Génesis1

Tch'isb'en Dyos t-xetnejel

1Tej ttzaj ku'qe t-xe tnejel, kub' tb'incha'n Dyos kya'j ex tx'otx'.2Atzunju' tx'otx' mixtoqti' ttx'o'lajil; tkyaqil ninnjab' yiletoq nim t-xe, extzunju' tib'ajile majxtoq qxopin, atzunju' t-xew Qman Dyos intoq yukchi tib'ajileju' a'.
3Ex tma Dyos ¡Kutjaw b'entju' spik'un! chij.
Ex b'entju' spik'un.4Tetzunj tka'yinte Dyos b'a'nju' spik'un, eltpa'n ti'ju' qxopin5ex oktq'o'n tb'i q'ijtl, atzunju' qxopin oktq'o'n tb'i qonik'an. Aye' ja'lu eb'ent toj tnejel q'ij.
6Tb'entlenxi'tzun ja'lu tma Dyos: Kutb'ent jun aq'pub'lteju' a' tu'ntzun kykyejten toj kab'e' tnej, chij.
Ex b'ent ikju'.7Tb'incha Dyos jun aq'pub'lkyeju' a': jun tnej kyejten tjaq'xi'ju' aq'pub'l, atzunju' jun tnejtel kyejten tib'aj.8Atzunju' aq'pub'l oktq'o'n tb'i kya'j. Aju' lu b'ent toj tkab' q'ij.
9Tb'entlenxi'tzun ja'lu tma Qman Dyos: Aju' a' makyejten tjaq'xi' kya'j b'uyinktib' junx, tu'ntzun tkyej tpa'ntib'u' tzqij, chij.
Ex b'ent ikju'.10Tkyejlenxi'tzun tpa'ntib'u' tzqij, oktq'o'n Qman Dyos tb'i tx'otx', atzunju' a' tb'jo'klenxi' tb'uyi'n tib' junx oktq'o'n tb'i ninnjab'.
Tetzunj tka'yinte Qman Dyos qa b'a'nile tkyaqil,11tma: Kuktzaj ch'iy tkyaqil awal twitz tx'otx': e' k'ul tu'n kq'onte kyijajil exqe' tze tu'n kwitzan tu'ntzun kq'onte kyijajil kse'nx tyajajil junjun, chij.
Ex b'ent ikju'.12Ex tzaj ch'iy tkyaqil awal twitz tx'otx': e' k'ul ju' inkq'o'n kyijajil, ex e'tze tu'n kwitzan. Tetzunj tka'yinte Qman Dyos ja'lu b'a'n ela' toj twitz.13Aye' ja'lu eb'ent toj toxi'n q'ij.14Tmatzun Dyostzu': Kukyb'entu' spik'un twitz kya'j, tu'ntzun tpa'ntetib'u' q'ijtl ti'ju' qonik'an; ex tu'n kyajb'en te echb'il kyeju' tajlal q'ij, ex tajlal ab'q'i, ex tu'n kyajb'en te yek'b'il kyeju' tq'ijlalil jb'alil ex q'ijal.15Ex tu'n kyqoptz'aj twitz kya'j tu'ntzun t-spik'e'ju' twitz tx'otx', chij.
Ex b'ent ikju'.16E'kub' tb'incha'n Qman Dyos kab'e' spik'un, jun nimin tu'n tk'ant twitz tx'otx' te q'ijtl, atzun jun b'o's tu'n tk'ant te qonik'an. Ex ikx e'kub' tb'incha'nju' che'w.17E'kub' tq'o'n Dyos spik'un twitz kya'j tu'n kyk'ant twitz tx'otx'18te q'ijtl ex te qonik'an, ex tu'n tel tpa'ntib'u' spik'un ti'ju' qxopin. Ex b'a'n ela' toj twitz.19Aye' ja'lu eb'ent toj tkyaji'n q'ij.
20Ex tmatl Dyos kjalu: Kukyjaw b'ent tkyaqil kyyajajil txkup toj a', ex ikx kukyjaw b'ent pich' tu'n kylipan tib'ajile tx'otx', chij.
Ex b'ent ikju'.21E'tch'isa Dyos nimaqtxkup toj ninnjab', kykyaqilu' kyyajajil txkup eb'jaw b'ent toj a'. E'tch'isa tkyaqil kyyajajil pich'.
Tetzunj tka'yinte Dyos tkyaqil ja'lu b'a'nile,22e'kub' tky'i'wla'n kykyaqilu' txkup e'kub' tb'incha'n, tma kjalu: che chmet-xu' kyal tu'n kynoju' ninnjab' kyu'n, ex tu'n kten nim pich' toj tkyaqil twitz tx'otx', chij.
23Aye' ja'lu eb'ent toj tjwe'yi'n q'ij.
24Ex tmatl Qman Dyos kjalu: ch'isama tkyaqil kyyajil txkup: e'txkup tu'n kyalumanjtz, e'txkup tu'n kten toj k'ul, ex e'txkup tu'n kqititinje' twitz tx'otx', chij.
Ex b'ent ikju'.25E'kub' tb'incha'n Dyos txkup lu, ex tkyaqil b'a'nile ela' toj twitz.
26Tmatzun Dyostzu': Atzu'n ja'lo qb'inchaku'ju' wnaq ik tilb'ilalu' kse'nqe. Ex ate ktenb'il toklen kyib'aj kyiẍ, kyib'aj pich', kyib'aj txkup aluma'nqe', kyib'aj tojk'ul txkup, ex kyib'aju' txkup qititin kyel twitz tx'otx', chij.
27Tej tkub' tb'incha'n Qman Dyos wnaq, kub' tb'incha'n kse'nxu' tilb'ilal; kub' tb'incha'n ichan ex qya,28e'kub' tky'i'wla'ntzuntz kyu'nju' yol lu: che chmet-xu' kyk'wale' tu'n tnoj twitz tx'otx' kyu'ne, ex che kawinqe'ye' twitz. Toj kq'ob'e' che kjela'ju' kyiẍ, e'pich', ex kykyaqilu' txkup inche qititinje twitz tx'otx', chij.
29Ex tzaj tma'ntl Qman Dyos kye: Kyb'intzpeye', tkyaqilu' awal twitz tx'otx' nkyq'o'n kyijajil, ex kykyaqil tqan lob'j che kxe'lnq'o'ne' te k'a'chb'il kyeye'.30Atzu'n kyeju' tojk'ul txkup, exqe' nche qititinje twitz tx'otx' exqe' pich', aju' cha'x k'ul kxe'l nq'o'ne' te k'a'chb'ilkye, chij.
Ikytzun b'aj ju'.31Tkyaqiltzu'n matxi'toq b'aj tb'incha'n Qman Dyos majx b'a'n ela' toj twitz. Aye'tzun eb'aj b'entju' toj twaqaqi'n q'ij.
1Iktzun tu'me'lu' tej kyb'aj b'entju' kya'j ex tx'otx', ex tkyaqilju' ati kwitz.2Tojtzu'n twuqi'n q'ij ojlan Qman Dyos, qu'n tkyaqilju' taq'un matxi'toq b'ajb'ent.3Kub'tzun tky'i'wla'n Dyos twuqi'n q'ij ex tma qa nim toklenju' q'ij lu ex xjan, qu'n a q'iju' tojlan tej tb'aj b'ent tkyaqilju' tch'isb'en.4A tqanil ja'lu ti'ju' ch'isb'ente kya'j ex tx'otx'. Tej atitoqu' wnaq toj Eden
Tej tkub' tb'incha'n Qman Dyos kya'j ex tx'otx',5mixtoqti' awal ex na'mxtoq ttzaj puqli k'ul twitz, qu'n na'mxtoq ttzaj jb'al tu'n Dyos Manb'aj, ex mix-a'lo'toq jun xjal tu'n taq'unante twitz tx'otx'.6Atitoqtzun a' in jatz toj tx'otx', atoqtzun in ak'sante tx'otx'ju'.7Kub' b'incha'ntzun ichantz tu'n Dyos Manb'aj ex axu' tx'otx' ajb'en tu'n te ttx'otx'al, xi'tzun t-xupi'n t-xewtzu' toj ttxa'n te tchwinqlal. Iktzu'n tzyeta' tanq'in tnejel wnaqju'.
8Ex kub' tawa'n Qman Dyos jun tnej awal toj ju' jun tnej tx'otx' Eden, ju' ati toj tjawetzq'ij, atzuntzu' kub'a' tq'o'na' ju' ichan matxitoq kub' tb'incha'n.9Ex tch'isa Dyos tkyaqil kyyajil tze tb'anilxi'x kywitz te lob'j. Atzu'n toj tnky'ajchaqilju' awal, kub' tq'o'n Qman Dyosju' tze te chwinqlal exju' tze tu'n tel tniky'tzilju' b'a'n exju' myab'a'n.
10Atitoqtzun jun nin a' in jatz anq'in toj Eden te a'lil teju' awal, aju' nin a' lu in taq'pu'n tib' te kyaje'.11Aju' tnejel Pison tb'i, in b'et toj tkyaqilju' tx'otx' Ab'ila, jata' q'anpwaq.12Tb'anilxi'xte' q'anpwaq ati atzu', ex ikx ati resina naku'j q'ol majx tb'anilxi'x, ex ab'j onise tb'i.13Atzunju' tkab' a' Kiyon tb'i, in b'et toj tkyaqilu' tx'otx' Kus.14Atzunju' toxi'n a' Tikris tb'i, inik' toj tjawetzq'ij teju' tx'otx' Asirya. Atzunju' tkyaji'n a' Ewprates tb'i.
15Tetzunj tkub' q'o'nju' ichan tu'n Dyos Manb'aj toju' awal ati toj Eden tu'n taq'unan twitz ex tu'n t-xq'uqinte,16tzaj tq'o'n chaq'b'il te kjalu: B'a'n tlo'nteya kywitz kykyaqilju' tqan lob'j ate' toju' awal.17Atzunju' tze nyek'unte b'a'n ex myab'a'n, lalun txitlo'na twitz. Qu'n qatzun matxitlo'na, axxi'x kkyimela, chi Dyos te.
18Ex tma Dyos Manb'aj kjalu: Myab'a'nte' tu'n ttenju' ichan tjunal. Kb'el nb'incha'ne' jun t-xq'lab' tu'n tonin ti'j kse'nxju' nojqelan te, chij.19Ti'jtzunju' tx'otx' e'kub' tb'incha'n Qman Dyos kykyaqil txkup ex kykyaqil pich', eb'aj tzajtiq'i'ntzuntz twitzju' ichan tu'n toktjyo'n kyb'i. Aju' ichan okq'onte kyb'i kykyaqilju' txkup b'a'n kyalumet, kyb'i kykyaqil pich' ex kyb'i kykyaqil tojk'ul txkup, atzunju' kyb'i oktq'o'n axtzun kyb'iju' kyajten. Kxoltzu'n kykyaqilju' txkup lu, mix-a'lo'x te' jun tu'n tonin ti'j kse'nxju' in nojqelan te.21Kub'tzun twat-sa'n Qman Dyos ichan, tetzunj b'a'n watltoq, jatztiq'i'n junju' tchil ex kyej tmujb'a'ntlu' tchib'jil kse'nxju' tten.22Atzunju' tchil kub' tb'incha'n Qman Dyos te jun qya. Xitq'o'ntzuntz teju' ichan,23tmatzun ichantz tej tok tka'yi'n:
¡Ate' lu nb'aqilku'xi'xe' ex nchib'jilku'xi'xe'! Ex a tb'iju' k'okyel qya, qu'n ti'ju' ichan sela' iq'i'n tu'n Qman Dyos, chij.
24Qu'mtzun kjel tq'o'nte ichan tman ex ttxu tu'n tmje tuk'i'l t-xu'jil, che okyeltzuntz naq jun wnaqqe'.
25Ẍb'iqlqe'toqtzunju' ichan exju' qya, ex mixtoqti' kych'ixaw tu'n ẍb'iqliqe'. Min xikynima'n Adan ex Eb'a tchaq'b'il Qman Dyos
1Kxol kykyaqilju' tojk'ul txkup e'kub' tb'incha'n Dyos Manb'aj, a kanju' tx'yanxi'x tuk'i'l, xitqani'ntzuntz teju' qya:
—¿Ojepe'lo txitma'n Dyos kyeye' qa taq'wix tu'n t-xi' klo'nju'ye' tkyaqil lob'j kwitzju' tze ate' toj awal?, chij.
2Atzunju' qya xittzaq'we'n te:
—B'a'nte' tu'n qlo'nteye' kwitz alkyexku' tze,3naq o'kx min q'o'nju' tu'n qlo'nteye' a twitzju' tze ati toj nky'ajchaq awal. Qu'n tzaj tma'n Dyos qeye' tu'n lalun txi' qlo'ne', ex tu'n mitz'oka' qmko'ne' tze lu, tu'ntzun miqo' kyima'ye', chij.
4Atzunju' kan xitma'n teju' qya:
—Naq tak'a'nte'. Layna' che kyimkye'.5Ojtzqi'na' tu'nte Dyos qama txikylo'ne' twitzju' tze lu k'elel kynik'e' ti'ju' b'a'n ex ti'ju' myab'a'n, che okyeltzuntze' kse'nxte Dyos, chiju' kan.
6Majxtzun achb'ajilxi'x ela'ju' lob'j toj twitzju' qya, qu'mtzun pon tk'u'j ti'j tu'n t-xi' tlo'n ex tu'n ttenxi'xtl tnab'l. Qu'mtzun xi' t'uxilte jun lob'j, xitlo'ntzuntz, xitq'o'n te tchmil ex ikxju' tchmil xitlo'n.7Textzu'n kmuj lu spik'e' kyuky'i'l kykab'il, eltzun knik'tzu' qa ẍb'iqliqe'toq. E'oktentzuntz tzolteju' t-xaq iw te kutxb'ilkye.
8Tojtzunju' kmuj ajttzaj kq'iq' te qale intoq b'et Dyos Manb'aj toj awal. Tetzunj t-xikyb'i'nju' ichan tuk'i'lju' t-xu'jil eb'ajkub' ewan twitz Qman Dyos, okx kyewa'ntzun kyib'tz kxolju' tze toju' awal.9Txkonjtztzun ichantzu' tu'n Dyos Manb'aj:
—¿Ja tu'me'l ta'ya?, chij.
10Atzunju' ichan xittzaq'we'n:
—Machin xob'e' tej xinb'i'ne' in b'eta toj awal, qu'mtzun machin kub' ewane' twitza qu'n ẍb'iqli qine', chij.
11Atzunte Dyos xitqani'n te:
—¿Alkyetzun xiq'mante teya qa ẍb'iqliya? ¿Mujqa matxi' txi' tlo'na twitzju' tze xini nma'ne' teya tu'n lalun txi' tlo'na?, chij.
12Atzunju' ichan xittzaq'we'n:
—Anate' qya tzaj tq'o'na te wuk'i'le' saj q'onteju' lob'j weye', qu'mtzun matxinlo'ne', chij.
13Atzunte Dyos Manb'aj xitqani'n teju' qya:
—¿Tiqu'n xtb'inchaju'ya lu?, chij.
Atzunju' qya xittzaq'we'n:
—Matxinlo'ne' qu'n machin kub't-sb'u'nju'ye' kan, chij.
14Xitzun tma'n Qman Dyostz teju' kan:
—Tu'ntzunte' xtb'inchaya lu, o'kx tib'aja kyjelten taq'wixil kyxol kykyaqilu' txkup. Ex texju' kmuj ja'lo noq ktjqu' tib'a twitz tx'otx' tu'n tb'eta ex noq quq twaya toj tkyaqilju' tchwinqlala.15Ex kjelten q'oj kyxole' ja'lo tuk'i'lju' qya, ex ikx kyuk'i'lju' tyajajila ex tyajajilju' qya. Kb'el pch'u'n twi'ya tu'n tyajajilju' qya. Atzunta k'okyel ttx'a'na t-xe tqan, chij.
16Atzu'n teju' qya tzaj tma'n:
—Atzunta ajtoka ch'onwi', kyajtela ex toj k'ixk'oj che itz'jela' tala. Atzu'n ttzalajb'ila o'kxtzu' knetela' tuk'i'l tchmila, ex ate kkawil tib'aja, chi Dyos te.
17Atzu'n teju' ichan tzaj tma'n:
—Atzunta mana' txi' tb'i'nju'ya t-xu'jila ex matxitlo'na twitzju' tze xini nma'ne' teya tu'n lalun txi' tlo'na, qu'mtzun kyajtelju' tx'otx' tu'n tpaja. K'aq'unala kuw tu'n tkanb'etu' k'a'chb'ilteya twitz toj tkyaqil tchwinqlala.18Ktzajel puqli ch'i'x ex taq'wix k'ul twitzju' tx'otx' noqx tu'n tyajtiya, ex a ktwaju'ya awal nche tzaj ch'iy toj kojb'il.19K'elel a' tplaja tu'n twana twitzju' tx'otx' tzmaxi'j ajtanj jumajtl ti'ja toj tx'otx', qu'n anatzu' tzajna'ya. Qu'n tx'otx'naya, ex kb'enteljumajtla te tx'otx', chij.
20Oktzun tq'o'n Adan tb'iju' t-xu'jil, Eb'a, qu'n ate Eb'a ok te txub'aj kye kykyaqil xjal.21Atzunte Dyos kub' tb'incha'n kytz'umal txkup tu'n tajb'en te kutxb'ilteju' ichan tuk'i'lju' t-xu'jil,22ex tma Dyos: Aju' wnaq ikxju' kse'n ayo' ja'lo, qu'n matxi' tz'el tnik' ti'ju' b'a'n ex ti'ju' myab'a'n. Ex jaku'pe' tzaq'pontl tq'ob' ti'j twitzju' tze te chwinqlal tu'n txi' tlo'n, jaku'tzun tz'anq'intzu' tejumajx, chi Dyos.
23Qu'mtzun etz t-xla'ja'n Qman Dyos wnaq toju' awal ati toj Eden. Ok tq'o'ntzuntz aq'unal twitzju' tx'otx' jaxju' tzajna' ttx'otx'al.24Texlenxi'tzun t-xla'ja'nju' wnaq, e'kub'tq'o'n jte' kyerb'in toj tjawetzq'ij teju' awal, tuk'i'l jun k'uẍtx'e'nb'il inxi'xtoq jyon ex nb'et toj tkyaqil plaj, tu'ntzun mix-a'lo' jun tu'n tpon lq'e tk'etzju' tze te chwinqlal. Kayin tuk'i'l Ab'el
1Tetzunj tkub' kẍe ichan tuk'i'l Eb'a ju' t-xu'jil, ok Eb'a ch'onwi' ex itz'ji jun tal, aju' Kayin, tmatzun Eb'atz: Matxi' tzaj q'o'n jun wale' q'a tu'n Qman Dyos, chij.2Yajxi'tl itz'ji Ab'el ju' titz'in Kayin. Atoq taq'un Ab'elu' k'ik'lel rit, atzunte Kayin aq'unaltoq ti'j awal.
3Tetzunj tb'et q'ij xitiq'i'n Kayin jun toyaj twitz Qman Dyos ti'ju' twitz tawal.4Ex ikxte Ab'el e'xiti'nju' tnejel tal rit tb'anilqexi'x tejun oyaj te Qman Dyos. Atzunte Qman Dyos tzalaj ti'j Ab'el ex ti'ju' toyaj.5Atzu'n ti'j Kayin exju' toyaj minti' tzalaj Qman Dyos. Tu'ntpajtzun ja'lu tzaj ttx'u'jil Kayin ex majx b'aj chukjiju' twitz.6Xitzun tma'n Qman Dyostzu' te: ¿Tiqu'n saja' ttx'u'jila ex majx mab'aj chukji twitza?7Noqwitna' b'a'n ntb'incha'na, mixwitloti' saj ttx'u'jila; qu'mtzun nayonju' il tu'n tkub' ti'ja tu'n, qu'n min ntb'incha'nju'ya b'a'n. Jakuna' kub'te'ti'j tu'na, chij.
