LUKA12
1Mo kathambi ako bɨhʉmbɨ na bɨhʉmbɨ bya bandʉ mobahindana aho, ihika ko kathambi mobathanga ilyathangana. Yesʉ mwathanga ɨbwɨra abɨga bʉwe athɨ: «Mʉgende omuyitheya ko tsatsʉ y'aBafarisayo, n'ɨnegena mbʉ obuyimbya bwabo.2Hathalɨ kɨndʉ kibishire ekɨthɨndabishulwe, kandɨ hathalɨ lʉfʉmɨ olʉthɨnda kumbulwe.3Bʉshana n'ekyo ebyoshi mwanegenaga mo mwitsimya, byandonvwɨka mo mwɨshɨ. N'ebyo mwabʉhereranaga mo bɨshenge by'emwishi, byandahambalɨrwa ko nyithwe s'amanyʉmba.»4Kandɨ Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Enyɨbabwɨra imwe bira baye: mʉthagenda omʉbaha abo bangitha omʉbɨrɨ, he bamamala ithawo, bathangashʉba kola kɨndɨ kɨndʉ.5Nyabakangya oyo mwangagenda omʉbaha. Mʉgende omʉbaha Gongo yo wangashamʉla obʉyɨngo bw'omʉndʉ, na amamala ɨshamʉlabo, alɨ na maka w'ɨgʉsha mʉndʉ yo kw'ɨrʉnga. Ega! Enyɨbabwɨra kw'oyo yo mʉgende omʉbaha.6«Ebishwi bɨthano bɨthalɨ ebɨnagʉtsɨbwa sengi ibiri sa faranga kuroshi? Hewethuwe mʉbyo hathalɨ n'ekɨgʉma ekyo Gongo ibirirwe.7Na kuthyo esonzwɨrɨ soshi s'oko mithwe enyu, Gongo etsi emɨganzo y'esoshi etho. Bʉshana n'ekyo mʉthagenda omʉbaha, kʉshangwa muwithe kɨtsɨro kɨnene kʉtsɨbʉ kʉlenga bishwi bɨngɨ.»8Yesʉ mwashʉba anegena athɨ: «Enyɨbabwɨra nyɨthɨ omʉndʉ amanyɨmɨra embere s'abandʉ, kuthyo Mʉgala w'oMʉndʉ andamwɨmɨra embere s'abamalaɨka ba Gongo.9Hewethuwe mʉndʉ amanyɨthɨnda embere s'abandʉ, naye kuthyo andathɨndwa embere s'abamalaɨka ba Gongo.10Obʉlɨ mʉndʉ yo wandanegena kɨbɨ ko Mʉgala w'oMʉndʉ, andaganyɨrwa. Hewethuwe yo wandahatsya ko Mʉthɨma Mwerʉ, oyo athɨndaganyɨrwe na hake.11«Mo ndambi mwandagenda omʉthwalwa mo so sinakoki bʉshana n'ɨyabʉrana embere s'abasohi, kʉtse embere s'abakʉlʉ b'ekɨhʉgo, mʉthagenda omugangya-gangya emɨthɨma enyu nga mwandabʉrana mʉthɨ, kʉtse nga mwandanegena ki.12Kʉshangwa kona kathambi ako oMʉthɨma Mwerʉ andabakangɨrɨtsya ebyo mwanganegena.»13Mʉndʉ mʉgʉma mo muhindano mwabwɨra Yesʉ athɨ: «Mʉkangɨrɨtsya, nyɨbwɨrɨre mʉgala ethʉ anyɨgabɨre omʉhango aye w'oko mwandʉ thatha athushigiraga.»14Yesʉ mwamʉshʉbɨtsya athɨ: «Mwira aye! Nɨ ndɨ yo wanyɨgɨragamo musohi enyu, kʉtse nyibye w'ɨbagabɨra obushoki bwenyu?»15Honyuma kw'aho, Yesʉ mwabwɨra abandʉ boshi athɨ: «Ohe! Mʉgende omuyitheya ko ngʉmbʉ s'obushoki. Kʉshangwa obʉyɨngo bw'omʉndʉ bʉthalɨ mo bʉngɨ bw'obushoki bʉwe na mwangabya mushoki kʉtsɨbʉ.»16Aho Yesʉ mwatsɨrabo mushinga athɨ: «Kwabyaga mushoki mʉgʉma abyaga awithe mashwa ʉwe. Amashwa ayo mweramo mɨaka mɨngɨ.17Omushoki oyo mwathanga ɨganɨtsya n'ɨyɨbʉtsya athɨ: “Nyayɨra nyɨthɨ kwenzi? Emyaka aye yoshi eyi ndakiwithe ho nyahiraro!”18Aho mwanegena athɨ: “Nyithya ko nyayɨra: nyahimbula esombʉpʉ saye, n'ɨshʉba himba sɨndɨ nene nene. N'omo mbʉpʉ etho monyandahira engano aye yoshi n'obʉndɨ bushoki bwaye.19Honyuma kw'aho, nyandayɨbwɨra nyɨthɨ: ‘Ingye nyamayɨbɨkɨra bushoki bʉngɨ bo bwandamala mɨaka mɨngɨ. Aho nyangalʉhʉka, kʉshangwa nyirye, nyɨshome na nyɨmoge!’”»20«Hewethuwe Gongo mwamʉbwɨra athɨ: “Ɨwe mʉndʉ kahʉmo! Mo kɨro kya munobwire wafwa. Aho obushoki bwawe bwoshi bo wamalire ɨyɨbɨkɨra bwandabya bwa ndɨ?”»21Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Ekyo kyo kinahikira omʉndʉ yo unashondya ɨyɨthʉndɨra bushoki bʉngɨ, hewethuwe athalɨ mushoki embere sa Gongo.»22Aho Yesʉ mwabwɨra abɨga bʉwe athɨ: «Ekyo kyo kyamaleka nɨnyababwɨra nyɨthɨ: mʉthagenda omuganga-gangya emɨthɨma enyu bʉshana n'obʉyɨngo bwenyu, mw'ɨnegena nga mwalya ki. Kʉtse iganga-gangya emɨthɨma enyu bʉshana n'emɨbɨrɨ enyu nga mwandambala ki.23Ega! Kʉshangwa obʉyɨngo bwenyu bo buwithe kɨtsɨro kʉlenga akalyo. N'emɨbɨrɨ enyu yo yiwithe kɨtsɨro kʉlenga esongɨmba.24Mʉlolere ko bɨkororo, bɨthahera na kandɨ bɨthahʉlʉla, bɨthayɨra handʉ h'ɨbɨkamo kalyo kʉtse mbʉpʉ. Hewethuwe Gongo anagenda alɨsabyo. Aho ni imwe mo muwithe kɨtsɨro kɨnene kʉlenga ebɨronge.25Ɨndɨ mo kathi kenyu mw'iganga-gangya omʉthɨma ʉwe angayongerera kathambi kake ko bʉyɨngo bʉwe? Hathalɨ!26Mʉlɨ muthangakotsya ɨkola kandʉ kake ng'ako, bʉshana na ki omugangya-gangya emɨthɨma enyu bʉshana n'ebɨndɨ bɨndʉ?27«Mʉshʉnge omʉshanga nga kw'anagenda alasha. Athakola, na kandɨ athayɨlandɨra ngɨmba. Hewethuwe enyɨbabwɨra nyɨthɨ n'omwamɨ Solomona mo bushoki bʉwe boshi, mwathambala lʉkɨmba lukwirire nga mʉgʉma w'oko mʉshanga oyo.28Ebɨthɨ by'omwɨshwa ebɨnashʉngɨka munobwire na mungya nɨ byagʉshwa mo mʉtsanwa. Namo bɨnalɨ bithyo Gongo anagenda ambikyabyo ngɨmba sikwirire. Nemwe athindabambikye kʉbʉyahanga imwe bandʉ b'olwɨkɨrɨtsyo