Marɨko12
1Honyuma kw'aho Yesʉ mwathanga ɨnegena na bandʉ mʉ mishinga athɨ: «Mʉndʉ mʉgʉma mwahera ɨshwa lya misabibu. Erɨshwa eryo mwathimbya kʉlyo ko lʉgʉthʉ, mwathima kyuna ky'erɨkamɨramo ebiguma by'emisabibu na mwahimba kathegeryo k'abatheya b'erɨshwa. Honyuma kw'aho mwakondesalyo ku bahingi, na mwagenda lʉgendo.2Ebɨro by'erɨhʉlʉla byabere byahika, mwathʉma mʉgʉma w'oko bakoli bʉwe ko balimi abo, bʉshana bamʉhe engemo y'erɨshwa lɨwe.3Hewethuwe abalimi abo mobatsɨmba omukoli oyo, mobamuhumba n'ɨmʉshʉbʉtsya minwe mɨsha.4Omwenye erɨshwa mwathʉmɨrabo kandɨ ʉndɨ mukoli. Oyo naye, mobamuhuma ko muthwe n'ɨmʉsʉnzʉgʉra.5Omwenye erɨshwa mwashʉba thʉmɨrabo ʉndɨ mukoli, oyo mobamwitha. Na honyuma kw'aho mwathʉma bandɨ bakoli bangɨ, abalimi abo mobahumba bagʉma n'itha abandɨ.6Omwenye erɨshwa abyaga niakishibya na mʉgala ʉwe mʉtsɨɨrwa kuroshi. Ko nduli mwamʉthʉma kʉbo, n'ɨnegena athɨ: “Nyetsi ko mʉgala aye ɨye bamushikya.”7Hewethuwe abalimi abo mobabwɨrana ɨbo kw'ɨbo bathɨ: “Shʉnga! Oyo yo wandashiba n'omwandʉ w'erɨshwa lɨno. Ewo kwenzi thumwithe, n'erɨshwa lɨno lyabya mwandʉ ethʉ!”8Aho mobatsɨmba mʉgala ʉwe oyo mobamwitha n'ɨgʉsha ekinda kɨwe ky'emʉsɨke w'erɨshwa.»9Honyuma kw'aho Yesʉ mwabʉtsya athɨ: «Ewono omwenye erɨshwa ly'emisabibu oyo andakola ki? Ɨye andahika n'itha abalimi abo. Na honyuma kw'aho andaha erɨshwa eryo lyo bandɨ balimi.»10Yesʉ mwabwɨrabo athɨ: «Mʉthahera mwathasoma aMashako Abuyirire owanegenire athɨ:“Eribwe lyo lyathɨndawa n'abahimbi,lyo lyabere ibwe inene ly'ekoni.11Ni Nyinya-kowethʉ yo wakolaga ekɨnwa kɨno,nakyo nɨ ky'erishwekya kʉtsɨbʉ kw'ithwe .”»12Aho abaheri bakʉlʉ abo mobashondya ɨtsɨmba Yesʉ, kʉshangwa mobamɨnya ko mwanegena omushinga oyo bʉshana nabo. Hewethuwe kʉshangwa mobʉbaha omuhindano w'abandʉ, mobamulika na mobayɨgendera.13Honyuma kw'aho, Bafarisayo bagʉma na bandʉ bagʉma bo bayihiraga hagʉma na Herote mobathʉmwa kʉ Yesʉ bʉshana bamʉthege mʉthego mo bɨnwa ebyo anegena.14Abandʉ abo mobabʉtsya bathɨ: «Mʉkangɨrɨtsya, thwetsi kw'ɨwe ʉlɨ mʉndʉ wa kwenene. Na kuthyo ʉthatsomene mɨganɨtsye ya mʉndʉ, hewethuwe ʉnakangɨrɨtsya ko kwenene enzɨra Gongo ahamulire ɨkwama. Ingo thʉbwɨre, oMʉgomba anathuhamulire ɨrɨha ekoli ya Kaisari kʉtse ɨhɨ? Thʉtholere nɨ thwafʉharo kʉtse ɨhɨ?»15Hewethuwe kʉshangwa Yesʉ mwamɨnya kw'ɨbo nɨ bayimbya, mwabwɨrabo athɨ: «Bʉshana na ki omʉnyɨrengako? Mʉnyɨrethere kɨtsere kɨgʉma kya faranga hano bʉshana nyɨlole kʉkyo.»16Mobamʉletherakyo. Yesʉ mwabʉtsyabo athɨ: «Eshoshani eno n'erɨtsɨna lɨno ebishakirwe hano nɨ bya ndɨ?»
