Дан3
1Навуходоносор кугыжа кудло кынергут кӱкшытан, куд кынергут лопкытан шӧртньӧ статуйым ыштен да тудым Вавилон кундемыште улшо Деира тӧрверыште шогалтен.2Вара Навуходоносор кугыжа шке онжо-влакым – сатрап, кундемвуй, тӧра, судья, казначей, каҥашпуышо да орол вуйлатыше-влакым – ӱжаш колтен. Нуно кугыжан шогалтыме статуйжо лӱмеш ыштыме пайремыш толшаш улыт улмаш.3Сатрап, кундемвуй, тӧра, судья, казначей, каҥашпуышо, орол вуйлатыше-влак – чыла тӧра – Навуходоносор кугыжан шогалтыме статуйжо лӱмеш ыштыме пайремыш погыненыт да тиде статуй ончылно шогалыныт.4Тунам увертарыше еҥ кугу йӱкын каласен: «Чыла калык, тукым да йылме гыч улшо еҥ-влак, кугыжан кӱштымашыжым колыштса!5Кунам те пуч, шиялтыш, кӱсле, арфе, лира, тӱмыр да моло семӱзгар йӱкым колыда, тунамак кумык вочса да Навуходоносор кугыжан шогалтыме статуйжылан вуйдам савыза!6А кӧ кумык ок воч да вуйжым ок саве, тунамак тулан коҥгаш кудалтыме лиеш!»7Сандене, пуч, шиялтыш, кӱсле, арфе, лира да моло семӱзгар йӱкым колмеке, чыла калык, тукым да йылме гыч улшо еҥ-влак кумык возыныт да Навуходоносор кугыжан шогалтыме статуйжылан вуйыштым савеныт.8Но Халдейысе мунлыеҥ-влак кокла гыч икмынярын толыныт да иудей-шамыч ӱмбаке чогеныт.9Нуно Навуходоносор кугыжалан каласеныт: «Кугыжа, эсен лий!10Тый, кугыжа, кӱштымашым пуэнат: кажныже, кӧ пуч, шиялтыш, кӱсле, арфе, лира, тӱмыр да моло семӱзгар йӱкым колеш – кумык вочшаш да шӧртньӧ статуйлан вуйжым савышаш,11а кӧ ок воч да вуйжым ок саве, тыгайым тулан коҥгаш кудалтыман.12Туге гынат икмыняр иудей, кӧмытым тый Вавилон кундемласе тӱрлӧ пашам вуйлаташ шогалтенат, тыйын кӱштымашетым огыт колышт. Тиде – Седрах, Мисах да Авденаго, нуно юмет-влаклан огыт кумал, шогалтыме шӧртньӧ статуетлан вуйыштым огыт саве».13Тунам Навуходоносор пеш чот шыдешкен да Седрахым, Мисахым да Авденагом кондаш кӱштен. Нуным кугыжа деке конденыт,14да Навуходоносор йодын: «Седрах, Мисах, Авденаго, тиде чынак мо – те мыйын юмем-влаклан огыда кумал, шогалтыме шӧртньӧ статуемлан вуйдам огыда саве?15Кызытак, те ямде улыда гын, кунам пуч, шиялтыш, кӱсле, арфе, лира, тӱмыр да моло тӱрлӧ семӱзгар йӱкым колыда – кумык вочса да мыйын ыштыме шӧртньӧ юмемлан вуйдам савыза. Тидым огыда ыште гын, тендам кызытак тулан коҥгаш кудалтат. Тунам могай Юмо тендам мыйын кидем деч утара?»16Седрах, Мисах да Авденаго Навуходоносор кугыжалан тыге вашештеныт: «Тидлан вашмутым пуашыжат ок кӱл.17Мемнан Юмына, Кӧлан ме кумалына, мемнам тулан коҥга гыч утарен кертеш, тыйын кидет дечат, кугыжа, утара.18Но ок утаре гынат, кугыжа, пален лий: ме тыйын юмет-влаклан кумалаш огына тӱҥал, шогалтыме шӧртньӧ статуетланат вуйнам огына саве».19Тунам Навуходоносор кугыжа Седрахлан, Мисахлан да Авденаголан пеш чот сырен, кугу шыдыж деч чурийжат вашталтын. Коҥгам молгунамсе деч шым пачаш чотрак олташ20да сарзыж-влак кокла гыч эн вияныштлан Седрахым, Мисахым да Авденагом кылдаш да тулан коҥгаш кудалташ кӱштен.21Тунам нине пӧръеҥ-влакым кылденыт да чийыме тувырышт, ӱмбал вургем ден вуйчиемышт денак тулан коҥгаш кудалтеныт.22Кугыжан пеҥгыде кӱштымашыже почеш коҥга пеш чот олтымо лийын, сандене тулйылме Седрахым, Мисахым да Авденагом коҥга дек кондышо еҥ-влакым когартен пуштын.23А нине кумытын – кылдыме Седрах, Мисах да Авденаго – тулан коҥгаш камвозыныт.24[Юмым чапландарен да Господьым моктен, нуно тулйылме коклаште коштыныт. 25Азарий шогалын, тул лоҥгаште умшажым почын да тыге кумалын:26«Моктымо улат Тый, ача-кочанан Господь Юмыжо,лӱмет Тыйын курымеш моктымо да чапландарыме!27Мемнан дене ыштыме чыла пашаштет Тый чын ыштыше улат!Тыйын паша ден судет-влак чынле,корнет-влак тура улыт.28Мемнам да ача-кочанан Иерусалим олаштым наказатлен,Тый чыла шотыштат чын судым ыштенат –мемнан дене чыла тидым сулыкланна верччын судитлен ыштенат.29Вет ме, Тый дечет кораҥын, сулыкыш пуренна,осалым ыштенна, титакан лийынна.30Ме кӱштымашет-влакым колыштын огынал,нунын почеш илен огынал.