O MATIUS12
1Ma moi geena, o Yahudio'a manga hiaini ma wange'u nage ihironga o Sabat, de o Yesus de awi ni-nii'i yotagi yaboa o gandum ma bailino, de yautu'u ho yaodomo.2O Farisio'a yo'ima'e de yotemo o Yesusi'a, <<No'itaila'ohi! Ani ni-nii'i yapalene to ngone nanga agama ma 'autoranga, mangale yadiai nage 'aidadiwa padiai o hiaini ma wange'u ge ihironga o Sabat.>>3O Yesus wopaluhu ona'a, <<'Aee 'aniabacawahi? Gedage o 'iau o daut wodiai, wa'utu una de awi nyawa-nyawa nage wini-nii'i yo'ihawini?4Ma 'oana o Daut woohama ma Jou ma Dutu awi Woa'a, de waodomo o roti nage idadio'au o huhuba ma Jou ma Dutu'a. De aha una ma o roti geena wo'i'ula o nyawa'a nage winii-nii'i. Ena momongo 'imote'e nanga 'autoranga, ma roti geena 'aidadiwa yaodomo halingou duga 'ao imam-imam 'iadadi yaodomo5E'ola o Musa awi bo'u 'aniabacawasi? Geena la o Sabat 'ihinoi-noimi o imam-imam ge yoleleani ma Jou ma Dutu awi Woa'a, ngaro yapalene o hiaini ma Wange ma behehongo, ma 'ayo'ihihalawa.6Nioihene nihidi-diai e, neena naga womatengo iholoi wobaraguna de ma Jou ma Dutu awi Woa.7O Bo'u 'Iofi-ofi'u 'itulihu'u onane: <Ngoi 'ataigowa o hu-huba o 'aewani, ma 'a o dora.> Na'o la ngini nimahina'o 'Ai demo geena, marai aha 'ani'ihihalawa o nyawa ge manga hala 'a'oiwa.8Hababu o Nyawa ma Ngoa'a Una wapareta o hiani ma wange nage 'ihironga Sabat.>>9O Yesus wamada ma dingii geena de wotagi o do-doomu ma woa'a.10Geena'a womatengo awi giama ma hononga 'ihone-honengo'au. Yamuluo naga geena'a yahali-hali'i o Yesus awi hala, yohano o Yesusi'a, <<'Aidadi bolo 'ouwa, o hiaini ma wange'u ge ihironga o Sabat de o nyawa manga panya'e pohiai'i?>>11O Yesus wopaluhu, <<Na'o la o hiani ma wange'u ge ihironga o Sabat, de o duba o dutu moi iota'a o guhu'u de bote ma duba ma dutu awa gooa'ua ma duba geena o guhude?12Hongoli ngini o nyawa 'iholoi niobaraguna de o duba geena, ho mangale geena ngone 'aidadi podiai o haala ma owa o hiani ma wange'u ge ihironga o Sabat.>>13Geena'a de o Yesus wotemo o nyawa awi giama ma hononga 'ihone-honengi'a, <<Ani giama nari'otino.>>
Ma nyawa guuna awi giama wari'oto, de ma wigiama ma hononga ma panya'e ia'i harage ama honongali.14Geena'a de o Farisio'a ma nyawa yohupu o do-doomu ma woa'a geena de yomahi'aduga witooma o Yesusi'a.15O Yesus wana'o o Farisio'a manga hininga itiiha Una'a, ho wamada ma dingii geena. Wa'utu o Yesus wotagi, o nyawa manga lepe winii'i, de wo'ihiai'i moi-moi manga panya'e.16Ma Una 'awo'ihigumadawa ona'a, la uwa yohingahu, Una geena naguunau.17La ihitotomo o 'iau nage o nabi Yesaya wohingahuo'au:18<<Niwi ma'e 'ai Gilaongo nage towiili-ili'i.Una towihiboho-bohono de 'ai hininga wahanaanga Ngoi aha towi'ula 'ai Omaha.Una aha wohingahu o ba-bangihaa'a19Una aha 'awori-ributuwa de 'awomaore-orehua,de 'awomaade-adewa yomaore-orehe naga o tapa'o'a.20Una awi hininga 'irahai o nyawa'a ge yola-lamaana,geena harage de Una 'awatoa'ua o tiba nage 'itu'o'au,harageli de Una 'awahonengua o poci gee 'icememero'au ma do'ara.Una wo'itudau o nyawa hiadono yoadili youtumu de o yoadilua ge.21De o ba-bangiha moi-moi aha yomahinganono Una'a.