Mobamʉshʉbɨtsya bathɨ: «Nɨ bya Kaisari.»17Aho Yesʉ mwabwɨrabo athɨ: «Mʉgende omʉha Kaisari y'ebɨwe, na mʉgende omʉha Gongo y'ebɨwe.» Nabo mobashwekera kʉtsɨbʉ emɨshʉbɨtsye yɨwe.18Honyuma w'ebyo, Basandukayo bagʉma mobahikira Yesʉ. Nɨ aBasandukayo abo bo bananegena bathɨ abaholi bathindalubuke. Mobamʉbʉtsya bathɨ:19«Mʉkangɨrɨtsya, Mʉsa mwathʉshakɨra mo Mʉgomba athɨ: “Omʉndʉ amabya awithe mʉgalabo, naye amafwa n'ishiga mʉkatsɨwe buthashiga mwana, mʉgalabo angɨngɨrɨra omʉshʉmbakatsɨ oyo bʉshana abʉthɨre mʉgalabo yo wafwaga yo bana .”20Aho, kwabyaga bandʉ balɨnda ba mʉ nda ngʉma. Kambere mwahikya mʉkatsɨ, hewethuwe mwafwa bʉtsɨra imika mwana.21Mʉlʉmʉna ʉwe mw'ɨngɨrɨra omʉkatsɨ oyo, naye mwafwa kuthyo bʉtsɨra imika mwana. Na mobyabya bithyo kʉ mʉgalabo wa kashathʉ,22n'ihika ko balɨnda boshi. Aboshi mobahikya omʉkatsɨ oyo, bʉlɨ mʉgʉma honyuma w'olʉholo lwa mulikyabo, hewethuwe mobafwa bʉtsɨra imika bana. Na ko nduli, omʉkatsɨ oyo naye mwafwa.23Ewono, ekɨro abaholi bandalubuka, omʉkatsɨ oyo andabya wa ndɨ? Kʉshangwa abalɨnda boshi babyaga nɨ bamamuhikya!»24Yesʉ mwashʉbɨtsyabo athɨ: «Mwamayɨthɨma bʉshana n'obʉthamɨnya aMashako Abuyirire kʉtse amaka wa Gongo.25Kʉshangwa abaholi bandabya balubuka, bandabyaho nga abamalaɨka ko balɨho mo lʉbʉla. Bathindahikye kʉtse ihikibwa.26Na bʉshana n'erilubuka ly'abaholi, mʉthahera mwathasoma mo kɨtabo ky'oMʉgomba wa Mʉsa, ebyo aMashako owanegenire bʉshana n'ekɨkala kyo kyagenda ekɨgʉlɨmɨra? Gongo mwabwɨra Mʉsa athɨ: “Ingye ngyo Gongo wa Abʉrahamʉ, Gongo wa Isaka na Gongo wa Yakobo !”27Yesʉ mwashʉba bwɨrabo athɨ: “Gongo athalɨ Gongo w'abaholi, hewethuwe nɨ Gongo w'abalɨho. Imwe mwamayɨthɨma kundu.”»28Mʉkangɨrɨtsya mʉgʉma w'oMʉgomba abyaga aho Yesʉ abere aliakubisania-kubisania n'aBasandukayo. Ɨye mwamɨnya ko Yesʉ mwashʉbɨtsyabo kʉbʉya. Aho mwayɨfʉnda hofɨ naye n'ɨmʉbʉtsya athɨ: «Ithegeko lɨhe lyo lɨkʉlʉ mo kathi k'amathegeko woshi?»29Yesʉ mwamʉshʉbɨtsya athɨ: «Erithegeko lɨkʉlʉ mo kathi k'awoshi nɨ lɨno: “Mwonvwe, imwe bana b'Isiraeli! Nyinya-kowethʉ Gongo wethʉ yo Nyinya-kowethʉ yowene.30Ʉtsɨɨre Nyinya-kowethʉ Gongo wawe n'omʉthɨma awe woshi, n'omʉthɨma awe woshi, n'obwenge bwawe boshi n'akagala kawe koshi.”31N'erithegeko inene lya kabɨrɨ nɨ lɨno: “Ʉmʉtsɨɨre mulikyenyu nga ko uyitsiire wowene .” Hathalɨ wandɨ mathegeko manene kʉlenga ayo.»32oMʉkangɨrɨtsya w'oMʉgomba oyo mwabwɨra Yesʉ athɨ: «Bɨbʉya mbe Mʉkangɨrɨtsya! Wamanegena ekwenene ko Gongo nɨ mʉgʉma yowene kandɨ hathalɨ ʉndɨ Gongo athalɨ ɨye mʉsha.33Bʉlɨ mʉndʉ atholere ɨtsɨɨra Gongo ko mʉthɨma ʉwe woshi, na ko bwenge bʉwe boshi, na ko kagala kʉwe koshi, atholere ɨtsɨɨra na mulikyabo nga ko ayitsiire yowene. Ebɨndʉ ebyo bikwirire kʉtsɨbʉ kʉlenga ɨhemba Gongo yo bɨhembo by'okibwa mʉ mʉtsanwa kʉtse ebɨndɨ bɨhembo byoshi.»34Yesʉ abere ashʉnga oMʉkangɨrɨtsya w'oMʉgomba kw'amashubya mʉ bwenge, mwamʉbwɨra athɨ: «Ʉthalɨ hale n'oBwamɨ bwa Gongo.» Honyuma kw'aho mohathashubabya mʉndʉ yo washʉbɨra ɨbʉtsya Yesʉ yo kɨnwa.35Yesʉ abere alɨ akangɨrɨtsya mo kɨbʉga ky'eNyʉmba ya Gongo, mwabʉtsya athɨ: «Bathɨ ko Bakangɨrɨtsya b'oMʉgomba bangakotsya ɨnegena bathɨ Kirisito nɨ Mʉgala wa Tawiti?36Tawiti ɨye yowene, ashondolerwe n'oMʉthɨma Mwerʉ, mwanegena athɨ:“Nyinya-kowethʉ Gongo mwabwɨra Nyinya-kowethʉ athɨ:wikala na maka ko malyo aye,ihika ko kɨka nyandahira esonzigu sawe emwishi w'ebɨshando byawe .”37Tawiti yowene-wene ahʉla Kirisito mo “Nyinya-kowethʉ,” bathɨ ko Kirisito angakotsya ibya Mʉgala ʉwe?» Mahano bʉshana n'abakangɨrɨtsya b'oMʉgomba (Mat 23:1-36; Luk 20:45-47)
Muhindano mʉnene w'abandʉ bagenda abahʉlɨkɨrɨtsya Yesʉ mʉ lʉmogo.38Yesʉ abere alɨ akangɨrɨtsya abandʉ, mwabwɨrabo athɨ: «Muyiteheye ko Bakangɨrɨtsya b'oMʉgomba, kʉshangwa atsiire ɨrendera bambithe eso ropo nyɨre-nyɨre, n'ɨketsɨbwa n'olʉkengerwa ahandʉ h'emihindano.39Kuthyo abanatsɨɨra ɨgenda bikala ko bifumbi by'embere mo sosinakoki. Na kuthyo abanatsɨɨra ikala mo myanya y'embere mo solinye.40Abanashamʉla obushoki bw'abashʉmba-katsɨ n'ɨshaba mɨshabe mɨre bʉshana bashʉngɨke embere s'abandʉ. Bʉshana n'eki, Gongo andasohabo kalengyo!»41Honyuma kw'aho, Yesʉ mwikala nialolitsye eyɨrɨ ekibo ky'erihiramo ebɨhembo by'omo Nyʉmba ya Gongo. Mwayɨthegeretsya kw'abandʉ bagenda abahira esofaranga mo kibo ekyo. Bashoki bangɨ mobahira mʉkyo mo faranga nyɨngɨ.42Na mokwahika mʉshʉmba-katsɨ mʉgʉma mʉtsene, mwahulukya hɨtesre hɨbɨrɨ hɨke-hɨke hya faranga ehɨrɨngene na sengi ibiri.43Aho Yesʉ mwabɨrɨkɨra abɨga bʉwe n'ɨbwɨrabo athɨ: «Kwenene enyɨbabwɨra ko mʉshʉmba-katsɨ mʉtsene oyu, yo wamahulukya nyɨngɨ kalengyo kʉlenga aboshi bo bamahira mo kibo ky'ebɨhembo.44Kʉshangwa abandɨ boshi mobahulukya ebɨshakɨtsya by'obushoki bwabo. Hewethuwe ɨye amahulukya mo bʉtsene bʉwe, obushoki boshi athawitheko bʉshana n'obʉyɨngo bʉwe.»
