq xkimay i choqik, xuq'oreej taqe pan kiq'oral i aj hebreo, je' wili i xuq'or keh:
1Hat taq was nuchaaq', hat taq ajaab'ees, chab'iraj taq i naa nuq'orom chi ko'lb'al wiib', inki.
2Noq xkib'iraj chi pan hebreo xiq'orob'jik ruum i Pablo, xtz'aplojik kichii' chi kunchelaal i tinamit, eh je' wili i xuq'or keh:3Re' hin, hin aj judío. Ar Tarso hin aasjinaq, paruyuq'ul i Cilicia. Xa re' la', ayu' Jerusaleem xink'ihik. Ayu' xirutijej Gamaliel. Re' i xirutijej cho wii' re' wo' i ruq'or i najtir k'uhb'aal xkinimaj chaloq i qamaam qati't. Re' hin, xti re' wo' runimjiik i Dios i nub'an noq i nuq'or, je' rukab' taq i na a'n i hat chawunchelaal yu'naak.4Xa re' la' xwixowaaj wo' cho kiwach i kinimanik reh i ak' k'uhb'aal, eh xnupahqaaj chi naakikanteesjiik. Eh i nukoj taqe cho pantz'ilom chi winaq chi ixoq.5Re' wili xti korik. Reht'al i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, je' wo' nimaq wach kikamaj, ruum re' keh xiye'wik reje weh i huuj kojb'al naq ponoq wiib' chikiwach i quch aj judío wilkeeb' Damasco. Re' hin xinooj naq ar chi kisik'ariik i kinimanik ree ak' k'uhb'aal, reh i kik'amariik cho prexo ayu' Jerusaleem, reh chi naa naq rub'aan ti' k'axik keh. Re' Pablo xuk'utjaaj nik' wach noq xusik' i Dios (Hech 9.1-19; 26.12-18)
6Eh noq ojik i nub'an i hin chupaam i b'eeh, ach naq k'isiin ma' kimponik Damasco, eh je' naa kab'lajora i q'iij, jinaj i runimaal saqum xqajik cho pan taxaaj xsihq'inik chi nujunsuut chi ma' weht'al.7Eh re' hin xinq'ehb'ik wach ak'al, xb'iraj jinaj i q'orik, xuq'or cho weh chi je' wili: Saulo, Saulo ¿chib'ih reet noq inawixowaaj nuwach? inki.8Eh re' hin xnupech'uj reh chi je' wili: ¿Awach i hat, Jaaw? kinki. Eh re' i xq'o'rinik cho weh je' wili i xuq'or: Re' hin i Jesús aj Nazaret, i k'ahchi' awixowaam nuwach, inki weh.9Re' taqe wuch'ihil xkilow i saqum xsihq'inik chi nujunsuut, eh xiyo'jik xa re' la', ma' xkireq ta chi riij chib'ih i xuq'or i xq'o'rinik cho weh.10Re' hin xnupech'uj reh chi je' wili: QaJaaw, ¿chib'ih jariik inawaaj chi neenub'an? kinki. Eh re' reh je' wili i xuq'or cho weh: Wukteen johtoq, hiy pan tinamit Damasco. Ar neen q'orarik aweh chu'nchel i naa a'nam, inki weh.11Xanaah re', xirukanaa' chi hin moywach i runimaal saqum re' re' xa chi nuq'ab' chik xkichop reje taqe wuch'ihil noq xinooj Damasco.
12Ar wilik jinaj i winaq, Ananías rub'ihnaal. Iruloq'ej i Dios, eh i runimaj i ruq'or i najtir k'uhb'aal. Chu'nchel i aj judío patim ar Damasco holohik kiq'orik chi riij i Ananías.13Eh re' reh xooj k'oloq wuuk', je' wili i xuq'or weh: Hat nuhermano Saulo, ti ilwoq wo' chik inki. Eh xa chupaam i jumehq' re' re' xsaquumb'ik wo' chik paam i naq'nuwach, eh xwilow chik i Ananías.14Eh je' wo' chik wili i xuq'or weh: Re' ki Dios i qamaam qati't xsik'wik chaawach, reh chi neenaweht'aliij iraaj i reh, eh nee nawil wach i korik wach ruk'ux, eh neenab'iraj ruuk' axikin i nee ruq'or ruuk' chii'.15Yu'naak hat chik q'orol reh i ruk'uhb'aal i QaJaaw naa akahniik wii'. Eh naa ak'utjaam keh chu'nchel i tinamit taqe i xawilow, taqe i xab'iraj.16Eh yu'naak ma' xta chik i naa awuy-eem. Wukteen johtoq qajoq ahaa' cha pahqaaj ree i QaJaaw Jesús chi neerutz'aj amahk, inki weh i Ananías. Re' Pablo xuk'utjaaj nik' wach noq xtaq'ab'jik reje chi kixilak i ma' re' ta taqe aj judío
17Junriim, noq xinsutinik wo' chik cho Jerusaleem, xinooj chi tiij chupaam i rupaat i QaJaaw Dios. Eh wilik i xk'uhtjik weh ar panu saqwiriik.18Re' i QaJaaw xwil wach, je' wili i xuq'or weh: Chanik'eej aq'iij eleen reje chi jumehq'iil ayu' Jerusaleem, ruum re' taqe tinamit ma' naa ta kinimam aweh i nuq'oral naa aq'orom keh, inki19Re' hin je' wili i xnuq'or reh: Jaaw, re' keh keht'al chi re' hin kinooj chupaam taqe paat inlooq'jiik wii' i Dios, chi kik'amariik reje pantz'ilom kinimanik aweh, eh inuq'ojib'eej taqe20Eh noq xkikansaj awaj kamanoom, Esteban, re' naq inq'orik reh aq'oral, wilkiin wo' i koq ar i hin chupaam i junk'aam re' re' eh xuk'ul wo' nuk'ux i hin chi xkikansaj. Eh xnucha'jeej wo' i kiso' i xikansanik reh, kinki.21Eh re' QaJaaw je' wili xuq'or weh: Chayejaa' awiib'. Re' hin naa kaat nutaq'aam pan kitinamiit i ma' re' ta taqe aj judío, inki weh, inki i Pablo. Re' noq xwihik i Pablo pan q'ab' i kajaaw taqe i soldado
22Eh xa ar xponik i ruq'oral i Pablo xkib'iraj i tinamit. Re' keh xkik'er kichii' chuq'orariik chi je' wili:
Re' winaq re' re' ruk'ul chi neenakansaj chi jumpech, inki taqe reh i kajaaw soldado.
23Eh ma' nkimay ta chik choqik, eh chayeew rupuhariik wach kiso' inki a'n eh chayeew pukinik pooq inki a'n johtoq pan taxaaj ruum kik'aah.24Eh re' i kajaaw taqe soldado, xuq'or chi kojaroq i koq i Pablo chupaam i kipaat i soldado. Eh chi ye'aroq chi tz'uhuum ar, reh chi nee ruq'or chi jariik i ru mahk, ruum k'erik kichii' chi rixowjiik wach.25Eh noq kib'ak'am chik wach i Pablo, reh i ruye'ariik chi tz'uhuum, xupech'uj chi je' wili reh i k'amal kib'eeh soldado wilik i koq ar:
¿Mi ye'ooj taq q'ab' aweh i hat chi naa taq aye'em chi tz'uhuum jino'q aj Roma, chi komajaa' inq'atarik i q'orik chinaah? inki reh.
26Noq xrib'iraj i q'orik wili i k'amal kib'eeh soldado, xooj chuq'orariik reh i kajaaw soldado chi je' wili:
¿Chib'ih jariik i naa a'nam i hat? Re' winaq re' re' Roma b'ila' i rutinamiit, inki reh.
27Chalik kajaaw soldado xujil i koq riib' ruuk' i Pablo, xupech'uj reh chi je' wili:
¿Mi korik chi hat aj Roma? inki.
Hoo', korik, inki noq chaq'wik i Pablo.
28Re' kajaaw soldado je' wili i xuq'or ree Pablo:
Re' hin k'ih laj tumiin i nutojom cho chi riij chi xinkikoj chi rutinamiit i Roma, inki.
Eh re' Pablo je' wili i xuq'or reh:
Raaj i hin, xa chi waasb'al wo' chaloq chi hin aj Roma, inki.