8Atzun junmaj xitma'n Kayin te Ab'el ju' titz'in: qo'peta pasyalil, chij. Tetzunj ate'toq toj kojb'il oktzaqpaj ti'ju' titz'in ex kub' tb'yo'n.9Xitzun tqani'n Qman Dyos te Kayin:
—¿Jata'ju' titz'ina Ab'el?, chij.
Atzunte Kayin xittzaq'we'n:
—Jalota'lo, min b'i'n we'wu'n. ¿Ma ayintzuwe' xq'uqilte?, chij.
10Xitzun tma'n Dyos te:
—¿Titiqu'n xtb'inchaju'ya lu? Luju' tchk'el titz'ina xkub' qojli tu'na, injaw tq'ojq'ojel twi' ex intqani'n tu'n nb'inchanteye' tnik'alilti'j.11Qu'mtzun kjelten taq'wixil tib'aja, ex lay tentla toju' tx'otx' xxik'wanteju' tchk'el titz'ina xkub' tb'yo'na.12Maskye matz'aq'unana' twitzu' tx'otx', lay witzantlju' tawala. Naq kb'etenjeb'ila toj tkyaqil twitz tx'otx' ex layx tz'ojlana, chij te.
13Xitzun ttzaq'we'n Kayin te Qman Dyos:
—Nimxi'xte' tz'e'ysb'il witzb'aj lu, layx tzik'x wu'ne'.14Matxi' chin etztq'o'na ti'jxi'ju' tx'otx' lu, matzunlo chinxe' b'etinjeb'il toj tkyaqil twitz tx'otx' najchaq twitza, layxlo chin ojlane'. Alchaqxtzunlo qwitzku' machin oka' yale' chin b'el tb'yo'ne', chij.
15Atzunte Qman Dyos xitzaq'we'n te:
—Qa ati jun makub' b'yonteya, wuq maj kb'el tz'e'yset twitz, chij.
Ex oktq'o'n Dyos jun techal Kayin, se'nku'tzun alchaqx qwitz matz'oka'yal, lay kub' b'yo'n.16Ik'b'ettzun Ka'yintz jayolina' tuk'i'l Qman Dyos, ex atzu' xa' najal toju' tx'otx' Nod, ju' ati toj tjawetzq'ij te Eden. Aye' tyajajil Kayin
17Tetzunj t-xi' ttzyu'n Kayin t-xu'jil, ok ch'onwi' ex itz'ji jun tal aju' Enok. B'ent jun nintnam tu'n Kayin, Enok tb'i oktq'o'n, kse'nxju' tb'i tk'wal.18Ate Enok tman Irad, atzunte Irad, tman Mewjael, atzunte Mewjael tman Metusael, atzunte Metusael tman Lamek.19Kab'e' t-xu'jil Lamek ten. Ada tb'iju' jun, atzu'n juntel Sila.
20Itz'ji jun tal Ada, aju' Jab'al. Ate Jab'al manb'aj kyeju' nche najan kyoj pach xb'alun ex k'ik'lel wakxqe'.21Itz'ji jun titz'in Jab'al, Jub'al tb'i ok, ate Jub'al manb'aj kye aj chnab' q'ajtzal arpa ex xux.22Ex ikxte Sila itz'ji jun tal Tub'al-kayin tb'i, aq'unan ti'j k'uxb'il ex intoq che b'ent chukchaq ti'xti' tu'n, ti'j q'ank'uxb'il ex junjuntl k'uxb'il. Itz'ji jun tanab' Tub'al-kayin, Naama tb'i.
23Atzun jumaj xitma'n Lamek kyeju' t-xu'jil, Ada ex Sila: Kyb'intzpe'kye', lu junwe' xb'ajwe: makub' nb'yo'ne' jun ichan qu'n machin k'ixb'iye' tu'n. Ex makub' nb'yo'ne' jun q'a qu'n machin oktb'yo'ne'.24Qa wuq maj kb'el tz'e'ysa'n twitz jun xjal tu'n tpaj Kayin, atzu'n tu'n npaje', oxnaq wuqlajoj (77) maj kb'el tz'e'ysa'n twitz jun xjal, chij kye. Toxi'n tk'wal Adan tuk'i'l Eb'a
25Xittzyu'n jumajtl Adan t-xu'jil aju' Eb'a. Atzunte Eb'a itz'ji juntl tal, ex a tb'iju' oktq'o'n Set qu'n tma: Matxi' tzaj q'o'n juntl wale' tu'n Qman Dyos te t-xel Ab'el, aju' kub' tb'yo'n Kayin, chij.
26Atzunte Set itz'ji jun tk'wal, ex oktq'o'n tb'i Enos. Atxi'xtzu'n ttzajlen qe tu'n kyk'ulun xjal te Dyos Manb'aj. Aye' tyajajil Adan (1 Cr 1.1-4)
1Aye' kyb'i tyajajil Adan ja'lu. Tej tkub' tb'incha'n Dyosju' wnaq, ikxi'x tilb'ilalju' kub' tb'incha'n kse'nxju' te;2e'kub' tb'incha'n ichan ex qya, e'kub' tky'i'wla'ntzuntz. Tojtzunju' q'ij tej kykub' tb'incha'n Qman Dyos, tma: a kyb'iju' k'okyel, wnaq, chij.
3Tetoq qaqnaq lajoj (130) ab'q'i Adan tej titz'jiju' tk'wal ikxi'x ka'yi'nju' kse'nte, a tb'iju' oktq'o'n, Set.4Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in kab'k'al (800) ab'q'itl Adan ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;5qu'mtzun anq'in kab'k'al qaqnaq lajoj (930) ab'q'i Adan tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
6Atzunte Set tetoq jo'naq jo' (105) ab'q'i tej titz'ji Enos ju' tk'wal.7Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in kab'k'al wuq (807) ab'q'itl Set, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;8qu'mtzun anq'in kab'k'al jo'naq kab'lajoj (912) ab'q'i Set tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
9Atzunte Enos tetoq kyajnaq lajoj (90) ab'q'i tej titz'ji Kaynan ju' tk'wal.10Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in kab'k'al o'lajoj (815) ab'q'itl Enos, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;11qu'mtzun anq'in kab'k'al jo'naq jo' (905) ab'q'i Enos tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
12Atzunte Kaynan tetoq oxnaq lajoj (70) ab'q'i tej titz'ji Maalalel ju' tk'wal.13Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in kab'k'al kab'naq (840) ab'q'itl Kaynan, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;14qu'mtzun anq'in kab'k'al jo'naq lajoj (910) ab'q'i Kaynan tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
15Atzunte Maalalel tetoq oxnaq jwe' (65) ab'q'i tej titz'ji Jared ju' tk'wal.16Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in kab'k'al junaq lajoj (830) ab'q'itl Maalalel, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;17qu'mtzun anq'in kab'k'al kyajnaq o'lajoj (895) ab'q'i Maalalel tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
18Atzunte Jared tetoq wajxaqnaq kab'e' (162) ab'q'i tej titz'ji Enok ju' tk'wal.19Tib'ajxi'tzuntl ja'lu anq'in kab'k'al (800) ab'q'itl Jared, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.20Qu'mtzun kab'k'al wajxaqnaq kab'e' (962) ab'q'i tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
21Atzunte Enok tetoq oxnaq jwe' (65) ab'q'i tej titz'ji Matusalen ju' tk'wal.22Anq'in Enok kse'nxju' tb'is tk'u'j Dyos. Titz'jlenxi'tzun Matusalen, anq'in o'lajnaq (300) ab'q'itl Enok, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;23qu'mtzun anq'in wajxaqlajnaq jwe' (365) ab'q'i Enok tu'n tkyaqil.24Tu'ntzunju' anq'in Enok kse'nxju' tajb'il Dyos, naq kub'naj, qu'n ax Dyos xi' iq'inte.
25Atzunte Matusalen tetoq b'eljojnaq wuq (187) ab'q'i tej titz'ji Lamek ju' tk'wal.26Tib'ajxi'tzuntl ja'lu anq'in junk'al b'eljlajojnaq kab'e' (782) ab'q'itl Matusalen ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;27qu'mtzun anq'in kab'k'al wajxaqnaq b'eljoj (969) ab'q'i Matusalen tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
28Atzunte Lamek tetoq b'eljojnaq kab'e' (182) ab'q'i tej titz'ji jun tk'wal,29a tb'iju' oktq'o'n, Noe, qu'n tma: Kkletel qi'j tu'nju' k'wal lu teju' kuw aq'untl in qb'incha'n twitzu' tx'otx' ju' kyej qani'n taq'wixil tib'aj tu'n Qman Dyos, chij.30Titz'jlenxi'tzun Noe anq'in junk'al b'eljojnaq o'lajoj (595) ab'q'itl Lamek, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal;31qu'mtzun anq'in junk'al wajxaqlajnaq wuqlajoj (777) ab'q'i Lamek tu'n tkyaqil; kyimtzuntz.
32Atzunte Noe tetoq junk'al jo'naq (500) ab'q'i tej kyitz'jiju' tk'wal, aye': Sem, Kam ex Japet. Kyb'inchb'en xjal myab'a'n
1Tej kyaq' chmetelju' xjal twitz tx'otx', eb'aj itz'ji kmyal.2Aye'tzunju' xjal tk'wal Dyos Manb'aj okb'aj kwitz kyi'ju' txin lu qu'n tb'anilqe'xi'xtoq. B'jaw ksk'o'ntzuntz kxol aye'ju' b'ajkub' toj kwitz, ex e'mje kyuk'i'l.3Tmatzun Qman Dyostzu': Lay waje' tu'n tanq'inju' wnaq tejumajx qu'n noqna' tx'otx' te. Qu'mtzun naq qaqnaq (120) ab'q'i tu'n tanq'in ja'lo, chi Qman Dyos.
4Tetzunj kmjeju' tk'wal Qman Dyos kyuk'i'lju' kmyal xjal e'itz'ji kyk'wal, aye'tzun xjalju' b'aj ch'iy kwe' twitz tx'otx', majxtoq kuwqe' tu'n kykawin kyib'aj xjal ojtxi'.
5Tetzunj tka'yinte Qman Dyos nimxi'xtoqu' il nkyb'incha'n xjal twitz tx'otx' ex o'kxtoqtzu' toka' kywitz ti'ju' myab'a'n,6tzaj tb'is Qman Dyos tu'ntpaj kub' tb'incha'nju' wnaq. Majx exch'yon toj tanmi,7tmatzuntz: Kb'el nxitu'ne' wnaq kub' nb'incha'ne' twitz tx'otx', ex che b'el nxitu'nju'ye' txkup aluma'nqe', e'txkup nche qititinje twitz tx'otx' exqe' pich'. ¡Myab'a'n toj nwitze' tu'nju' e'kub' nb'incha'ne'!, chi Qman Dyos.
8Atzunte Noe b'a'n ela' toj twitz Qman Dyos. Aju' b'ark tb'incha Noe
9Oxe' tk'wal Noe e'itz'ji, aye' ja'lu: Sem, Kam, ex Japet. A tqanil ja'lu ti'j tchwinqlal Noe.
Majxtoq tnik'alti'j Noe, ex intoq niman te Qman Dyos kukxju'. Naq o'kxte Noe anq'in kse'nx tajb'il Qman Dyos kyxol kykyaqilju' xjal.
11Aye'tzu'n txqantl xjal naqx taq'wixil ex q'oj nkyb'incha'n twitz tx'otx',12qu'n kykyaqilju' xjal matxi'toq che'x tzpet toj tpimal il. Tetzunj tka'yinte Qman Dyos nimxi'xju' il twitz tx'otx',13tmatzuntz te Noe: Matxi' kub' nxima'ne' tu'n kykub'najset kykyaqilu' xjal. Qu'n nimju' taq'wixil kyu'n twitz tx'otx'. Qu'mtzun che b'el nnajsa'ne' tuk'i'lxi' tkyaqilju' ati twitz tx'otx'.14Atzunta b'inchanku'ya jun b'ark tzisile, b'a'npun tal ja tojxi', tkyaqiltzunju' k'atxa'j teju' b'ark nojsankxa tu'n q'ol, ti'jile ex tojile, tu'n lalun tz'okx a' toj.15Kyin b'arkju' kb'el tb'incha'na kjalu: qaqnaq o'lajoj (135) metr tnuqub', junaq kab'e' tk'i' nik'jan (22.50) metr twitz, atzun oxlajoj tk'i' nik'jan (13.50) metrju' twe'.16B'inchanku'ya te oxe' kol, ex q'onkja jun tokexspik'un nik'jan metr tjaq'ku'tzu' twi', ex jun tjpel toj jun plaj.17Qu'n ktzajel nq'o'ne' jun ninq'eqjab' ex majx knojel twitz tx'otx' tu'n, tu'ntzun kyb'aji kykyaqilju' ati kychwinqlal toj tkyaqil twitz tx'otx'. Kykyaqiltzunju' ate' twitz tx'otx' che kyimel.18Tuk'i'ltzunta kjela' b'entti'ju' nyole', che okyixe' toju' b'ark tuk'i'lju' t-xu'jila, e'tk'wala, exqe' tlib'a.19Ex che okyex ti'na tkyaqil kyyajajil txkup ate' twitz tx'otx' toju' b'ark, jun tman ex jun ttxu, tu'ntzun kykyej anq'in junx tuk'i'la.20Kakab' txkup che okyex tiq'ina ti'j junjun kyyajajil: e'pich', e'txkup aluma'nqe' ex e'txkup nche qititinje twitz tx'otx', tu'ntzun kykyej anq'in.21Ex ikx b'uyinku'ya tkyaqil chukchaq wab'j ex k'u'nxa tu'n tajb'en te kywaye' ex te kwa txkup, chi Qman Dyos te Noe.
22Atzunte Noe ku chij, tb'incha tkyaqil kse'nxju' tchaq' Qman Dyos te. Ninq'eqjab'
1Yajxi'tzuntl tzaj tma'n Qman Dyos te Noe: Kutokxa toju' b'ark kyuk'i'lju' toj tjaya, qu'n naq o'kxta nanq'ina kse'nxju' wajb'ile' kyxol kykyaqilju' xjal toju' tq'ijlalil ja'lo.2Kxol kykyaqilju' txkup jsoq'qe' iq'inkxa wuq muj, jun tman ex jun ttxu. Atzu'n kxolju' mya jsoq'qe' naq o'kx jun tman ex jun ttxu iq'inkxa.3Ex ikx iq'inkxa wuq muj ti'j junjun tyajajil pich', tu'ntzun tkyej kletju' kyyajajil toj tkyaqil twitz tx'otx'.4Qu'n tzul jb'al wu'ne' toj wuq q'ijtel, kab'naq (40) q'ij ex kab'naq (40) qonik'an ktenb'il. ¡Qu'n kykyaqilju' ati kychwinqlal twitz tx'otx' kub'ni nb'incha'ne' che kb'el nxitu'ne'!, chij te.5Atzunte Noe tb'incha kse'nxju' tma Qman Dyos te.
6Tetoq junk'al lajnaq (600) ab'q'i Noe tej tkyej muqliju' tx'otx' tjaq' a' tu'n q'eqjab'.7Okxtzun Noetzu' toju' b'ark kyuk'i'lju' tk'wal, exju' t-xu'jil exqe' tlib', tu'n kyklet teju' ninq'eqjab'.8Ikqe'xju' txkup jsoq'qe' exqe' mya jsoq'qe', jni'qe'xju' nche lipan, exqe'ju' naq inche qititinje twitz tx'otx'.9E'b'jo'kx tuk'i'l Noe toju' b'ark kakab' kyb'aj, jun tman ex jun ttxu kse'nxju' tchaq' Qman Dyos te.
10Tetzunj tjapunju' wuq q'ij tzajtzun q'eqjab'tzu', o'kx taq' jawil chmet a' twitz tx'otx'.11Tojtzunju' twuqlajoji'n q'ij teju' tkab' xjaw, tetoq junk'al lajnaq (600) ab'q'i Noe. Atzun q'iju' eb'jatz laqj t-xiklil a' toj tx'otx' ju' tzajniqe' ti'ju' ninnjab', ex nim jb'al tzaj twitz kya'j.12Kab'naq q'ij (40) ex kab'naq (40) qonik'an kub' jb'al twitz tx'otx'.13Axtzun q'iju' okx Noe toju' b'ark kyuk'i'lju tk'wal aye' Sem, Kam, ex Japet, exju' t-xu'jil kyuk'i'lju' oxe' tlib'.14Ex eb'jo'kx tkyaqil kyyajajil txkup aluma'nqe' ex tojk'ul txkup, e'txkup inche qititinje twitz tx'otx' exqe' pich'.15Kykyaqilju' txkup lu eb'jo'kx tuk'i'l Noe kakab'chaq kyb'aj toju' b'ark.16Junjun tman ex junjun ttxu ti'j tkyaqil kyyajajil, kse'nxju' tma Qman Dyos te Noe. Kyb'jo'kxlenxi'tzun kykyaqil, aku'te Qman Dyos kyej jpunte ttziju' b'ark.
17Kab'naq (40) q'ij tenju' q'eqjab' lu. Tetzunj tchmetju' a', jaw tanananju' b'ark tu'n.18Ljo'ntoq tch'iyxi'xtlju' a', atzunju' b'ark intoq tanananje tib'aj.19Jaw ch'iyxi'xju' a' expe' majx eb'ajkyaj muqliju' witz nimaqxi'x kywe' tjaq';20kyb'aj kyejlenxi'tzun muqliju' nimaq witz, jax ch'iy wuq metrtlju' a' kyib'ajxi'.21Ikytzun eb'aja' kykyaqilju' xjal toj tkyaqil twitz tx'otx', ex tkyaqil pich', e'txkup aluma'nqe', e'tojk'ul txkup exqe' nche qititinje twitz tx'otx'.22Kykyaqilju' ati kychwinqlal twitz tx'otx' ex nche xewti eb'aj kyim.23Noq o'kxte Noe kyuk'i'lju' eb'jo'kx tuk'i'l toj b'ark e'kyaj anq'in; kykyaqiltzunju' txqantel majx eb'aj: e'xjal, e'txkup aluma'nqe', e'pich' nche lipan twitz kya'j, exqe' txkup nche qititinje twitz tx'otx'.24Jwe' xjaw tenju' a' twitz tx'otx'. Tej tiky'ju' ninq'eqjab'
1Tzajtzun tna'n Qman Dyos Noe kyuk'i'l kykyaqilju' txkup ate'toq tuk'i'l toju' b'ark. Tzaj tq'o'n kq'iq' twitz tx'otx', o'kx taq' kub'elju' a'.2E' b'aj jpetju' a' eb'jatz laq toj tx'otx' ex jpetju' ttzi kya'j. Tenetzun jb'altzu'3ex chab'a taq' kub'elju' a'. Tojtzun jwe' xjaw ljo'ntoq tkub'ju' a'.4Atzunju' b'ark atzu' kyeja' ten tib'aju' witz Ararat toj twuqlajoji'n q'ij teju' twuqi'n xjaw.5Ljo'ntoqtzun tkub' lq'exi'xju' a', tojtzunju' tnejel q'ij teju' tlajoji'n xjaw intoq che q'ancha'lixju' witz nimaq kywe'.
