1 Куг25
1Самуил колен. Уло израиль калык погынен, тудын шотышто шортмо йӱлам эртарен. Самуилым шочмо Рама олаштыже тоеныт. Тиде жапыште Давид Фаран ир мланде дек волен.2Маонышто ик еҥ илен, а кӱтӱжӧ тудын Кармилыште коштын. Тудо пеш поян улмаш: кум тӱжем шорыкшо да ик тӱжем казаже лийын. Шорыкым тӱредме жапыште тудо Кармилыште лийын.3Тиде еҥын лӱмжӧ Навал, а ватыжын Авигея улмаш. Тиде ӱдырамаш пеш ушан да мотор лийын. А марийже – торжа да осал, тудо Халев урлык гыч улмаш.4Ир мландыште лиймыж годым Давид [Кармилыште] Навалын шорыкым тӱредмыж нерген колын.5Давид тудын деке лу самырык еҥым колтен да нунылан каласен: «Кармилыш кӱзыза, Навал деке мийыза да мыйын лӱмем дене саламлалтса.6Тудлан тыге каласыза: ”Эсен лийже! Тыныс тыланет, тыныс тыйын пӧртетлан! Чыла мо улетлан тыныс лийже!7Тый шорыкетым тӱредат манын кольым. Кунам кӱтӱчӧ-влакет мемнан дене лийыныт, нунылан ме нимогай удам ыштен огынал, Кармилыште улмышт годым нимоштат йомын огыл.8Шке тарзет-влак деч йод, нуно каласат. Тек мыйын еҥем-влак тыйын шинчаштет поро кумылым муыт, вет ме пайрем кечын толын улына. Мом кертат, тудым тарзет-влаклан да Давид эргычлан пуэн колто”».9Давидын еҥже-влак Навал деке миеныт, чыла тидым Давид лӱм дене каласеныт да шыпланен шогалыныт.10Навал [кынел шогалын да] Давидын тарзыж-влаклан вашештен: «Кӧ тыгай Давид, кӧ тыгай Иессейын эргыже?! Шке озашт деч куржшо тарзе-влак ынде шукын лектыныт.11Мо, мый шорыкемым тӱредше-шамычлан ямдылыме киндым, вӱдым, [йошкар аракам,] шылым налшаш да ала-кушеч толын лекше палыдыме еҥ-влаклан пуэн колтышаш улам?»12Давидын еҥже-влак савырненыт да мӧҥгеш каеныт. Пӧртылмекышт, чыла тиде шомакым Давидлан каласеныт.13Тунам Давид шке еҥже-влаклан кӱштен: «Кажныже ӱштышкыда кердым сакыза!» Чыланат кердыштым ӱштышкышт сакеныт, Давидат сакен. Тудын почеш нылшӱдӧ наре еҥ каен, а кокшӱдӧ еҥ арвер пелен кодын.14Авигеялан, Навалын ватыжлан, тарзе-влак кокла гыч иктыже увертарен: «Давид ир мланде гыч шке еҥже-влакым мемнан озана дене саламлалташ колтен, но тудо нунылан пеш торжан вашештен.15А нине еҥ-влак мемнан деке пеш поро лийыныт, мыланна нимогай удам ыштен огытыл. Нурышто воктенышт лийме годым мемнан нимонат йомын огыл.16Воктенышт кӱтӱм кӱтымӧ годым кечывалымат, йӱдымат нуно мыланна аралтыш лийыныт.17Тугеже, шоналте да ончал, мом ышташ лиеш, уке гын озаналан да тудын чыла еҥжылан вашке мучаш толеш. А тудо – осал айдеме, тудын дене кутыраш ок лий».18Тунам Авигея содор кокшӱдӧ кинде сукырым, кок шувыш йошкар аракам, шӱшкылмӧ вич шорыкым, вич виса пуштылмо пырчым, шӱдӧ чумырка изюмым, кокшӱдӧ чумырка смоквам налын да осёл-влак ӱмбаке пӧштыртен пыштен.19Тудо тарзыже-влаклан каласен: «Мыйын ончычем ошкылза, а мый тендан почеш мием». А Наваллан, шке марийжылан, тудо нимом каласен огыл.20Кунам тудо осёл ӱмбалне курыклоҥ дене волен, ваштарешыже Давид ден тудын еҥже-влак толыныт. Авигея нунын дене вашлийын.21Давид тидын деч ончыч тыге каласен улмаш: «Арам мый ир мландыште тиде еҥын погыжым араленам. Тудын мо улыж гыч нимо йомын огыл, а тудо мыланем порылан осал дене тӱла.22Навалын пӧръеҥже-влак кокла гыч мый эр ӱжара марте кеч иктым илышым кодем гын, тек Юмо мыйым пеҥгыдын мут кучаш шогалта».23Давидым ужмеке, Авигея осёл ӱмбач вашке волен да Давид ончылно вуйжым мланде марте