2 Куг19
1Иоавлан каласеныт: «Кугыжа Авессаломын колымыжлан ойгырен шортеш».2Давидын эргыж верч ойгырымыжым сарзе калыкат пален налын, сандене ты кечысе сеҥымаш чылаштлан ойгыш савырнен.3Пуйто сӧй пасу гыч шылын куржмо деч вожылын, сарзе калык тиде кечын олашке йышт-шолып пурен.4А кугыжа, чурийжым петырен, кугу йӱкын кычкырен: «Авессалом эргым! Авессалом, эргым, мыйын эргым!»5Тунам кугыжа дек Иоав пурен да каласен: «Таче тый шке тарзет-влакым намысыш пуртенат. А нуно тыйын чонетым, эрге-ӱдырет, ватет ден кулватет-влакын илышыштым арален коденыт.6Тыйым ужмышудымо-влакым тый йӧратет, а тыйым йӧратыше-влакым ужмет ок шу. Таче тый теве мом ончыктышыч: сарзывуй ден тарзет-влак тыланет нигӧ улыт. Таче мый умылышым: Авессалом илыше кодеш, а ме чыланат колена гын, тиде тылат утларак келша ыле.7Кынел, еҥ-влак деке лек да тарзет-влакын кумылыштым нӧлтал. Господь дене товатлем: от лек гын, тиде йӱдым ик еҥетат ок код. А тидыже тылат самырык жапет гыч таче марте тый денет лийше чыла ойго-азап деч ударак лиеш».8Кугыжа кынелын да капка воктеке лектын шинчын. Сарзе-влаклан «кугыжа капка воктене шинча» манын каласымеке, нуно чыланат тудын деке погыненыт.
Тиде жаплан израильтян-влак шке омашышкышт куржын пытеныт улмаш.9Чыла израиль тукымышто еҥ-шамыч шке коклаштышт тыге ӱчашеныт: «[Давид] кугыжа мемнам тушман кид деч утарен, тудак мемнам филистим-влак деч утарен. А кызыт шкеже Авессаломлан кӧра тиде мланде гыч, [шке кугыжанышыж гыч,] куржын.10Шкенан кугыжалан ме Авессаломым шӱрен палемденна, но тудо сарыште колен. Молан те шып улыда, молан кугыжам огыда пӧртылтӧ?» [Израильтян-влакын тиде мутышт кугыжа дек шуын.]11Давид кугыжа иерей Садок ден Авиафар деке тыге ойлаш колтен: «Иудан кугуракше-влаклан каласыза: ”Молан кугыжам полатышкыже пӧртылтымӧ годым те пытартыш лийнеда? Вет Израиль мучко шарлыше шомак кугыжан пӧртышкыжӧ шуын.12Те мыйын иза-шольым, мый денем ик вӱр улыда. Молан те кугыжам полатышкыже пӧртылтымӧ пашаште пытартыш лийнеда?”13Амессайланат каласыза: ”Тый мый денем ик вӱр отыл мо? Тиде жап гыч мый тыйым Иоав олмеш сарзывуйлан ом шогалте гын, тек Юмо мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалта!”»14Тыге тудо Иуда эрге-влакым ик еҥ семын чылаштым шкеж деке савырен. Нуно кугыжа деке тыге ойлаш колтеныт: «Пӧртыл мӧҥгеш, тый шке да тыйын тарзет-влак».15Кугыжа мӧҥгеш каен да Иордан деке миен шуын. Кугыжам вашлияш да Иордан гоч вончыктараш манын, Галгалыш Иуда тукым еҥ-шамыч лектыныт.16Тыгак Семей, Геран эргыже, Бахурим гыч Вениамин тукым еҥ, Иуда тукым дене пырля Давид кугыжам вашлияш вашкен.17Тудын дене пырля Вениамин тукым гыч тӱжем еҥ, тыгак Сива, Саул ешын тарзыже, латвич эргыж да коло тарзыж дене лийыныт. Нуно кугыжан шинча ончылныжо Иорданым вонченыт [да тудлан эҥер гоч вончашыже верым ямдыленыт].18Нуно кугыжан ешыжлан вончаш полшеныт, тудын чыла йодмыжым шуктеныт.