6Tb'ajlenxi'tzun kab'naq (40) q'ij, etz tjqo'n Noe tb'entanilju' b'ark kub' tb'incha'n,7ex etz ttzaqpi'n jun joj. Atzunju' joj intoq lik'ik'inje tib'aju' a'. Intoq xi' ex nanjtzti'j, qu'n intoq nayon tu'n ttzqijju' tx'otx'.8Tetzlenxi'tzun ttzaqpi'n Noeju' joj, etz ttzaqpi'n jun paloms tu'n tka'yinte qa matxi'toq tzqiju' tx'otx'.9Atzunju' paloms anjtz jumajtlti'j toju' b'ark, qu'n mixjaloja kneta' jun piẍ tx'otx' jatu'n tkub'a' we', qu'n jpu'milextoq tib'aju' tx'otx' tu'n a'. Etztzun tq'o'n Noe tq'ob' k'molteju' paloms; okx tiq'i'ntzuntz toju' b'ark.
10Kub'tzun tyo'n Noe wuq q'ijtel ex etz ttzaqpi'n jumajtlju' paloms.11Kxi'toqtzun qok yupj tej tpon jumajtlu' paloms toj b'ark, iq'i'ntoq jun t-xaq olib'o tu'n toj ttzi. Eltzun tniky' Noetz qa ljo'ntoq ttzqijju' twitz tx'otx'.12Kub' tyo'n Noe wuq q'ijtel, ex etz ttzaqpi'n jumajtlju' paloms. Atzunju' paloms mixti' pontl toju' b'ark.
13Tetoq junk'al lajnaq jun (601) ab'q'i Noe tej ttzqiju' tx'otx'. Toj tnejel q'ij teju' tnejel xjaw, ku'tz tiq'i'n Noe twi'ju' b'ark, tiltzuntz qa matxi'toq tzqiju' tx'otx'.14Tojtzunju' junaq wuq (27) q'ij teju' tkab' xjaw, matxi'toq tzqiju' tx'otx' b'a'nxi'x.15Tzajtzun tma'n Dyostz te Noe:16Kutetza ja'lo toju' b'ark tuk'i'l t-xu'jila, e' tk'wala exqe' tlib'a.17Ex iq'inqe'mitza kykyaqilju' txkup ate'qe'kx tuk'i'la: e'pich', e'txkup aluma'nqe', exqe' nche qititinje twitz tx'otx', tu'n tb'ajx kypa'n kyib' toj tkyaqil twitz tx'otx' ex tu'n kyalan, tu'ntzun kykub' puqli toj tkyaqil twitz tx'otx', chi Dyos te.
18Etztzun Noetzu' toj ju' b'ark tuk'i'lju' t-xu'jil, e'tk'wal exqe'ju' tlib'.19Ex eb'je'tz kykyaqilju' txkup aluma'nqe', e'tojk'ul txkup, e'txkup nche qititinje twitz tx'otx' exqe' nche lipan twitz kya'j.20Jawtzun tb'incha'n Noe jun q'olb'eb'l te ninb'ilte Qman Dyos, e'tzajtzun tiq'i'nju' txkup ex e'pich' jsoq'qe', jun ti'j junjun kyyajajil, e'kub' ttz'e'ysa'ntzuntz te jun chojb'il k'ok'sb'il twitz Qman Dyos.21Atzu'n chojb'il lu, majx k'ok'j ela' toj twitz Qman Dyos, tmatzuntz: Maskye aj ilju' wnaq, lay tzaj ntxko'n jumajtlju'ye' taq'wix tib'aju' tx'otx', qu'n aju' ichan ttzajlenx o'kxtzu' nximana' ti'ju' myab'a'n. Ex lay che kub' nnajsa'n jumajtle' txkup kse'n xnb'inchaye' ja'lo, chi Dyos.
22Akxku' atiju' tx'otx', ktenb'il tawal ex ktq'a' twitz; ktenb'el kyaq ex che'w, ktzajel jb'alil ex q'ijal, che tenb'elju' q'ij ex qonik'an kukxju', chi Qman Dyos. Kyej b'entti'j jun tyol Dyos tuk'i'l Noe
1Kub' ky'i'wla'n Noe tu'n Dyos kyuk'i'lju' tk'wal kyu'nju' yol lu: chechmetx kyk'wale' ex nojx twitz tx'otx' kyu'ne'.2Kykyaqiltzunju' txkup twitz tx'otx' che xob'el kyeye'. Kykyaqilju' txkup nche lipan twitz kya'j, exqe' ate' twitz tx'otx', exqe' ate' toj ninnjab', toj kyq'ob'e' che kjela'ten.3Kyk'a'cha' kyib'e' kyi'j tkyaqil txkup ex chukchaq itzaj kse'nxju' kyyajb'ile', kxel nq'o'ne' kyeye'.4Naq o'kx mixti' tu'n t-xi' kych'yo'ne' chib'j kukxte'n tuk'i'l chik', qu'n toju' chik' ta' chwinqlal.5Teyile junjun xjal ex teyile junjun txkup che okyel toj xjel wu'ne' ti'j ju' tchk'el junjunkye'. Teyile junjun xjal che okyel toj xjel wu'ne' tib'aj tchwinqlal twnaqil, chij.
6Qa ati jun makub' tb'yo'n jun xjal, ex ikxte kb'el b'yo'n tu'n juntl xjal, qu'n aju' wnaq kub' nb'incha'ne', ikxi'xju' kse'n ayine'.7Aye'tzunkye', ¡che chmet-xju' kyk'wale' ex nojx twitz tx'otx' kyu'ne'!, chi Dyos.
8Tzaj tma'ntl Dyos te Noe ex kyeju' tk'wal:9Kyb'intzpe'ye', kjel b'entti'j jun nyole' kyuk'i'le', kyuk'i'lju' kyyajajile',10ex kyuk'i'l kykyaqilju' txkup eb'je'tz kyuk'i'le' toj b'ark: e'pich', e'txkup aluma'nqe', e'tojk'ul txkup ex kyuk'i'lju' ate' toj tkyaqil twitz tx'otx'.11Lay ch'exb'etju' nyole' kjel b'entti'j kyuk'i'le': lay che kub'nxitu'n jumajtlju'ye' wnaq ex txkup tu'n juntl q'eqjab'. Lay tzaj juntl q'eqjab' xitulteju' tx'otx'.12Atzun techlal ja'lu ti'ju' nyole' kjel b'entti'j kyuk'i'le' ex kyuk'i'l kykyaqil txkup:13matxi' jaw nb'incha'ne' jun qe'nkan toj muj, te techlalju' nyole' kjel b'entti'j tuk'i'lju' tx'otx'.14Ajttzaj nq'o'ne' muj twitz kya'j, kq'ancha'lixelju' qe'nkan.15Ktzajeltzun nna'n nyoltzu'ye' xkyej b'entti'j kyuk'i'le' ex kyuk'i'lju' txkup, mixti'tltzunte q'eqjab'tzu' tu'n kykub'naje' tu'n.16Ajtkub' tenju' qe'nkan toj muj, kxel nka'yine' ex ktzajel nna'nju'ye' nyole' xkyej b'entti'j tejumajx, kyuk'i'l kykyaqil xjal ex kyuk'i'l kykyaqil txkup twitz tx'otx'.17Atzun techlal nyolju'ye' xkyej b'entti'j kyuk'i'l kykyaqil xjal ex kykyaqil txkup twitz tx'otx', chi Dyos te Noe. Aye' tk'wal Noe
18Aye' tk'wal Noe ja'lu eb'je'tz tuk'i'l toj b'ark: Sem, Kam ex Japet. Ate Kam manb'aj te Kanaan.19Aye'tzun oxe' tk'wal Noeju'; kyu'ntzunju' kyyajajil ẍechmeta' jumajtlu' xjal twitz tx'otx'.
20Aq'witzun Noetzu' aq'unalte tx'otx' ex oktawa'n lob'j ub'a.21Jun q'ij xitk'wa'n Noe ta'l ub'a ex tzyet twi' tu'n, kub' tz'aq ẍb'iqli toju' tpach xb'alun.22Tetzunj tlonte Kam, ju' manb'aj te Kanaan, ẍb'iqlitoqju' tman, etz ex xi' q'malte kyeju' kab'e'tl ttzik.23Aye'tzunkye Sem ex Japet tzaj kyiq'i'n jun pinpa't, jax kyq'o'ntzuntz ti'j kyqul ex b'aj kyktxu'n kyman tu'n. Ex tu'n miche oka' ka'yin ti'ju' kyman ẍb'iqlitoq, kyi'jxi' exab'et tk'etz nche ka'yinx toj jun plajxi'tel.
24Tetzunj tel toj twi' Noe, tb'i titi' b'ajte tk'wal b'o'sxi'x ti'j,25tma'tzuntz:
¡Taq'wixilte' ktzajel tib'aj Kanaan! ¡K'okyel te k'ayi'n majen kye lq'o'n kymajen ttzik!, chij.
26Tmatl Noe kjalu: Awttzun Dyos Manb'aj Ndyose' ky'i'wlante Sem, ex tu'n tok Kanaan te tmajen.27Awt Dyos jaw laq'b'a'nkye ex chmet-sankye tyajajil Japet; najanxwit kyoju' tnajb'il Sem, ex tu'n tok Kanaan te tmajen, chij.
28Tik'lenxi'tzunju' ninq'eqjab', anq'in wuqlajnaq lajoj (350) ab'q'itl Noe.29Tetzun kab'k'al wuqnaq lajoj (950) ab'q'i tej tkyim. Tyajajil Noe (1 Cr 1.5-23)
1Aye' kyyajajil Sem, Kam ex Japet ja'lu, aye' tk'wal Noe, qu'n tik'lenxi' ninq'eqjab' eb'aj itz'ji kyk'wal.
2Aye' tk'wal Japet ja'lu: Komer, Makok, Maday, Javan, Tub'al, Mesek ex Tiras.3Aye'tzu'n tk'wal Komer aye': Askyenas, Ripat ex Tokarma.4Aye'tzu'n tk'wal Javan aye': Elisa, Tarsis, Kyitim ex Rodanim.5Aye'tzun tyajajil Japetju', e'kub' najan toj tkyaqilju' mlaj, teyile junjun nimaqtnam ex k'loj kywitze'l kyib' najlqe' tojilex kytx'otx' nche yolin tojilex kyyol.
6Aye'tzunju' tk'wal Kam aye': Kus, Misraim, Put ex Kanaan.7Aye'tzu'n tk'wal Kus aye': Seb'a, Ab'ila, Sab'ta, Raama ex Sab'teka. Aye'tzu'n tk'wal Raama aye': Seb'a ex Dedan.8Ate Kus tman Nimrod, ju' tnejel ichan nimtipumal ten twitz tx'otx'.9Ok Nimrod te jun nimaq ub'al tu'n t-xtalb'il Dyos. Ti'jtzun ja'lu in tzaja'ju' yol in q'umli: Kse'nte Nimrod naq tu'n t-xtalb'il Qman Dyos ok te jun nimaq ub'al, chij.10Atzu' kawina' tnejelxi'x kyoju' nimaqtnam: B'ab'el, Erek, Akad ex Kalne, ju' ate' toj tx'otx' Sinar.11Etz toju' jun tnej tx'otx' lu, pontzuntz toj Sirya, ex e'jaw tb'incha'nju' nimaqtnam Ninib'e, Reob'ot-Ir ex Kala,12extzunju' nintnam Resen, ju' ati kyxol Ninib'e ex Kala.
13Atzunte Misraim manb'aj kye ludey, anamey, leab'ita, naptwita,14patrusey, kaslwita exqe' kaptorita. Kyi'jtzun jatzajna'qe' pilistey.
15Ate Kanaan manb'aj kye Sidon ex Et. Ate Sidon tnejel k'wa'lb'aj.16Ti'j Kanaan tzajna'qe' jeb'usey, amorey, jerjesey,17eb'ey, arasey, siney,18arb'adey, aj Semarey ex amatey. Yajxi'tzuntl b'ajx kyslamu'nkyib' kyyajajil Kanaan.19Pomnixju' kytx'otx' aj Kanaan tu'me'lju' tx'otx' Kerar, xinix tk'etzju' nintnam Sidon ex pomnix jata'ju' tnam Kasa, xinix kyu'me'l nimaqtnam Sodom, Komor, Adma ex Seb'oyim, pomnixtzuntz tk'etzju' tnam Lasa.20Aye'tzun tyajajil Kam ju', teyile junjun nimaqtnam ex tk'ol kywitze'l kyib' najlqe' tojilex kytx'otx', nche yolin tojilex kyyol.
21Ex ikx e'itz'ji tk'wal Sem ju' ttzik Japet. Kykyaqilxju' tk'wal Eb'er atzu' tzajna' kyyajil ti'j Sem.22Aye' tk'wal Sem ja'lu: Elam, Asur, Arpaksad, Lud ex Aram.23Aye'tzu'n tk'wal Aram aye': Us, Ul, Keter ex Mas.24Ate Arpaksad tman Sala, atzunte Sala tman Eb'er.25Yajxi'tzuntel e'itz'ji kab'e' tk'wal Eb'er: aju' jun Pelej tb'i okq'o'n, qu'n a tq'ijlalilu' b'aj kpa'n xjal ktx'otx', atzu'n titz'in, Joktan tb'i.26Ate Joktan manb'aj kye Almodad, Selep, Asar-mab'et, Jera,27Adoram, Usal, Dikla,28Ob'al, Ab'imael, Seb'a,29Opir, Ab'ila ex Job'ab'. Aye'tzun tk'wal Joktan ju',30atzu' e'najana' toju' tx'otx' tzajnix tk'etzju' tx'otx' Mesa, pomnix tu'me'lju' tx'otx' Separ, ju' ati nimaq witz toj, ati toj tjawetzq'ij.31Aye'tzun tyajajil Sem ju', teyile junjun nimaqtnam ex k'loj kywitze'l kyib' najlqe' tojilex kytx'otx', nche yolin tojilex kyyol.
32Aye'tzun kyyajajil tk'wal Noeju', teyile junjun k'loj kse'nxu' ja tzajna' kyyajajil, najlqe' tojilex kytx'otx'. Qu'n tik'lenxi'ju' ninq'eqjab' b'ajx kypa'n kyib' ex eb'aj b'ent txqan nimaqtnam kyu'n toj tkyaqil twitz tx'otx'. Jaw b'incha'n jun ja nimin twe' B'ab'el
1Kykyaqiltzunju' xjal toju' tq'ijlalil ojtxi' toj tkyaqil twitz tx'otx', intoq che yolin toj junx yol.2Tetzunj kyetz toju' tx'otx' ati toj tjawetzq'ij, knet jun plan tx'otx' kyu'n toju' jun tnej tx'otx' Sinar, atzuntzu' e'kub'a' najan.3Jun q'ij b'aj kma'n kxolilex: Qo'qe' b'inchal ladris ex qtzq'ajsaku' toj q'aq', chechij. Qu'mtzun ladrisju' ajb'en kyu'n te t-xel ab'j, ex q'eq q'ol ajb'en kyu'n te t-xel meskl.4Kymatzuntz: Kukytzaje', qb'inchanku' jun nintnam ex jun ja nimin twe' te b'a'npun kol, xinix twitz tx'otx' ex japumnix toj kya'j. Ajtzun tb'ent qu'n, qo' okyel nimaq qnab'l tu'ntzun lalun b'ajx qpa'nqib' toj tkyaqil twitz tx'otx', chechij.
5Atzunte Qman Dyos ku'tz ka'yilteju' nintnam ex ka'yilteju' ja nimin twe' intoq jaw kyb'incha'n.6Qu'mtzun tma Qman Dyos: Aye'kye' lu noq junx tnamqe' ex junx yol nche yolina' kykyaqil; qu'mtzun matxi' tzyet kyb'inchanteju' aq'untl lu, ex mix-a'lo' jun twitz tx'otx' tu'n tmyonkye.7Qu'mtzun qoku'x chuksalteju' kyyol tu'ntzun lalun kane tyolju' jun toj twitzju' juntel, chi Dyos.
8Ikytzun tu'me'lju' tb'incha Qman Dyos tu'n tb'ajx kypa'n kyib' toj tkyaqil twitz tx'otx', ex kyej kytzaqpi'n kyaq'un ljo'ntoq.9Kykyaqilju' xjal kub' chukjsa'n kyyol toju' tx'otx' lu tu'n Qman Dyos, ex eb'ajx t-slama'n toj tkyaqil twitz tx'otx'. Qu'mtzun okq'o'n tb'iju' nintnam lu, B'ab'el. Tyajajil Sem (1 Cr 1.24-27)
10Aye' tyajajil Sem ja'lu. Tetoq jo'naq (100) ab'q'i Sem tej titz'ji Arpaksad ju' tk'wal, tb'ajlenxi' kab'e' ab'q'i tik'lenju' ninq'eqjab'.11Tib'ajxi'tzuntl ja'lu, anq'in junk'al jo'naq (500) ab'q'i Sem, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
12Tetoq junaq o'lajoj (35) ab'q'i Arpaksad tej titz'ji Sala ju' tk'wal.13Tib'ajxi'tzun ja'lu, anq'in junk'al oxe' (403) ab'q'itl Arpaksad, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
14Tetoqtzun junaq lajoj (30) ab'q'i Sala tej titz'ji Eb'er ju' tk'wal.15Tib'ajxi'tzun ja'lu, anq'in junk'al oxe' (403) ab'q'itl Sala, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
16Tetoq junaq kyajlajoj (34) ab'q'i Eb'er tej titz'ji Pelew ju' tk'wal.17Tib'ajxi'tzun ja'lu, anq'in junk'al junaq lajoj (430) ab'q'itl Eb'er, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
18Tetoqtzun junaq lajoj (30) ab'q'i Pelew tej titz'ji Rewu ju' tk'wal.19Tib'ajxi'tzun ja'lu anq'in lajnaq b'eljoj (209) ab'q'itl Pelew, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
20Tetoqtzun junaq kab'lajoj (32) ab'q'i Rewu tej titz'ji Seruw ju' tk'wal.21Tib'ajxi'tzun ja'lu, anq'in lajnaq wuq (207) ab'q'itl Rewu, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
22Tetoqtzun junaq lajoj (30) ab'q'i Seruj tej titz'ji Nakor ju' tk'wal.23Tib'ajxi'tzun ja'lu, anq'in lajnaq (200) ab'q'itl Seruw, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
24Tetoqtzun junaq b'eljoj (29) ab'q'i Nakor tej titz'ji Tare ju' tk'wal.25Tib'ajxi'tzun ja'lu anq'in jo'naq b'eljlajoj (119) ab'q'itl Nakor, ex e'itz'jitl tk'wal ex tmyal.
26Atzunte Tera tetoq oxnaq lajoj (70) ab'q'i tej kyitz'ji Ab'ram, Nakor ex Aran ju' e'tk'wal. Tyajajil Tera
27Aye' tyajajil Tera ja'lu, kyman Ab'ram, Nakor ex Aran. Ate Aran tman Lot,28atzu' kyima' toj Ur kytanam kaldey, nejtl tkyim twitz Tare ju' tman. Ex axtzu' kyima' jaxu' itz'ja'.
29Mje Ab'ram tuk'i'l Saray, atzunte Nakor mje tuk'i'l Milka, tmyal Aran ex tanab' Iska.30Mixtoqtzunti' tal Saray, qu'n mixtoqti' in alan.
