Шотл22
1Вара израиль эрге-влак корным умбакыже шуеныт да Иордан эҥер воктенысе Моав тӧрвереш, Иерихон ола ваштареш, шогалыныт.2Валак, Сепфорын эргыже, Израильын аморрей-влак дене мом ыштымыжым чыла пален налын.3Моав калык Израиль деч чот лӱдын, вет тудыжын еҥже пеш шуко лийын.4Нуно Мадиамын кугуракше-влаклан каласеныт: «Тиде калык тӱшка, ӱшкыжын нурышто шудым йыклык кочмыж семын, йырым-йыр чыла пытара».
Моавын кугыжаже тунам Валак, Сепфорын эргыже, лийын.5Тудо шке еҥже-влакым Валаамым, Веорын эргыжым, ӱжаш колтен. Валаамже Пефорышто, Евфрат эҥер дене, Валакын шочмо калыкше улмо кундемыште илен. Теве мом Валак каласаш кӱштен: «Египет гыч ик калык толын лектын – уло мландым леведын. Тудо мыйын воктенем илаш шогалын.6Тол да мыланем тиде калыкым карге, вет тудо мый дечем виянрак. Ала тунам мый нуным сеҥен да тиде мланде гыч поктен колтен кертам. Вет мый палем: кӧм тый суапландарет – тудо суапландарыме лиеш, а кӧм каргет – каргыме лиеш».7Юлымылан тӱлышаш пӧлекым кидыштышт кучен, Моав ден Мадиамын кугуракышт-влак Валаам деке миеныт да тудлан Валакын мутшым каласеныт.8Валаам нунылан манын: «Йӱдлан кодса, а мый Господьын каласымыж почеш тыланда вашмутым пуэм». Моавын кугуракышт-влак йӱдлан Валаам дене кодыныт.9Юмо Валаам деке толын да йодын: «Тиде могай еҥ-влак тый денет улыт?»10Валаам Тудлан вашештен: «Моав кугыжа Валак, Сепфор эрге, нуным мый декем каласаш колтен:11Египет гыч ик калык толын лектын – уло мландым леведын. [Тудо мыйын воктенем илаш шогалын.] Тол да мыланем тиде калыкым карге, ала тунам мый, ваштарешышт шогалын, нуным [тиде мланде гыч] поктен колтен кертам».12Юмо Валаамлан вашештен: «Нунын дене ит кай да тиде калыкым ит карге: тудо – суапландарыме».13Эрдене Валаам кынелын да Валак деч толшо он-влаклан каласен: «Шке мландышкыда пӧртылза. Господь мыйым тендан дене пырля колташ ок кӧнӧ».14Моавын онжо-влак Валак деке пӧртылыныт да каласеныт: «Валаам мемнан дене толаш кӧнен огыл».15Тунам Валак эшеат шукырак да лӱмлырак он-влакым колтен.16Нуно Валаам деке миеныт да каласеныт: «Валак, Сепфорын эргыже, тыге ойла: мый декем толаш тореш ит лий.17Мый тылат кугу чап ден пӧлекым пуэм, мом гына от йод – чыла шуктем. Тол да мыланем тиде калыкым карге».18Валакын тарзыж-влаклан Валаам тыгай вашмутым пуэн: «Валак мыланем пӧрт тич ший ден шӧртньыжым пӧлекла ыле гынат, Господь Юмемын кӱштымыж ваштареш нимогай пашам – [мыйын шонымаште] тудо кеч изи але кугу лийже – ыштен ом керт.19Но теат йӱдлан кодын ончыза, а мый пален налам – мом эше мыланем Господь каласа».20Йӱдым Юмо Валаам деке толын да каласен: «Нине еҥ-влак тыйым ӱжаш толыныт гын, кай нунын дене. Но мом Мый тылат каласем – тудым веле ыште».21Эрлашыжым эрдене Валаам кынелын, шке осёлжым ӧртньӧрлен да моав он-влак дене пырля каен.22Валаамын корныш тарванымыжлан Юмын шыдыже ылыжын. Тудым чарен шогалташ манын, корнешыже Господьын Суксыжо шогалын. Валаамже осёл ӱмбалне каен, тудын дене пырля кок тарзыже лийын.23Корнышто кердым кучен шогышо Суксым ужмеке, Валаамын осёлжо корно гыч пасу могырыш савырнен каен. Тудым мӧҥгеш корныш пӧртылташ манын, Валаам осёлым перен.24Тунам Господьын Суксыжо виноград аҥа-влак кокласе аҥысыр корнеш шогалын, тушто кок могырымат кӱ пырдыж лийын.25Господьын Суксыжым ужын, осёл пырдыж деке пызнен да Валаамын йолжым пырдыж пелен ишен. Тудыжо адакат осёлым перен.26Тунам Господьын Суксыжо ончыкыла каен да вес вере шогалын. Туштыжо корно тыгай аҥысыр лийын – шолашкат, пурлашкат савырнаш ок лий улмаш.27Ындыжым, Господьын Суксыжым ужын, осёл