Мыланна сайлыкым кондышо шӱдымашет-влакымме шуктен шоген огынал.31Чыла, мом мемнан ӱмбаке конденат,мом Тый мемнан дене ыштенат,чын суд почеш шуктенат.32Тый мемнам законым шотлыдымо тушманлан,эн шыде вуянче-влаклан,мландымбалне эн осал да чын огыл ыштыше кугыжалан пуэнат.33Сандене ме кызыт умшанамат почын огына керт,ме, Тыйын тарзет да Тыйым шотлышо-влак,воштылчык ден мыскылтышыш савырненна.34Но шке лӱметлан кӧра мемнам курымешлан ит кодо,шке ойпидышетым ит пудырто.35Шке йӧратыме Аврааметлан,Исаак тарзетлан да святой Израилетлан кӧрамемнан деч шке порылыкетым ит нал,36вет Тый нунылан манынат:”Тукымдам кавасе шӱдыр-влак наре,теҥыз серысе ошма пырче наре шукемдем”.37Чыла калык коклаште, Господь,ме эн изи лийынна,сулыкланна кӧра тӱня мучко ӱлыкшемдыме улына.38Тылат надырым кондаш да поро кумылетым муаш манын,кызыт мемнан вуйлатышынат, пророк ден оннат,йӱлалтен пуымо надыр ден моло надырнат,пӧлек ден фимиамнат, святой вернат уке.39Но кызыт, кунам ме ойгаҥше шӱман да ӱҥышемше шӱлышан улына,Тый кумалмына деке поро кумылан лий ыле!40Тиде надырна Тыйын ончылнеттага ден ӱшкыж-влакым йӱлалтен пуымода шуко тӱжем коя шорыкым надырлан кондымо семынТыланет келшыше лийже,вет Тыланет инаныше-влак намысыш огыт пуро.41Ынде ме уло шӱм-чонна дене Тыйын почешет каена,Тый дечет лӱдаш да чуриетым кычалаш тӱҥалына.42Господь, мемнам намысыш ит пурто,но мемнан дене шке чаманымашетда шуко порылыкет почеш ыште,ӧрыктарыше пашат дене мемнам утареда шке лӱметлан чапым кондо!44Тыйын тарзет-влаклан осалым ыштыше-шамычым тек намыс леведеш,тек нуно вожылмашыш пурат да куатышт йомеш,вийышт шалатыме лиеш,45тек чылан пален налыт:Тый гына тӱня мучко чапланыше Господь Юмо улат!»46А тиде жапыште кугыжан тарзыже-влак, кӧмыт нине пӧръеҥ-шамычым тулыш кудалтеныт, коҥгаш нефтьым, кишым, муштовым да оргажым кышкен шогеныт.47Коҥга ӱмбалне тулйылме нылле индеш кынергутлан нӧлталтын48да чот тӱргалтын, коҥга деке чак шогышо Халдейысе мунлыеҥ-влакым йӱлалтен пуштын.49Но Азарий да пеленже улшо-влак дене пырля коҥгаш Господьын Суксыжо волен,50коҥга гыч тулйылмым луктын кудалтен да коҥга покшелне пуалын вӱдыжтарыше мардеж гайым ыштен, сандене тул нунын дек йӧршеш тӱкнен огыл, нимогай зияным ыштен огыл да нуным аптыранымашыш пуртен огыл.51Тунам нуно кумытын коҥга кӧргыштӧ ик йӱк дене, Юмым моктен да чапландарен, тыге муралтеныт:52«Моктымо улат Тый, ача-кочанан Господь Юмыжо,курымеш чаплыме да кӱш нӧлталме!Тыйын чапланыше святой лӱмет чапландарыме,курымеш чот моктымо, кӱш нӧлталме!53Моктымо улат Тый чапланыше святой храмыштет,курымеш чот моктымо да чапландарыме!54Моктымо улат Тый,пундашдыме келгыт-влакым ужшо,херувим-шамыч ӱмбалне шинчыше,курымеш чот моктымо, кӱш нӧлталме!55Моктымо улат Тый шке кугыжанышетын престолыштыжо,курымеш чот моктымо, кӱш нӧлталме!56Моктымо улат Тый кава кӱкшытыштӧ,курымеш чот моктымо, кӱш нӧлталме!57Чылан, кӧм Господь ыштен,Тудым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!58Господьын Суксыжо-влак,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!59Пылпомыш-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!60Пылпомыш ӱмбалне улшо чыла вӱд,Господьым чапландаре,курымеш Тудым моктен муро!61Господьын куатше-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!62Кече ден тылзе, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!63Кавасе шӱдыр-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!64Чыла йӱр ден лупс, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!65Мардеж-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!66Тул ден шокшо, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!67Йӱштӧ ден шокшо, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!68Лупс