31Etz Tare toj Ur kytanam kaldey, xi'tzuntz tuk'i'l Ab'ram ju' tk'wal, ex Saray ju' tlib', ex Lotju' tchman toju' tx'otx' Kanaan. Tetzunj kpon toju' nintnam Aran, atzuntzu' e'najana'pun.32Tetoq lajnaq jwe' (205) ab'q'i Tera tej tkyim tojxu' tnam Aran. Ttxok Qman Dyos Ab'ram
1Jun q'ij tma Qman Dyos te Ab'ram: Tzaqpinkjju'ya ttx'otx'a, e'twitze'la exju' tja tmana; matxi'ya toju' tx'otx' kxel nyek'u'ne' teya.2Qu'n kb'entel jun nintnam wu'ne' kyu'n tyajajila; knk'i'wla'ya ex kjawil nima'na tu'n b'a'n yolb'enteya, ex noq tu'nela che b'el nky'i'wla'ne' txqantl xjal.3Che kb'el nky'i'wla'ne' xjal b'a'n kten tuk'i'la, aye'tzunju' inche yasun ti'ja ktzajel taq'wixil kyib'aj. Kykyaqil xjal twitz tx'otx' kyk'ma' k'i'wb'il noq tu'nela, chi Dyos te.
4Ku, chi Ab'ram, etz toj Aran kse'nxju' tchaq' Qman Dyos te. Tetoq oxnaq o'lajoj (75) ab'q'i Ab'ram tej tetz toj Aran ex xi' toju' tx'otx' Kanaan.5Xitiq'i'n Ab'ram Sara ju' t-xu'jil, exju' Lot tk'wal titz'in, ex tkyaqilju' ati kye exqe'ju' kmajen e'kanb'et kyu'n toj Aran. Tetzunj kpon Kanaan,6ik' Ab'ram toj tkyaqilju' tx'otx' lu, pontzuntz toju' jun tnej tx'otx' Sikyem, ja taju' k'ol xjan kye aj Kanaan toj More. Atoqtzuntzu' najlqe' aj Kanaan toju' tx'otx' lu.7Atzuntzu' kub'a' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz ex tzaj tma'n te: Kxe'l nq'o'nwe' tx'otx' lu, kyeju' tyajajila, chij.
Jawtzun tb'incha'n Ab'ram jun q'olb'eb'l twitz Qman Dyos, qu'n atzu' kub'a' tyek'u'ntib' twitz.8Xi'tzuntz twi' witz toj tjawetzq'ij teju' nintnam B'etel, atzuntzu' kub'a' tb'incha'nju' tnajb'il. Toj tkub'exq'ij kyeja' ten B'etel teju' tnajb'il, atzu'n nintnam Ay kyej toj tjawetzq'ij. Tojtzu'n najb'il lu, kub' tb'incha'n Ab'ram juntl q'olb'eb'l ex k'ulun toj tb'i Qman Dyos.9Tlajtzun tb'etz, chab'a tpon toju' tx'otx' Neweb'. Xi' Ab'ram toj Ejipt
10Kub'tzun b'aju' wab'j toju' tx'otx' lu. Atzunte Ab'ram xi' jte' q'ij najal toj Ejipt, qu'n mixtoqti' wab'j janajla'toq.11Tetzunj ljo'ntoq tpon toj Ejipt, xitma'n Ab'ram te Saray ju' t-xu'jil: Ka'yintzpe'ya, majx tb'anilxi'xta ka'yin weye'.12Qu'mtzun ajtok ka'yina kyu'n aj Ejipt, oklo kma': T-xu'jil te ichanju' qya lu, chechilo. Oktzunlo chin b'el kyb'yo'ntzu'ye'. Atzunta oklo kjel tentzu'ya kyuk'i'l.13Qu'mtzun q'manxa kye qa t-xib'enqina tu'ntzun kyyolin b'a'n wuk'i'le' ex tu'n lalun chin kub' kyb'yo'ne', chij te.
14Tetzunj tpon Ab'ram toj Ejipt, lwiyxi'x ok ka'yi'n Saray kyu'n aj Ejipt qa tb'anilxi'x ka'yin.15Ex kyilju' nche kawin tuk'i'l nimaqkawil toj Ejipt, ex eb'ajx q'malte te nimaqkawil qa majx tb'anil ka'yinju' qya lu. Xikyiq'i'ntzuntz tja nimaqkawil.
16Majxtoq b'a'n tilwi Ab'ram tu'n nimaqkawil noqx tu'nel Saray. E' b'ajx o'yi'n trit, twakyix, e'tmajen ichan ex qya, e' tb'ur ex tkamey.17Tu'ntzun tpaj Saray, kub' ttz'e'ysa'n Qman Dyos twitzju' nimaqkawil ex kykyaqilju' toj tja tu'n kuw yab'il.18Tchaq'tzun nimaqkawiltz tu'n t-xi' txokb'aj Ab'ram. Tetzunj tul, xitma'n te: ¿Tiqu'n xtb'inchaya lu weye'? ¿Tiqu'n min tzaj tma'na weye' qa t-xu'jilju'ya qya lu?19Tzaj tma'na weye' qa tanab'a, qu'mtzun saja' wiq'i'ne' te nxu'jile'. Lu t-xu'jila lu, ¡iq'inxa ex kutxi'ya!, chij te Ab'ram.20Tchaq'tzun nimaqkawil kyeju' tmajen tu'n kyex kyxla'ja'n Ab'ram tuk'i'lju' t-xu'jil Ejipt, tuk'i'lxi' tkyaqilju' ati kye toj Ejipt. Kub' kypa'kyib' Ab'ram tuk'i'l Lot
1Tej tetz Ab'ram tuk'i'l t-xu'jil toj Ejipt tuk'i'lxi' tkyaqilju' ati kye, anj jumajtlti'j toju' tx'otx' Neweb'. Xi' Lot tk'wal titz'in kyuk'i'l.2Q'inuntoq Ab'ram, qu'n atitoq tq'anpwaq, t-saqpwaq ex nim txqan talu'n.3Ex ik'tel toju' tx'otx' Neweb', ch'i'naq tpon jumajtel toju' tnam B'etel, ex ik'tel atzu' ex pon jumajtl ja kub'a' najan tnejel kyxolu' tnam B'etel ex Ay.4Ja ojetoq jawa' tb'incha'n jun q'olb'eb'l, ex kub'san te Qman Dyos atzu'.
5Ex ikxte Lot q'inuntoq kse'nxte Ab'ram ju' ttiy; txqantoq trit, twakyix ex tmajin najlqe'toq tuk'i'l;6atzunju' najb'il janajlqe'toq mitoqjun nkanun tu'n kywanju' txqan kyalu'n. Mixtoqti'tl tu'me'l tu'n kynajan junx,7qu'n intoq che q'ojinju' tk'ik'lel Ab'ram kyuk'i'lju' tk'ik'lel Lot kxolx. Toju' tq'ijlalil lu, najlqe'toq aj Kanaan ex peresey atzu'.8Qu'mtzun jun q'ij xitma'n Ab'ram te Lot: Myab'a'n tu'n ttzaj q'oj qxol, ex kxolju' tk'ik'lela kyuk'i'lju' nk'ik'lele', qu'n qitz'inxqib'.9Qu'mtzun luju' tx'otx' ati qwitz, sk'o'nktza alkye b'a'n toj twitza. Qpa'ku' qib'. Qa atzu' xxa'ya toj tnayajkya'j, xi'chin xe'la'we' toj tb'a'nq'ob'kya'j, qatzun atzu' xxa'ya toj tb'a'nq'ob'kya'j, ayintzunwe' toj tnayajkya'j, chij te.
10Atzunte Lot xitka'yi'n tkyaqilju' b'ya' ttziyile nin a' Jordan, pon kanunx twitz tzmax jata' tal tnam Soar, til nimtoq a' ati toju' b'ya' lu, kse'n jun tnej tx'otx' tb'anil awal ati toj. Ikytoqju' kse'n tx'otx' Ejipt. (Aju' lu, tej na'mxtoq kykub' t-xitu'n Qman Dyos nimaqtnam Sodom ex Komor.)11Jawtzun t-sk'o'n Lot tkyaqilju' b'ya' ttziyile nin a' Jordan, xi'tzuntz toj tjawetzq'ij teju' tx'otx' jatoq najlqe'. Ikytzu'n kypa'ya'kyib' Ab'ram tuk'i'l Lot.12Kyejten Ab'ram toju' tx'otx' Kanaan, atzunte Lot xi' najal kyoju' nimaqtnam toj b'ya' nqayin tk'etzju' nintnam Sodom,13janajlqe'ya' xjal taq'wix knab'l, ex intoq kyb'incha'n il taq'wixi'x twitz Qman Dyos.
14Tik'lenxi'tzun Lot, tzaj tma'n Qman Dyos te Ab'ram kjalu: Ka'yinxpe'ya b'a'nxi'x toj tjawetzq'ij ex toj tkub'ix q'ij teju' najb'il jata'ya, ex toj tb'a'nq'ob'kya'j ex toj tnayajkya'j;15qu'n tkyaqilju' tx'otx' in tka'yina, kxe'l nq'o'ne' teya tejumajx ex kyeju' tyajajila.16Kche nchmet-sa'ye' tyajajila kse'n quq twitz tx'otx'. Qu'n kse'n quq layx b'ent kyajlet, ikqe'xtzun tyajajilju'ya.17Qu'mtzun, ¡wix kutxi'ya ka'yilte tkyaqil tnuqub'ju' tx'otx' ex tkyaqilju' twitz, qu'n kxe'l nq'o'nwe' tx'otx' teya!, chi Dyos te.
18Jawtzun tb'u'yi'n Ab'ram tpach xb'alun; xi'tzuntz najal toj tk'ulju' ichan Mamre tb'i, jupli kyu'n tze k'ol nqayin tk'etzju' nintnam Eb'ron. Atzuntzu' jawa' tb'incha'n jun q'olb'eb'l te Qman Dyos. Kolpet Lot tu'n Ab'ram
1Tojtzunju' tq'ijlalil lu, atoqte Amrapel nimaqkawil toju' tnam Sinar, atzunte Aryok nimaqkawil te Elasar, atzunte Kyedorlaomer nimaqkawil te Elam, atzunte Tidal nimaqkawil te Koym.2E'q'ojin ju'lu ti'j B'era, nimaqkawil toj Sodom; ti'j B'irsa, nimaqkawil toj Komor; ti'j Sinab', nimaqkawil toj Adma; ti'j Semeb'er, nimaqkawil toj Seb'oyim; ex ti'ju' nimaqkawil toj B'ela, aju' tnam ax tb'iju' Soar.3Aye' jwe' mankb'il nimaqkawil lu b'aj kyb'u'yi'n kyxjal te q'oj toju' b'ya' Sidim, jata' Kyimni Ninnjab'.4Matxi'toqtzun b'aj kab'lajoj (12) ab'q'i nkawin nimaqkawil Kyedorlaomer kyib'aj. Tojtzun toxlajoji'n (13) ab'q'i, jaw kyiq'inkyib'ju' jwe' nimaqkawil ti'j.5Tojtzu'n jun ab'q'itel xi' nimaqkawil Kyedorlaomer kyuk'i'lju' nimaqkawil mujli kten tuk'i'l toju' tx'otx' Astarot Karnaym tb'i, atzuntzu' kub'a' kyi'ju' Repayta kyu'n, aye'tzu'n Aj Susit kub'kyi'j kyu'n toju' tx'otx' Am, aye'tzu'n aj emita kub'kyi'j kyu'n toju' tx'otx' Save-kyiryataim,6aye'tzunju' orey kub'kyi'j kyu'n twi'ju' witz Seyir, e'xilpe kyi'ju' aj orey tzmax tej kpon toj El-paran ju' tnaqach tib' tuk'i'lju' chq'ajlaj.7Tetzunj tanjtzti'j Kyedorlaomer kyuk'i'lju' mujli kten tuk'i'l, e'pon toj En-mispat, ju' ax tb'iju' Kades. Tetzunj kyb'jik' atzu' e'q'ojin kyi'j amalek ex kub'kyi'j kyu'n, ex ikx kyb'inchaju' kyi'j amorey najlqe'toq toju' tx'otx' Aseson-tamar.
8Aye'tzunju' nimaqkawil toj Sodom, Komor, Adma, Seb'oyim ex B'ela, eb'ajx toju' b'ya' Sidim. Atzuntzu' e' q'ojina' kyi'ju' nimaqkawil: Kyedorlaomer nimaqkawil toj Elam, Tidal nimaqkawil toj Koyim, Amrapel nimaqkawil toj Sinar ex Aryok nimaqkawil toj Elasar.10Ate'toq txqan jul toj tkyaqilju' b'ya' Sidim nojnqe' tu'n q'eq q'ol. Aye'tzu'n nimaqkawil toj Sodom ex Komor eb'ajku'x tz'aq kyoj tej kyb'ajkub' oq toju' q'oj. Aye'tzu'n junjuntl nimaqkawil xi' eb'ajxa' oq kywi' witz.
11Aye'tzunju' eb'aj kanb'an b'ajx kyiq'i'n tkyaqilju' wab'j ex e'ti'xti' twi' wi'yal atitoq kyoju' tnam Sodom ex Komor, e' b'jik'tzuntz atzu'.12Atzunte Lotju' tk'wal titz'in Ab'ram, xiq'i'n pres tuk'i'lxi' tkyaqilju' ati te, qu'n atoqtzu' najla' toj Sodom.13Atitzun jun ichan tzaqpaj toju' q'oj, ul q'malte tkyaqil ja'lu te Ab'ram ju' aj Eb'rey najlitoq toju' k'ul jupli kyu'n tze k'ol, tk'ul Mamre, amorey kyitz'inkyib' tuk'i'l Eskol ex Aner. Aye' ja'lu q'o'ntoq kyib' tuk'i'l Ab'ram.
14Tetzunj tb'inte Ab'ram qa presi'ntoqju' tk'wal titz'in, eb'aj tb'u'yi'ntzun tmajentz aye' eb'aj itz'ji tja ex q'uqlitoq tk'u'j kyi'j, o'lajnaq wajxaqlajoj (318) ichan tu'n kykyaqil. Eb'ajxtzuntz knolte kyi'ju' nimaqkawil, tzmax kypon toju' tnam Dan.15Tetzun qonik'an noqx minab'en kyok tzaqpaj Ab'ram kyuk'i'l t-xjal kyi'ju' nimaqkawil, ex eb'ajxlpe kyi'j tzmaxi'j kypon toj Ob'a toj tb'a'nq'ob'kya'j teju' nintnam Damask.16Tkyaqiltzu'n matxitoq b'ajx kyiq'i'n, b'je'l kyiq'i'n kye. Iktzun kolpeta' Lotju' tu'n Ab'ram ju' ttiy, ex tkyaqilju' b'je'lnitoq iq'i'n te Lot kolpet jumajtl tu'n Ab'ram. Ex e'kolpetju' qya tu'n, kyuk'i'lxi'ju' txqantl xjal. Kub' ky'i'wla'n Ab'ram tu'n Melkisedek
17Tetzunj tanjtzti'j Ab'ram tkub'lenxi' ti'j Kyedorlaomer tu'n, kyuk'i'lxi' nimaqkawil q'o'ntoq kyib' tuk'i'l, etzju' nimaqkawil toj Sodom k'lulte toju' b'ya' Save, axju' tok tb'i Tb'ya' nimaqkawil.18Ex ikxte Melkisedek nimaqkawil toj Salem ex pale teju' Dyos jawnixi', tzaj tiq'i'n wab'j ex k'wab'j,19kub'tzun tq'o'n tq'ob'tz toj twi' Ab'ram ex tma:
Awt Qman Dyos te jawnixi', ju' b'inchante kya'j ex tx'otx' ky'iwlanteya,20ex nimanjtzxwitju' Qman Dyos te jawnixi', ju' xb'inchante tu'n tkub'kyi'ju' tajq'oja tu'na, chij.
Atzunte Ab'ram xitq'o'n tlajoji'n tnej te Melkisedek ti'j tkyaqilju' kolpet tu'n toj kq'ob'ju' ajq'oj.21Atzunju' nimaqkawil toj Sodom xitma'n te Ab'ram: —O'qe'kxkye' xjal anjsanqe'tza weye', atzunte' jni' ti'xti' iq'inkja, chij te.
22Atzunte Ab'ram xittzaq'we'n te: —Matxi' txintziyane' te Dyos Manb'aj te jawnixi', b'inchante kya'j ex tx'otx';23qa lay kyej ntzyu'ne' jun ti'xti' kyi'ju' e' teya, tky'i'xpe'wt jun tal q'in mujqa jun taq'e'l nxajab'e', tu'n lalun tmaya qa tu'na ẍin jawa' q'inumaxe'.24Mixti' junwe' ti'xti' kjel wiq'i'n, o'kxkulote' matxi' b'aj kwanju' majen, extzunju' kxel kyiq'i'nju' ichan ẍe' onin wuk'i'le', aye' Aner, Eskol ex Mamre, chij te. Kyej b'entti'j jun tyol Dyos tuk'i'l Ab'ram
1Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, yolin Dyos tuk'i'l Ab'ram toj jun tu'me'l naku'j witzik', tzaj tma'n te kjalu:
—Lalun xob'a Ab'ram, qu'n ayinwe' kolb'ilteya. Kchmetelxi'xju' tu'me'l t-xel teya, chij te.
2Atzunte Ab'ram xittzaq'we'n:
—Nman Dyos, ¿ti' k'ajb'ela' weye' qama tzaj tq'o'na tu'me'l t-xel, qu'n kanlixi'xna' twitza mixti'we' nk'wal? Qu'mtzun aju' nmajine' Elyeser k'etzalte tkyaqilju' ati weye', qu'n mixna'ti'x saj tq'o'na jun nk'wale', chij te Dyos.
4Atzunte Dyos xittzaq'we'n te:
—Jun tk'walku'xi'x na' teju'ya k'etzalte tkyaqilju' ati teya, mya jun xjalxi', chij te.
5Etztzun tiq'i'n Qman Dyos Ab'ram twi' pe'n ex tzaj tma'n te:
—Ka'yinxpe'ju'ya twitzkya'j b'a'nxi'x, ex ajlanqe'xju'ya che'w, ¿Ma kb'entel kyajlet tu'na? Iktzun kyajlal tyajajilju'ya ktenb'il, chij.
6Atzunte Ab'ram tokslaju' tma Qman Dyos te. Qu'mtzun okq'o'n tnik'alti'j tu'n Qman Dyos,7ex tma Qman Dyos:
—Ayine' Dyos Manb'aj. Ayine' netz q'inteya toj Ur kytanam kaldey, tu'n t-xinq'o'ne' tx'otx' lu te tetzb'ila, chij.
8—Atzunte Ab'ram xittzaq'we'n:
—¡Nman Dyos! ¿Se'n taq'wi tu'n tqe nk'u'je' qa ktzajel tq'o'nju'ya tx'otx' lu te wetzb'ile'?, chij.
9Atzunte Dyos tzaj tma'n te:
—Q'intza jun tal wakx weye', jun chib' ex jun rit te oxox ab'q'iqe', ex ikx jun xlak'uk' ex jun tal paloms, chij.