>>22Geena'a de o Yesusi'a wiaha o nyawa womatengo wopilo'o de womou hababu o to'ata widongohamu'u. O Yesus wihiai'i ho idadi womahima'e de womaade-ade.23O nyawa moi-moi yoheranga ho yotemo, <<Poelua nuunau o Daut awi Ngoa'a ge inahijajio'au?>>24O Farisio'a yoiheno'au geena de yotemo, <<Una idadi waginii'i o to'ata, hababu o To'ata ma 'oana ge ma ronga Beelzebul ma guata wi'ula'a.>>25O Yesus wana'o o Farisio'a manga di-dibanga ho wotemo, <<Na'o o pareta'u moi la yoma'aributu maraio'au ma pareta'u geena aha ihoroma. De na'o o woa'u moi yoma'aributu de yoma'a'ati-tinga'a, maraio'au aha 'ihoroma.26'Ogeenali de o To'a-to'ata ma 'oana. Na'o ima'agiinii'i imahi to'a- to'ata, maraio'au 'ima'ati-tinga'a de 'ima'abuhulu. De o to'ata ma 'oana ma pareta 'aitongohonua to?.27Ngini niotemo na'o ngoi o to'ata toginii'i 'a de o Beelzebul ma guata. Na'o 'ogeena de tingini nia nyawa ona 'ianou yo'i'ula o guata o to'ata yoginii'i? Tinginiou nia nyawa ma hirete yohimaiti na'o nia di-dibanga geena 'oyadaenuwa.28Ma ngoi toginii'i o to'ata geena de ma Jou ma Dutu awi Omaha ma guata, geena ma mangariti ma Jou ma Dutu womulaenge wopareta nginio'a.29Cara'iau o nyawa idadi yoohama wimoi wo'ua-'uata awi woa'a la awi 'iau hona yaora, na'o una 'awipuhu'uwa 'ihila? Halingou wihu'o'ahi aha de awi harataa yaora.30Nagoonau 'a de de ngoiwa, ona geena 'Ai haturuu, nagoona 'Aiduhunua, ona geena yodiai o nyawa-nyawa yoma'a'ulu de de Ngoi!31Hababu geena tinihidemo, na'o o nyawa o baradoha yodiai, geena 'ayama'e'ahi o apongo, 'ogeenali yo'ihohedu o nyawa'a, geena 'ayama'e'ahi o apongo. Ma na'o o nyawa yahohedu o Omaha 'iofi-ofi'a, ona geena 'ayama'ewa o apongo.32Na'o moi'ani o 'iani yotemo ma ngale wiributu o Nyawa ma Ngoa'a, geena 'ayo'iapongo'ahi manga baradoha'a. Ma na'o yahohedu o Omaha 'Iofi-ofi, geena 'ayo'iaponguau ma orahi neena de 'ahiado-adoni'a.>>33O Yesus wotemo, <<Na'o o gota ma owa geena ma howo'o ma irahai. Na'o o gota ma diiha, geena maraio'au ma howo'o ma itiiha. Ngone idadi pana'o na'o o gota ma owa bolo itiiha, pataila'o 'amahowo'o'a.34Ngini o nyawa nioti-tingi'ai, icara'iau ngini 'aidadi nimaade-ade o haa-haala ma owa, na'o ngini niotingi'ai? Hababu o 'iau nia hininga'a, geena aha 'ihupuou nia uluha.35O nyawa ma owa, yohihupu o 'iau hona yaowa-owa hababu manga hininga ma doda'a do'a yaowa-owa. 'Ogeenali ma, o nyawa ma diiha yohihupu o 'iau hona iti-tiiha hababu manga hininga ma doda'a do'a 'ao tingi'ai.36Ho nioda-danganono! O dunia ma baha'a, o nyawa moi-moi aha yomadomo'u manga demo ge ma faeda 'oiwa.37Hababu nia demo-demo ma hirete aha ihibutuhu niohala bolo 'ouwa.