29Ruuk' i re', chi jumehq'iil xi elik reje ruuk' i Pablo awach naq taqe naakiye'wiik reh chi tz'uhuum. Eh noq xrib'iraj i kajaaw soldado chi Roma i rutinamitaal i Pablo, xchalik wo' ruyo'jiik i reh, ruum xutaq'aaj rub'ak'ariik chi karena. Re' Pablo xpa'ab'jik chikiwach i juntzuhb' chi q'atal q'orik chi kixilak i aj judío
30Eh chi junwaar, xraaj runab'eem chi korik i kajaaw soldado chib'ih i ru mahk Pablo chikiwach i aj judío. Eh xuq'or chi chejaroq i karena b'ak'lik wii', xumol kiwach kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, je' wo' chu'nchel i juntzuhb' chi q'atal q'orik. Eh xutaq'aaj rehtesjiik pantz'ilom i Pablo, xupab'aa' chikiwach taqe re'.
1Re' Pablo xutz'ehtaaj reje panaq'kiwach i juntzuhb' chi q'atal q'orik, je' wili i xuq'or keh:
Hat taq was nuchaaq', re' hin xasaq wo' cho wach i nukapeb'aal chuwach i Dios, eh xa ko je' wo' yu'naak, inki.
2Eh re' i Ananías, i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, xuq'or reje keh i wilkeeb' ma' najt ta i koq ruuk' i Pablo chi kiyeew i koq chi q'ab'iis i wareeh.
3Eh re' Pablo, je' wili i xuq'or reh:
Re' Dios naa rusak'wiik awee hat, i xak'ul i na a'n awach. Wila' tzunulkaat cho ar chuq'atariik q'orik chi nunaah je' rukab' i ruq'or i najtir k'uhb'aal, ¿chihreet noq inataq'aaj nusak'ariik? Ruuk' i xaq'or re' re', ma' nanimaj taj i ruq'or i najtir k'uhb'aal, inki.
4Re' i wilkeeb' ar je' wili i xkiq'or reh i Pablo:
¿Mi ma' tiyo'jik re' i hat chu b'ajariik i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij raj kamanoom i Dios? inki taqe.
5Re' Pablo je' wili i xuq'or:
Hat taq was nuchaaq', cha kuy taq numahk. Re' hin ma' weht'al taj chi re' reh i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, ruum pan santo laj huuj i ruq'or chi je' wili: Maab'aj i wilik chi ajaab'esil chinaah aatinamiit, inki.
6Re' Pablo xrilow chi re' taqe q'atal q'orik kimolom kiib' ar. Wilik i aj, saduceo, wilik aj, fariseo chi kixilak. Ruum i re', xuq'or chi kow i Pablo chi je' wili:
Hat taq was nuchaaq', re' hin, hin wo' aj fariseo, eh aj fariseo wo' taqe nutuut wajaaw. Re' hin k'ahchi' ruq'atariik q'orik chi nunaah, ruum i nunimaj chi kik'aach wo' chik chaloq i kamnaq, inki.
7Eh noq xuq'or i Pablo chi je' re', xkitoq'aa' kiwech'um kiib' chikiwach i aj fariseo kuuk' i aj saduceo. Ruuk' i re', ka'ch'uq xi elik,8ruum re' taqe i aj saduceo ma' nkinimaj taj chi kik'aach wo' chik chaloq i kamnaq, eh ma' nkinimaj taj chi wilkeeb' taqe ánjel chi wilik ránjel rut'iosil i ju'jun. Re' taqe i aj fariseo keh inkinimaj.9Chi kunchelaal k'erik kichii' chi q'orik. Eh wilik taqe i kik'uhtanik ree i najtir k'uhb'aal kuuk' taqe aj fariseo xipa'lojik johtoq eh xkiq'or chi je' wili:
Re' winaq wili ma' xtaj i yeb'ee wach rub'anam. Ma' qeht'al taj mi xa ránjel rut'iosil jino'q xq'orik reh oon jino'q ánjel xq'o'rinik cho reh, inki taqe.
10Eh ruum chi qopik chik wach i rub'an i choqik xkian, xyojik i kajaaw i soldado, xukapaaj chi nee-oq inkixereb'eej i ruti'jolal i Pablo. Eh xutaq'aaj kik'amariik i soldado, reh chi xkesaj chaloq i Pablo chi kixilak, xkik'am wo' chik i koq pampaat wilkeeb' wii' i soldado.
11Eh parukab' aq'ab' chik, xuk'uhtaaj riib' i QaJaaw reh i Pablo parusaq wiriik, je' wili i xq'orarik reh:
Pablo, cha chop ak'ux, ruum nik' wach noq xaq'or i korik chi wiij ayu' Jerusaleem, je' wo' chik re' noq naa rojiik aq'orom i korik chi wiij ar Roma, i nuchjik. Re' ruyejeb'jiik wach i rukanteesjiik i Pablo
12Eh parukab' chik q'iij, wilik taqe i aj judío xkian jinaj wach kik'ux chukanteesjiik naq i Pablo. Eh xkiq'or i b'ih i Dios noq xkiq'or i korik chi naa pee kikuyum nik'-oq najtiil kiwa', korehtaal inki a'n rukanteesjiik i Pablo.13Ma' xata ka'winaq chi kiib' taqe i winaq i xiq'orik reh chi je' re' i naa kianam.14Xiooj kuuk' i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, je' wo' kuuk' i k'amal kib'eeh i aj judío chuq'orariik keh chi je' wili:
Re' hoj xqaq'or chik i b'ih i Dios chi korik chi ma' xta pee chik i naa qak'uxum wila' komajaa' inqakansaj i Pablo.
15Yu'naak taq i hat eh awuch'ihil taqe junch'uq chi kajaaw tinamit nee taq inooj apahqaaj reh i kajaaw soldado chi chuk'am taq cho chawach i Pablo i iqal Nee tii chik taq inaq'or reh chi naawaaj taq apahqaam reh i ru mahk. Eh re' hoj nenooj qak'ul pam b'eeh reh rukanteesjiik, inki taqe.
16Eh re' rak'uun i ranaab' i Pablo xrib'iraj i xkiyejaa' wach taqe winaq re' re' xooj ruq'or ree Pablo ar chupaam i paat wilkeeb' wii' i soldado.17Re' Pablo xuyuq'eej reje jinaj keh i k'amal kib'eeh soldado, je' wili xuq'or reh:
Cha a'n otob'il chak'am reje weh i k'ijool wili ruuk' i kajaaw soldado xa jinaj naq i q'orik ajwaal wach naa ruq'orom reh, inki.
18Eh re' reh xuk'am wo' reje i k'ijool ruuk' i kajaaw i soldado, eh je' wili i xuq'or reh:
Re' Pablo, i wilik pantz'ilom, xiruyuq'eej ruuk', eh xuq'or weh chi naa nuk'amam cho awuuk' i k'ijool wili, ruum wilik b'ila' i naa ruq'orom aweh, inki ponoq.
19Re' kajaaw i soldado xuchop chi q'ab' i k'ijool, eh xresaj reje chi rutkeel, xupech'uj reh chi je' wili:
Ak'un, ¿chib'ih naq inche jariik i q'orik naa aq'orom weh? inki reh.
20Re' k'ijool je' wili i xuq'or reh:
Re' taqe aj judío kian jinaj wach kik'ux, chi naa ruchaliik kipahqaam aweh chi i iqal i nak'am reje i Pablo chikiwach i q'atal q'orik, xa re' tii chik i ru mahk naa kipahqaam reh naa kianam kiib'.
21Jaaw, manimaj keh, ruum ma' xata ka'winaq chi kiib' i winaq i naakikeb'aam kiib' chi ruyub'jiik. Eh xkiq'or chik i b'ih i Dios chi korik chi ma' naa ta pee kianam kiwa' kihaa' chi komajaa' inkikansaj i Pablo. Eh yu'naak i kiyejaam chik kiib' xa re' chik naakuy-eem chib'ih inen naq'or i hat, inki reh.