lʉke?29Mʉthagenda omuyigangya-gangya bʉshana n'ishondya ebyo mwandalya n'ebyo mwandashoma.30Kʉshangwa nɨ abandʉ b'omo kɨhʉgo, bobathetsi Gongo, bobanashondya ebɨndʉ byoshi ebyo bʉthalʉha. H'imwe ye Sho etsi ko mulayire ko bɨndʉ ebyo.31Aho imwe mwathagenda omushondya oBwamɨ bwa Gongo, naye andabongerera ebɨndɨ bɨndʉ byoshi.32«Imwe kɨkembe kɨke mʉthagenda omʉbaha kʉshangwa Ɨsho atsemesibwe erɨbaha oBwamɨ.»33Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Mʉgʉtsye ebɨndʉ byenyu, n'esofaranga sathoka kʉbyo mʉhetho abatsene. Mʉyɨkometsye mbɨko sɨtɨndakʉle. Nɨ omo lʉbʉla mo mʉgende omʉbɨka obushoki bʉthɨndahwe. Nɨ aho, ɨho, ho omwɨtsɨ athangahika n'enʉndʉ ithangabihya.34Kʉshangwa aho halɨ obushoki bwenyu, ho hanabya n'emɨthɨma enyu.»35Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Mʉgende omuyithegekania kw'ɨkola, n'esotara senyu sibye nisinanokire.36Mʉgende omubya ng'abakoli bo balindirire nyinya-kowabo ashʉbʉle ɨthoka ko ndwa. Andabya ahika n'ɨkongotha ko luyi, aho n'aho nɨbamʉkɨngʉlɨra.37Bamagashanɨrwa abakoli bo nyinya-kowabo andeya nɨbane mʉmʉlɨnda ashʉbʉle! Kwenene enyɨbabwɨra, nyinya-kowabo oyo andambala ngɨmba s'omʉlɨmo, kandɨ andakokyabo ko lʉgalɨ balye n'ibya aho, alɨ athekʉlɨrabo akalyo.38Bamagashanɨrwa abakoli bo nyinya-kowabo angahika mo kathi k'ekɨro kʉtse mo mambya matsɨbʉ nibanamulindire.39«Mʉmɨnye kʉbʉya k'omwenye enyʉmba angaminyire akathambi omwɨtsɨ andahikirako, athangalikire omwɨtsɨ athobole omwe.40Nemwe kuthyo muyithegekenie, kʉshangwa Mʉgala w'oMʉndʉ andashʉbʉla mo kathambi muthetsi.»41Aho Petero mwabʉtsya Yesʉ athɨ: «Nyinya-kowethʉ, omushinga wamatsa oyu athulebitsye ithwe bene kʉtse alebitsye abandʉ boshi?»42Nyinya-kowethʉ mwamʉshʉbɨtsya athɨ: «Ɨndɨ yo mukoli w'iyinihirwa na mwenge? Omukoli yo ʉlɨ ng'oyo n'ɨye yo nyinya-kowabo angamʉyɨramo mwimanitsi w'enyʉmba yɨwe. Omukoli oyo andagenda aha abakoli balikyabo bo kalyo ko ndambi ɨtholere.43Amagashanɨrwa omukoli oyo nyinya-kowabo andabya ashʉbʉla angamweya nɨakɨnalɨ akola omʉlɨmo oyo.44Kwenene enyɨbabwɨra, nyinya-kowabo andamʉyɨramo mwimanitsi w'obushoki bʉwe boshi.45«He n'omukoli oyo amathanga ɨyɨbwɨra mo mʉthɨma ʉwe athɨ: “Nyinya-kowethʉ amathɨndɨrayo,” honyuma kw'aho amagenda