>>38Geena'a de o agama'a yodoto-doto'o yamuluo naga de o Farisio'a yotemo, <<Aba Guru, ngomi miomau miama'e nodiai o haala 'ihera-heranga.>>39O Yesus wopaluhu, <<Ngini o nyawa-nyawa ge niowango neena'a naga, niotingi'ai de niotongohonua ma Jou'a, ho niogaaho'o tinihimaiti o haala 'ihera-heranga moi. Ma Ngoi 'atinihimaitua o haala 'ihera-heranga ngaro 'amoi ma, duga 'atinihidanganono ngini'a o haala 'ihera-heranga 'ida-dadio'au ma hila o nabi Yunus ge.40Hababu, harage de o nabi o Yunus o nao'o ma po'o ma doda'a awi wange haange de o wutu haange, 'ogeenali de o Nyawa ma Ngoa'a o horoga'a, aha o boohu'u ma doda'a ma daao o wange haange de o wutu haange.41O dunia ma baha'a, o Niniwe ma nyawa aha yomagoa'a yomaade-ade mangale yo'ihihala o nyawa-nyawa'a ge yowango ma oraha neena naga. Hababu o Niniwe ma nyawa ona yotoba'au o baradoha yodiai ma oraha o Yunus wo'idoto'o. Ma neena'a naga womatengo iholoi woamo'o de o Yunus.42Wa'utu o dunia ma baha'a, ma 'oana o ngewe'a ge momanoa-noa o 'oremie'a motagi de o nyawa-nyawa ma oraha neena, yo'itae ona'a. Hababu ma 'oana o ngewe'a gumuna moboa o tona'a ma baha'a de maino momau moihene o Salomo awi 'umati, de igou-goungu neena'a naga de ma ena o nyawa moi iholoi de o Salomo, ma una wihigihenua.>>43O Yesus wotemoli, <<Na'o la o omaha ma diiha wimada ma nyawa guuna, ma omaha ma diiha geena itagi iloliti imadahali'i o dingii idudu-dungu la imahiani, ma ena aimadama'ewa.44Mangale geena ena itemo, <Ngoi toma'iliou 'ai woa tamada-mada'au.> Wa'utu ena imahiadonia'a do'a, ma woa geena 'amoi-moiwa, iberehi de ihididiai'au.45Geena'a de ena itagi yaaha o omaha ma diiha tumudingoli, ge iholoi itiiha de de ena. Geena'a de ona yoomahama ma nyawa'a guuna, de yomanoa geena'a. Ma baha'u ma nyawa guuna iholoi itiiha de ma hila. O geenali aha idadi de o nyawa-nyawa yoti-tingiai o oraha neena.>>46Wa'utu o Yesus 'ayoma'ade-ade de o nyawa yolepe-lepe, geena'a de o Yesus ma eha de Awi riadodoto. Ona yomahigo'ono ma duduno'a, de yomau yoma'ama'e de o Yesus.47Geena'a de womatengo o nyawa yolepe-lepeno wo'ai'a o Yesusi'a, <<Aba, Ani eha de ani riadodoto do'a ma duduno'a, de yomau nima'ama'e.>>48O Yesus wopaluhu, <<Nagumunau 'ai eha de 'ai riadodoto?>>49Geena'a de Una wo'itumutu Awi ni-nii'i'a de wotemo, <<Noona 'ai eha de 'ai riadodoto.50O nyawa nage yadiai ma Jou ma Dutu o horoga'a Awi mau, goonala 'ai riadodoto o naulu de o ngewe'a de 'ai eha.>>