Валаам йымалне мландымбаке возын. Валаамым шыде авалтен, да тудо осёлым тоя дене кыраш тӱҥалын.28Тунам Господь осёлын умшажым почын, да тудыжо Валаамлан каласен: «Мом мый тылат ыштенам? Молан тый мыйым теве кумшо гана кырет?»29Валаам тудлан вашештен: «Тый мыйым игылтат. Кидыштем керде лиеш ыле гын, мый тыйым кызытак пуштам ыле!»30Осёл Валаамлан каласен: «Мый тыйын осёлет омыл мо, кудыжын ӱмбалне тый таче кече марте кушкыж коштат? Ондак мый тый денет тыге ыштенам мо?» «Уке», – вашештен Валаам.31Тунам Господь Валаамын шинчажым почын, да тудо корнышто кердым кучен шогышо Суксым ужын. Валаам тудын ончылно вуйжым мланде марте савен.32Господьын Суксыжо Валаам деч йодын: «Молан тый осёлетым кум гана кырышыч? Тыйын корнет Мыйын ончылно чын огыл. Сандене Мый тыйым чарен шогалташ лектым.33Осёлет Мыйым ужо да ончычем кум гана ӧрдыжкӧ кораҥе. Тудо ӧрдыжкӧ ок кораҥ ыле гын, Мый тыйым пуштам, а тудым гын илышым кодем ыле».34Валаам Господьын Суксыжлан каласен: «Мый сулыкыш пуренам: корнышто ваштарешем Тыйын шогыметым пален омыл. Мыйын мом ыштымем Тылат ок келше гын, мый мӧҥгеш пӧртылам».35Господьын Суксыжо Валаамлан манын: «Кай нине еҥ-влак дене. Но мом Мый каласем – тидым веле ойло». Тыге Валаам Валакын колтымо онжо-влак дене пырля каен.36Валаамын толмыж нерген колмеке, Валак тудым вашлияш моав ола деке лектын. Ты олаже элын эн мӱндыр чекыштыже Арнон эҥер воктене верланен улмаш.37Валаамым ужмеке, Валак тудлан каласен: «Мый тыйым ӱжаш колтенам ыле. Молан тый толын отыл? Мый тылат сайын тӱлен ом керт шоненат мо?»38«Теве мый тый декет тольым, – вашештен Валаам. – Но мом мый каласен кертам? Юмо умшашкем могай шомакым пышта, тудым веле каласем».39Валак дене пырля Валаам Кириаф-Хуцофыш каен.40Валак надырлан ӱшкыж ден шорык-влакым шӱшкылаш кӱштен, шылым Валаамлан да пеленже улшо он-влаклан пуэн.41Вес эрденыже Валак Валаамым Ваалын кӱкшакашкыже конден. Тушечын Валаам израиль калык тӱшкан ужашыжым ужын.
Моавын кугыжаже тунам Валак, Сепфорын эргыже, лийын.5Тудо шке еҥже-влакым Валаамым, Веорын эргыжым, ӱжаш колтен. Валаамже Пефорышто, Евфрат эҥер дене, Валакын шочмо калыкше улмо кундемыште илен. Теве мом Валак каласаш кӱштен: «Египет гыч ик калык толын лектын – уло мландым леведын. Тудо мыйын воктенем илаш шогалын.6Тол да мыланем тиде калыкым карге, вет тудо мый дечем виянрак. Ала тунам мый нуным сеҥен да тиде мланде гыч поктен колтен кертам. Вет мый палем: кӧм тый суапландарет – тудо суапландарыме лиеш, а кӧм каргет – каргыме лиеш».7Юлымылан тӱлышаш пӧлекым кидыштышт кучен, Моав ден Мадиамын кугуракышт-влак Валаам деке миеныт да тудлан Валакын мутшым каласеныт.8Валаам нунылан манын: «Йӱдлан кодса, а мый Господьын каласымыж почеш тыланда вашмутым пуэм». Моавын кугуракышт-влак йӱдлан Валаам дене кодыныт.9Юмо Валаам деке толын да йодын: «Тиде могай еҥ-влак тый денет улыт?»10Валаам Тудлан вашештен: «Моав кугыжа Валак, Сепфор эрге, нуным мый декем каласаш колтен:11Египет гыч ик калык толын лектын – уло мландым леведын. [Тудо мыйын воктенем илаш шогалын.] Тол да мыланем тиде калыкым карге, ала тунам мый, ваштарешышт шогалын, нуным [тиде мланде гыч] поктен колтен кертам».12Юмо Валаамлан вашештен: «Нунын дене ит кай да тиде калыкым ит карге: тудо – суапландарыме».13Эрдене Валаам кынелын да Валак деч толшо он-влаклан каласен: «Шке мландышкыда пӧртылза. Господь мыйым тендан дене пырля колташ ок кӧнӧ».14Моавын онжо-влак Валак деке пӧртылыныт да каласеныт: «Валаам мемнан дене толаш кӧнен огыл».15Тунам Валак эшеат шукырак да лӱмлырак