22Eh re' kajaaw i soldado xuch'aq reje i k'ijool, eh xuq'or reje reh chi ma' awach ta aj eh naa ruk'uhtjaam i xponik q'oraroq reh. Re' Pablo xkitaq'aaj reje chuwach i q'atal q'orik, Félix rub'ihnaal
23Re' kajaaw soldado xuyuq'eej i ki'ib' chi k'amal kib'eeh ru soldado. Eh xuq'or keh chi kipab'aa' ki'ib'-oq siento i soldado reh chi nee kiooj chi kooq Cesarea b'elejeeb' ora aaq'ab', eh lajeeb' rukajwinaq i nee kiooj rij kawáyu, ki'ib' siento i neenkik'am kiq'as ju' ch'ihch'.24Xuq'or keh chi kisik' i kawáyu ree roojb'aal i Pablo. Eh xuq'or keh chi kib'esaj reje parukorkiil, reh chi suq ruk'ux noq neemponik chuwach i q'atal q'orik, Félix rub'ihnaal.25Xuyeew keh jinaj i huuj je' wili i ruq'or i chupaam:
26Re' hin i Claudio Lisias, xin taaq'anik reje aweh i huuj wili i hat Félix, q'atal q'orik nim wajaawriik, xnutaq'aaj reje rusuqkiil ak'ux.27Eh inuq'or reje aweh chi wilik taqe i aj judío xichopwik reh i winaq wili, eh xanaa naq chik kikansam. Noq xb'iraj chi aj Roma i winaq naa naq kikansam, xinooj chi ruko'ljiik wuch'ihil taqe nu soldado.28Eh re' hin xwaaj nunab'eem chib'ih jariik i ru mahk chikiwach. Ruum aj re', xnuk'am reje chikiwach i juntzuhb' chi q'atal q'orik chi kixilak i aj judío.29Eh xnureq chi riij chi xa ruum chi ma' runimaj taj i k'uhb'aal inkinimaj i keh inkitz'aq ru mahk. Eh ma' xta rub'ehel chi neenkanteesjik, eh je' wo' chi neenye'arik pantz'ilom.30Eh xq'orarik weh chi re' taqe aj judío k'ahchi' kiyejaam wach rukanteesjiik. Ruum aj re', xnutaq'aaj reje awuuk', xnuq'or keh i kitz'aqwik ru mahk chi ko awuuk' chik i hat neenooj kiyejaa' wach chib'ih jariik i ru mahk chikiwach, inki reje panhuuj.
31Re' taqe soldado xkinimaj wo' hoq nik' wach i xq'orarik keh. Xkisaj chaloq i Pablo eh xkik'am reje chaq'ab' kopan tinamit Antípatris.32Re' taqe soldado i xiooj chi kooq xi sutinik wo' chik cho parukab' q'iij chupaam i paat wilkeeb' wii'. Eh re' taqe i xiooj rij kawáyu, ko xiooj chukanab'jiik i Pablo.33Noq xi ponik Cesarea taqe soldado, xkiyeew i huuj pan q'ab' i q'atal q'orik, Félix rub'ihnaal, eh xkiq'asaj wo' hoq i Pablo chuwach.34Rukohlaam-oq chik rilariik wach i huuj i q'atal q'orik, xupech'uj ree Pablo aha' i rutinamitaal. Eh noq xrib'iraj chi Cilicia inchalik,35je' wili xuq'or reh:
Kore' chik naab'iram aweh na' kik'oloq iloq taqe i kitz'aqwik amahk, inki reh.
Eh xutaq'aaj cha'jen ree Pablo chupaam i paat ruyejaam i Herodes. Re' ruko'ljiik riib' xub'an i Pablo chuwach i q'atal q'orik, Félix
1Eh ho'oob'-oq chik q'iij ruponiik i Pablo Cesarea, xponik wo' chik i Ananías, kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij. Wilik i nimaq wach kikamaj ruch'ihil. Eh ruch'ihil wo' hoq jinaj i winaq, Tértulo rub'ihnaal, aj na'ojb'al. Re' taqe re' xiooj kojwoq ru mahk i Pablo chuwach i q'atal q'orik, Félix.2Noq xkik'am chaloq i Pablo, re' Tértulo xuchuk i koq ru mahk i Pablo chuwach i Félix, je' wili xuq'or:
Hat qajaa q'atal q'orik, inut'iosej aweh awotob'il, xa awuum i hat suq i k'acharik inqa a'n. Inut'iosej wo' aweh chi wilik ana'ojb'al ruum i re', k'ahchi' rukorjiik i qatinamiit.
3Chu'nchel aawotob'il wili eliik inqak'ul, eh inkik'ul wo' taqe i wilkeeb' cho xa aha' yuuq', qajaa ma' Félix nim awajaawriik, xti nqat'iosej aweh i na a'n.4Reh chi ma' q'e' ta neetinucham, cha kuy cha a'n otob'il nee ta tii qoh ab'iraj junk'aam-oq ruuk' i naa qaq'orom aweh.5Re' hoj xqareq chi riij chi re' winaq wili xiik' naah yib'kiil wach runa'ojb'al, xa aha' yuuq' k'ahchi' ruyojom qak'ux i hoj, hoj aj judío, k'amal wo' b'eeh reh jinaj tokoom chik nimanik, re' inkinimaj i aj Nazaret.6Eh naa naq ruch'uwa'risam paam i rupaat i Dios ruuk' i rub'anariik i yiib' wach na'ojb'al. Ruum i re', xqachop i hoj, eh xqaaj naq qaq'atam i q'orik chinaah je' rukab' i ruq'or i k'uhb'aal.7Xa re' la', re' kajaaw soldado, Lisias rub'ihnaal, xumin i koq riib' quuk' pan josq'iil xponik, ruq'uch chi qawach i winaq re' re'.8Eh xuq'or keh i kiq'orik chi wilik ru mahk chi naa kichaliik awuuk', eh yu'naak ayu' chik wilik chawach. Re' hat neetipahqanik reh, ar neenanab'eej chi korik chi wilik ru mahk, inki i koq.
9Eh re' taqe i aj judío ruch'ihil je' wili i xkiq'or:
Chu'nchel i xuq'or i Tértulo xti korik, inki taqe i koq.
10Eh re' i q'atal q'orik, Félix, xub'an reje rehtalil ree Pablo chi naa ruq'oriik, eh re' Pablo je' wili i xuq'or:
Yu'naak chu'nchel nuk'ux naa nuq'orom chawach i hat i ko'lemb'al wiib', ruum re' hin weht'al chi xata wo' jarub' haab' awokiik chi hat q'atal q'orik chinaah i tinamit wili.
11Re' hin ma' xta mahk xnub'an chaloq Jerusaleem: Kore' nare' kab'laj q'iij wojiik k'oloq ar chulooq'jiik i Dios. Re' hat neerub'an chi neenapech'uj mi korik12Eh ma' nik' ta xinkireq chi choqik ruuk' jino'q awach, ni xata chumolariik kiwach i tinamit chupaam i rupaat i Dios, ni xata chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios, eh ni xata chupaam i tinamit xinkireq.13Re' taqe winaq wili ma' xta neenkinik'eej wii' chi korik ta chi wilik i mahk je' rukab' inkitz'aq wach.14Xa re' i korik naa nuq'orom awee hin: Re' chi nuloq'ej i ki Dios i numaam wati't je' rukab' i ruq'or i ak' k'uhb'aal, re' i ma' korik ta laj nimanik noq inkiq'or i keh. Eh i nunimaj wo' i k'uhb'aal rutz'ihb'aam chaloq i Moisés, je' wo' hoq i kitz'ihb'aam chaloq i jalal ruq'oral i Dios.15Re' hin ch'iklik nuk'ux ruuk' i Dios je' rukab' noq ch'iklik kik'ux i keh, chi re' taqe kamnaq naa wo' chik kiwuktiik chaloq chi k'achlik kiwach, atoob' ta holohik atoob' ta ma' holohik i kina'ojb'al xkian.16Ruum aj re', re' hin eliik inuchop nuk'ux chi saq wach i nukapeew chuwach i Dios je' wo' chikiwach i tinamit.
17Eh k'ih-oq chik haab' wojiik pantaq tokoom tinamit, xinsutinik wo' chik chaloq panutinamiit chi ruye'ariik i lemóxna, chi ruye'ariik i numayiij.18Eh re' wili i k'ahchi' kiin parupaat i QaJaaw noq ximponik kireq i kiib' ixib' chi aj judío, kichalik Asia. Noq nukohlaam chik, rutz'ajariik wiib'. Ma' k'ih taj i tinamit wuch'ihil ar, eh ni xata k'ahchi' nutukem kiwach.19Re' taqe aj Asia re' re' i ruk'ul naq chi nee kichalik, eh neen k'ulik kiq'or ayu' chib'ih jariik i numahk xkireq.20Eh neerub'an chi re' wilkeeb' ayu' chi nujalariik neekiq'orik reh chib'ih jariik i numahk xkireq noq xinkipech'uj i juntzuhb' chi q'atal q'orik.21Re' oon inche numahk chikiwach noq, je' wili i xnuq'or chi kow: Yu'naak taq i hat, k'ahchi' taq aq'atam q'orik chi nunaah, ruum i nunimaj chi kiwuktik wo' chik chaloq kamnaq chi k'achlik kiwach, kinki, inki Pablo.
22Noq xrib'iraj chi je' re' i Félix, ko xukanaa' pee kib'irjiik taqe i kojol ru mahk i Pablo, ruum xa rib'iram wo' chik chi korik i ak' k'uhb'aal. Je' wili i xuq'or keh:
Kore' chik na' k'oloq i kajaaw soldado, Lisias rub'ihnaal, noq naab'iram taq aweh chi korik i wili, inki.