савен.24Тудо Давидын йолжо воктек кумык возын да каласен: «Озам, чыла титак мыйын ӱмбалнем. Мыланем, шке тарзетлан, ойлаш пу, мыйын шомакем колышт.25Тек мыйын озам тиде осал еҥым, Навалым, шотыш ок нал, вет тудын лӱмжӧ могай, шкежат тугай. Тудын лӱмжӧ Навал, шотдымо улмыжо – пеленжак. А мый, тыйын тарзет, озамын колтымо еҥже-влакым ужын омыл.26Мыйын озам, Господь дене да тыйын илышет дене товатлем: тиде Господь тыйым вӱрым йоктарыме деч чарен да ӱчым шуктымо деч кидетым кучен. Навал дене мо лиеш, тек тидак тыйын тушманет-влак дене, мыйын озам ваштареш осалым шонышо чыла еҥ дене лиеш.27Тиде пӧлек-влакым тыйын тарзет шке озажлан конден, тек тудо нуным пеленже коштшо еҥ-влаклан пуа.28Вуеш ит нал шке тарзетлан. Господь, чынжымак, озамын тукымжым пеҥгыдын шогышым ышта, вет мыйын озам Господь верч кредалеш. Ӱмырет мучко тый нимогай осалым от ыште.29Иктаж-кӧ тыйым поктылаш да чонетым кычалаш тӱҥалеш гын, чонет Господь Юметын помышышкыжо пыштыме лиеш. А тушманетын чонжым Тудо шӱштӱштӧ дене кышкыме кӱ семын шолен колта.30Кунам Господь тылат сӧрымӧ чыла порылыкшым шукта да тыйым Израильын онжылан шогалта,31вӱрым арам йоктарымылан да ӱчым шуктымылан шӱмыштет шкендым шылталымаш але ӧкынымаш ок лий. Кунам Господь тылат суапым ышта, шке тарзетым шарналте [да тудлан сайым ыште]».32Давид Авигеялан каласен: «Тыйым кызыт ваштарешем колтымыжлан Израильын Господь Юмыжо моктымо лийже!33Тек уш-акылет суапландарыме лиеш, тек тый шкежат суапландарыме лият! Вет таче тый мыйым вӱр йоктарыме да шкаланем верч ӱчым шуктымо деч чарен шогалтенат.34Но тылат осалым ыштыме деч мыйым чарен шогалтыше Израильын Господь Юмыж дене товатлем: тый от вашке да мыйын ваштарешем от тол ыле гын, эр ӱжара марте мый Навалын пӧръеҥже-влак кокла гыч иктымат ом кодо ыле».35Вара Давид Авигеян кидше гыч мом кондымыжым налын да тудлан каласен: «Тыныс дене кай мӧҥгышкет. Мый йодметым кольым, тудым шуктем».36Авигея Навал деке пӧртылын. Тудыжо шкеж дене кочмаш-йӱмашым ыштен, пуйто кугыжан пайремже лийын. Навал весела да чот йӱшӧ лийын. Тудлан ватыже эр марте ик мутымат каласен огыл.37Эрдене, кунам марийже шӧрлен, Авигея тудлан чыла каласкален пуэн. Навалын шӱмжӧ ишаш тӱҥалын, тудо кӱэмалтше гай лийын.38Иктаж лу кече гыч Господь Навалым перен, да тудо колен.39Навалын колымыж нерген Давид колын да каласен: «Моктымо лийже Господь! Мыйым шӱктарымылан Тудо Наваллан мутым кучыктен, а шке тарзыжым осал пашам ыштыме деч чарен шогалтен. Навалын осалжым Господь тудын ӱмбакыжак савырен». Вара Давид, Авигеям марлан налаш шонымыж нерген каласаш манын, тудын деке шке еҥже-влакым колтен.40Давидын тарзыже-влак Авигея деке Кармилыш толыныт да тудлан тыге каласеныт: «Тый декет мемнам Давид колтен. Тудо тыйым марлан налнеже».41Авигея кынел шогалын, вуйжым мланде марте савен да каласен: «Мый тудын тарзыже лияш да озамын тарзыж-влакын йолыштымат мушкаш ямде улам».42Авигея вашке погынен да осёл ӱмбак шинчын. Тудын пелен вич ӱдырамаш тарзыже каен. Тыге Авигея Давидын колтымо еҥже-влак дене пырля каен да тудын ватыже лийын.43Давид тыгак Изреель гыч Ахиноамам марлан налын. Нуно коктын тудын ватыже лийыныт.44А Саул шке Мелхола ӱдыржым, Давидын ватыжым, Галлим гыч улшо Фалтийлан, Лаишын эргыжлан, марлан пуэн улмаш.
Institute for Bible Translation, Finland