10Atzunte Ab'ram e'tzaj tiq'i'nju' alu'mj lu twitz Qman Dyos. E'kub' tjontzuntz toj nik'janchaq, kub' tq'o'n nik'janchaq toj junjun plaj. Aye'tzunju' pich' minti' e'kub' taq'pu'n.11Intoqtzun che kb'u'lju' k'utz kyib'aju' alu'mj b'yo'nqe'tl, atzunte Ab'ram intoq che'x t-xla'ja'n.12Tetzunj kxi'toq qok yupj, tzyet Ab'ram tu'n watl ex ik'wtan b'a'nxi'x. Ex ok jun twitzik' xob'ajilx.13Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n te:
—Ati tu'n tb'inteya qa che najal tyajajila toj junxi'tl tnam, ex che okyel te tlq'o'n majin. Junk'al (400) ab'q'i che yajtel.14Ex ikx kb'el ntz'e'ysa'n twitzju'ye' nintnam kb'el yajunkye. Yajxi'tzuntel che tzaqpetel ex che okyel te tajaw nimaq q'inumalj.15Atzunta kkyimela toj b'anil aj ttijinxi'xa. Ktenb'iltzuntza junx kyuk'i'lju' ojtxi' tyajilb'ena.16Tik'lenxi'tzun kyaje' wiq kyyajajil, che ul jumajtlju' tyajajila toju' tx'otx' lu, qu'n na'mx kyq'naxju' amorey toj kyil, chij te.
17Tetzunj qonik'antl matxitoq kub' qxope'xi'x, o'kx tjaw b'ent jun chuj nqusin ex jun tqan taq' q'aq' intoq che ex kxolju' alu'mj aq'pu'nqe'.18Axtzun q'ij ja'lu kyej b'entti'j jun yol tu'n Qman Dyos tuk'i'l Ab'ram ex tzaj tma'n te:
—Kxe'l nq'o'ne' tx'otx' lu kyeju' tyajajila, tzajnix ttziju' a' toj Ejipt ex pomnix ttziju' nin a' Ewprates.19Tkyaqilju' ktx'otx' seney, senesey, kadmoney,20itit, peresey, repayta,21amorey, aj Kanaan, jerjesey, extzu'n ktx'otx'ju' jeb'usey, chi Dyos te. Itz'ji Ismael tal Akar
1Mixtoqtzunti' in nalan Saray t-xu'jil Ab'ram. Atitoqtzun jun tmajen qya aj Ejipt lq'o'n tu'n, Akar tb'i.2Xitzun tma'n Saray te Ab'ram:
—Ka'yintzpe'ya, mixti'x saj ka'yi'n nwitze' tu'n Qman Dyos tu'n ttzaj tq'o'n jun wale'. Qu'mtzun kẍeku'ya tuk'i'lju' nmajine' Akar, qaj ẍetzaj q'o'n wale' ti'j, chij te.
Atzunte Ab'ram ku chij, tb'incha kse'nxju' xitma'n t-xu'jil te.3Matxi'toqtzun b'aj lajoj (10) ab'q'i najlqe'toq toju' tx'otx' Kanaan tej t-xitq'o'n Saray ju' tmajen Akar ju' aj ejipt, tu'n tokt-xu'jila'n Ab'ram.4Kub'tzun kẍe Ab'ram tuk'i'l Akar. Oktzun Akartzu' ch'onwi'. Tetzunj teltnik' Akar qa matxitoq tz'oktiqa'n twi' jun tal, jawtnima'n tib' twitz Saray t-xu'jil Ab'ram.5Xitma'ntzun Saraytzu' te Ab'ram:
—¡Inchin el ik'u'ne' tu'n Akar tu'n tpaja! Ayinxe' ẍinx q'onte tu'n tokt-xu'jila'na. Atzu'n ja'lo, matxi'na' tz'el tniky' qa k'itz'jel jun tal, qu'mtzun inxi'x jawtnima'n tib' nwitze'. Ate Qman Dyos kq'malte qa aya ati tpaja mujqa ayine', chij te.
6Atzunte Ab'ram xittzaq'we'n te:
—Ka'yintzpe'ya, tojna' tq'ob'ta ta'ju' tmajena. B'inchama te aju' b'a'n toj twitza, chij.
Atzunte Saray majx okten wulilte Akar, qu'mtzun ex oq Akar.7Oktzun yal Akar twitz jun Tanjl Qman Dyos toj chq'ajlaj, ttziju' t-xiklil a' ati toj tb'eyilu' tx'otx' Ẍur,8ex xitqani'nju' Anjl te:
—¿Jamatxa'ya Akar, tmajen Saray? chij.
Atzunte xittzaq'we'n:
—inchin ewane' twitzu' wajawe' Saray, chij.
9Xi'tzun tma'n Tanjl Qman Dyos te:
—Kutanj ti'ja tk'etzu' tajawa, ex tz'okslana te toj tkyaqil, chij.
10Ex xitma'ntlu' Tanjl Qman Dyos te:Che nchmet-sa'ju'ye' tyajajila,ex mix-a'lo'kye kb'entel tajlankye.11Ch'onwi'tla ex k'itz'jel jun tala, a tb'iju' k'okyel tq'o'na, Ismael, qu'n matxi' til Qman Dyos tb'isa.12K'okyel kuw naku'j jun chej smaron. Kq'ojil kyi'j kykyaqil, ex kykyaqil che q'ojil ti'j. Knajal nqayin kyk'etzu' titz'in maskye majawkyi'nkyib' ti'j, chij te Akar.
13Tu'ntzunju' yolin Akar tuk'i'l Qman Dyos, oktq'o'n Akar tb'i Aju' Dyos nka'yin, qu'n tma: Mawile' Qman Dyos, extzun lu itz'qinxe', chij.14Qu'mtzun ex ikxu' xoch a tb'iju': T-xochu' itz', aju' in ka'yin weye'. Aju' xoch lu, atzu' ta' kxolu' tx'otx' Kades ex B'ered.
15Itz'ji jun tk'wal Ab'ram tuk'i'l Akar, ex oktq'o'n tb'i, Ismael.16Tetoq kyajnaq qaq (86) ab'q'i Ab'ram tej titz'ji Ismael. Techalju' yol kyej b'entti'j tuk'i'l Ab'ram
1Tetzunj matxi'toq japun Ab'ram toj kyajnaq b'eljlajoj ab'q'i, kub' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz ex tzaj tma'n te: —Ayinweju'ye' Dyos Manb'aj nimtipumal; qu'mtzun tz'anq'ina b'a'n nwitze'.2Kjeltzun b'entti'j jun nyoltze' tuk'i'la: kche chmetelxi'xu' tyajajila wu'ne', chi Dyos.
3Atzunte Ab'ram kub' meje majx ku'punju' tplaj twitz tx'otx'. Atzunte Qman Dyos tzaj tma'ntl te:4—A nyolju'ye' lu kjel b'entti'j tuk'i'la. K'okyela te manb'aj kye txqan nimaqtnam,5ex myatl tb'iju'ya Ab'ram, qu'n texu' kmuj ja'lo atl tb'iju'ya k'okyel, Ab'raam, qu'n k'okyel nq'o'na manb'aj kye txqan nimaqtnam.6Che nchmet-sa'ye' tyajajila b'a'nxi'x; ex che elel nimaqkawil ex nimaqtnam ti'ja.7Aju' nyole' kjel b'entti'j tuk'i'la ex kyuk'i'lu' tyajajila che ul yajxi'tel, aja'lu: Ayine' chin okyel te Tdyosa ex te Kydyosju' tyajajila tejumajx.8Tkyaqilu' tx'otx' Kanaan ja najla'ya ja'lo, kxe'l nq'o'ne' teya ex kyeju' tyajajila te jun kyetzb'ile' tejumajx; ex ayine' Kydyose', chi Dyos te.
9Xitzun tma'ntl Qman Dyos te Ab'raam: —Atzunta, japunxu' nyole' tu'na aju' kjel b'entti'j tuk'i'la ja'lo; ex japunx kyu'n tyajajila.10A nyolju'ye' lu kjel b'entti'j kyuk'i'le', ilti'j tu'n tjapun kyu'nju' tyajajila: kykyaqilu' ichan kxole' k'okyel kyechel ti'j kychib'jil.11Ati tu'n tel joyet ch'i'n ttxo'w kytz'a'lb'ile', atzun techlal yolju' kjel b'entti'j qu'n.12Kxe'l qe texu' kmuj ja'lo, kykyaqil tal q'a ati tu'n tok kyechel ti'j kychib'jil naqa xb'aj wajxaq q'ij kyitz'jlen, kykyaqilju' kyyajajile' exqe' majen lq'o'nqe' tu'n medi kye najchaq xjal.13Kykyaqilju' tyajajila exqe' majin lq'o'nqe', ilti'j tu'n tok kyechel ti'j kychib'jil. Ikytzun kjela' techlal nyolju'ye' tejumajx, aju' matxi' kyej b'entti'j.14Alkyetzunte mixti' tok techal ti'j tchib'jil, ati tu'n tnaj kyxole', tu'nju' mixti' xitnima'n nyole' kyejni b'entti'j, chi Qman Dyos.
15Ex tzaj tma'n Qman Dyos te Ab'raam:
—Atzunju' t-xu'jila myatlte tb'iju' Saray, qu'n texu' kmuj ja'lo atl tb'iju' k'okyel, Sara.16Kb'el nky'i'wla'ne' ex k'itz'jel jun tk'wala tuk'i'l. Axxi'x kb'el nky'i'wla'ne', qu'n k'okyel te txub'aj kye txqan nimaqtnam, exqe'tzu'n tyajajil che b'jo'kyel te nimaqkawil kye tnam, chi Dyos te.
17Atzunte Ab'raam kub' meje majx ku'pun tplaj twitz tx'otx', ex jaw tze'n qu'n kub' t-xima'n: ¿Ma atitzunlo jun ichan te jo'naq (100) ab'q'i k'itz'jel tk'wal? ¿Ma okwittzunlo k'itz'jel talu' Sara extzun matxi' japun toj kyajnaq lajoj (90) ab'q'i?, chij.18Xitma'ntzuntz te Qman Dyos kjalu:
¡Tz'anq'inxwitu' Ismael tu'nju' tb'a'nq'ob'a!, chij.
19Atzunte Qman Dyos tzaj ttzaq'we'n te:
—Matxi' txinma'ne' teya qa k'itz'jel jun tk'wala tuk'i'l Sara ju' t-xu'jila, Isaak tb'i k'okyel tq'o'na. Atzunju' nyole' xkyej b'entti'j majx kjelten tuk'i'l ex kyuk'i'lu' tyajajil.20Ex ikxte Ismael kb'el nky'i'wla'ne', qu'n manb'iye' tyola. Nim tk'wal che tzajel nq'o'ne' tu'n kychmetu' tyajajil. K'okyel Ismael te manb'aj kye kab'lajoj (12) nejenel nimaq kyoklen, ex knb'incha'ye' tu'n tb'ent jun nintnam nimxi'x kyu'nju' tyajajil.21Atzunju' nyole' xkyej b'entti'j kyjelten tuk'i'lju' tk'wala Isaak, ju' k'itz'jel tuk'i'l Sara ju' t-xu'jila toju' jun ab'q'itel, chi Dyos te.
22Xi'tzun Qman Dyostz tej tb'aj yolin tuk'i'l Ab'raam.23Textzu'n q'ij lu oktq'o'n Ab'raam techal Ismael tk'wal ti'j tchib'jil, ex kykyaqilu' tmajen e'itz'ji tja exqe' ojetoq che b'ajtlq'o'n. Kykyaqilu' ichan najlqe' tja nche ajb'en te, b'jo'k kyechel ti'j kychib'jil kse'nx tma Qman Dyos te.24Tetoq jun kyajnaq b'eljlajoj (99) ab'q'i Ab'raam, atzu'n Ismael tk'wal tetoq oxlajoj (13) ab'q'i tej tokq'o'n kyechel ti'j kychib'jil.26Axtzun q'iju' tok kyechel Ab'raam tuk'i'l Ismael ti'j kychib'jil.27Junx kyuk'i'l kykyaqil ichanju' ate' tja, ex ikxqe'ju' tmajen e'itz'ji tja, kyuk'i'lu' e tloq' kye junxi'tl xjal. Ttziya Dyos qa k'itz'jel jun tk'wal Ab'raam
1Kub' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz Ab'raam toju' k'ul jupli kyu'n tze k'ol toj Mamre, te wanq'ijtoqlo tej intoq ojlan ttziju' tpach xb'alun.2Atzunte Ab'raam o'kx t-xi' tka'yi'n ate'toq oxe' ichan wa'lqe'toq twitz. Tetzunj kxi tka'yi'n, lwiyxi'x jawe' q'olb'elkye, ex kub' meje kwitz majx ku'punju' tplaj twitz tx'otx',3xitma'ntzuntz kye:
—Taye, b'inchama xtalb'il lalun majx tqanku' tzi'k'a nk'etze'.4Qa b'a'n toj kwitze' machinxe' qanil ch'i'n a' tu'n tel txjet ti'j kqane', ex tu'n kyojlan jun kmuje' tjaq' t-xlekumalu' tze.5Mape' che ik'ku'ye' ja najla'ju' ajb'el lu kyeye', machine' iq'il jun kwaye' tu'ntzun tokt-xel kyipumale', b'a'ntzun t-xi' kljo'n kyb'etzu'ye', chij kye.
—B'a'na'tzun, chechij.
6Okxtzun Ab'raam toju' tpach xb'alun ex xitma'n te Sara:
—¡Lwiyxi'xa! Q'intza kab'naq kyaje' (44) lib'r arin tb'anilxi'x ex b'inchanku' jte' wab'ja, chij.
7Atzunte Ab'raam xi' ojqelan ja ta'qe' twakyix, ex etztjyo'n jun qpoj tman wakx tb'anilxi'x. Xitq'o'ntzuntz te jun tmajen, atzunju' tmajen lwiyxi'x kub' tb'incha'n te jun wan.8Tib'ajxi'pe'tlu' chib'j, xitq'o'ntl Ab'raam kylech ex kykyes, ex kub'ten ajb'el kye tej intoq che wan t-xeju' tze.
9Tetzunj kyb'aj wan, xikqani'ntzuntz te Ab'raam:
—¿Jata' Sara ju' t-xu'jila?, chechij.
—Lu ati toju' pach xb'alun, chi Ab'raam kye.
10Atzunju' jun tma kjalu:
—Chin nuljumajtle' toju' jun ab'q'itel nelteya. Ajtzun wule' k'itz'jel jun talu' t-xu'jila Sara, chij te.
Atzunte Sara b'aj tb'i'n tkyaqilju' yol, qu'n atoqtzu' ta' ttze'lti'j Ab'raam ttziju' pach xb'alun.11Matxi'toq che tijwnaqix Ab'raam ex Sara, mixtoqti'tl nkb'u'ltl ttx'ajin Sara.12Qu'mtzun jaw tze'n Sara toj tk'u'j, ex kub' t-xima'n: ¿Ma jaku'wt tzunlo tzaj q'o'n jun wale', extzun matxi' qotijine' tuk'i'lu' nchmile'?, chij.
13Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n te Ab'raam:
—¿Tiqu'n njawa' tze'na' Sara? ¿Ma tu'nju' matxi' tijin minti' intoksla'n qa k'itz'jel jun tal?14¿Ma atitzun jun ti'xti' ch'uẍ lay b'ent wu'ne' ayine' Dyos Manb'aj? chin nuljumajtle' nelteya toju' jun ab'q'itel, ajtzun wule' k'itz'jel jun tal Sara, chij te.
15Tetzunj tb'inte Sara ja'lu, jawsak'puj ex kub'toq tewa'n. Qu'mtzun tma:
—Mina'jon ẍin jaw tze'nwe', chij.
—Kanli nwitze' majaw tze'na, chi Qman Dyos te. Kub'san Ab'raam te Qman Dyos ti'j Sodom
16Aye'tzunju' e'pon tk'etz Ab'raam eb'jaw we', exi'tzuntz tb'eyilju' nintnam Sodom. Atzunte Ab'raam etz wab'alkye.17Atzunte Qman Dyos kub' t-xima'n: Kxe'l nma'ne' te Ab'raam ti'ju' knb'incha'ye',18qu'n k'okyel te manb'aj te jun nintnam nimxi'x ex kuw. Oje txi' ntziya'ne' te qa noq tu'nel che b'el nky'i'wla'ne' kykyaqil nimaqtnam toj tkyaqil twitz tx'otx'.19Qu'n oje jawnsk'o'ne' tu'n t-xitma'n kyeju' tk'wal ex kyeju' tyajajil tu'n tjapunju' nchaq'b'ile' kyu'n, ex tu'n kyb'inchante tkyaqilu' b'a'n ex tojile ttxolilti'j, tu'ntzun tjapun wu'ne' tkyaqilu' oje txi' ntziya'ne' te, chij kub' t-xima'n.20Qu'mtzun tma te Ab'raam:
—Majx taq'wix kyyolinjtzu' xjal kyoj tnam Sodom ex Komor, exu' kyil mijsoq'x.21Qu'mtzun machinxe' ja'lo atzu', tu'ntzun wlonteye' qa ax qa taq'wixi'xu' kyb'inchb'aj kse'nxu' oje tzaj q'ma'n weye'. Qatzun mikxa'ju', loq' k'ik'elnwitze' ti'j, chij te.
22Kab'e'tzun kyeju' xb'et-sal lu, exi' Sodom. Atzunte Ab'raam kyejten yolil tuk'i'l Dyos.23Xi'tzun lq'e ch'i'ntel tk'etz, ex xitqani'n te:
—¿Ma kche b'el tnajsa'nju'ya mixti' kyil junx kyuk'i'lu' ati kyil?24Qaj ati kab'naqlajoj (50) xjal mixti' kyil toju' nintnam lu. ¿Ma oktzun b'el t-xitu'na nintnam? ¿Laytzun tzaj q'aq'an tk'u'ja naq kyu'nelju' kab'naqlajoj?25¡Myab'a'nte' qama kub' tb'yo'nju'ya mixti' til tuk'i'lju' ati til, qu'n qama b'inchet ikju' naku'loj junx kyil kykab'il! ¡Lalun tb'inchaya ikju'! Ana'ta Ajkawil nimxi'x toklen toj tkyaqil twitz tx'otx'. ¿Ma laywit tzunlo tb'inchaju'ya lu tojxi'x tnik'alti'j?, chi Ab'raam te Dyos.
26—Qama che knet kab'naqlajoj (50) xjal wu'ne' mixti' kyil toj Sodom, lay kub' nxitu'ne' nintnam, chi Dyos te.
27Atzunte Ab'raam xitma'ntl:
—Najsamxi'xa tu'nju' nok nq'o'n wib'e' yolil tuk'i'la, qu'n Dyos na'ta, ayintzunwe' naq jun tal xjal qine';28yajtzunqa atix jwe'tlu' xjal mi tz'aqla'ju' kab'naqlajoj (50) xjal tnik'alkyi'j. ¿Manaqtzunlo tu'n jwe'tl mitz'aqla' kb'el t-xitu'na nintnam?, chij te.
—Qama che knet kab'naq jwe' (45) xjal wu'ne' mixti' kyil, lay kub' nxitu'nju'ye' tnam, chi Dyos te.
29Atzunte Ab'raam ilxi'xtoqti'j tu'n: ¿Yajtzun qa naq kab'naqu' (40) tnik'alkyi'j ate'?, chij.
—Naq kyu'nelu' kab'naq (40), lay kub' nxitu'ne' nintnam, chi Dyos te.
30Atzunte Ab'raam kub'san jumajtel:
—Najsamxi'xa Taye, lalun tzaj toj twitza wi'je', tu'nju' ljo'nx nyoline' ti'ju' lu, ¿yajtzun qa noq junaq lajoj (30) xjal tnik'alkyi'j xknet tu'na?, chij.
Atzunte Qman Dyos tzaj tma'ntl te:
—Naq kyu'nelju' junaq lajoj (30) xjal tnik'alkyi'j, lay kub' nxitu'ne' nintnam, chij.31Atzunte Ab'raam ilxi'xtoqti'j tu'n ex tma:
—Taye, majx ilti'j wu'ne' atinqinkye' q'malte teya, ¿ti'tzu'n kb'ajel qa naq winqi'nju' tnik'alkyi'j ẍeknet tu'na?, chij.