23Eh re' q'atal q'orik Félix xuq'or reh i k'amal kib'eeh soldado chi xana rucha'jaljiik i Pablo chi maa rutz'ap i kooq chi jumpech, eh chi nee ruyeew q'ab' reh chi nee ruq'o'reej taqe chaloq i ramigo nee kiooj k'oloq ruuk' chi q'orob'jiik.
24Xa komajaa'-oq wo' k'ih q'iij chi riij i re', xooj k'oloq i Félix ruch'ihil i rehk'een, Drusila rub'ihnaal. Eh xutaq'aaj wo' chik rehtesjiik i Pablo pantz'ilom, eh xrib'iraj reh nik' wach runimjiik i Jesucristo, i xuq'or i Pablo xrib'iraj chi korik i Félix.25Eh noq xq'orarik reh ruum i Pablo i korik laj k'acharik, chi riij ruq'ilariik iib', eh chi riij i q'ataj q'orik naa rub'anam i QaJaaw ruuk' i ju'jun, re' Félix xchalik ruyo'jiik. Eh je' wili i xuq'or ree Pablo:
Yu'naak neerub'an chi nee tiooj pantz'ilom. Ka' tinuyuq'eej chik chuyee pee chik riib', inki reh.
26Eh re' Félix xata wo' jarpech xuyuq'eej ruuk' i Pablo, reh chi xub'an ruk'utaaj ruuk', re' naq xraaj i reh chi xye'arik ta rutumiin ruum, eh chi je' re' naa naq resam reje pantz'ilom paruk'ux.27Eh xa xik'ik wo' i ki'ib' haab' chi re' i Félix ma' xresaj ta wo' pantz'ilom i Pablo, re' xraaj chi ma' xi kahnik ta pank'aah kuuk' aj judío. Chi riij i re', xelik chi q'atal q'orik i Félix re' chik Porcio Festo rub'ihnaal, xokik chi jilow. Re' noq xwihik i Pablo pan q'atb'al q'orik chuwach i Festo
1Re' Festo xooj k'oloq Cesarea reh chi xkahnik chi q'atal q'orik. Eh noq ixib' q'iij chik rokiik xelik reje ar, xooj Jerusaleem.2Ar uy-imaj kuum i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij kuch'ihil k'amal kib'eeh i aj judío. Re' keh xkijal i koq ree Festo taqe ru mahk i Pablo.3Eh xkipahqaaj otob'il ree Festo chi xuq'or chi k'amaroq wo' chik chaloq i Pablo Jerusaleem. Je' re' i xkiq'or, ruum kiyejaam chik wach chi pamb'eeh naq naa kikansam reje.4Chalik i Festo xuq'or keh chi re' Pablo wilik pantz'ilom ar Cesarea. Eh xuq'or wo' keh chi xailook' wo' chik insutinik reje ar i reh.5Je' wili i xuq'or keh: Re' taqe wilik kajawriik chi taaq'anik taq chaxilak i nee kiooj haa' chi wiij Cesarea. Eh wila' wilik ru mahk i winaq re' re', ar neenkiq'or chi nuwach, inki.
6Re' Festo xwihik naa chik waxiqiib' oon lajeeb'-oq q'iij ar Jerusaleem. Chi riij i re', xsutinik wo' chik reje Cesarea. Eh ki'ib'-oq chik q'iij ruponiik ar, xokik nah mexa chi q'ataj q'orik, eh xutaq'aaj ruk'amariik i Pablo.7Noq xokik i koq i Pablo pan q'atb'al q'orik, xi okik wo' i koq aj judío xi chalik Jerusaleem. Eh q'e' nim wach i ru mahk i Pablo xkitz'aq i koq wach, atoob' ta ma' xta xkinik'eej wii' chi korik chi wilik ru mahk.8Re' Pablo je' wili xuq'or chi ko'lemb'al riib':
Re' hin ni xata chuwach i k'uhb'aal inkinimaj i aj judío ni xata chupaam i rupaat i Dios ni xata chuwach i ajaab'ees Roma ximahkunik chaloq, inki.
9Eh re' Festo i q'atal q'orik xraaj naq kahnik panotob'il kuuk' i aj judío ruum aj re', xupech'uj reh i Pablo chi je' wili:
¿Mi naawaaj ojik Jerusaleem, reh chi ar neenooj nuq'at q'orik cha naah chi riij amahk inkiq'or? inki reh.
10Re' Pablo je' wili chaq'wik xub'an:
Re' hin ayu' wilkiin chupaam i ye'aab' inq'atwik wii' q'orik i ajaab'ees ree Roma neerub'an chi ayu' neenq'atarik q'orik chi nunaah. Re' hat aweht'al chi korik chi ma' xtaj i yeb'ee wach nub'anam keh i aj judío.
11Wila' korik chi wilik mahk i ruk'ul chi nee kinkanteesjik. Raaj wila' ma' korik nik' k'ihaal i numahk inkitz'aq chi wiij, ma' awach ta jino'q neenq'asanik weh pan kiq'ab' taqe re'. Re' hin i nupahqaaj chi re' ajaab'ees aj Roma neenq'atwik q'orik chi nunaah, inki i Pablo.
12Eh re' Festo noq rub'anam chik ruk'utaaj kuuk' i aj na'ojb'al, je' wili xuq'or reh i Pablo:
Ruum chi xapahqaaj chi re' ajaab'ees aj Roma naa ruq'atwiik i q'orik cha naah, naa awojiik pa'lojoq chuwach, inki. Re' noq xk'amarik chee Pablo chuwach i reey Agripa
13Eh wilik-oq chik q'iij rub'aan taqe re', re' reey Agripa ruch'ihil jinaj ixoq Berenice rub'ihnaal, xiooj Cesarea chuye'ariik rusuqkiil ruk'ux i Festo i q'atal q'orik.14Ruum chi k'ih q'iij xwihik ar i reh ruch'ihil ixoq, re' i Festo xuk'utjaaj reh i reey i k'ahchi' ruk'ulum i Pablo. Je' wili i xuq'or reh:
Jinaj i winaq, Pablo rub'ihnaal, wilik ayu' re' Félix xkananik kahnoq reh pantz'ilom.
15Eh noq xinwihik cho Jerusaleem, xi ponik cho wuuk' ar i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, je' wo' taqe i k'amal kib'eeh i aj judío, chupahqaljiik weh chi naa nuq'atam i q'orik chinaah i Pablo ree rukanteesjiik.16Re' hin xnuq'or keh chi re' taqe q'atal q'orik aj Roma ma' okrinaq ta taqe chi neenkiq'at i q'orik chinaah jino'q xa awach wila' ma' wilkeeb' i koq ar chi b'anaj k'ulwach ruuk' i kikojwik ru mahk, reh chi neeruko'leej riib' ruuk' i ru mahk inkikoj.17Ruum aj re', noq xi chalik ayu' i keh, re' hin ma' xnucham ta wiib' xa parukab' q'iij la' xi nokik pan nuye'aab' chi q'ataj q'orik eh xnutaq'aaj ruk'amariik i Pablo wilik pantz'ilom.18Eh re' i xi chalik wuuk' chuq'orariik chib'ih ru mahk, xama' xta wo' jino'q ru mahk q'e' nim wach xkiq'or je' naq rukab' i nukapaaj chinaah i hin.19Re' ru mahk inkikoj xa chi riij po' naa nchee nimanik i rub'an, eh xa chi riij wo' chik jinaj winaq kamnaq chik, Jesús rub'ihnaal, eh re' Pablo toq' toq' i ruq'or chi k'achlik.20Ruum chi ma' nureq ta chi riij chib'ih i naa nub'anam, xnupech'uj ree Pablo mi raaj ojik Jerusaleem, reh chi ar neenq'atarik i q'orik chinaah.21Eh re' reh xupahqaaj weh chi kore' i ajaab'ees aj Roma naa ruq'atwiik i q'orik chinaah. Re' hin xnuq'or reh chi ko wih-oq pee pantz'ilom, ko chuyee pee riib' kore' naa nutaq'aam reje ruuk' i ajaab'ees aj Roma, kinki.
22Eh re' i reey Agripa, je' wili i xuq'or reh i Festo:
Re' hin inwaaj b'iram weh nik' wach i ruq'or i winaq re' re', inki.
Eh re' Festo je' wili i xuq'or reh:
Xa i iqal inab'iraj, inki reh.