Mobamʉshʉbɨtsya bathɨ: «Nɨ bya Kaisari.»17Aho Yesʉ mwabwɨrabo athɨ: «Mʉgende omʉha Kaisari y'ebɨwe, na mʉgende omʉha Gongo y'ebɨwe.» Nabo mobashwekera kʉtsɨbʉ emɨshʉbɨtsye yɨwe.18Honyuma w'ebyo, Basandukayo bagʉma mobahikira Yesʉ. Nɨ aBasandukayo abo bo bananegena bathɨ abaholi bathindalubuke. Mobamʉbʉtsya bathɨ:19«Mʉkangɨrɨtsya, Mʉsa mwathʉshakɨra mo Mʉgomba athɨ: “Omʉndʉ amabya awithe mʉgalabo, naye amafwa n'ishiga mʉkatsɨwe buthashiga mwana, mʉgalabo angɨngɨrɨra omʉshʉmbakatsɨ oyo bʉshana abʉthɨre mʉgalabo yo wafwaga yo bana .”20Aho, kwabyaga bandʉ balɨnda ba mʉ nda ngʉma. Kambere mwahikya mʉkatsɨ, hewethuwe mwafwa bʉtsɨra imika mwana.21Mʉlʉmʉna ʉwe mw'ɨngɨrɨra omʉkatsɨ oyo, naye mwafwa kuthyo bʉtsɨra imika mwana. Na mobyabya bithyo kʉ mʉgalabo wa kashathʉ,22n'ihika ko balɨnda boshi. Aboshi mobahikya omʉkatsɨ oyo, bʉlɨ mʉgʉma honyuma w'olʉholo lwa mulikyabo, hewethuwe mobafwa bʉtsɨra imika bana. Na ko nduli, omʉkatsɨ oyo naye mwafwa.23Ewono, ekɨro abaholi bandalubuka, omʉkatsɨ oyo andabya wa ndɨ? Kʉshangwa abalɨnda boshi babyaga nɨ bamamuhikya!»24Yesʉ mwashʉbɨtsyabo athɨ: «Mwamayɨthɨma bʉshana n'obʉthamɨnya aMashako Abuyirire kʉtse amaka wa Gongo.25Kʉshangwa abaholi bandabya balubuka, bandabyaho nga abamalaɨka ko balɨho mo lʉbʉla. Bathindahikye kʉtse ihikibwa.26Na bʉshana n'erilubuka ly'abaholi, mʉthahera mwathasoma mo kɨtabo ky'oMʉgomba wa Mʉsa, ebyo aMashako owanegenire bʉshana n'ekɨkala kyo kyagenda ekɨgʉlɨmɨra? Gongo mwabwɨra Mʉsa athɨ: “Ingye ngyo Gongo wa Abʉrahamʉ, Gongo wa Isaka na Gongo wa Yakobo !”27Yesʉ mwashʉba bwɨrabo athɨ: “Gongo athalɨ Gongo w'abaholi, hewethuwe nɨ Gongo w'abalɨho. Imwe mwamayɨthɨma kundu.”»28Mʉkangɨrɨtsya mʉgʉma w'oMʉgomba abyaga aho Yesʉ abere aliakubisania-kubisania n'aBasandukayo. Ɨye mwamɨnya ko Yesʉ mwashʉbɨtsyabo kʉbʉya. Aho mwayɨfʉnda hofɨ naye n'ɨmʉbʉtsya athɨ: «Ithegeko lɨhe lyo lɨkʉlʉ mo kathi k'amathegeko woshi?»29Yesʉ mwamʉshʉbɨtsya athɨ: «Erithegeko lɨkʉlʉ mo kathi k'awoshi nɨ lɨno: “Mwonvwe, imwe bana b'Isiraeli! Nyinya-kowethʉ Gongo wethʉ yo Nyinya-kowethʉ yowene.30Ʉtsɨɨre Nyinya-kowethʉ Gongo wawe n'omʉthɨma awe woshi, n'omʉthɨma awe woshi, n'obwenge bwawe boshi n'akagala kawe koshi.”31N'erithegeko inene lya kabɨrɨ nɨ lɨno: “Ʉmʉtsɨɨre mulikyenyu nga ko uyitsiire wowene .” Hathalɨ wandɨ mathegeko manene kʉlenga ayo.»32oMʉkangɨrɨtsya w'oMʉgomba oyo mwabwɨra Yesʉ athɨ: «Bɨbʉya