Atzunte Qman Dyos xittzaq'we'n:
—Naq kyu'nelju' winqi'n lay kub' nxitu'ne' nintnam, chij.
32Atzunte Ab'raam ilxi'xtoqti'j tu'n ex tmatl kjalu:
—Najsamxi'xa Taye, lalun tzaj ttx'u'jila wi'je', qu'n o'kxtzun mankb'il nyolju'ye' teya ex lay nyaju jumajtla: ¿tiloti' ktb'incha'ya qa noq lajoju' (10) xjal tnik'alkyi'j ẍeknet tu'na?, chij.
Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n te:
—Naq kyu'nelju' lajoj tnik'alkyi'j, lay kub' nxitu'ne' nintnam, chij.
33Tetzunj tb'aj yolin Qman Dyos tuk'i'l Ab'raam, xi'tzuntz. Atzunte Ab'raam anjtlti'j toju' tpach xb'alun. Nimaq il kyoj tnam Sodom ex Komor
1Ljo'ntoq qok yupj tej kyponju' kab'e' anjl Sodom. Q'uqlitoqtzun Lot ttzi nintnam Sodom, jankyb'u'yina'kyib' xjal. Tetzunj kyxitka'yi'n Lotju' anjl, jawe' k'lulkye, kub' meje kywitz majx ku'pun tplaj twitz tx'otx',2xitma'ntzuntz kye:
—Taye, kyb'inchame' xtalb'il kukykyej wtane' njaye' ayine' ajb'el kyeye'. Ex b'a'n tu'n telkytx'jo'n kyqane' atzu', najchi'jxi'tzun b'a'n prim che'xe', chij kye.
Aye'tzunkye xiktzaq'we'n te:
—Majx chjontexi'x teya, naq aju' lay qokyaje' qu'n axtzu' k'elexa' qonik'an qu'ne' toj b'e, chechij.
3Atzunte Lot ilxi'xtoqti'j tu'n, e'kyajxtzun tja. Tetzunj kypon, kub' tb'incha'n Lot jun tb'anil wan kye, ex e'kub' tb'incha'n wab'j mixti' kytx'amal, ex e'wanju' kab'e' ichan lu.
4Na'mxtoqtzun kyb'aj kub'kẍe tej tpon kyb'u'yi'n kyib' kykyaqilu' ichan aj Sodom ex b'aj kytxoli'n kyib' ti'jileju' ja, e'ku'xun ex e'tijwnaq.5E aq'witzuntz ẍch'ilokxte te Lot:
—¿Jata'qe'ju' ichan ẍe' ul tjaya toju' qonik'an lu? ¡Iq'inqe'mitza! ¡Qajb'ile' tu'n qkub' kẍeye' kyuk'i'l!, chechij.
6Atzunte Lot etz yolil kyuk'i'l, kyej tjpu'nju' ttzija b'a'nxi'x,7xitma'ntzuntz kye:
—Kyb'inchame' xtalb'il e'ntzik, lalun kyb'incha jun ti'xti'ye' taq'wix.8Ate' kab'e' nmyale' na'mx kyojtzqinte ichan; che eletz wiq'i'ne' kyeye' tu'n kyb'inchanteye' kyajb'ile' kyi'j. Naq o'kx lalun kyb'inchaye' jun taq'wix kyi'ju' ichan ẍe' ul wuk'i'le', qu'n ntxokon qe'weju'ye', chij. 
9Aye'tzunkye xikma'n te Lot:
—¡Kutela qwitze'! ¿Ma aya kb'el kawinqeye', extzun naq oqxeni'n tib'a qxole'? ¡Expe' tu'nju' xtmaya ikju', nimxi'xtl k'ik'ela'ya qu'ne' kyekywitz!, chechij.
E' b'jo'ktentzuntz ililte Lot ex eb'ajx lq'e ttziju' jatu'n kyokten pa'lteju' tjpel,10aye'tzunju' kab'e' tula Lot etz knuqpi'n kq'ob' ex okx kyiq'i'n Lot tuja; ex etz kyjpu'nju' ja,11Kyb'inchatzuntz tu'n kykyej moẍixu' ichan ate'toq pe'n. Kykyaqilx e'kyaj moẍix, e'tijwnaq ex e'ku'xun. Ex e'kub' sikti joyb'enteju' tjpel ja. Etz Lot toj Sodom
12Tzajtzun kyma'n anjl te Lot kjalu:
—¿Ma ate'x xjal e'toj tjaqe'ya tza'lu? Iq'inqe'mixju'ya tk'wala, e'tmyala ex e'tjiya, ex tkyaqilu' ati teya toju' nintnam lu; iq'inqe'xa najchaq ti'jxi'ju' tnam lu,13qu'n kb'el qxitu'nju'ye' najb'il lu. Qu'n nimju' tqanil matxi' pon te Qman Dyos ti'j tkyaqil myab'a'n in kyb'incha'nju' xjal toju' nintnam lu, qu'mtzun maqo' tzaj chq'o'ne' xitulte, chechij.
14Xi'tzun Lottzu' nelkyeju' tji, aye'ju' b'entniti'j tu'n kmje kyuk'i'lju' tmyal, ex xitma'n kye:
—¡Lwix kukyexe' tzalu, qu'n kb'el t-xitu'n Qman Dyos nintnam lu!, chij kye.
Aye'tzunju' tji minti' xi' toj kwinqil.15Tetzunj ljo'ntoq qsqix, xikyma'n anjl te Lot:
—¡Lwixi'xa! Q'inqe'mixju'ya kab'e' tmyala ex t-xu'jila qa min tajb'ila tu'n tkyima ajtkub' qtz'e'ysa'ne' twitzu' nintnam lu, chechij.
16Atzunte Lot min nt-xla'ja'ntoqtib', qu'mtzun ex xko'n kyu'n anjl, qu'n tzaj q'aq'an tk'u'j Qman Dyos ti'j. Ex etzkyxko'n t-xu'jil kyuk'i'lu' kab'e' tmyal ti'jxi' nintnam tu'nkyklet.17Tetzunj matxitoq che ex ti'jxi' nintnam, xitma'n junju' anjl te:
—¡Kutoqa tu'n tkleta! Lalun tz'anj ka'yinti'ja ti'jxi'ya, ex lalun kub' we'ya toju' b'ya'. Qa tajb'ila tu'n tanq'ina, kutxi'ya kywi' witz, chij.
18Atzunte Lot xitma'n kye:
—¡Kyb'inchame' xtalb'il taye, lalun kyb'inchaye' ikju'!19Qu'n nimkye' xtalb'il matxi' kyb'incha weye' ex machin klete' kyu'ne' tu'n tlaqb'il kyk'u'je'; naq aju' lay xonkx tu'n npone' kywi' witz, qu'n qaj nkub'ku' wi'je' tu'n tz'e'ysb'il witzb'aj toj b'e, jaku'tzun chin kyimtzu'ye'. Kub't-xitu'n Qman Dyos tnam Sodom
20Ati jun b'o's nintnam nqaku' tzalu, jaku' xonkx tu'n pon kanune' toj. ¡Kyq'ome' anb'il tu'n nxi'ye' atzu' tu'n nklete', qu'n axxi'x b'o'sju' nintnam! chij kye.
21Atzu'n jun anjl tma:
—B'a'na'tzun, knb'incha'ye' kse'n xtqaniya. Lay kub' nxitu'ne' nintnam saj tma'na weye'.22¡Lwixi'xna' kutxi'ya atzu'! Qu'n lay b'entnaj ttzaj nq'o'ne' tz'e'ysb'il witzb'aj qa na'mxtoq tpona, chij te.
Qu'mtzun Soar tb'iju' nintnam lu okq'o'n.
23Tetzunj qsqix matxi'toq pon Lot toju' nintnam Soar,24tzaj q'o'ntzun q'aq'tz tu'n Qman Dyos, naku'j jb'al tuk'i'l txtaji'n q'ol kyib'aju' tnam Sodom ex Komor.25E'kub' t-xitu'n kyuk'i'lxi'ju' najlqe'toq kyoj, ex tkyaqilu' atitoq toju' b'ya' lu, majx e'kub' mankun tu'n.26Atzunju' t-xu'jil Lot, lepchoktoq ti'j, anj ka'yinti'j ti'jxi', ex majx kyejb'ent te jun tab'jel atz'an.
27Tetzun prim te juntl q'ij, xi' Ab'raam toju' najb'il jayolina' tuk'i'l Qman Dyos;28o'kx t-xitka'yi'n Sodom ex Komor ex tkyaqilu' b'ya' intoq sb'en, naku'j t-sb'el jun chuj.29Iktzu'n e'kub'a' t-xitu'n Qman Dyos nimaqtnam toju' b'ya' janajla'toq Lot, ex tzaj tna'n Dyos Ab'raam, qu'n etztiq'i'n Lot toju' tnam kub' t-xitu'n. Kytzajlen aj Moab' exqe' aj Amon
30Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, xob' Lot tu'n tnajan toj Soar, xi' najal kyuk'i'lu' kab'e' tmyal kywi' witz; toj jun jul t-xe pik.31Jun q'ij xitma'n tmyal Lot tzikb'aj teju' itz'inb'aj:
—Matxi' tijinte' tata, ex mixti' jun ichan toju' najb'il tza'lu tu'n tmje quk'i'l kse'nxu' nb'inchet.32Qu'mtzun qtx'ujt-saku' tata, atzun qo kẍeku' tuk'i'l tu'ntzun kyitz'ji tk'wal qi'j, chij.
33Textzu'n qonik'an xikq'o'n ta'l ub'a q'aysa'n teju' kman. Kub' kẍetzun tzikb'ajtz tuk'i'l. Atzunju' kman minti' na'n tu'n tej tkub' kẍeju' tmyal tk'etz ex tej tjawe'.34Tetzun juntl q'ij, xitma'nju' tzikb'aj teju' itz'inb'aj:
—Mana' chin kub'kẍewe' tuk'i'l tata toju' qonik'an may, qu'mtzun qtx'ujt-saku' jumajtl teju' qonik'an ja'lo, atzun kub'kẍeya tuk'i'l, tu'ntzun kyitz'ji tk'wal qi'j, chij te.
35Tojtzu'n qonik'an lu xikq'o'n jumajtl ta'l ub'a q'aysa'n teju' kman, ex kub' kẍeju' itz'inb'aj tuk'i'l; ex ikx min na'n tu'n tej tkub' kẍeju' tmyal tk'etz ex tej tjawe'.36Iktzu'n e'oka' kab'e' tmyal Lotju' ch'onwi' tu'nxu' kman.37Itz'ji talu' tzikb'aj ex oktq'o'n tb'i Moab', kmanju' moab'ita ate'qe' ja'lo.38Ex ikxu' itz'inb'aj itz'jiju' tal ex a tb'iju' oktq'o'n B'en-ami, manb'aj kye aj Amon ate'qe' ja'lo. Ab'raam tk'i' Ab'imelek
1Etz Ab'raam toju' tx'otx' jatoq najla', ex xi' toju' tx'otx' Nekeb', kyej najantzuntz toju' nintnam Kerar, kyxol Kades ex Ẍur.2Tetzunj atitoq atzu', tma qa aju' Sara ju' t-xu'jil, tanab'. Atzunte Ab'imelek nimaqkawil toju' nintnam Kerar, tchaq' tu'n ttzaj iq'i'n Sara tu'n tok te t-xu'jil;3tetzu'n qonik'an lu, twitzk'a Ab'imelek jun twitzik' ja tzaj tma'na' Dyos te: Kkyimela, qu'n aju' qya saj tiq'i'na ati tchmil, chij.
4Atzunte qu'n na'mxtoqna' txi' ttzyu'n ju' Sara, xittzaq'we'n: Taye, ¿ma oktzun kb'el tb'yo'nju'ya xjal mixti' til?5Axna'te' Ab'raam saj q'mante weye' qa tanab'ju' qya lu, exu' qya mattziya weye' qa t-xib'en, qu'mtzun manb'inchawe' lu toj ttxolilti'j. Qu'mtzun mixti'we' wil, chij te Qman Dyos.
6Xitzun ttzaq'we'n Qman Dyos te toj twitzik': Kanli nwitze' qa toj ttxolilti'j xtb'inchaju'ya lu, qu'mtzun min xwaje' tu'n t-xi'naj ttzyu'na, tu'ntzun lalun b'inchan ila nwitze'.7Atzu'n ja'lo anjsanxti'ja qya te tchmil, qu'n nsanjelalwe' ichan lu; kkub'saltzuntz ti'ja tu'n tanq'ina. Qatzun min xitanjsa'nti'ja te, kkyimela kyuk'i'lxi' toj tjaya, chi Dyos te.
8Tetzu'n tjawe' Ab'imelek te prim te juntl q'ij, e'tzaj ttxko'nju' tmajen, oktentzuntz tx'olb'alte tkyaqilu' twitzik' kye. Tetzunj kyb'inteju' tmajen, tzaj xob'el kyi'j b'a'nxi'x.9Tzaj ttxko'ntzun Ab'imelek Ab'raam ex xitma'n te:
—¿Titi'ju' matxi' tb'inchaya qeye'? ¿Titi'xi' taq'wixil matxi' nb'inchaye' teya tu'nju' matzaj ti'n jun ila nimxi'x wib'aje' ex kyib'aju' nwnaqile'? Myab'a'nte' xtb'inchaya.10¿Titi'ju' intoq t-xima'na tu'nju' xtb'inchaju'ya lu?, chi Ab'imelek te.11Atzunte Ab'raam xittzaq'we'n:
—Qu'n makub' nxima'ne' qa aye' xjal tza'lu min nche xob' te Qman Dyos, qu'mtzun oklo chin b'el kyb'yo'ne' tu'n tpaju' nxu'jile', nchije'.12Axtzunj, wanab'we' qya lu: junx qmane' tuk'i'l, naq o'kx qtxuye' mya junx; qu'mtzun machin mjeye' tuk'i'l.13Tej tmante Dyos weye' tu'n wetze' toj tja nmane', xinma'ne' te nxu'jile' tu'n tmante qa t-xib'en qine' jaxjaku' maqo' pona'ye', chij.
14Xi'tzun tanjsa'n Ab'imelek Sara te Ab'raam. Ex eb'ajx toyi'n trit, twakyix, e'tmajin ichan ex qya.15Ex xitma'n Ab'imelek te Ab'raam:
—Luju' ntx'otx'e' ati twitza; najana toju' najb'il b'a'n toj twitza, chij.
16Ex ikx xitma'n te Sara:
—Kab'k'al lajnaq (1,000) saqpwaq twi'ju' matxi' txinq'o'ne' teju' t-xib'ena, tu'ntzun tajb'en te kolb'ilteya tu'n miyolinjtza' taq'wix ti'ja kyxol kykyaqilju' xjal ate' tuk'i'la. Ex kse'nku'tzun mix-a'lo' jun tu'n tyolin taq'wix ti'ja, chij.
17Na'ntzun Dyos Ab'raam, ex e'tq'ana Dyos Ab'imelek tuk'i'lju' t-xu'jil. Ex e'q'anetju' tmajen qya tu'n kyalan jumajtl,18qu'n tu'n tpaj Sara, kykyaqilu' qya toj tja Ab'imelek mixtoqti'tl inche alan tu'n Qman Dyos. Tej titz'ji Isaak
1Japun tyol Qman Dyos kse'nxju' ojetoq tzaj tma'n te Sara,2qu'mtzun ok Sara ch'onwi', itz'ji jun kyk'wal tuk'i'l Ab'raam toj kytijil. Itz'jiju' k'wal tojxi'xju' tq'ijlalil kse'nx tma Qman Dyos kye.3Atzunju' tk'wal Ab'raam tuk'i'l Sara, Isaak tb'i oktq'o'n;4ex oktq'o'n techal ti'j tchib'jil tb'ajlenxi' wajxaq q'ij titz'jlen kse'nxu' tchaq' Qman Dyos te.5Tetoq jo'naq (100) ab'q'i Ab'raam tej titz'ji Isaak.6Atzunte Sara kub' t-xima'n: Ja'lo nchin tze'ne' tu'n Qman Dyos, kykyaqiltzunloju' che b'ilte qa matxi' tz'itz'ji jun wale', che tze'l wuk'i'le'.7¿Alxi'xwitlokye q'mante te Ab'raam qa che itz'jel wale' tuk'i'l? Tuk'i'lxi'pe'tzunj matxi' tijin, matxi' tz'itz'ji jun tk'wal wuk'i'le', chi Sara. E'b'je'x xla'ja'n Akar ex Ismael toj tja Ab'raam
8Tetzunj tch'iy Isaak, el ti'j tch'u'. Kub' ttzalajsa'n Ab'raam toju' q'ij tej tel iq'i'n ti'j tch'u'.9Atzunte Sara oktka'yi'n qa intoq xmayin tk'wal Ab'raam tuk'i'l Akar aj Ejipt ti'j Isaak.10Xi'tzuntz q'malte te Ab'raam: ¡Xla'jamixju'ya majen na'j tuk'i'lxi' tal! Qu'n mixti' tu'n tkub' aq'pet tetzb'ilwe' wal Isaak tuk'i'l talju' qya na'j, chij te.
11Majx exch'yonju' yol lu toj tk'u'j Ab'raam, qu'n tk'walku'xi'x toqna'.12Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n te Ab'raam: Lalun b'isuna ti'ju' tal q'a ex ti'j Akar ju' tmajena. B'inchama tkyaqilju' ntma'n Sara teya, qu'n ti'j te Isaak che elela' tyajajila.13Ex knb'incha'ye' tu'n tb'ent jun nintnam nimxi'x tu'n tyajajil Ismael talu' tmajena lq'o'n tu'na, qu'n tk'walna'ya, chi Dyos te.
14Te juntl q'ij b'a'n prim, xitq'o'n Ab'raam wab'j ex jun tz'u'n iqb'il a' nojni tu'n a' te Akar; ex jaw tq'o'n ttze'lti'j Akar, ex xitq'o'nju' Ismael te, ju' tal, ex twab'a'ntzuntz. Xitljo'ntzun te Akartz tb'e toju' chq'ajlaj B'eerseb'a, ex mixtoqti' b'i'n tu'n jatu'n tpona'.15Tetzunj tb'aju' a' kyu'nju' atitoq toju' tz'u'n, kyej tq'o'n Akar ju' tal tjaq' jun tal wi' tze pujli,16xilq'etzuntz najchaq ex kub' qe, qu'n mitoqjunti' tajb'il tu'n tka'yinte ajtkyimju' tal. Tetzunj tkub' qe, aq'wiju' k'wal oq'el.
17Tzaj b'i'n k'wal tu'n Qman Dyos tej intoq oq', tzaj yolintzun jun tanjltzu' tzmax toj kya'j ex tma te Akar: ¿Titi' iniq'ina Akar? Lalun xob'a, qu'n matzajtb'i'nte Dyos k'wal noq' jata'.18Qu'mtzun kutxi'ya tk'etzju' q'a, ex xkonxju'ya tq'ob', qu'n knb'incha'ye' tu'n tb'ent jun nintnam nimxi'x kyu'n tyajajil, chij te.