ден покшым, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!69Йӱд ден кече, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!70Волгыдо ден пычкемыш, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!71Ий ден йӱштӧ, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!72Пӧрш ден лум, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!73Волгенче ден пыл-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!74Тек мланде Господьым чапландара,курымеш Тудым моктен мура!75Курык ден чоҥгата-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!76Мландымбалысе кушкыл-влак,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!77Памаш-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!78Теҥыз ден эҥер-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!79Кугу кит ден вӱдыштӧ коштшо-шамыч,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!80Кавасе кайык-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!81Чыла янлык ден вольык, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!82Айдеме эрге-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!83Израиль, Господьым чапландаре,курымеш Тудым моктен муро!84Господьын иерейже-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!85Господьын тарзыже-влак, Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!86Чын ыштыше еҥ-влакын шӱлыш ден чонышт,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!87Чын ыштыше да ӱҥышӧ шӱман-влак,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!88Ананий, Азарий да Мисаил,Господьым чапландарыза,курымеш Тудым моктен мурыза!Вет Тудо мемнам вес тӱня гыч луктын,колымашын кидше деч утарен,коҥган йӱлышӧ тулйолкынжо деч саклен,тул лоҥга гыч мемнам утарен!89Чаплыза Господьым,вет Тудо поро, Тудын порылыкшо курымеш!90Господьым жаплыше-влак,юмо-влакын Юмыштым чапландарыза,мурыза да моктыза, вет Тудын порылыкшо курымеш!»91Нунын мурымыштым колын,] Навуходоносор кугыжа пеш чот ӧрын, писын кынел шогалын да шке каҥашпуышыжо-влак деч йодын: «Ме тулыш кум еҥым огыл мо кылден кудалтенна?» Нунышт кугыжалан вашештеныт: «Туге, кугыжа!»92Тудо каласен: «А мый тул лоҥгаште коштшо ныл еҥым ужам. Нуным кылдыме огыл, нунын дене нимогай зиян лийын огыл, нылымшыже Юмын эргыла коеш».93Тунам Навуходоносор тулан коҥга аҥ деке лишемын да кычкыралын: «Седрах, Мисах да Авденаго, Чыла деч Кӱшылысӧ Юмын тарзыже-влак, лекса тушечын да тышке толза!» Седрах, Мисах да Авденаго тул лоҥга гыч лектыныт.94Сатрап, кундемвуй, тӧра да кугыжан каҥашпуышыжо-влак нунын йыр погыненыт да ужыныт: тул нунын капыштлан нимогай зияным ыштен огыл – ӱпышт йӱлен огыл, вургемышт тичмаш, нунын деч нимогай когаргыше пуш лектын огыл.95Тунам Навуходоносор каласен: «Седрахын, Мисахын да Авденагон Юмышт чапландарыме лийже! Тудо Суксыжым колтен да шке тарзыже-влакым утарен! Нунышт Тудлан инаненыт, кугыжан кӱштымашыжым колыштын огытыл. Шке Юмышт деч моло вес юмылан кумалаш да вуйым саваш огыл манын, нуно шке капыштымат [туллан] пуэныт.96Чыла калыклан, тукымлан да йылмылан мый кӱштымашым пуэм: кӧ Седрахын, Мисахын да Авденагон Юмыштым шӱктарен ойла, тудын капшым ужашын руат, пӧртшым шалатат, вет тыге утарен кертше вес юмо уке».97Вара кугыжа Седрах, Мисах да Авденагом Вавилон мландыште тӧралан шогалтен, [нуным кӱшкӧ нӧлталын, кугыжанышысе моло иудейын вуйлатышыштым ыштен].98«Навуходоносор кугыжа – мландымбалне илыше чыла калык, тукым да йылме гыч улшо еҥ-влаклан: тыланда тыныс да эсенлык лийже!99Могай палдарыше пале ден ӧрыктарыше паша-влакым Чыла деч Кӱшылысӧ Юмо мый денем ыштен, мый тыланда увертарынем.100Могай кугу улыт Тудын палдарыше палыже-влак, могай кӱдыратле улыт Тудын ӧрыктарыше пашаже-влак! Тудын кугыжа кучемвийже – курымаш кучемвий, Тудын озаланымыже – тукым гыч тукымыш!»
Institute for Bible Translation, Finland