Кугыжа Иорданым вончен веле шуктен, Гера эрге Семей ончыланже [кумык] возын19да каласен: «Тек мыйын озам титакем кудалта! Ит шарналте шке тарзетын осал пашажым, кудым тыйын тарзет шке кугыжа озажын Иерусалим гыч лекмыж годым ыштен. Тек кугыжа тидым шӱмыштыжӧ ок кучо.20Тыйын тарзет сулыкым ыштымыжым умыла. Таче мый Иосиф тукым кокла гыч шке кугыжа озамым вашлияш эн ончыч тольым».21Авесса, Саруян эргыже, каласен: «Господьын шӱрымӧ еҥжым шудалмылан Семей пуштмо ок лий мо?»22Давид вашештен: «Тиде тендан пашада огыл, Саруян эргыже-влак! Мом те мыйын ваштарешем шогеда? Кузе тыгай кечын Израильыште иктаж-кӧм пушташ лиеш? Вет мый угыч Израильын кугыжаже улам, тидым мый таче ужам».23Кугыжа Семейлан каласен: «Тый от коло». Шке шомакшым тудо товатмут дене пеҥгыдемден.24Кугыжам вашлияш тыгак Мемфивосфей, Саул [эрге Ионафанын] эргыже, лектын. Кугыжан кайыме кече гыч тӱҥалын, тыныс дене мӧҥгеш пӧртылмешкыже, тудо йолжым мушкын огыл, [кӱчшым пӱчкеден огыл,] пондашыже шотышто азапланен огыл, вургемжымат мушкын огыл.25Кунам тудо Иерусалим гыч кугыжам вашлияш лектын, Давид йодын: «Мемфивосфей, молан тый мый денем пырля каен отыл?»26Тудыжо вашештен: «Мыйын кугыжа озам, тарзем мыйым ондален! Мый, тыйын тарзет, окшак уламат, тыге ойленам: ”Осёлым ӧртньӧрлем, кушкыж шинчам да кугыжа дене пырля каем”.27А тарзем кугыжа озам ончылно мыйым шӱктарен ойлен. Но мыйын кугыжа озам Юмын Суксыж гай. Сандене мом сайлан шотлет, тудым ыште.28Кеч ачамын тукымжо кугыжа озам ончылно колымашым сулен, но тый шке тарзетлан ӱстелтӧрыштет кочшо-влак коклаште верым пуэнат. Кузе мый кугыжа деч эше иктаж-мом йодаш тоштам?»29Кугыжа тудлан вашештен: «Молан тый чыла тидым ойлет? Сива ден коктын пасу-влакым шке коклаштыда пайлыза».30Но Мемфивосфей Давидлан вашештен: «Тудо чыла налеш гынат, нимат огыл, эн тӱҥ – тиде мыйын кугыжа озам мӧҥгыжӧ тыныс дене пӧртылын».31Кугыжа деке тыгак Роглим гыч галаадитян Верзеллий толын. Кугыжам ужатен колташ манын, тудо пеленже Иордан гоч вончен.32Тудо пеш шоҥго, кандашле ияш лийын. Кугыжан Маханаимыште лиймыж годым Верзеллий тудым пукшен-йӱктен, чыла мо кӱлешым конден шоген, вет тудо пеш поян улмаш.33Кугыжа Верзеллийлан каласен: «Айда мый денем пырля, Иерусалимыште мый тыйым ончаш тӱҥалам».34Но Верзеллий кугыжалан вашештен: «Шуко мо мылам илаш кодын? Молан мылам кугыжа дене Иерусалимыш каяш?35Мылам кызыт кандашле ий. Илышын ямжым мый ойырен моштем мо? Шижеш мо тыйын тарзет кочкыш-йӱышын тамжым? Мурызо-влакын мурымо йӱкыштым колам мо? Молан тарзетлан шке кугыжа озажлан уто пашам кондаш?36Тыйын тарзет кугыжам Иордан вес могырышто эше изишак ужатен кая. А кугыжан тыгай кугу порылыкшым мый сулен омыл.37Шке тарзетлан мӧҥгеш пӧртылаш пу. Мый шке олаштем колынем, тушто мыйын ачам ден авамым тоеныт. А теве тыйын Кимгам тарзет, [мыйын эргым,] тек кугыжа озам дене кая. Тудын дене мом сайлан шотлет, тудым ыште».38Кугыжа каласен: «Тек Кимгам мый денем кая. Тудын дене мый шонымет семын ыштем. Мом йодат, мый тыланет чыла ыштем».39Уло калыкын Иорданым вончымекше, кугыжат эҥерым вончен. Тудо Верзеллийым ӧндал-шупшалын, суапландарен, да Верзеллий мӧҥгыжӧ пӧртылын.40Кугыжа Галгалыш каен, тудын пелен Кимгам лийын. Пӱтынь Иуда калык да Израильын пел калыкше кугыжам ужатен каеныт.41Кугыжа деке израильтян-влак чыланат толыныт да каласеныт: «Молан Иуда тукым иза-шольына-влак тыйым шолыштыныт да кугыжам, ешыж ден тудын еҥже-шамычым Иордан гоч ужатеныт?»42Иуда тукым пӧръеҥ-влак израильтян-шамычлан тыге вашештеныт: «Кугыжа дене ме ик вӱр улына, сандене тыге ыштенна. Молан те тидлан сыреда? Ме кугыжан иктаж-можым кочкынна але тудын деч пӧлекым налынна мо? [Але тудо мемнам йозакым тӱлымӧ деч утарен?]»43Израильтян-влак Иуда тукым еҥ-шамычлан каласеныт: «Кугыжалан, тиде кеч Давид лийже, мемнан кертыжна лу пачаш шукырак, ийгот денат ме тендан деч кугурак улына. [Те огыл, а ме кугэрге улына.] Молан те мемнам ӱлык шындеда? Кугыжам пӧртылтымӧ нерген ме икымше ойлен огынал мо?» Но Иуда тукым еҥ-влакын шомакышт израильтян-шамычын деч пеҥгыдырак лийын.
