हितोपदेश13
1बुद्धिमान् छोराछोरीले आफ्ना बुबाको अनुशासनलाई स्वीकार गर्छ;तर गिल्ला गर्नेले हप्कीलाई बेवास्ता गर्छ।2आफ्ना ओठका फलबाट नै मानिसले असल थोकहरू उपभोग गर्दछ;तर विश्वासघातीहरू हिंसाकै चाहना गर्छन्।3आफ्नो ओठ जोगाउनेले आफ्नो जीवन जोगाउँछ,तर जो उत्ताउलो भई बोल्छ, त्यो नष्ट हुन्छ।4अल्छेले उत्कट इच्छा गर्छ, र त्यसलाई केही पनि मिल्दैन;तर परिश्रमीका इच्छाहरू पूर्ण रूपमा पूरा हुन्छन्।5धर्मीले झूटलाई घृणा गर्छ;तर दुष्टले दुर्गन्ध फैलाउँछ,र आफैँमा बदनाम ल्याउँछ।6धार्मिकताले निर्दोष मानिसलाई रक्षा गर्छ;तर दुष्टताले पापीलाई नष्ट पार्छ।7कोही मानिस धनी भएको धाक लगाउँछ, र पनि त्यससित केही हुँदैन;अर्कोले गरिब भएको बहाना गर्छ, र पनि त्यससित अपार सम्पत्ति हुन्छ।8कुनै मानिसको धनले त्यसको जीवनलाई छुटाउन सक्ला,तर गरिब मानिसले जीवनको धम्कीको डर मान्नुपर्दैन।9धर्मी जनको ज्योति उज्यालो भई चम्कन्छ,तर दुष्टको बत्ती निभाइन्छ।10अहङ्कारले झगडा मात्र उब्जाउँछ;तर सरसल्लाह लिनेहरूले बुद्धि पाइन्छ।11बेइमानीसित कमाएको पैसा सकिन्छ;तर परिश्रम गरी कमाएको पैसा बढ्दैजान्छ।12ढिलो भएको आशाले हृदय दुर्बल पार्छ,तर पूरा भएको चाहना जीवनको रूख हो।13अर्तीलाई अपमान गर्नेले त्यसको मूल्य चुकाउनेछ;तर आज्ञालाई आदर गर्नेले प्रतिफल पाउनेछ।14बुद्धिमान्को शिक्षा जीवनको मूल हो,जसले मानिसलाई मृत्युको पासोबाट फर्काउँछ।15असल न्यायले निगाह प्राप्त गर्छ;तर विश्वासघातीको मार्गले तिनीहरूलाई विनाशमा डोर्याउँछ।16हरेक विवेकशील मानिसले आफ्नो ज्ञानद्वारा काम गर्छ;तर मूर्खले आफ्नो मूर्खता प्रकट गर्छ।17दुष्ट सन्देशवाहक जोखिममा पर्छ;तर विश्वासयोग्य दूतले चङ्गाइ ल्याउँछ।18अनुशासनको बेवास्ता गर्नेमाथि गरिबी र शर्म आइपर्नेछन्;तर सुधारमा ध्यान दिने व्यक्ति सम्मानित हुन्छ।19पूर्ण भएको चाहना प्राणको निम्ति मिठो हुन्छ;तर मूर्खचाहिँ दुष्टताबाट फर्कन घृणा गर्छ।20बुद्धिमान्हरूसित हिँड्ने बुद्धिमान् नै हुनेछ;तर मूर्खहरूको सङ्गत गर्नेले नोक्सानी भोग्नेछ।21पापीलाई विपत्तिले पछ्याउँछ;तर धर्मीको प्रतिफलचाहिँ समृद्धि हो।22असल मानिसले आफ्ना नातिनातिनाहरूका निम्ति पैतृक धन छोडिराख्छ;तर पापीको धन भने धर्मीको निम्ति नै साँचिएको हुन्छ।23गरिबको नजोतिएको जमिनले प्रशस्त अन्न फलाउन सक्ला;तर अन्यायले त्यो खोसिदिन्छ।24आफ्ना छोराछोरीलाई छडी नलाउनेले तिनीहरूलाई घृणा गर्छ,तर तिनीहरूलाई प्रेम गर्नेले त तिनीहरूलाई अनुशासनमा राख्दछ।25धर्मीले पेटभरि खान्छ;तर दुष्टको पेट भोकभोकै हुन्छ।