Ma nyawa guuna awi giama wari'oto, de ma wigiama ma hononga ma panya'e ia'i harage ama honongali.14Geena'a de o Farisio'a ma nyawa yohupu o do-doomu ma woa'a geena de yomahi'aduga witooma o Yesusi'a.15O Yesus wana'o o Farisio'a manga hininga itiiha Una'a, ho wamada ma dingii geena. Wa'utu o Yesus wotagi, o nyawa manga lepe winii'i, de wo'ihiai'i moi-moi manga panya'e.16Ma Una 'awo'ihigumadawa ona'a, la uwa yohingahu, Una geena naguunau.17La ihitotomo o 'iau nage o nabi Yesaya wohingahuo'au:18<<Niwi ma'e 'ai Gilaongo nage towiili-ili'i.Una towihiboho-bohono de 'ai hininga wahanaanga Ngoi aha towi'ula 'ai Omaha.Una aha wohingahu o ba-bangihaa'a19Una aha 'awori-ributuwa de 'awomaore-orehua,de 'awomaade-adewa yomaore-orehe naga o tapa'o'a.20Una awi hininga 'irahai o nyawa'a ge yola-lamaana,geena harage de Una 'awatoa'ua o tiba nage 'itu'o'au,harageli de Una 'awahonengua o poci gee 'icememero'au ma do'ara.Una wo'itudau o nyawa hiadono yoadili youtumu de o yoadilua ge.21De o ba-bangiha moi-moi aha yomahinganono Una'a.>>22Geena'a de o Yesusi'a wiaha o nyawa womatengo wopilo'o de womou hababu o to'ata widongohamu'u. O Yesus wihiai'i ho idadi womahima'e de womaade-ade.23O nyawa moi-moi yoheranga ho yotemo, <<Poelua nuunau o Daut awi Ngoa'a ge inahijajio'au?>>24O Farisio'a yoiheno'au geena de yotemo, <<Una idadi waginii'i o to'ata, hababu o To'ata ma 'oana ge ma ronga Beelzebul ma guata wi'ula'a.>>25O Yesus wana'o o Farisio'a manga di-dibanga ho wotemo, <<Na'o o pareta'u moi la yoma'aributu maraio'au ma pareta'u geena aha ihoroma. De na'o o woa'u moi yoma'aributu de yoma'a'ati-tinga'a, maraio'au aha 'ihoroma.26'Ogeenali de o To'a-to'ata ma 'oana. Na'o ima'agiinii'i imahi to'a- to'ata, maraio'au 'ima'ati-tinga'a de 'ima'abuhulu. De o to'ata ma 'oana ma pareta 'aitongohonua to?.27Ngini niotemo na'o ngoi o to'ata toginii'i 'a de o Beelzebul ma guata. Na'o 'ogeena de tingini nia nyawa ona 'ianou yo'i'ula o guata o to'ata yoginii'i? Tinginiou nia nyawa ma hirete yohimaiti na'o nia di-dibanga geena 'oyadaenuwa.28Ma ngoi toginii'i o to'ata geena de ma Jou ma Dutu awi Omaha ma guata, geena ma mangariti ma Jou ma Dutu womulaenge wopareta nginio'a.29Cara'iau o nyawa idadi yoohama wimoi wo'ua-'uata awi woa'a la awi 'iau hona yaora, na'o una 'awipuhu'uwa 'ihila? Halingou wihu'o'ahi aha de awi harataa yaora.30Nagoonau 'a de de ngoiwa, ona geena 'Ai haturuu, nagoona 'Aiduhunua, ona geena yodiai o nyawa-nyawa yoma'a'ulu de de Ngoi!31Hababu geena tinihidemo, na'o o nyawa o baradoha yodiai, geena 'ayama'e'ahi o apongo, 'ogeenali yo'ihohedu o nyawa'a, geena 'ayama'e'ahi o apongo. Ma na'o o nyawa yahohedu o Omaha 'iofi-ofi'a, ona geena 'ayama'ewa o apongo.32Na'o moi'ani o 'iani yotemo ma ngale wiributu o Nyawa ma Ngoa'a, geena 'ayo'iapongo'ahi manga baradoha'a. Ma na'o yahohedu o Omaha 'Iofi-ofi, geena 'ayo'iaponguau ma orahi neena de 'ahiado-adoni'a.>>33O Yesus wotemo, <<Na'o o gota ma owa geena ma howo'o ma irahai. Na'o o gota ma diiha, geena maraio'au ma howo'o ma itiiha. Ngone idadi pana'o na'o o gota ma owa bolo itiiha, pataila'o 'amahowo'o'a.34Ngini o nyawa nioti-tingi'ai, icara'iau ngini 'aidadi nimaade-ade o haa-haala ma owa, na'o ngini niotingi'ai? Hababu o 'iau nia hininga'a, geena aha 'ihupuou nia uluha.35O nyawa ma owa, yohihupu o 'iau hona yaowa-owa hababu manga hininga ma doda'a do'a yaowa-owa. 