23Eh chi junwaar chik, xooj k'oloq i reey Agripa ruch'ihil ixoq, Berenice i b'ih. Eh q'e' xye'arik runimaal kiwach noq xi okik i koq pan q'atb'al q'orik kuch'ihil i kajaaw soldado, kuch'ihil i nimaq wach kikamaj chupaam i tinamit re' re'. Re' Festo xutaq'aaj ruk'amariik pantz'ilom i Pablo.24Eh noq wilik chik ar i Pablo, re' Festo je' wili i xuq'or:
Qajaa reey Agripa, taq i hat ajaab'ees amolom taq awiib' ayu', chab'iraj taq i naa nuq'orom: Re' winaq wili ink'ulik kojaroq ru mahk chi nuwach kuum i aj judío chi je' taqe aj Jerusaleem, chi je' taqe aj ayu' Cesarea, kow inkiq'or weh chi naa nuq'atam i q'orik chinaah, reh rukanteesjiik.
25Re' hin ma' xta ru mahk inureq chi neenkanteesjik. Xa ruum chi rupahqaam weh chi kore' ajaab'ees aj Roma naa ruq'atwiik q'orik chinaah, ruum aj re' k'ahchi' nuchopom nuk'ux chi naa nutaq'aam reje chuwach.26Xa ruum chi ma' xta ru mahk i winaq wili, i xnutz'ihb'aaj reje panhuuj chuwach i ajaab'ees aj Roma intaaq'anik weh. Yu'naak xnuk'am cho chawach taq i hat, ajaab'ees. Xa re' la', peet xnuk'am cho chawach i hat, loq'laj reey Agripa, reh chi neenapahqaaj reh chib'ih ru mahk wilik, reh chi wilik i neenukoj reje panhuuj,27ruum re' hin xnukapaaj chi ma' re' ta rub'ehel i neenub'an chi neenutaq'aaj reje jino'q prexo ruuk' chi ma' nee ta nuq'or rub'ehel chib'ih i ru mahk inkojarik, inki, Festo. Re' Pablo xuq'or i ko'lemb'al riib' chuwach i reey Agripa
1Eh re' i reey Agripa je' wili i xuq'or reh i Pablo:
Re' hat neerub'an chi neenaq'or i ko'lemb'al awiib', inki.
Eh re' Pablo xujosaj i q'ab', je' wili i xruq'or:
2Re' hin q'e' nsuuqb'ik nuk'ux chi q'orik awuuk' yu'naak, i hat qajaa reey Agripa, reh chi naa nuq'oriik chi riij i ko'lb'al wiib' chuwach chu'nchel i numahk inkikoj taqe i aj judío.3Eh je' wo' chik, re' hat aweht'al chu'nchel i na'ojb'al okrinaq taqe wii' i aj judío, je' wo' taqe i chib'ih jariik xqawech'uj riij kuuk'. Ruum aj re', i nupahqaaj otob'il aweh chi chab'iraj tii weh ruuk' q'unil i naa nuq'orom aweh. Re' Pablo xuq'or nik' wach ruk'achariik noq komajaa' i runimaj i Dios
4Chu'nchel i aj judío kieht'alinik reh nik' wach noq xink'acharik cho kopan wak'uniil chi kixilak, panuyuq'ul, je' wo' ar Jerusaleem.5Keht'al wo' hoq chih nub'anam wila' nkaaj re' keh neekiq'orik i korik chi wiij, chi re' hin, xa hin wo' cho haa' chi nimanik pampeet kuuk' i aj, fariseo. Eh re' wo' re' q'e' korik noq inqaq'or.6Eh yu'naak, xinkik'am cho ayu' pan q'atb'al q'orik xa ruum chi ch'iklik nuk'ux chi ruyub'jiik i ruq'orom cho rib'iral i Dios keh i qamaam qati't.7Re' kab'laj ch'uq chi qatinamiit Israel k'ahchi' wo' naq kuy-eem i keh i q'orooj cho rib'iral re' re', xan kaaj naq chik kilom i rojiik eloq wach. Eh ruum i re', inkiloq'ej i Dios chi q'iij chi aq'ab'. Hat loq'laj reey Agripa, ruum i ruyub'jiik i q'orooj cho rib'iral, inkikoj numahk i aj judío.8¿Chihreet noq ma' nanimaj taq i hat chi re' Dios i ruksaj wo' chik chaloq taqe i kamnaq chi k'achlik kiwach? inki keh. Re' Pablo xuk'utjaaj nik' wach noq xrixowaaj cho kiwach i aj nimaneel
9Re' hin noq xub'an ma' k'isiin i na'ojb'al xnub'an chi ixob'al kiwach i kinimanik reh i QaJaaw Jesús aj Nazaret.10Eh je' wo' re' i xnub'an cho ar Jerusaleem noq xkiyeew wajaawriik taqe kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij k'ih wo' taqe aj nimaneel xnukoj cho pantz'ilom. Eh noq inq'orarik kikanteesjiik, re' hin i ruk'ul nuk'ux chi kikanteesjiik.11Xata wo' jarpech i nub'an cho ti' k'axik keh i aj nimaneel, chupaam i paat inlooq'jik wii' i Dios, re' naq xwaaj chi nkikanaa' runimjiik i Jesús. Eh xayohb'aal wach i nuk'aah chikinaah, kinooj chi kisik'ariik pantaq tokoom tinamit. Re' Pablo xuk'utjaaj nik' wach noq xunimaj i Dios (Hech 9.1-19; 22.6-16)
12Eh re' naq taqe re', i xooj nub'an Damasco. Xinkitaq'aaj reje taqe kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, xkiyeew reje wajaawriik chi kichopariik i aj nimaneel.13Qajaa reey Agripa, re' hin noq ojik i nub'an pamb'eeh, tuqlik kab'lajora i q'iij xwil noq xqajik cho pan taxaaj jinaj i runimaal saqum xiik' naah saqumaal chuwach i rusaqumaal i q'iij, eh xusutej wiij i hin, eh xsuutjik wo' kiij haa' taqe wuch'ihil.14Chi qunchelaal xoj q'ehb'ik wach ak'al. Eh jinaj i q'orik xb'iraj, je' wili i xuq'or cho weh pan hebreo: Saulo, Saulo ¿chib'ih reet noq inawixowaaj nuwach? Xa re' hat k'ahchi' aye'em awiib' chi ti', je' rukab' i rub'an i b'ooyax i ruyeq' i toq'b'al reh, inki weh.15Eh re' hin, je' wili i xnuq'or reh: Jaaw, ¿awach i hat? kinki reh. Re' QaJaaw je' wili i xuq'or cho weh: Re' hin i Jesús, re' i k'ahchi' awixowaam wach i hat.16Wukteen la' johtoq re' hin xnuk'uhtaaj wiib' chawach. Eh xat nupab'aa' ruum inwaaj chi naa a'nam i nukamaj, naa aq'orom rukorkiil aha' wilik i kore' xawil je' wo' hoq i naa nuk'uhtaam aweh na' chub'an.17Naa kaat nuko'leem pan kiq'ab' aj judío, naa kaat nuko'leem pan kiq'ab' i ma' re' ta taqe aj judío, re' i naa kaat nutaq'aam reje wii' yu'naak.18Reh chi naa rojiik atehem inaq' kiwach reh chi nee kielik panq'equm, pan saqum chik naa kiwihiik, eh nee nelik i rajaawriik i aj Yahm chikinaah, re' chik i Dios neenkinimaj. Reh chi neenkuyarik i kimahk, eh naakik'ulum i kikooch re' ruuk' i naa ruye'ariik keh i santo laj rutinamiit i Dios, inki Jesús. Xunimaj i Pablo aha' wilik i xq'orarik cho reh pan taxaaj
19Je' re' noq re' hin, loq'laj reey Agripa, ma' xwaaj ta nuq'ehtaam wiib' chuwach i xq'o'rinik cho weh pan taxaaj, xnunimaj la'.20Peet xnuq'or keh i ruk'uhb'aal i QaJaaw i aj Damasco. Chi riij i re', xinooj chuq'orariik keh i aj Jerusaleem, je' wo' keh wilkeeb' paruyuq'ul i Judea, je' wo' keh ma' re' ta taqe aj judío, xnuq'or keh chi kiyot' i kik'ux chi riij i kimahk, eh chi kik'uhtaaj ruuk' i rub'anariik i holohik laj na'ojb'al.21Xa ruum i ruq'orariik taqe re' xinkichop aj judío chupaam i rupaat i Dios eh xkaaj naq nukanteesjiik.22Xa ruum i nutoob'jiik i rub'an i Dios, xink'u'loq ayu', kok'ahchi' nuq'orom i ruk'uhb'aal keh chi nimaq chi kok' taq. Eh ma' xta chik i tokoom i nuq'or keh xa re' wo' nuq'or keh i xuq'or chaloq i Moisés, eh i xkiq'or chaloq taqe jalal ruq'oral i Dios, chi naa ruk'ulariik koq'uun:23Chi re' i Cristo, i chi xuk'ul i ti' k'axik, eh noq kamnaq chik, peet wo' chik i reh xwukteesjik cho chi k'achlik wach ruum i Dios, chi re' wo' Cristo xk'ulik tehwoq wach chi korik i ak' k'uhb'aal keh i qatinamiit aj judío, keh i ma' re' ta taqe aj judío, inki Pablo. Re' Pablo xuch'ub'isaj naq ruk'ux i Agripa chi nimanik
24Noq xuq'or taqe wili chi ko'lemb'al riib', re' Festo, i q'atal q'orik, kow xuq'or chi je' wili:
Hat ahqaal, Pablo. Ruum i ma' k'isa tijinik i na a'n xchalik ruyojiik ana'ojb'al, inki reh.