19Tb'inchatzun Dyostzu' tu'n t-xitka'yi'n Akar jun t-xiklil a'. Xi'tzuntz nojsalteju' tz'u'n tu'n a', xitq'o'ntzuntz te tk'wa' Ismael.20Kub' we' Qman Dyos tib'aju' q'a tu'n tanq'in, atzuntzu' ch'iya' ex najana' toju' chq'ajlaj Paran, ex ok te jun xjal majx b'a'n xon ti'j smaj. Yajxi'tzuntel kub' mojb'a'n tu'n ttxu tuk'i'l jun qya aj Ejipt. Kyej b'entti'j jun kyyol Ab'raam tuk'i'l Ab'imelek
22Qape'lo tojxu' tq'ijlalil lu, xi' Ab'imelek yolil tuk'i'l Ab'raam. Ex xitk'le'n Pikol nejenel kye t-xjal te q'oj. Xitzun tma'n Ab'imelek te Ab'raam:
—In qka'yi'ne' noninjtza tu'n Dyos toj tkyaqilju' ntb'incha'na.23Qu'mtzun, q'mantz jun tyola ax weye' twitz Dyos toju' najb'il lu, qa lay tb'inchaya jun taq'wix wi'je' ex kyi'j nk'wale', ex kyi'ju' nyajajile'. Tziyantza weye' qa chin tk'u'jla'ya kse'nxwe' matxi' nk'u'jlaya, exqa che tk'u'jla'ya xjal najlqe' toju' tnam lu ja najla'ya ja'lo, chij.
24Axxi'x knb'incha'ye' ikju', chi Ab'raam te.
25Naqtzun o'kx jaw tzak'j ch'i'n Ab'raam ti'j Ab'imelek tu'n tpaj jun xoch ojetoq tz'el iq'i'n te kyu'nju' tmajen Ab'imelek.26Atzunte Ab'imelek xittzaq'we'n te:
—Mixti'we' b'i'n wu'n ti'j ja'lu qu'n b'ajxna' tzaja' tma'na weye', ex min b'i'n wu'ne' alkye xb'inchante ikju', chij.
27Atzunte Ab'raam e'tzaj tiq'i'n rit ex wakx, eb'ajx tq'o'ntzuntz te Ab'imelek; tojxtzunju' q'ij lu, kyej b'entti'j jun yol kyu'n.28Atzunte Ab'raam eb'je'l tpa'n wuq rit kyi'ju' trit,29qu'mtzun xitqani'n Ab'imelek te:
—¿Tiqu'n ẍe ela' tpa'nju'ya wuq rit lu?, chij.
30Atzunte Ab'raam xittzaq'we'n:
—Che kxe'lnq'o'ne' wuq rit lu teya, tu'n kyajb'en te jun tziyb'il qa ayine' nb'inchanteju' xoch lu, chij.
31Qu'npe'na'tzun B'eerseb'a tb'iju' najb'il lu ok, qu'n atzu' kyeja' b'entti'ju' kyyol.
32Tetzunj tkyej b'entti'ju' kyyol toj B'eerseb'a, anjkyi'j Ab'imelek tuk'i'l Pikol toju' ktx'otx' pilistey.33Ku'x tawa'n Ab'raam jun tal wi' tze tamarisko tb'i toj B'eerseb'a. Atzuntzu' kub'sana' te Qman Dyos ati tejumajx.34Nimtoj najan Ab'raam toj ktx'otx' pilistey. Iky'twitz Qman Dyos ti'j tokslab'l Ab'raam
1Tb'ajlenxi'tzun jte' q'ij, jyonjtz ti'j tokslab'l Ab'raam tu'n Dyos. Txokliju' tb'i, atzunte xittzaq'we'n:
—Luqine' lu, chij.
2Ex tma Qman Dyos te:
—Iq'imju'ya Isaak o'kxku' jun tk'wala k'u'jla'nxi'x tu'na, kutxi'tzuntza tuk'i'l toju' tx'otx' te Morya. Atzuntzu' q'onku'ya te jun chojb'il k'ok'sb'il twi'ju' witz kxe'l nyek'u'ne' teya, chi Dyos.
3Tetzun juntl q'ij b'a'n prim jawe' Ab'raam, jawtb'incha'n t-xalmiju' tb'ur; b'aj t-si'wi'nju' si tu'n tajb'en teju' chojb'il k'ok'sb'il, xi'tzuntz tuk'i'l Isaak ju' tk'wal exqe'tzun kab'e' tmajen toju' tx'otx' matxi'toq tzaj tma'n Qman Dyos te.4Tojtzun toxi'n q'ij knetju' najb'il tu'n Ab'raam ex najchaqxtoq ta'.5Xitma'ntzuntz kyeju' tmajen:
—Axtzu' che tenkja'ye' tza'lu tuk'i'lu' b'ur. Ayintzunwe' tuk'i'lu' q'a, kxe'l qb'eti'n ch'i'ntle', qu'n maqo'xe' k'ulul te Qman Dyos, k'anjetztzunqi'jtze', chij.
6Jawtzun tq'o'n Ab'raamju' si ti'j Isaak, aju' tu'n tajb'en teju' chojb'il k'ok'sb'il. Atzunte xi' iq'inteju' kuchil exu' q'aq', exi'tzuntz kykab'ilx.7Yajxi'tzun ch'i'ntel xitma'n Isaak te Ab'raam:
—¡Ta!, chij te tman.
—¿Ti'tzun nky'ajul?, chiju' tman te.
—Xitma'ntl Isaak: luju' si iq'i'n qu'n exu' q'aq', ¿jatzunta' qpoj tman rit te chojb'il k'ok'sb'il?, chij.
8—Atzunju' tman xitma'n te:
—Minti' nky'ajul, ate Dyos ktzajel yek'unteju' rit te chojb'il k'ok'sb'il, chij.
K'le'ntoqtzun kyib' ljo'n kyb'e.9Tetzunj kypon toju' najb'il jaxa' tma'na' Dyos te, kub' tb'incha'n Ab'raam jun q'olb'eb'l ex kub' tnk'u'nju' si tib'aj. Tzajtzuntz kub' tk'lo'n tal tk'wal aju' Isaak, jax tq'o'ntzuntz tib'aju' si, ju' matxi'toq kub' tnk'u'n tib'aju' q'olb'eb'l.10Tetzunj ttzaj tiq'i'nju' kuchil tu'n tkub' tb'yo'nju' tk'wal te chojb'il,11o'kx ttzaj yolinju' tanjl Qman Dyos toj kya'j:
—¡Ab'raam! ¡Ab'raam!, chij.
Atzunte xittzaq'we'n:
—Luqine' lu, chij.
12Atzunju' anjl tzaj tma'n te:
—Lalun tzaq'pon tq'ob'a ti'ju' tal q'a, qu'n matxi' tz'el nnik'e' qa ati tchiylal Dyos teya, qu'n minti' xkub' t-xk'a'yina o'kxku' jun tal tk'wala tu'n ttzaj tq'o'na weye'.
13O'kx t-xitka'yi'n Ab'raam jun rit kyejni ye'ju' tuk'a t-xol tq'ob' junwi' ch'i'x; xi'tzuntz iq'ilteju' rit ex kub' tq'o'n te jun chojb'il k'ok'sb'il te t-xelju' tk'wal.14Oktzun tq'o'n Ab'raam tb'iju' najb'il lu: A Qman Dyos ntzaj q'onte tkyaqilju' nnojqelan, chij. Qu'mtzun inx q'umli ja'lo: Atzu' twi' witz ntzaj tq'o'n Qman Dyos tkyaqilju' nnojqelan.
15Tzajtzun yolin jumajtlu' Tanjl Qman Dyos tkamaji'n tzmax toj kya'j te Ab'raam,16ex xitma'n te:
—Matxi' tma Qman Dyos: Tu'nju' xtb'inchaya lu, minti' xkub' t-xk'a'yi'na o'kxku' jun tal tk'wala weye', qu'mtzun kntziya' jun nyole':17kb'el nky'i'wla'na b'a'nxi'x; kche nchmet-sa'ju'ye' tyajajila nimxi'x, kse'nqe' che'w twitz kya'j, ex kse'n tz'awun ttzi ninnjab'. Ex che kanb'al kyi'ju' kyajq'oj.18Ex kykyaqilju' nimaqtnam toj tkyaqil twitz tx'otx' kpomel kanun ky'i'wb'il kyib'aj noq kyu'nel, qu'n manimana weye', chi Dyos te Ab'raam.
19Anjtztzun ti'j Ab'raamtzu' jae'kyeja' tena'ju' tmajen. E'b'ajxtzuntz kykyaqil junx toju' najb'il B'eerseb'a, jakyeja' najan Ab'raam. Aye' tk'wal Naor
20Yajxi'tzuntel o'kx tb'inte Ab'raam jun tqanil qa matxi'toq che itz'ji tk'wal Nakor ju' titz'in tuk'i'l Milka.21Aju' tnejel tk'wal itz'ji a Us; yajxi'tel itz'ji B'us ex Kemwel ju' tman Aram.22Yajxi'tl e'itz'ji Kyesed, Aso, Pildas, Idlap ex B'etwel.23Ate B'etwel tman Reb'eka. Aye'tzun wajxaq tal Milka ja'lu tuk'i'l Nakor ju' titz'in Ab'raam.
24Ex ikx e'itz'ji tk'wal Nakor tuk'i'l Rewma, ju' tkab' t-xu'jil. Aye' kyk'wal ja'lu: Teb'a, Gaam, Taas ex Maaka. Kyim Sara ex ku'x mqu'n
1Qaqnaq wuq (127) ab'q'i anq'in Sara,2kyimtzuntz toj Kyiryat-arb'a, toju' nintnam Eb'ron, toju' tx'otx' Kanaan. Oq' Ab'raam tej tkyim Sara ex tnimaju' tkyimlen.3Etztzuntz jata'toqju' anmi ex xi' q'malte kye itit najlqe' toju' tx'otx' lu:
4—Maskye najchaq xjal qine' kxole', kyk'ayintz jun muqb'ile' weye' tu'n tku'x nmqu'nju'ye' nxu'jile' toj, chij.
5Aye'tzu'n itit xiktzaq'we'n te:
6—¡Najsama taye qo' tb'intza!, mqunku'xta t-xu'jil toj jun tb'anil muqb'il ati qeye', mix-a'lo' junqe' kb'el xk'ayinte teya qu'n sk'o'na'ta tu'n Qman Dyos qxole', chechij.
7Kub'tzun we' Ab'raamtzu', kub' tzipe kwitzju' itit,8ex xitma'n kye:
—Qa ax kyeye' tu'n tku'x nmqu'nju'ye' nxu'jile' tza'lu, kyb'inchamna' xtalb'ile' weye', kqaninxe' te Epron ju' tk'wal Soar,9tu'n ttzaj tk'a'yi'nju' jul tokx toj pik te makpela weye' ju' ati ttxa'nxi'ju' ttx'otx'. Knchja'we' jte' twi' tu'n, tu'ntzun wokye' te tajaw jun muqb'il toju' najb'il lu, chij kye.
10Atitoqtzu'n Epron ju' itit kyxol, xittzaq'we'n tuk'i'l tq'ojq'ojel twi' kuw te Ab'raam, tu'n kyb'inteju' twnaqil ex kykyaqilu' ntoq che b'jo'kx ttziju' nintnam.
11—¡Minti' taye! Naq kxe'l woyinwe' tx'otx' teya jata'ju' jul tokx toj pik. Kywitzku' nwnaqile' kxe'l woyine' teya. Mqunkxju'ya t-xu'jila toj, chij.
12Atzunte Ab'raam kub' tzipe jumajtl kwitzju' xjal najlqe' toju' tx'otx' lu,13xitma'ntzuntz te Epron kywitz kykyaqil:
—¡B'inchama xtalb'il! K'monxa twi'ju' tx'otx', tu'ntzun tokx nmqu'nju'ye' nxu'jile' toj, chij.
14Atzunte Epron xittzaq'we'n te:
15—B'intzpe'ya taye: naqna' lajoj lib'r saqpwaqte' twi'ju' tx'otx'. Tu'nju' tajlal lu lalun qo yolintl ti'j. Lwix kutxi'ya ex mqunku'xa t-xu'jila, chij.
16Atzunte Ab'raam kywitzku' itit xitchjo'n lajoj lib'r saqpwaq twi'ju' tx'otx' kse'nxu' tajlal tma Epron.17Iktzun kyeja' ttx'otx' Epron te Ab'raam toj Makpela, toj tjawetzq'ij te Mamre, tuk'i'lxi'ju' jul tokx toj pik exqe'ju' tze ate' toju' tx'otx'. Kykyaqilu' itit eb'jo'k tziyal ti'j exqe' ntoq che b'jo'kx ttziju' nintnam.
19Okxtzun tmqu'n Ab'raamju' t-xu'jil toju' jul tokx toj pik ju' ati toju' tx'otx' te Makpela toj tjawetzq'ij te Mamre. Aju' najb'il lu ax juntl tb'iju' Eb'ron ju' ati toj tx'otx' Kanaan.20Iktzu'n kyeja' Ab'raam te tajawu' tx'otx' tuk'i'lxi'ju' jul tokx toju' pik xik'a'yi'n te kyu'n itit. Tjoy Ab'raam t-xu'jil Isaak
1Matxi'toqtzun tijinxi'x Ab'raam, ex ojetoq ky'iwlanjtz tu'n Qman Dyos toj tkyaqil.2Jun q'ij tzaj ttxko'n Ab'raam jun tmajen tij wnaqxi'x, ex aju' intoq ka'yinte tkyaqilu' ti'xti' toj tja, ex xitma'n te:
—Q'onkxu'ya tq'ob'a tjaq' nkuxe', 3ex tziyantz jun tyola ax weye' twitz Qman Dyos, tajaw kya'j ex tx'otx', qa lay taja tu'n tmjeju' nk'wale' Isaak tuk'i'l jun qya te Kanaan toju' tx'otx' janajlqina'ye'.4Ate ktb'incha'ju'ya kxe'la toju' ntaname', atzuntzu' ktjya'ya jun t-xu'jil kyxolxu' nwitze'le', chij te.
5Atzunju' tmajen xittzaq'we'n te:
—Yajtzunqa minti' xtaju' txin tu'n ttzaj wuk'i'le', ¿ti'tzu'n knse'ye'? ¿Mujqa kxe'l wi'q'i'ne' tk'wala toju' tx'otx' jatzajna'ya? chij.
6Atzunte Ab'raam xitma'n te:
—¡Lalun txi' ti'na nk'wale' atzu'!7Qu'n tzaj ttziya'n Qman Dyos te toj kya'j weye', aju' etz q'inweye' toj tja nmane' ex toj kytx'otx' nwnaqile', tu'n ttzaj tq'o'nju' tx'otx' lu kyeju' nyajajile'. Ex kxe'l tchq'o'n jun tanjl tu'n tkub'nej twitza, tu'ntzun ttzaj tiq'i'na jun txin te t-xu'jilu' nk'wale'.8Qatzun minti' xtaju' txin tu'n ttzaj tuk'i'la, mixtzunti' tpajtzu'ya ti'ju' yol kjel b'entti'j qu'n, naqtzun aju' ¡mixti' tu'n t-xiti'nju'ya nk'wale' atzu', chij te!
9Okxtzun tq'o'n majen tq'ob' tjaq' tkux Ab'raam ju' tajaw, ex ttziya tu'n tb'inchante kse'nxu' matxi'toq txiq'ma'n te.10Oktentzuntz sk'oloktz oyaj tb'anilqexi'x kyxolu' ati te Ab'raam, e'tzaj tiq'i'n lajoj kamey, xi'tzuntz toj nintnam Naor toj Mesopotamya.11Tetzun qale tponju' majen ttxa'n nintnam. Atzun kmuj ja'lu nche b'je'tzju' qya q'a'yil. E'ojlanju' kamey tu'n majen ttzi jun xoch,12Kub'tentzuntz na'l Dyos ex tma: Nman Dyos Tdyos wajawe' Ab'raam, b'inchama tu'n telb'a'nju' nb'eye', ex q'aq'antz tk'u'ja ti'ju' wajawe'.13Chin b'eltene' ttziju' xoch tza'lu akx nche b'ju'lju' txin toju' tnam lu q'a'yil.14Awtju' txin aj t-xinma'ne' te: B'inchama xtalb'il iq'inku' t-ẍoq'a tu'n nk'wane', qama tzaj ttzaq'we'n weye': K'wana, ex kxe'l nq'o'ne' kyk'wa'ju' tkameya, qa chij; awttzun txinju' sk'o'n tu'na teju' tmajena Isaak. K'eleltzun nnik'tze' qama tzaj q'aq'an tk'u'ja ti'ju' wajawe', chij toj tna'j Dyos.
15Na'mxtoqtzun tb'aj na'n Dyos tej t-xitka'yi'n xi'toq ttzaj jun txin tokx t-ẍoq' ti'j tqul. Atoq Reb'eka tmyal B'etwel. Ate B'etwel tal Milka ex tk'wal Nakor titz'in Ab'raam.16Majxtoq tb'anilxi'x ka'yin Reb'eka ex b'ajxtoq txa' tzyu'nti'j tu'n ichan. Ku'pun nojsal t-ẍoq' toju' xoch. Ljo'ntoqtzun tanjtzti'j17tej t-xi' majen knolte ex xitma'n te:
—B'inchampe' junta xtalb'il q'ontz ch'i'nwe' nk'wa' ti'ju' taya, chij te.
18—K'wana taye, chiju' txin te.
Kub' tiq'i'ntzun t-ẍoq'tzu' ex kub' ttzyu'n tu'n tk'wan.19Tetzunj tb'aj k'wan, xitma'n Reb'eka te:
—Ex kjawitz wiq'i'n kyk'wa'ye' tkameya, jni'xku' mab'aj kyu'n, chij.
20Atzu'n a' atixtoq toju' t-ẍoq' lwiyxi'x ku'x tqo'n toju' kyk'wab'l kamey, xi'tzuntz b'alil a' toju' xoch. Kykyaqilu' kamey eb'aj k'wan tu'n.21Naqtaqtzun nka'yinkju' majen ti'j ex mixti'te xitma'n te, qu'n tajb'iltoq tu'n tqexi'x tk'u'j qa matxi'toq tz'oninjtz tu'n Qman Dyos toju' tb'e.22Tetzunj kyb'aj k'wanju' kamey, jatztiq'i'n tmajen Ab'raam jun xmilq'ob'aj q'anpwaq ch'inxmi tz'aqla' nik'jan te nik'jan ons talal, okxtq'o'ntzuntz ttzi ttxa'n txin. Ex xitq'o'n kab'e' tqul q'ob'aj q'anpwaq te, qape'lo masch'i'n oxe' ons talal junjun,23xitma'ntzuntz te:
—B'inchama xtalb'il q'mantza weye' alkye tmana, ex ¿ma atilo anb'il toj kyjaye' tu'n nkyej wtane' kyuk'i'lu' wuk'i'le' toju' qonik'an lu?, chij.
24Xi'tzun ttzaq'we'n txin:
—Awe' nman B'etwel ex a nyaju'ye' Milka, atzu'n nchmane' a Nakor.25B'a'n tu'n kykyej wtane' qjaye', nimte ttxa triy ati te kywaju' kamey, chij.
26Kub'tzun meje majentz k'ulul te Qman Dyos,27ex tma: ¡Nimanjtzxwitju' Qman Dyos, janajb'ena' wajawe' Ab'raam, qu'n in japun tyol ex nim tq'aq'b'il tk'u'j ti'ju' wajawe'. Ex ma chintzaj t-ẍaqlu'ne' toj kyjaju' twitze'l!, chij.