'Ogeenali ma, o nyawa ma diiha yohihupu o 'iau hona iti-tiiha hababu manga hininga ma doda'a do'a 'ao tingi'ai.36Ho nioda-danganono! O dunia ma baha'a, o nyawa moi-moi aha yomadomo'u manga demo ge ma faeda 'oiwa.37Hababu nia demo-demo ma hirete aha ihibutuhu niohala bolo 'ouwa.>>38Geena'a de o agama'a yodoto-doto'o yamuluo naga de o Farisio'a yotemo, <<Aba Guru, ngomi miomau miama'e nodiai o haala 'ihera-heranga.>>39O Yesus wopaluhu, <<Ngini o nyawa-nyawa ge niowango neena'a naga, niotingi'ai de niotongohonua ma Jou'a, ho niogaaho'o tinihimaiti o haala 'ihera-heranga moi. Ma Ngoi 'atinihimaitua o haala 'ihera-heranga ngaro 'amoi ma, duga 'atinihidanganono ngini'a o haala 'ihera-heranga 'ida-dadio'au ma hila o nabi Yunus ge.40Hababu, harage de o nabi o Yunus o nao'o ma po'o ma doda'a awi wange haange de o wutu haange, 'ogeenali de o Nyawa ma Ngoa'a o horoga'a, aha o boohu'u ma doda'a ma daao o wange haange de o wutu haange.41O dunia ma baha'a, o Niniwe ma nyawa aha yomagoa'a yomaade-ade mangale yo'ihihala o nyawa-nyawa'a ge yowango ma oraha neena naga. Hababu o Niniwe ma nyawa ona yotoba'au o baradoha yodiai ma oraha o Yunus wo'idoto'o. Ma neena'a naga womatengo iholoi woamo'o de o Yunus.42Wa'utu o dunia ma baha'a, ma 'oana o ngewe'a ge momanoa-noa o 'oremie'a motagi de o nyawa-nyawa ma oraha neena, yo'itae ona'a. Hababu ma 'oana o ngewe'a gumuna moboa o tona'a ma baha'a de maino momau moihene o Salomo awi 'umati, de igou-goungu neena'a naga de ma ena o nyawa moi iholoi de o Salomo, ma una wihigihenua.>>43O Yesus wotemoli, <<Na'o la o omaha ma diiha wimada ma nyawa guuna, ma omaha ma diiha geena itagi iloliti imadahali'i o dingii idudu-dungu la imahiani, ma ena aimadama'ewa.44Mangale geena ena itemo, <Ngoi toma'iliou 'ai woa tamada-mada'au.> Wa'utu ena imahiadonia'a do'a, ma woa geena 'amoi-moiwa, iberehi de ihididiai'au.45Geena'a de ena itagi yaaha o omaha ma diiha tumudingoli, ge iholoi itiiha de de ena. Geena'a de ona yoomahama ma nyawa'a guuna, de yomanoa geena'a. Ma baha'u ma nyawa guuna iholoi itiiha de ma hila. O geenali aha idadi de o nyawa-nyawa yoti-tingiai o oraha neena.>>46Wa'utu o Yesus 'ayoma'ade-ade de o nyawa yolepe-lepe, geena'a de o Yesus ma eha de Awi riadodoto. Ona yomahigo'ono ma duduno'a, de yomau yoma'ama'e de o Yesus.47Geena'a de womatengo o nyawa yolepe-lepeno wo'ai'a o Yesusi'a, <<Aba, Ani eha de ani riadodoto do'a ma duduno'a, de yomau nima'ama'e.>>48O Yesus wopaluhu, <<Nagumunau 'ai eha de 'ai riadodoto?>>49Geena'a de Una wo'itumutu Awi ni-nii'i'a de wotemo, <<Noona 'ai eha de 'ai riadodoto.50O nyawa nage yadiai ma Jou ma Dutu o horoga'a Awi mau, goonala 'ai riadodoto o naulu de o ngewe'a de 'ai eha.>>
The Seed Company