Obukuze bwa Yûda Makabeyo
1Yûda, n’elyâge lishembano ye Makabeyo, ye mugala wayimire omu byâge.2Ali agwêrhe abarhabâzi, bene wâbo n’abîra b’îshe, banacilwa entambala z’Israheli n’oburhwâli bunene.3Ayûshûla irenge ly’olubaga lwâge, ahagarhira emirasano yâge nka mpenzi, kula entwâli y’okunali yankanajira, atula entambala analanga ecihando n’engôrho.4Omu kulwa kwâge akâbwandira nka ntale, nka mwâna wa ntale amango akola aminisire omusimbi.5Anacijà ahiva abalenganya ngasi aha anayumvagya bali hoshi, anajà adûlika muliro ngasi banalonzagya okujà balibuza olubaga lwâge.6Endyâlya, zayongoloka bamârhungwa n’obôba embere zâge, banyankola maligo boshi bajuguma n’okuboko kwâge kwarhuma omurhûla gulumira hoshi.7Okuhimana kwâge kwanacijugumya bâmi banji, kwanalêrha obushagaluke kuli Yakôbo n’okumukumbuluka kwayôrha ensiku zoshi mugisho.8Azunguluka omu bishagala bya Yûda; anakungushamwo abashombanyi arhenza ntyôla omungo munene omu Israheli.9Izîno lyâge lyajà irenge kuhika aha igulu lihekera, ashûbûliza haguma abâli hezire.Okuhima kurhanzi kwa Yûda
10Apoloniusi anacishûbûza engabo nyinji y’abapagani n’eyindi ngabo y’e Samâriya mpu bayîshilwîsa Israheli.11Yûda anaciyumva, anaciyisha lwabumbana, amuhima amuniga, banji batumirhwa kulinzifa n’abasigalaga bayâka.12Abayahudi banacirhôla ebi bajandikaga, naye Yûda anacirhôla engôrho ya Apoloniusi yo anakazirigilwamwo omu kalamo kâge koshi.13Seroni murhambo w’engabo y’abanya-Sîriya, anayumva oku Yûda amâshûbûza engabo y’abasirika ney’abemêzi omu kulwa anaciderha erhi:14Nacihà izîno ly’irenge n’obukuze boshi mw’obu bwâmi; nalwîsa Yûda n’engabo yâge bulya amagayaguza oburhegesi bwa mwâmi.15Anacirhabâla obwo naye n’engabo nyinji y’abagalugalu, mpu bamurhabâle okucîhôla kuli Israheli.16Erhi bayegera e ntondo ya Beteroni, Yûda naye anacihuluka n’engabo yâge nsungunu mpu agendimulwîsa.17Abantu bâge erhi bâbona olya nyamugege w’abantu, banacibwîra Yûda mpu: «ka rhwanahasha rhwe bantu basungunu okulwîsa eyi nkûmo y’abantu banji ntya, ci bwenêne obûla rhwarhamire n’ene rhurhacihira akantu omu nda».18Yûda anacibashuza erhi; «Kunahashikane, duba duba engabo nyinji ehimwe n’abantu basungunu, bulya omu masù g’empingu, kwo na kuguma okuyôkola abantu n’engabo nsungunu erhi enyinji.19“Bulya okuhima na omu matabâro kurharhenga oku bunji bw’engabo ci omu mpingu mwo emisî erhenga”.20“Banaciyisha barhuhârhîreko, abôla bantu babî mpu barhuherêrekeze rhwêne, bakirhwe n’abâna bîrhu mpu banarhuhâhe ebintu”.21“Ci rhwêhe gwo rhwafungira amagala gîrhu n’amarhegeko gîrhu”.22“Ci yêhe âbahungumulira embere zîrhu, murhayôbohaga cici”».23Erhi ayusiderha ntyo acîsuna caligumiza kuli bo: Seroni n’engabo yâge bahungumuka bwenêne omu masù gâge.24Yûda n’engabo yâge banacibakulikira luminomino oku mwandagalo gwa Beteroni goshi na kuhika omu kabanda. Hôfi bantu magana gali munâni banacifà n’abasigalaga bayâkira omu cihugo c’Abafilistini.25Oku bundi banacirhondêra okuyôboha Yûda na bene wâbo n’amashanja goshi ganayûbakaga eburhambi bwâbo gakageramwo omusisi.26Izîno lyâge lyahika oku bwâmi, n’amashanja goshi gakazishambâla ogwa ago matabâro ga Yûda.Mwâmi arhegeka Lisiyasi okushâba Israheli
27Erhi mwâmi Antiyokusi ayumva eyôla myanzi yoshi, ajuguma n’oburhè anacirhegeka mpu bashûbûze emirhwe y’omu bwâmi bwâge boshi ejîre omurhwe muzibu gw’abasirika.28Ahamûla embîko yâge agaba oluhembo lwa mwa ka mugumagumà oku mirhwe yâge anacibarhegeka mpu babè bacîrheganyize oku kujà aha ngasi banabarhumire.29Okuhandi anacibona oku enfaranga z’omu mbîko yâge zikola zinyihire; n’oku empongano y’omu bihugo byâge erhali nyinganaci, erhi kavango nagandi mabî garhuma bulya amâkûla amarhegeko gàbâga omu cihugo kurhenga mîra.30Ayôboha mpu arhacibone ebi akazigabulira olubaga lwâge nk’oku anakazigijira liguma erhi kabiri omu mwâka, avangulire olubaga nk’oku abandi bâmi bali bamushokolire bànakazâgijira.31Obwôba bwamujà oku nyomvu, anacirhôla omuhigo gw’okugendinyaga abà