Тиде жаплан израильтян-влак шке омашышкышт куржын пытеныт улмаш.9Чыла израиль тукымышто еҥ-шамыч шке коклаштышт тыге ӱчашеныт: «[Давид] кугыжа мемнам тушман кид деч утарен, тудак мемнам филистим-влак деч утарен. А кызыт шкеже Авессаломлан кӧра тиде мланде гыч, [шке кугыжанышыж гыч,] куржын.10Шкенан кугыжалан ме Авессаломым шӱрен палемденна, но тудо сарыште колен. Молан те шып улыда, молан кугыжам огыда пӧртылтӧ?» [Израильтян-влакын тиде мутышт кугыжа дек шуын.]11Давид кугыжа иерей Садок ден Авиафар деке тыге ойлаш колтен: «Иудан кугуракше-влаклан каласыза: ”Молан кугыжам полатышкыже пӧртылтымӧ годым те пытартыш лийнеда? Вет Израиль мучко шарлыше шомак кугыжан пӧртышкыжӧ шуын.12Те мыйын иза-шольым, мый денем ик вӱр улыда. Молан те кугыжам полатышкыже пӧртылтымӧ пашаште пытартыш лийнеда?”13Амессайланат каласыза: ”Тый мый денем ик вӱр отыл мо? Тиде жап гыч мый тыйым Иоав олмеш сарзывуйлан ом шогалте гын, тек Юмо мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалта!”»14Тыге тудо Иуда эрге-влакым ик еҥ семын чылаштым шкеж деке савырен. Нуно кугыжа деке тыге ойлаш колтеныт: «Пӧртыл мӧҥгеш, тый шке да тыйын тарзет-влак».15Кугыжа мӧҥгеш каен да Иордан деке миен шуын. Кугыжам вашлияш да Иордан гоч вончыктараш манын, Галгалыш Иуда тукым еҥ-шамыч лектыныт.16Тыгак Семей, Геран эргыже, Бахурим гыч Вениамин тукым еҥ, Иуда тукым дене пырля Давид кугыжам вашлияш вашкен.17Тудын дене пырля Вениамин тукым гыч тӱжем еҥ, тыгак Сива, Саул ешын тарзыже, латвич эргыж да коло тарзыж дене лийыныт. Нуно кугыжан шинча ончылныжо Иорданым вонченыт [да тудлан эҥер гоч вончашыже верым ямдыленыт].18Нуно кугыжан ешыжлан вончаш полшеныт, тудын чыла йодмыжым шуктеныт.