25Eh re' Pablo je' wili i xuq'or noq xchaq'wik:
Loq'laj q'atal q'orik, Festo, re' hin ma' hin ta ahqaal re' la' rub'ehel, eh re' korik i nuq'or.
26Re' i reey Agripa reh reht'al chi korik taqe wili. Ruum aj re', ma' kinyo'jik ta chi q'orik chuwach. Re' hin weht'al chi korik chi re' reh reht'al wo' chu'nchel i wili, ruum ma' re' ta panke'lik taqe b'anooj chaloq i k'ahchi' nuq'orom.27Qajaa reey Agripa, ¿mi nanimaj i hat i kiq'orom chaloq i jalal ruq'oral i Dios? Re' hin weht'al chi nanimaj i nuchjik ruum i Pablo.
28Re' Agripa je' wili i xuq'or:
Re' hat xach'ub'isaj nuk'ux ach k'isiin ma' xinsutinik chi hin aj nimaneel awuum, inki.
29Re' Pablo je' wili xuq'or:
Ma' xta q'orik reh, qajaa reey mi xanimaj yu'naak oon koq'uun, inko'q ta la' naq i Dios ma' ta naq xa re' hat neetinimanik nee ta la' wo' naq kinimanik chu'nchel i wilkeeb' ayu', chi je' rukab' i hin. Xa re' la' ma' ta naq neenb'ak'arik kiwach chi karenaa je' rukab' inki a'n wee hin, inki.
30Eh re' i reey Agripa, xupab'aa' johtoq riib' je' wo' i q'atal q'orik, je' wo' ixoq, Berenice rub'ihnaal eh xipa'lojik wo' johtoq chi kunchelaal i tzunulkeeb' ar.31Eh xkesaj reje kiib' chi kutkeel, je' wili i xkiq'or chikiwach:
Re' winaq wili ma' xta ru mahk rub'anam chi neenkanteesjik. Ma' ruk'ul ta wo' naq chi wilik pantz'ilom maje', inki taqe.
32Eh re' reey Agripa je' wili i xuq'or reh i Festo:
Re' winaq wili, elinaq naq chik pantz'ilom wi ta ma' xupahqaaj ruuk' chii' chi kore' ajaab'ees aj Roma naa ruq'atwiik q'orik chinaah, inki. Re' noq xtaq'ab'jik reje Pablo ar Roma
1Noq xureq ruq'ijil chikiwach i qataq'ab'jiik reje Italia nah ha' xoj ik'ik reje, re' Pablo ruch'ihil taqe prexo junch'uq xiq'ahteesjik pan q'ab' jinaj i k'amal kib'eeh taqe soldado, Julio rub'ihnaal. Re' reh, re' ruuk' juntuhb' chi soldado, reh i Ajaab'ees aj Roma.2Ar Cesarea xojokik reje pan barco inchalik Adramitena, re' i kik'ulik sutinoq wii' i barco. Re' barco re' re' xa ojik chik reh ar Asia. Re' haa' chi qaxilak jinaj i winaq, Aristarco rub'ihnaal, aj Tesalónica, re' tinamit re' re' paruyuq'ul i Macedonia wilik.3Parukab' q'iij xoj-ooj k'oloq Sidón, re' i kik'ulik sutinoq wii' barco. Ar xb'aan otob'il ree Pablo ruum i Julio, k'amal kib'eeh taqe soldado, ruum xuyeew q'ab' ree Pablo chi xooj ruq'o'reej taqe ramigo, reh chi neentoob'jik cho kuum.4Noq xoj elik reje ar Sidón, xojokik wo' chik reje pan barco. Ruum chi xiik' naah kowiil i teew inchalik chi qawach, xojik'ik reje pansak'aaj ree ye'aab' sutimaj riij chi palaw, Chipre rub'ihnaal.5Eh xqaq'at reje wach i palaw, xojik'ik reje pan tinamit Cilicia, je' wo' i Panfilia. Eh korehtaal xoj ponik pan tinamit, Mira, wilik paruyuq'ul i Licia.
6Eh re' k'amal kib'eeh taqe soldado xureq ar jinaj i barco inchalik Alejandría, ojik i rub'an Italia, eh xojrukoj reje chupaam.7K'ihlaj q'iij xojb'ehik reje pan barco, xa q'uun inqa a'n reje. Xa ruuk' ti' xoj ponik chuwach i tinamit Gnido. Eh ruum chi re' teew xa ko chi qawach wo' inchalik, xa q'e' xoj ik'ik chuwach i ye'aab', Salmón, eh xqakotej riij i ye'aab' Creta, sutimaj riij chi palaw.8Eh xa ruuk' ti' xoj b'ehik reje chi' taq palaw pan tz'a'laj yuuq'. Xojponik chupaam jinaj i ye'aab', Q'e' Holohik inkiq'or reh, re' i kik'ulik sutinoq wii' i barco, ma' najt ta ruuk' i tinamit Lasea.
9Eh k'ih q'iij-oq chik chi b'ehik qaq'eb'em, yohb'aal chik i b'ehik pan barco nah palaw, ruum xa k'isiin chik ma' ntoq iq'elej. Ruum i re', xkojarik naq kina'ojb'al ruum i Pablo taqe i kikamanik chupaam i barco, je' wili i xq'orarik keh:10Hat taq ajaab'ees, re' ojik inqa a'n reje nah palaw xiik' naah yohb'alil naaqojiik wii'. Maa nooj inchi qohoq ri'si palaw i barco haa' taqe ihq. Eh nee-oq qoh kimik haa' i hoj, ki uchjik ruum i Pablo.
11Eh re' k'amal kib'eeh taqe soldado ma' xunimaj taj i xuq'or i Pablo re' la' chik xunimaj i xuq'or i ehchan ree barco ruch'ihil i xuq'or imb'esanik ree barco.12Xanaah re', re' i kik'ulik sutinoq wii' barco ar, ma' ruyee ta riib' chi ar xkik'saj iq'ilej. Ruum i re' chikuncheel xi elik reje ar, xkichop kik'ux chi xi ponik Fenice re' kik'ulik sutinoq wii' barco ar Creta, re' inka'yik reje pantz'eet, eh pansak'aaj ree reelb'aal q'iij. Re' kowlaj kaq suut teew jab' nah palaw
13Eh re' taqe i kikamanik pan barco xkilow chi xama' q'e' ta kow i teew xchalik pansak'aaj reereelb'aalq'iij. Ruum aj re', xkichop reje kib'eeh nah palaw, eh ar xkik'am reje chi' taq palaw ma' najt ta ruuk' i tz'a'laj yuuq' ree Creta.14Eh junk'aam-oq chik qatoq'aam reje b'ehik nah palaw, xchalik pantz'eet ree reelb'aal q'iij jinaj kowlaj teew jab' kaq suut paam. Eh xuq'oj i koq riib' chuwach i barco,15xutoq'aa' ruqerem reje. Xanaah re' i hoj ma' nqakuy ta chik ransil i barco chi korik ta xooj, ruum chi qawach inchalik i kowlaj teew jab', xa xqakanaa' wo' chi xuqerej reje i barco chi qi'sil.16Xojik'ik reje chi riij i k'isa ye'aab' sutimaj riij chi palaw, Clauda rub'ihnaal ar ma' q'e' ta chik kow i teew. Eh ko xqak'axkilej rujohteesjiik i k'isa barco ko'lemb'al iib' chupaam i nimlaj barco.17Qajoosam-oq chik johtoq i k'isa barco, xkitoq'aa' kib'ak'ib'eem wach i nimlaj barco ruuk' i laso, reh chi ma' nee ta nooj ruq'ojib'eej riib'pan saniib' Sirte rub'ihnaal ruum i kowlaj teew. Eh re' taqe i kikamanik pan barco jumehq'iil xkikut qohoq nah palaw i toob'al reh i barco.18Parukab' chik q'iij, xakomajaa' ta wo' rumay i kowlaj kaq suut teew jab' chinaah i palaw. Ruum i re' xkikut pan palaw i rihq i barco.19Eh paroox q'iij wo' chik, xkiq'eb' pan palaw ruuk' kiq'ab' taqe itz'ihy inkamanik chi b'ehtesb'al reje reh i barco.20Najt ma' xqilow ta chik wach inaq'wach i q'iij ni xata re' ch'umiil. Eh ruum i ma' k'isa kowlaj kaq suut teew jab', xa jomlik chik i ruyeew cho chi qanaah, re' hoj ma' xqakapaaj ta chik chi naa ta qako'leem riij i qak'achariik.