ahumba abakoli balikyabo abayira n'abakatsɨ, nɨathanga irya n'ɨshoma n'ikunda,46nyinya-kowabo andashʉbʉla mo kɨro athalengekenie na ko ndambi athetsi. Aho nyinya-kowabo andamʉthɨbɨthako n'ɨmʉganzamo nga mʉndʉ athathʉnganene.»47«Omukoli yo wetsi erishondya lya nyinya-kowabo, he athayithegekenie n'ɨkola nga ko nyinya-kowabo ashondire, omukoli oyo andahumbwa mihumbo mɨngɨ.48He omukoli yo uthetsi erishondya lya nyinya-kowabo amakola ekyangaleka niahumbwa andahumbwa mihumbo mɨke. Omʉndʉ yo wahabawa bɨngɨ, andashabwa bɨngɨ. N'oyo wabikibawa bɨngɨ andabʉtsɨbwa bɨngɨ kʉtsɨbʉ.»49Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Mʉtsanwa wo nyalethaga mo kɨhʉgo! Nyanganzire n'omʉtsanwa oyo abye niamalire ɨnoka!50Nyiwithe mʉtsɨgo wa malɨgo wo nyɨtholere ɨheka. Hano enyagalwa kʉtsɨbʉ mo mʉthɨma kw'ihika ko ndambi amalɨgo ayo andabererera.51Omʉganɨtsya mʉthɨ nyahikaga bʉshana n'ɨletha bʉholo mo kɨhʉgo he? Ɨhɨ! Enyɨbabwɨra, ko n'ɨgabana lyo nyalethaga!52Ɨthanga munobwire, bandʉ bathano b'omo nyʉmba ngʉma bandagabana, abashathʉ bandalwɨsa ababɨrɨ, n'ababɨrɨ bandalwɨsa abashathʉ.53Omwana n'ishe bathɨndahʉlɨkɨrɨrane, omʉthasha na nyinya bathɨndahʉlɨkɨrɨrane, omwatsana na nyatsala nabo bathɨndahʉlɨkɨrɨrane. »54Yesʉ mwashʉba bwɨra omuhindano w'abandʉ athɨ: «Omunabya mwashʉnga ekɨfʉ kyahʉlʉka ebʉlengera ɨtsʉba, aho n'aho omʉnagenda omʉnegena mʉthɨ: “Envʉla eyishondya ɨwa.” Kwenene, naro nɨyawa.55Na mo ndambi ekɨhʉnga ekɨnagenda ekɨhʉlʉka emʉnda kihya, aho n'aho omʉnagenda omʉnegena mʉthɨ: “Ekyʉka kyabya kɨngɨ.” Na kwenene, ekyʉka nikyabya kɨngɨ.56Mʉlɨ bayimbya! Omʉnamɨnya ikumbula emɨgʉlʉ ya hano ishi na y'elʉbʉla. Hewethuwe bʉshana na ki omʉlemwa ikumbula ebyo bɨtsʉka mo bɨro bɨno?»57Yesʉ mwashʉba negena athɨ: «Bʉshana na ki mʉthalɨ omʉsonzomola kʉbʉya emɨkolere enyu, imwe bene-bene muthangakotsya ɨlola kʉbʉya-kʉbʉya kw'ebyo mwangakolire?58Wamabya ʉlɨ oʉya ko tɨrɨbɨnalɨ ɨya bʉrana n'omʉfwane awe, kola kyo wangakotsya ʉhʉlɨkɨrɨrane naye mʉkɨnalɨ mo nzɨra. Bɨthalɨ bityo niandakuhikya ahalɨ omusohi, n'omusohi oyo andakʉheretsya abapolisi, n'abapolisi bandakʉgʉsha mo muliki.59Enyɨkʉbwɨra nyɨthɨ ʉthangathoka mo muliki oyo uthetsi wafʉha esengi nyɨtsɨndʉ-tsɨndʉ.»
The Seed Company