Кугыжа Иорданым вончен веле шуктен, Гера эрге Семей ончыланже [кумык] возын19да каласен: «Тек мыйын озам титакем кудалта! Ит шарналте шке тарзетын осал пашажым, кудым тыйын тарзет шке кугыжа озажын Иерусалим гыч лекмыж годым ыштен. Тек кугыжа тидым шӱмыштыжӧ ок кучо.20Тыйын тарзет сулыкым ыштымыжым умыла. Таче мый Иосиф тукым кокла гыч шке кугыжа озамым вашлияш эн ончыч тольым».21Авесса, Саруян эргыже, каласен: «Господьын шӱрымӧ еҥжым шудалмылан Семей пуштмо ок лий мо?»22Давид вашештен: «Тиде тендан пашада огыл, Саруян эргыже-влак! Мом те мыйын ваштарешем шогеда? Кузе тыгай кечын Израильыште иктаж-кӧм пушташ лиеш? Вет мый угыч Израильын кугыжаже улам, тидым мый таче ужам».23Кугыжа Семейлан каласен: «Тый от коло». Шке шомакшым тудо товатмут дене пеҥгыдемден.24Кугыжам вашлияш тыгак Мемфивосфей, Саул [эрге Ионафанын] эргыже, лектын. Кугыжан кайыме кече гыч тӱҥалын, тыныс дене мӧҥгеш пӧртылмешкыже, тудо йолжым мушкын огыл, [кӱчшым пӱчкеден огыл,] пондашыже шотышто азапланен огыл, вургемжымат мушкын огыл.25Кунам тудо Иерусалим гыч кугыжам вашлияш лектын, Давид йодын: «Мемфивосфей, молан тый мый денем пырля каен отыл?»26Тудыжо вашештен: «Мыйын кугыжа озам, тарзем мыйым ондален! Мый, тыйын тарзет, окшак уламат, тыге ойленам: ”Осёлым ӧртньӧрлем, кушкыж шинчам да кугыжа дене пырля каем”.27А тарзем кугыжа озам ончылно мыйым шӱктарен ойлен. Но мыйын кугыжа озам Юмын Суксыж гай. Сандене мом сайлан шотлет, тудым ыште.28Кеч ачамын тукымжо кугыжа озам ончылно колымашым сулен, но тый шке тарзетлан ӱстелтӧрыштет кочшо-влак коклаште верым пуэнат. Кузе мый кугыжа деч эше иктаж-мом йодаш тоштам?»29Кугыжа тудлан вашештен: «Молан тый чыла тидым ойлет? Сива ден коктын пасу-влакым шке коклаштыда пайлыза».30Но Мемфивосфей Давидлан вашештен: «Тудо чыла налеш гынат, нимат огыл, эн тӱҥ – тиде мыйын кугыжа озам мӧҥгыжӧ тыныс дене пӧртылын».31Кугыжа деке тыгак Роглим гыч галаадитян Верзеллий толын. Кугыжам ужатен колташ манын, тудо пеленже Иордан гоч вончен.32Тудо пеш шоҥго, кандашле ияш лийын. Кугыжан Маханаимыште лиймыж годым Верзеллий тудым пукшен-йӱктен, чыла мо кӱлешым конден шоген, вет тудо пеш поян улмаш.33Кугыжа Верзеллийлан каласен: «Айда мый денем пырля, Иерусалимыште мый тыйым ончаш тӱҥалам».34Но Верзеллий кугыжалан вашештен: «Шуко мо мылам илаш кодын? Молан мылам кугыжа дене Иерусалимыш каяш?35Мылам кызыт кандашле ий. Илышын ямжым мый ойырен моштем мо? Шижеш мо тыйын тарзет кочкыш-йӱышын тамжым? Мурызо-влакын мурымо йӱкыштым колам мо? Молан тарзетлан шке кугыжа озажлан уто пашам кондаш?36Тыйын тарзет кугыжам Иордан вес могырышто эше изишак ужатен кая. А кугыжан тыгай кугу порылыкшым мый сулен омыл.37Шке тарзетлан мӧҥгеш пӧртылаш пу. Мый шке олаштем колынем, тушто мыйын ачам ден авамым тоеныт. А теве тыйын Кимгам тарзет, [мыйын эргым,] тек кугыжа озам дене кая. Тудын дене мом сайлан шотлет, тудым ыште».38Кугыжа каласен: «Тек Кимгам мый денем кая. Тудын дене мый шонымет семын ыштем. Мом йодат, мый тыланет чыла ыштем».39Уло калыкын Иорданым вончымекше, кугыжат эҥерым вончен. Тудо Верзеллийым ӧндал-шупшалын, суапландарен, да Верзеллий мӧҥгыжӧ пӧртылын.40Кугыжа Галгалыш каен, тудын пелен Кимгам лийын. Пӱтынь Иуда калык да Израильын пел калыкше кугыжам ужатен каеныт.41Кугыжа деке израильтян-влак чыланат толыныт да каласеныт: «Молан Иуда тукым иза-шольына-влак тыйым шолыштыныт да кугыжам, ешыж ден тудын еҥже-шамычым Иордан гоч ужатеныт?»42Иуда тукым пӧръеҥ-влак израильтян-шамычлан тыге вашештеныт: «Кугыжа дене ме ик вӱр улына, сандене тыге ыштенна. Молан те тидлан сыреда? Ме кугыжан иктаж-можым кочкынна але тудын деч пӧлекым налынна мо? [Але тудо мемнам йозакым тӱлымӧ деч утарен?]»43Израильтян-влак Иуда тукым еҥ-шамычлан каласеныт: «Кугыжалан, тиде кеч Давид лийже, мемнан кертыжна лу пачаш шукырак, ийгот денат ме тендан деч кугурак улына. [Те огыл, а ме кугэрге улына.] Молан те мемнам ӱлык шындеда? Кугыжам пӧртылтымӧ нерген ме икымше ойлен огынал мо?» Но Иуда тукым еҥ-влакын шомакышт израильтян-шамычын деч пеҥгыдырак лийын.
Institute for Bible Translation, Finland