21K'ih q'iij chik qamayam wach qawa' qahaa', re' Pablo xupab'aa' johtoq riib' pan kixilak i ruk'ihaal je' wili xuq'or keh:
Hat taq ajaab'ees, ma' xta naq reet chi xanimaj ta taq weh i xnuq'or taq chaaweh wach b'eeh chi ma' xoj elik ta naq cho ar Creta. Ruuk' i re', ma' k'ahchi' ta naq qak'ulum i ti' k'axik wili, eh ma' xta naq taqe i xqaq'eb' qeh.
22Xa re' la' re' hin i nuq'or taq aweh yu'naak chi mantib'ik taq ak'ux, ruum ma' jino'q taq aweh i naa rukimiik xa re' wo' i barco ra'j naa rusahchiik wach re'.23Inuq'or taq aweh i wili, ruum chaq'ab' matunaak xwilow wach jinaj i ánjel taaq'amaj cho ruum i Dios inehchanik weh hin raj kamanoom.24Eh re' ánjel je' wili xuq'or weh: Pablo, re' hat mat yo'jik. Ma' naa taa kimiik, ruum ajwaal wach chi ko naa awojiik pa'lojoq chuwach i ajaab'ees aj Roma. Eh re' Dios awuum i hat naa ruko'leem taqe chuwach i kimik chu'nchel awuch'ihil pan barco, inki weh.25Ruum aj re', i nuq'or taq aweh chi chakowej taq ak'ux, ruum re' hin ch'iklik nuk'ux ruuk' i Dios chi nik' wach i xuq'or weh i ánjel, je' wo' re' i naa qak'ulum.26Xa re' la', re' i kowlaj teew ar nakooj rojiik rukutum chupaam jinaj i ye'aab' sutimaj riij chi palaw, ki uchjik ruum i Pablo.
27Chupaam aq'ab', noq ki'ib' chik xamano qatoq'aam i ti' k'axik, ar chik wilkooj nah palaw, Adriático. Eh xak'ul chik inooj i barco chi qi'sil ruum i kowlaj teew. Eh je' naa chik yejal aq'ab', xkikoj rehtaal b'esan ree barco chi k'ahchi' kireqem wach aak'al.28Eh xkipaj i ruchamiil paam i palaw xa juninaq jaah xkireq wii' aak'al. Jumehq' wo' chik xib'ehik reje chikiwach, xkipaj wo' chik ruka'peech xa ho'lajuuj jaah chik xkireq wii' ak'al.29Ruum i kiyo'jiik chi nenooj ruq'oj riib' i barco nah taq ab'aj, xkiqasaj qohoq pan palaw i kijib' chi ahl laj ch'ihch' eh xkib'ak' paruyuhb' i barco, eh xkipahqaaj ree Dios chi ach ta naq aaxsaq'ik.30Eh re' taqe i kib'esanik reh i barco xkikapaaj naq kiq'eb'em kahnoq. Ruuk' i re', xkiqasaj qohoq i k'isa barco nah palaw, xa je' tii chik rukutariik qohoq panha' taqe ahl laj ch'ihch' pa'amb'al barco k'ahchi' keeb' xkian kiib'.31Eh re' Pablo je' wili i xuq'or reh i k'amal kib'eeh i soldado, eh je' wo' keh i soldado:
Wila' xkiq'eb' kahnoq i barco taqe winaq wili, re' taq i hat ma' jaruuj taq neenako'leej awiib', inki.
32Noq xkib'iraj chi je' re' taqe soldado, xkiyok' i k'ahaam b'ak'lik wii' i k'isa barco reh i ko'lemb'al iib' eh xkoq'taaj qohoq nah ha'.
33Noq xokik cho rusaq'iik, xq'orarik keh chikuncheel ruum i Pablo chi kian kiwa'. Je' wili i xuq'or keh:
Yu'naak xub'an chik ki'ib' xamano ma' anik'eem ta chik taq wach awa', ruum i ruyub'jiik chib'ih naa rojiik kuxoq wii' i k'ahchi' qak'ulum wili.
34Ruum aj re', i nupahqaaj taq otob'il aweh chi cha a'n taq awa', ruum reh taq aakowiil wila' ko nawaaj taq k'acharik, ruum ma' jino'q taq aweh i naa rukimiik ayu', eh ni xata jino'q rismaal taq anaah naa aq'eb'em, ki uchjik.
35Noq xuq'or i Pablo i wili, xuchop jinaj i kaxlanwi'k, eh xut'iosej ree Dios chikiwach i wilkeeb' pan i barco. Xuch'uy i kaxlanwi'k, xutoq'aa' rub'anam ruwa' i reh.36Xkilow chi je' re' xkichop wo' kik'ux i keh, xkitoq'aa' kia'nam kiwa' chi kunchelaal.37Eh chi qunchelaal i wilkooj chupaam i barco re' re' hoj ki'ib' siento ruuk' waqlaj rukajwinaq chi qiib'.38Eh kia'nam-oq chik kiwa' chi korik, xkitoq'aa' kikutum i trigo pan palaw, ch'aqb'al wach i rahliil i rihq i barco. Re' barco xooj qohoq ri'si palaw
39Eh noq xsaq'ik, re' taqe b'esan barco ma' keht'al taj chib'ih rub'ihnaal i yuuq' xoj-ooj k'oloq wii' xa re' la', xkilow chik reje wach i saniib' chi' palaw. Ruuk' i re', xkichop kik'ux chi ponik ar, eh xkijil i koq ar i barco.40Xkiyok' taqe k'ahaam b'ak'alkeeb' wii' taqe pa'amb'al ree barco, xkiq'eb' kahnoq pan palaw. Eh xkichej wo' taqe k'ahaam b'ak'alkeeb' wii' i b'ehtesb'al reh, Jumehq'iil xkijosaj johtoq chuwach i teew i nimlaj itz'ihy wilik panju' i barco, ruum i re', xutoq'aa' reje elik chi' palaw.41Xanaah re', ar chik xuk'am i koq i barco aha' mulik wii' i saniib', eh ar xooj q'iloj-oq. Re' ju' i barco xq'ilojik pan saniib' ar ma' kota chik xk'uyu'jik, eh re' ruyuhb' xutoq'aa' paxik ruum i ransil i rub'ohl i palaw noq ink'ulik ruq'oj riib' ar.
42Eh xkilow chi je' re' taqe i soldado, xkaaj naq kikansam taqe prexo, reh chi ma' awach ta naq i xi elik pamux nah palaw.43Eh re' k'amal kib'eeh soldado ma' xraaj ta chi xki a'n ikaansanik taqe i ru soldado, ruum xraaj ruko'leem i Pablo. Xuq'or keh i prexo chi awach i kichol mux, kikut reje kiib' nah palaw chi peet, reh chi neekiponik chi chiq yuuq'.44Eh xuq'or chi re' taqe ma' kichol ta mux, neerub'an chi neen kiyeew reje kiib' nah taq tz'ilom oon nah taq ruch'uuy barco. Eh xa je' chik re' noq xqako'leej qiib' chi qunchelaal reh xoj ponik chi chiq yuuq'. Re' Pablo ar chik wilik Malta sutimaj riij chi palaw
1Eh noq qako'leem chik qiib' kore' xqanab'eej chi re' ye'aab' sutimaj riij chi palaw xoj-ooj k'oloq wii', Malta rub'ihnaal.2Re' taqe patineel wilkeeb' ar xojkik'ax. Eh xkiluk' i ma' k'isa q'aaq', eh xkiq'or qeh chi naaqa'nam qaq'axniik ruum yohb'aal wach i jab', i k'uxik k'ahchi' rub'anam.3Eh re' Pablo xumol cho wach i junq'ahl chi kok' chiq sii', xuyeew nah q'aaq'. Eh ruum i rutz'a'iil i q'aaq', xelik cho xilak sii' i aaq' b'olaay eh xusotej riib' ralaq q'ab'.4Noq xkilow i aj Malta chi je' re' i xuk'ul i Pablo, xkiq'or chikiwach chi je' wili:
Re' winaq wili re' naa ruuk' jino'q i kansan ras ruchaaq'. Atoob' ta naq inche xuko'leej cho riib' nah palaw, re' chik i qadios i hoj naa ruye'wiik cho ti' k'axik chinaah, reh chi neenkimik, inki taqe.