Persi lyo ahongêsa emirhundu yoshi na ntyôla abone enfaranga nyinji.32Asiga Lisiyasi, muntu w’omu baluzi na w’omu mulala gwa mwâmi mpu alange ecihugo câge kurhenga oku lubibi lw’olwîshi Efrata kuhika oku lubibi lw’e Mîsiri,33mpu anabè mulezi w’omugala Antiyokusi kuhika amango anagaluke.34Amuhà oluhande lw’engabo yâge n’enjavu, anamukomêreza okujira oku anamurhegesire oku biyêrekîre abantu b’omu Yûda n’ab’e Yeruzalemu.35Amurhegeka mpu arhumeyo engabo y’okugendibalwîsa lyo bamalîra obuhashe bwa Israheli na ngasi binacisigîre aha Yeruzalemu.36Mpu banayishihira Omu cihugo câbo abantu ba handi banayishibagabira amashwa omu kugayêshera ecigole.37Mwâmi arhôla olundi luhande lwa engabo yâge aha Antiyokiya, omu mwâka gwa igana na makumi anni na nda, anaciyikira olwîshi lwa Efrata anacigera omu cihugo c’enyanya.Gorigiyasi na Nikanori omu Yûda
38Lisiyasi anacicîshoga Ptolemeyo, mugala wa Dorimeni, Nikanori na Gorigiyasi, barhambo ntwâli omu matabâro, na bîra ba mwâmi.39Anacirhuma haguma nabo, abasirika balambagira n’amagulu bihumbi makumi anni, na banyakulwîra oku nfarasi bihumbi nda mpu bagendishâba ecihugo ca Yûda nka kulya mwâmi anarhegekaga.40Banacirhôla enjira yâbo, boshi n’emirhwe yâbo n’erhi babà bamâjà omu Buyahudi banacitwa icumbi hôfi n’e Emausi omu kabanda.41Ago mango abarhunzi b’ecôla cihugo banaciyumva ogôla mwanzi, banacikomekera n’amasholo n’enfaranga mwandu kuguma n’emiringa bajà ebwa cirya cihando mpu bakola bali gula bene Israheli nka bajà. Engabo y’e Sîriya n’ey’omu cihugo c’Abafilistini yacîgusha haguma nabo.42Yûda na bene wâbo banacibona oku obuhanya bwamayushûka n’oku abasirika bahanzire omu lugo lwâbo. Bamanya obulonza bwa mwâmi bw’okumalîra olubaga loshi.43Banacibwîrana mpu: «rhulwîre olubaga n’akagombe kîrhu katagatîfu».44Engabo yanacishûbûzanya omu ndêko mpu bacîrheganye oku matabâro, bashenge emisî obwonjo n’amababale.45Ci muli agôla mango Yeruzalemu arhacibagamwo ndi, erhi akola bwerûle nk’irungu, ntâye ciru n’omuguma omu bâna bâge wankahashir’ijamwo nîsi erhi kurhengamwo, akagombe k’okushengeramwo erhi bakacinaguzize n’abâna b’ihanga erhi bahanzire n’abapagani bayihandamwo buzibu. Obushagaluke bwàli bwamahirigirha muli Yakôbo, barhayumvagyamwo oli akarhêra oli enzenze.Abayahudi bajà omu ihano aha Mispa
46Bashûbûzanya banacijà e Mispa aha ishiriza lya Yeruzalemu, bulyâla ahôla Mispa habà kurhenga mîra hantu h’okushenga kwa Israheli.47Banacicîshalisa agôla mango, bayambala sunzu, babulagira oluvù omu irhwe, basharhula emyambalo yâbo.48Banacibungûla ecitabu c’amandiko matagatîfu mpu basomemwo oku bajira kulyâla abapagani banagendigidôsa embuko y’abazimu bâbo.49Banaciyisha badwîrhe emyambalo mitagatîfu y’obudâhwa, ebirhanzi by’omu myâka yâbo; entûlo, banacilêrha n’abanyaciragâne, abali bamahalûla ensiku.50Boshi banaciyâkuza n’izù lyâbo lyoshi enyanya mpu: kurhi rhwajira ebîra birugu, ngahi rhwahêka abâla bantu.51Akagombe kâwe katagatîfu kanineguzîbwe kanahe mulwa n’abadâhwa bâwe, bali omu mishîbo n’omu kurhongêra.52Lolà oku amashanja goshi gakola galâlîre okurhumalîra. Omanyire omuhigo gwâbo kuli rhwe.53Kurhigi rhwankabahimaga nka wêne orhishir’irhurhabâla?54Banacibûha emishekera n’okubanda orhuhababo.55Enyuma lyaho Yûda anacisinga abarhambo bw’olubaga: abà okurhambula ebihumbi, amagana, arhanu, amakumi.56Anacibwîra abaciyûsigiyûbaka enyumpa, bashuba bacija omu buhya, abashubabacigwîka emizâbîbu yâbo, n’abayôbohire, mpu bagaluke ngasi muguma omu mwâge, nk’oku irhegeko linadesire.57Enyuma ly’ahôla engabo yanacirikûla, yagenditwa icumbi aha Emausi olunda lw’emukondwè.58Yûda anacibabwîra erhi muhwinje bwinjà, munabè ba burhwâli, mufole munahinike, mubè mucîrheganyize okulwîsa irhondo agâla mashanja galundumîne ahâla mpu garhumalire, rhweshi n’Akagombe kîrhu katagatîfu.59Bulya kuli kukulu kuli rhwe okufîra omu ntambala ahâli h’okubona amabî gayishira ecihugo cîrhu n’Akagombe kîrhu katagatîfu.60Obulonza bw’ow’Enyanya bwajirika.