он-влакым колтен.16Нуно Валаам деке миеныт да каласеныт: «Валак, Сепфорын эргыже, тыге ойла: мый декем толаш тореш ит лий.17Мый тылат кугу чап ден пӧлекым пуэм, мом гына от йод – чыла шуктем. Тол да мыланем тиде калыкым карге».18Валакын тарзыж-влаклан Валаам тыгай вашмутым пуэн: «Валак мыланем пӧрт тич ший ден шӧртньыжым пӧлекла ыле гынат, Господь Юмемын кӱштымыж ваштареш нимогай пашам – [мыйын шонымаште] тудо кеч изи але кугу лийже – ыштен ом керт.19Но теат йӱдлан кодын ончыза, а мый пален налам – мом эше мыланем Господь каласа».20Йӱдым Юмо Валаам деке толын да каласен: «Нине еҥ-влак тыйым ӱжаш толыныт гын, кай нунын дене. Но мом Мый тылат каласем – тудым веле ыште».21Эрлашыжым эрдене Валаам кынелын, шке осёлжым ӧртньӧрлен да моав он-влак дене пырля каен.22Валаамын корныш тарванымыжлан Юмын шыдыже ылыжын. Тудым чарен шогалташ манын, корнешыже Господьын Суксыжо шогалын. Валаамже осёл ӱмбалне каен, тудын дене пырля кок тарзыже лийын.23Корнышто кердым кучен шогышо Суксым ужмеке, Валаамын осёлжо корно гыч пасу могырыш савырнен каен. Тудым мӧҥгеш корныш пӧртылташ манын, Валаам осёлым перен.24Тунам Господьын Суксыжо виноград аҥа-влак кокласе аҥысыр корнеш шогалын, тушто кок могырымат кӱ пырдыж лийын.25Господьын Суксыжым ужын, осёл пырдыж деке пызнен да Валаамын йолжым пырдыж пелен ишен. Тудыжо адакат осёлым перен.26Тунам Господьын Суксыжо ончыкыла каен да вес вере шогалын. Туштыжо корно тыгай аҥысыр лийын – шолашкат, пурлашкат савырнаш ок лий улмаш.27Ындыжым, Господьын Суксыжым ужын, осёл Валаам йымалне мландымбаке возын. Валаамым шыде авалтен, да тудо осёлым тоя дене кыраш тӱҥалын.28Тунам Господь осёлын умшажым почын, да тудыжо Валаамлан каласен: «Мом мый тылат ыштенам? Молан тый мыйым теве кумшо гана кырет?»29Валаам тудлан вашештен: «Тый мыйым игылтат. Кидыштем керде лиеш ыле гын, мый тыйым кызытак пуштам ыле!»30Осёл Валаамлан каласен: «Мый тыйын осёлет омыл мо, кудыжын ӱмбалне тый таче кече марте кушкыж коштат? Ондак мый тый денет тыге ыштенам мо?» «Уке», – вашештен Валаам.31Тунам Господь Валаамын шинчажым почын, да тудо корнышто кердым кучен шогышо Суксым ужын. Валаам тудын ончылно вуйжым мланде марте савен.32Господьын Суксыжо Валаам деч йодын: «Молан тый осёлетым кум гана кырышыч? Тыйын корнет Мыйын ончылно чын огыл. Сандене Мый тыйым чарен шогалташ лектым.33Осёлет Мыйым ужо да ончычем кум гана ӧрдыжкӧ кораҥе. Тудо ӧрдыжкӧ ок кораҥ ыле гын, Мый тыйым пуштам, а тудым гын илышым кодем ыле».34Валаам Господьын Суксыжлан каласен: «Мый сулыкыш пуренам: корнышто ваштарешем Тыйын шогыметым пален омыл. Мыйын мом ыштымем Тылат ок келше гын, мый мӧҥгеш пӧртылам».35Господьын Суксыжо Валаамлан манын: «Кай нине еҥ-влак дене. Но мом Мый каласем – тидым веле ойло». Тыге Валаам Валакын колтымо онжо-влак дене пырля каен.36Валаамын толмыж нерген колмеке, Валак тудым вашлияш моав ола деке лектын. Ты олаже элын эн мӱндыр чекыштыже Арнон эҥер воктене верланен улмаш.37Валаамым ужмеке, Валак тудлан каласен: «Мый тыйым ӱжаш колтенам ыле. Молан тый толын отыл? Мый тылат сайын тӱлен ом керт шоненат мо?»38«Теве мый тый декет тольым, – вашештен Валаам. – Но мом мый каласен кертам? Юмо умшашкем могай шомакым пышта, тудым веле каласем».39Валак дене пырля Валаам Кириаф-Хуцофыш каен.40Валак надырлан ӱшкыж ден шорык-влакым шӱшкылаш кӱштен, шылым Валаамлан да пеленже улшо он-влаклан пуэн.41Вес эрденыже Валак Валаамым Ваалын кӱкшакашкыже конден. Тушечын Валаам израиль калык тӱшкан ужашыжым ужын.
Institute for Bible Translation, Finland