5Eh re' Pablo xukihraaj qohoq pan q'aaq' i aaq', eh ma' xta x-uuchjik ruum.6Chi kuncheel naq k'ahchi' kuy-eem nik' neenokik cho rusipjiik i Pablo, oon xa chupa'aab' naq neenkimik noq xkikapaaj. Re' keh najt xkuy-eej nik' neenkimik. Noq xkilow chi ma' xta xuk'ul, xkijal wach i kikapeew, xkiq'or chi re' Pablo dios ruti'jolal.
7Ma' najt ta ar aha' xoj elik ponoq wii' chi' palaw, k'ih seht ak'al wilik re' inehchanik reh re' i jinaj winaq, Publio rub'ihnaal, i k'amal b'eeh ar chupaam i ye'aab' sutimaj riij chi palaw. Re' reh xojruk'ul parupaat chi patal, eh xojruk'ax chuwach ixib' q'iij.8Eh chupaam i q'iij re' re', yoklik ruum yab'ilaal i rajaaw i Publio, tz'a' riij eh kik' saa' imb'anik reh. Eh re' Pablo xooj chi rilariik, eh xub'an rutiij, xuyeew i q'ab' chinaah, eh xuk'achrisaj.9Eh noq xkib'iraj taqe yowaab' patim chupaam i ye'aab' re' re' chi xk'achreesjik i rajaaw i Publio, xi chalik wo' keh ruuk' i Pablo, eh xik'achreesjik wo' taqe reje.10Ruum i re', ma' k'isiin taj i qak'axariik xkian, xkisiij chib'ih qeh. Eh noq ach k'isiin ma' qoh okik reje pan barco ruka'peech, xkiyeew reje qeh chu'nchel i ajwaal wach ree qab'eeh. Re' Pablo Malta xelik reje noq xooj k'oloq Roma
11Noq qakohlaam chik ixib' poh ar, Malta xoj okik reje chupaam jinaj i barco ar xriksaj iq'ilej, alejandrina inchalik, Re' barco re' re' kikojom chi rehtalil i kijalwaach i ki'ib' chi tiyoox, Kástor, Pólux kib'ihnaal.12Eh noq xoj ponik chupaam i ye'aab' Siracusa, ixib' q'iij xoj wihik ar.13Eh chi riij i re', xoj elik reje ar, chi' taq palaw xqak'am reje pan tz'a'laj yuuq', korehtaal xoj ponik pan tinamit Regio. Chi junwaar, xa njomik chik i teew xchalik pantz'eet. Ko parukab' q'iij xoj ponik pan tinamit, Puteoli. Ar xoj elik chupaam i barco.14Eh wilik taqe aj nimaneel xqareq ar, xkipahqaaj kikuyariik qeh chi nee qoh wihik jino'q xamano kuuk'. Xa je' re' ojik xqa a'n korehtaal xoj ponik Roma.15Re' taqe i hermano aj Roma kib'iram chik chi naa qaponiik, xi chalik chi qak'ulariik, chuwach i k'aayb'al, Apio rub'ihnaal. Eh wilik taqe xqak'ul i wilkeeb' wii' Ixib' chi Paat Hi'lb'al rub'ihnaal, re' Pablo noq xrilow kiwach i hermano re' re', xsuuqb'ik ruk'ux xut'iosej ree Dios.16Noq xoj ponik Roma, re' k'amal kib'eeh taqe i soldado xuq'asaj taqe i prexo pan q'ab' i kajaaw i soldado. Eh re' Pablo reh xa pan jinaj paat xkiyeew chi rutkeel, xa jinaj chik chi soldado ixkanab'jik chi cha'jen reh. Re' Pablo, Roma chik wilik
17Eh ixib' chik q'iij ruponiik ar i Pablo noq xumol kiwach i k'amal kib'eeh i aj judío, je' wili i xuq'or keh:
Hat taq was nuchaaq', re' hin ma' xta ximahkunik wii' chikiwach i aj judío ar Jerusaleem, eh ma' xtaj i yeb'ee wach xnuq'or chi riij i na'ojb'al kikanaam kahnoq i qamaam qati't. Xa re' la' xa, xinkichop wo' ar Jerusaleem, eh xinkiyeew pan kiq'ab' q'atal q'orik aj Roma wilkeeb' ar.
18Eh noq hin chik kipech'um chi korik taqe q'atal q'orik re' re', xkaaj naq kinkoq'taam, ruum xkireq chi riij chi ma' rub'ehel taj chi naa kinkikasam.19Eh re' taqe aj judío xikaqrik chi naa naq kinkoq'taam. Ruum aj re', xnupahqaaj cho ar chi kore' ajaab'ees ayu' Roma naa ruq'atwiik q'orik chi nunaah, atoob' ta re' hin ma' xta neenukoj wii' kimahk i nutinamiit.20Ruum i wili, xnutaq'aaj taq ak'amariik, eh reh chi xqilow qawach taq awuuk', reh chi neenqa a'n qak'utaaj. Re' hin i nuq'or taq aweh chi b'ak'alkiin chi karena, xa ruum i k'ahchi' kuye'eem chu'nchel i aj Israel, inki Pablo.
21Eh re' taqe i k'amal kib'eeh i aj judío je' wili i xkiq'or reh i Pablo:
Re' hoj ayu' ma' jino'q huuj qak'ulum inchalik Judea inq'orik ta chi riij inaq'or re' re' Eh ma' jino'q keh taqe hermano kiponik cho ar, chib'ih ta jariik i yeb'ee wach ink'ulik kiq'or qeh chawiij.
22Eh re' hoj inqaaj naq rib'irjiik taqe i wilik cho panak'ux, ruum re' hoj qeht'al chi re' ak' k'uhb'aal wili xa aha' yuuq' ma' holohik ta kiq'orik chi riij, inki taqe.
23Eh xkipab'aa' wo' chik ruq'ijil moloj kiib'. Eh ma' k'isa tinamit i xiooj k'oloq i wilik wii' chi patal i Pablo, eh xuq'or rukorkiil keh i runimaal rajaawriik i Dios. Eh inik'ik q'iij chi ruch'ob'ariik rub'ehel keh i tz'ihb'amaj cho chi riij i Jesús chupaam i k'uhb'aal ye'ooj cho reh i Moisés eh je' wo' kitz'ihb'aam taqe jalal ruq'oral i Dios re' naq xraaj i reh chi xkinimaj i Jesús chi kaj Ko'loom.24Xa re' la', wilik taqe i xinimanik reh i xuq'or i Pablo, eh wilik wo' taqe i ma' xkaaj ta kinimam.25Eh inkilow chi ma' rub'an ta jinaj wach kik'ux, xi elik reje ar. Chalik i Pablo je' wili i xuq'or keh:
Xti korik wo' i xuq'or chaloq i Santolaj Uxlab'al reh Isaías jalal ruq'oral i Dios, chikiij taq aamaam awati't, noq xuq'or chi je' wili:
26Ma' xta reet hiy cha q'or keh chi je' wili i tinamit: Inab'iraj wo' naq taq xama' nareq ta wo' taq chi riij, inawil wo' naq taq xama' nakoj ta wo' taq rehtaal, tiko'q keh.27Chakoowb'isaj i kánima i tinamit re' re', chatz'ap i kixikin, chamutz' inaq'kiwach, reh chi ma' nee ta kib'iraj, eh ma' nee ta nkikoj rehtaal. Eh ni xata neenkireq chi riij reh chi ma' nee ta kiyot' i kikux, eh re' hin ma' nee ta wo' nukuy i kimahk, inki.
28Re' taq i hat, xanab'eej taq chi re' ko'lemb'al iib' i ruyeew i Dios kuuk' chik i ma' re' ta aj judío naa rojiik q'oraroq yu'naak. Eh re' keh xti suq i ruq'or naa kib'iram, inki Pablo.
29Eh ruq'orom-oq chik i Pablo i wili, re' taqe aj judío xi elik reje ar, eh xkitoq'aa' jinaj runimaal wech'inik kiib' chi riij i xq'orarik keh.
30Re' Pablo manlik ki'ib' haab' xwihik chupaam i paat xukemelej. Eh awach taqe i kiooj k'oloq ruuk' ar i ruq'o'reej taqe chaloq chi korik.31Re' Pablo ma' inyo'jiik ta noq i ruq'or cho rukorkiil keh i runimaal rajaawriik i Dios. Eh ma' awach ta inq'ilwik reh chuq'orariik keh i k'uhb'aal rukanaam kahnoq i QaJaaw Jesucristo.

Bible Society in Guatemala

https://app.library.bible/content/695aa4b9f902778f