mbe Mʉkangɨrɨtsya! Wamanegena ekwenene ko Gongo nɨ mʉgʉma yowene kandɨ hathalɨ ʉndɨ Gongo athalɨ ɨye mʉsha.33Bʉlɨ mʉndʉ atholere ɨtsɨɨra Gongo ko mʉthɨma ʉwe woshi, na ko bwenge bʉwe boshi, na ko kagala kʉwe koshi, atholere ɨtsɨɨra na mulikyabo nga ko ayitsiire yowene. Ebɨndʉ ebyo bikwirire kʉtsɨbʉ kʉlenga ɨhemba Gongo yo bɨhembo by'okibwa mʉ mʉtsanwa kʉtse ebɨndɨ bɨhembo byoshi.»34Yesʉ abere ashʉnga oMʉkangɨrɨtsya w'oMʉgomba kw'amashubya mʉ bwenge, mwamʉbwɨra athɨ: «Ʉthalɨ hale n'oBwamɨ bwa Gongo.» Honyuma kw'aho mohathashubabya mʉndʉ yo washʉbɨra ɨbʉtsya Yesʉ yo kɨnwa.35Yesʉ abere alɨ akangɨrɨtsya mo kɨbʉga ky'eNyʉmba ya Gongo, mwabʉtsya athɨ: «Bathɨ ko Bakangɨrɨtsya b'oMʉgomba bangakotsya ɨnegena bathɨ Kirisito nɨ Mʉgala wa Tawiti?36Tawiti ɨye yowene, ashondolerwe n'oMʉthɨma Mwerʉ, mwanegena athɨ:“Nyinya-kowethʉ Gongo mwabwɨra Nyinya-kowethʉ athɨ:wikala na maka ko malyo aye,ihika ko kɨka nyandahira esonzigu sawe emwishi w'ebɨshando byawe .”37Tawiti yowene-wene ahʉla Kirisito mo “Nyinya-kowethʉ,” bathɨ ko Kirisito angakotsya ibya Mʉgala ʉwe?» Mahano bʉshana n'abakangɨrɨtsya b'oMʉgomba (Mat 23:1-36; Luk 20:45-47)
Muhindano mʉnene w'abandʉ bagenda abahʉlɨkɨrɨtsya Yesʉ mʉ lʉmogo.38Yesʉ abere alɨ akangɨrɨtsya abandʉ, mwabwɨrabo athɨ: «Muyiteheye ko Bakangɨrɨtsya b'oMʉgomba, kʉshangwa atsiire ɨrendera bambithe eso ropo nyɨre-nyɨre, n'ɨketsɨbwa n'olʉkengerwa ahandʉ h'emihindano.39Kuthyo abanatsɨɨra ɨgenda bikala ko bifumbi by'embere mo sosinakoki. Na kuthyo abanatsɨɨra ikala mo myanya y'embere mo solinye.40Abanashamʉla obushoki bw'abashʉmba-katsɨ n'ɨshaba mɨshabe mɨre bʉshana bashʉngɨke embere s'abandʉ. Bʉshana n'eki, Gongo andasohabo kalengyo!»41Honyuma kw'aho, Yesʉ mwikala nialolitsye eyɨrɨ ekibo ky'erihiramo ebɨhembo by'omo Nyʉmba ya Gongo. Mwayɨthegeretsya kw'abandʉ bagenda abahira esofaranga mo kibo ekyo. Bashoki bangɨ mobahira mʉkyo mo faranga nyɨngɨ.42Na mokwahika mʉshʉmba-katsɨ mʉgʉma mʉtsene, mwahulukya hɨtesre hɨbɨrɨ hɨke-hɨke hya faranga ehɨrɨngene na sengi ibiri.43Aho Yesʉ mwabɨrɨkɨra abɨga bʉwe n'ɨbwɨrabo athɨ: «Kwenene enyɨbabwɨra ko mʉshʉmba-katsɨ mʉtsene oyu, yo wamahulukya nyɨngɨ kalengyo kʉlenga aboshi bo bamahira mo kibo ky'ebɨhembo.44Kʉshangwa abandɨ boshi mobahulukya ebɨshakɨtsya by'obushoki bwabo. Hewethuwe ɨye amahulukya mo bʉtsene bʉwe, obushoki boshi athawitheko bʉshana n'obʉyɨngo bʉwe.»
The Seed Company