28Atzunte Reb'eka xi' ojqelan q'malte tja ttxu tkyaqilu' matxi'toq b'aj.29Atitoqtzun jun t-xib'en Reb'eka, Lab'an tb'i, xi' ojqel ttziju' xoch jyolte ichan.30Qu'n matxi'toq tilju' xmilq'ob'aj tuk'i'lu' tqul q'ob'aj ate'ktoq ti'j tq'ob'ju' tanab', ex matxi'toq b'aj tb'i'n teju' tanab' tkyaqilu' xitma'n ichan te. Xilq'etzun Lab'antz tk'etzju' tmajen Ab'raam atixtoq ttzi xoch kyuk'i'lju' kamey,31ex xitma'n te:
—Kuttzaja, aya ju' ky'i'wla'na tu'n Qman Dyos. ¡Myab'a'n tu'n tkyejtena tza'lu, qu'n matxi' b'aj nb'incha'nwe' ja, ex jatu'n ktena'ju' kamey!, chij.
32Xi'tzun tmajen Ab'raamtz tja Lab'an. Atzunte Lab'an eltiq'i'n kyiqatzu' kamey, ex xitq'o'n kwa. Ex ikx xitq'o'n a' teju' tmajen Ab'raam ex kyeju' tuk'i'l tu'n tel ktx'jo'n ti'j kyqan.
33Tetzunj t-xiq'o'n kwa, xitma'nju' tmajen Ab'raam kye:
—Lay chin wanaje' qa na'mxtoq t-xinma'nju'ye' nsanjele', chij.
Q'mantzna'ya, chi Lab'an te.
34Xitzun tma'nju' majen:
—Tmajen Ab'raam qiwe'.35Matxi' ky'iwlanjtzu' wajawe' nimxi'x tu'n Qman Dyos, qu'n matxi' jaw q'inumax tu'n, matxi' che tzaj tq'o'n txqan trit, txqan twakyix, saqpwaq ex q'anpwaq, tmajen ichan ex qya, tkamey ex e'tb'ur.36Ex pe'na'ju' Sara ju' t-xu'jil, itz'ji jun tal toj ttijil. Tkyaqiltzunju' ati teju' wajawe' matxi' kyej tq'o'n teju' tk'wal.37Atzunju' wajawe' tma weye' tu'n t-xintziya'n jun nyole' te, tmatzuntz weye': Lalun taja tu'n tmjeju' nk'wale' tuk'i'l jun txin teju' tx'otx' Kanaan, janajlqina'ye'.38Qu'mtzun, kutxi'ya jyolte jun txin te t-xu'jil nk'wale', kxolxu' twitze'l nmane', chij.39Ayintzunwe' xinma'ne' te: taye, ¿yajtzun qa minti' xtaju' txin tu'n ttzaj wuk'i'le'? Nchije' te.40Atzunte tzaj ttzaq'we'n: Ate Qman Dyos nchin b'ete' toj tb'eyil kxe'l tchq'o'n jun tanjl tuk'i'la, tu'ntzun telb'a'nju' tb'eya, tu'n ttzaj tiq'i'na jun txin te t-xu'jilu' nk'wale' kyxolx twitze'l nmane' kyxolju' nwnaqile'.41Qatzun qa minti' saj q'o'nju' txin teya kyu'nju' nwitze'le', mixtzunti' tpajtzu'ya ti'ju' yol xttziyaya weye', chij weye'.
42Qu'mtzun tej ẍin nule' ttziju' xoch, matxinma'ne' te Qman Dyos toj nna'j Dyose' kjalu: Nman Dyos, Tdyos wajawe' Ab'raam, qa axxi'x k'elil b'a'nju' nb'eye' tu'na.43Taye b'inchama xtalb'il. Atinqinku'ye' ttziju' xoch lu, ikwit b'aj ja'lu: ajwit tul jun txin q'a'yil, extzun ajt-xinma'ne' te: B'inchama xtalb'il. Q'ontz ch'i'nwe' nk'wa' a' toju' t-ẍoq'a, nchiku'ye',44qatzun matzaj ttzaq'we'n weye': K'wana taye, ex kjawitz wiq'i'ne' kyk'wa' tkameya, qa chi, awttzun txinju' sk'o'ntl tu'na Nman Dyos teju' tk'wal wajawe', Nchije' te toj nna'j Dyose'.45Na'mxtoqtzun nb'aj na'n Dyose' tej xinka'yine' Reb'eka kxi'toq ttzaj, iq'i'n t-ẍoq' ti'j tqul. Maku'pun nojsalteju' t-ẍoq' toju' xoch, matxi nma'ntzuntze' te: B'inchampe' junta xtalb'il q'ontz ch'i'nwe' nk'wa' ti'ju' taya, Nchije' te.46Atzunte lwiyxi'x xkub' tiq'i'n t-ẍoq' ex matzaj tma'n weye': K'wana taye, ex kjawitz wiq'i'ne' kyk'wa' tkameya, chij. Matzaj tq'o'n nk'wa'ye' ex kyk'wa' nkameye'.47Xinqani'ntzuntze' te alkye tman. Xtzaj ttzaq'we'ntzuntz: Awe' nman B'etwel, atzun nchmanju'ye' Nakor ex a nyaju'ye' Milka, chij. Ma'tzun tz'ok nq'o'ne' jun xmilq'ob'j ttzi ttxa'n ex kab'e' tqul q'ob'aj kyi'j tq'ob'.48Machin kub'mejetzuntze' k'ulul twitz Qman Dyos. Majaw wajwaline' Qman Dyos Tdyos wajawe' Ab'raam tu'nju' matzaj tyek'u'n b'e weye' tu'n t-xi' wi'nju'ye' tmyal twitze'lu' wajawe' te t-xu'jilu' tk'wal.49Qu'mtzun kymantze' ja'lo qa b'a'n toj kywitze' tu'n t-xikyq'o'ne' te wajawe', qatzun lay ex kymantze' tu'ntzun tkub' nxima'ne' titi' knse'ye', chij.
50Atzunte Lab'an tuk'i'l B'etwel xiktzaq'we'n:
—Ate Qman Dyos xb'inchante tkyaqil ja'lu, qu'mtzun lay b'ent t-xiqma'ne' teya qa okyi mujqa lay.51Lute Reb'eka lu; k'monxa ex iq'inxa te t-xu'jilu' tk'wal tajawa kse'nxu' b'entnitlti'j tu'n Qman Dyos, chechij.
52Tetzunj tb'inte tmajen Ab'raam ja' yol lu, kub' mejetzuntz twitz Qman Dyos, majx ku'pun tplaj twitz tx'otx'.53B'jatz tiq'i'ntzun ti'xti'tzu' saqpwaq ex q'anpwaq, ex e'wenes xb'alun, eb'ajx tq'o'ntzuntz te Reb'eka. Ex e'xitq'o'n oyaj teju' t-xib'en ex teju' ttxu.54Aq'witzuntz wal kyuk'i'lu' k'le'nqe'toq tu'n; ex axtzuntzu' e'kyaja' wtan. Tetzunj kyjawe' te juntl q'ij, xitma'nju' tmajen Ab'raam kye:
—Kyq'ome' anb'il tu'n tanjwi'je' tjaju' wajawe', chij.
55Atzunju' t-xib'en Reb'eka exu' ttxu, xikma'n te:
—Tu'npe' lajoj q'ijtel tu'n ttenju' txin qk'etze', b'a'ntzun t-xi'tzu' tuk'i'la, chechij.
56Atzunju' majen xittzaq'we'n kye:
—Lalun chin kub'kmyo'ne'. Qu'n matxi' tz'el b'a'nju' nb'eye' tu'n Qman Dyos, qu'mtzun majx knajsame' matz'anj wi'je' tjaju' wajawe', chij.
57Aye'tzunkye xiktzaq'we'n:
—Qtxkotzna'ju' txin tu'n qb'inte titi' ktma', chechij.
58Tzaj ktxko'ntzun Reb'ekatzu', ex xikqani'n te:
—¿Ma b'a'n toj twitza tu'n t-xi'ya tuk'i'lu' ichan ja'lo?, chechij.
B'a'na'tzun, chij.
59Xiktzaqpi'ntzun Reb'ekatzu' exu' qya ch'iysante tej b'o'stoq, tuk'i'lu' tmajen Ab'raam exqe' tuk'i'l.60Xikyqani'ntzun ky'i'wb'iltz tib'aj Reb'eka ex kma ikyja'lu:
Reb'eka. ¡Tz'okxwita txub'aj kye txqan mutx' xjal! ¡che kanb'anxwitju' tyajajila kyi'j nimaqkytanamu' kyajq'oj!, chechij.
61Eb'jawxtzun Reb'ekatz kyuk'i'l tmajen kyib'aju' kamey, exi' lpetzuntz ti'ju' tmajen Ab'raam. Ikytzu'n xa'q'ina' Reb'eka tu'n tmajen Ab'raam.
62Atzunte Isaak ljo'ntoq tanjtzti'j ttziju' xoch a tb'iju', Aju' itz' ex in ka'yin weye', qu'n atoqtzu' najla' toju' tx'otx' Neweb'.63Qu'n teju' qale lu, etz b'etil. O'kx kxi tka'yi'n jte' kamey ljo'ntoq ktzaj.64Ex ikxte Reb'eka xika'yin ex knet Isaak tu'n. Tetzunj tknet Isaak tu'n, ku'tz ti'ju' kamey65xitqani'ntzuntz teju' tmajen Ab'raam:
—¿Alkyetzunju' ichan tzul chix toj kojb'il?, chij.
Ate wajawju'ye', chiju' majen te.
Atzunte Reb'eka oktktxu'n twitz tu'nju' t-sut.
66Atzunju' majen okten tx'olb'alte te Isaak tkyaqilju' matxi'toq tb'incha.67Atzunte Isaak xitiq'i'n Reb'eka toj tja qtzan ttxu, mjetzuntz tuk'i'l. Tk'u'jlaxi'x Isaak ju' Reb'eka, chab'atzun ik'tna'lu' qtzan ttxu tu'n. Tyajajil Ab'raam tuk'i'l Kyetura (1 Cr 1.32-33)
1Ten juntl t-xu'jil Ab'raam, Setura tb'i.2Aye'tzun tk'wal ja'lu e'itz'ji tuk'i'l: Simram, Joksan, Medan, Madyan, Isb'ak ex Suwa.3Ate Joksan kman Seb'a ex Dedan. Aye'tzunju' tyajajil Dedan aye' asurey, letusey, exqe'tzunju' lewmey.4Aye'tzunju' tk'wal Madyan aye': Epa, Eper, Anok, Ab'ida ex Elda. Kykyaqil ja'lu tyajajil Seturaqe'.5Tkyaqiltzunju' atitoq te Ab'raam b'aj kyej tq'o'n te tetzb'il Isaak.6Atzu'n kyeju' tk'wal kyuk'i'lu' junjuntl t-xu'jil, naq junjun oyaj xitq'o'n kye, ex eb'je'l tpa'n ti'j Isaak ju' tk'wal tej itz'xtoq, e'xitchq'o'n toju' tx'otx' toj tjawetzq'ij. Kyim Ab'raam ex ku'x mqu'n
7Wajxaqnaq o'lajoj ab'q'i (175) anq'in Ab'raam tu'n tkyaqil,8kyimtzuntz tej ttijwnaqix. Ex xiq'i'n tu'n tten junx kyuk'i'lu' ojtxi' tyajilb'en.9Okx mqu'ntzuntz kyu'nju' tk'wal aye' Isaak ex Ismael toju' jul tokx toj pik te Makpela ati toj tjawetzq'ij te Mamre, toju' ttx'otx' Epron tk'wal Soar ju' itit.10Aju' tx'otx' lu ojetoq tloq' Ab'raam kye itit. Atzuntzu' okxmqu'na' tk'etz Sara ju' t-xu'jil.11Tkyimlenxi'tzun Ab'raam, ky'iwlanjtz Isaak tu'n Dyos. Ate Isaak kyejten najal ttziju' xoch tok tb'i Aju' itz' ex in ka'yin weye'. Tyajajil Ismael (1 Cr 1.28-31)
12Aye'tzun tk'wal Ismael ja'lu, aju' tk'wal Ab'raam tuk'i'l Akar aj Ejipt tmajen Sara,13a Neb'ayot tnejel k'wal. Yajxi'tl e'itz'ji Sedar, Adb'eel, Mib'sam,14Misma, Duma, Masa,15Adar, Tema, Jetur, Napis, ex Sedema.16Aye'tzun kyb'i kab'lajoj (12) tk'wal Ismael, axtzunju' tb'i ok te kyb'iju' kynajb'il. Teyile junjunkye, nejenelqe'toq kyeju' toj kyja.
17Tetoq qaqnaq wuqlajoj (137) ab'q'i Ismael tej tkyim, xiq'i'ntzuntz kyk'etzu' ojtxi' tyajilb'en.18Aye'tzu'n tyajajil atzu' e'najana' toju' tx'otx' ati kyxol Ab'ila ex Ẍur jlaj Ejipt toju' b'e npon toj Asirya. Atzuntzu' e'najana', maskyepe' myatoq b'a'n toj kwitzu' titz'in. Tej kyitz'ji Jakob' ex Esawu
19A tqanil ja'lu ojtxi' ti'j Isaak ju' tk'wal Ab'raam.20Tetoq kab'naq (40) ab'q'i Isaak tej tmje tuk'i'l Reb'eka tmyal B'etwel ex tanab' Lab'an, arameyqe', ju' najlqe'toq toj Padan-aram.21Mixtoqtzunti' nnalan Reb'eka, qu'mtzun kub'san Isaak ti'j twitz Qman Dyos. Ex tzaj b'i'n tna'j Dyos tu'n Qman Dyos. Oktzun Reb'ekatzu' ch'onwi'.22Intoqtzun tna'n Reb'eka nche q'ojinju' tal yuẍ iqa'ntoq kywi' tu'n, qu'mtzun kub' t-xima'n: Qana'tzun ikju', ¡alo b'a'n tu'n nkyime'!, chij. Xi'tzuntz xjelulteju' lu te Qman Dyos.23Atzunte Qman Dyos tzaj ttzaq'we'n te:
Kab'e' nimaqtnam qe'kye' iqa'n kywi' tu'na; kab'e' tnam inche q'ojinaj extzun na'mx kyitz'ji. Aju' jun k'okyel kuwxi'x kyetwitzu' juntl, aju' tzikb'aj k'ajb'el teju' itz'inb'aj, chi Dyos te.
24Japuntzun tq'ijlalil tu'n tb'anix Reb'eka, ex yuẍqe'ju' tal e'itz'ji.25Ẍkyeq ka'yinju' tnejel itz'ji ex majxtoq smalun ti'j, ex okkyq'o'n tb'i, Esawu. 26Ex itz'jitlju' titz'in, tzyu'ntoq tqanju' ttzik tu'n, qu'mtzun Jakob' tb'i okq'o'n. Tetoq oxnaq (60) ab'q'i Isaak tej kyitz'ji tal Reb'eka ju' t-xu'jil. Tk'ayi Esawu toklen te tnejel k'wa'lb'aj
27E'ch'iyju' k'wal. Ate Esawu kub' toj twitz tu'n taq'unan toj kojb'il ex ok te jun b'a'n aj ub'al; atzunte Jakob' junxi'tlte, qu'n a kub'ju' toj twitz tu'n tten axtzu' ja.28Atoqtzun Esawu k'u'jla'nxi'x tu'n Isaak, qu'n tgantoq tu'n twan kyi'ju' txkup intoq che tzyet tu'n toj k'ul. Atzunte Reb'eka a Jakob' ntk'u'jla'nxi'x.
29Jun q'ij intoq b'inchan wab'j Jakob' tej tul Esawu tzajni toj kojb'il ex majxtoq siktenil.30Xitma'n te Jakob':
—B'inchama xtalb'il, q'ontz ch'i'nwe' nchi' ti'ju' chib'j kyeq twitz matxi' b'aj ttzq'ajsa'na, qu'n inchin b'aje' tu'n we'yaj, chij te.
(Qu'mtzun Edom juntl tb'i Esawu.)
31—B'a'na'tzun qama tzaj tq'o'n toklena te tnejel k'wa'lb'aj weye', chi Jakob' te.
32Atzunte Esawu tma:
—Intka'yi'na, luqine' inchin kyim tu'n we'yaj, exna'te'ju' oklenj te tnejel k'wa'lb'aj mixti'we' tajb'en we, chij.
33Tziyantzna'ya weye' ja'loxi'x, chi Jakob' te.
Atzunte Esawu ku chij, xittziya'n. Iktzu'n xa' tq'o'na' toklenju' te tnejel k'wa'lb'aj te Jakob'.34Xi'tzun tq'o'n Jakob' twa Esawu ex tchi' b'incha'n tuk'i'l prijol lentejas tb'i. Tetzunj tb'aj wan Esawu ex tej tb'aj k'wan, jaw we' ex xi'tzuntz. Mixti'xte ximan ti'ju' oklenj te tnejel k'wa'lb'aj. Xi' Isaak Kerar
1Tojtzu'n tq'ijlalil lu, tzaj jun we'yaj toj tkyaqilu' tx'otx' lu tib'ajxi'tlju' tzaj toj tq'ijlalil Ab'raam. Tu'ntzun tpaju' we'yaj xa'ya' Isaak Kerar, janajla'toq Ab'imelek, kynimaqkawil pilistey.2Atzuntzu' kub'a' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz ex tzaj tma'n te: Lalun txi'ya Ejipt. Axtzu' tenkja'ya ja kxe'la' nma'ne' teya,3ja'lo axpuntzu' najana toju' tx'otx' lu. Chin tenb'ile' tuk'i'la ex kb'el nky'i'wla'na, qu'n tkyaqilu' tx'otx' lu kxe'l nq'o'ne' teya ex kyeju' tyajajila. Ikytzu'n kjapumela' nyole' xi'ni ntziya'ne' teju' tmana Ab'raam.4Che nchmet-sa'ye' tyajajila kse'nqe' che'w twitz kya'j, ex tkyaqilju' tx'otx' lu kxe'l nq'o'ne' kye. Expe' kykyaqil nimaqtnam toj tkyaqil twitz tx'otx' kyk'ma' ky'i'wb'il naq kyu'nelu' tyajajila.5Qu'n niman Ab'raam weye', eb'japunju' nchaq'b'ile' tu'n, e'nkawb'ile' exqe'ju' nxnaq'tzb'ile', chi Dyos te.6Kyejtentzun Isaaktzu' Kerar.7Aye'tzunju' najlqe'toq atzu', xikqani'n te titi' toklen tuk'i'l Reb'eka. Atzunte xitma'n qa tanab', qu'n xob' tu'n t-xitma'n qa t-xu'jil. Qu'n ate Reb'eka majxtoq tb'anilxi'x ka'yin, qu'mtzun kub' t-xima'n qatoq kb'el b'yo'n kyu'nju' ichan toju' tnam lu tu'n tpaju' t-xu'jil.
8Tetzunj tb'et q'ij najlitoq atzu'. Tojtzun jun q'ij intoq ka'yimitz Ab'imelek nimaqkawil kye pilistey toj tokex spik'un ex til qa intoq ttz'u'li'n Isaak Reb'eka ju' t-xu'jil.9Tchaq'tzun Ab'imelektzu' tu'n ttzaj txko'n Isaak, ex xitma'n te:
—¿T-xu'jilteju'ya qya lu jek'ax? ¿Tiqu'ntzun tzaja' tma'na qa tanab'a?, chij.
Atzunte Isaak Xittzaq'we'n:
—Qu'n kub' nxima'ne' qa jaku'toq chin kub'b'yo'ne' tu'n tpaj, chij te.
10Atzunte Ab'imelek xitma'n te:
—¿Tiqu'n xtb'inchaju'ya lu qeye'? ¿Tk'i'xwittzun xkub' kẍe junqe' tuk'i'l t-xu'jila? ma'wtlo qo' b'inchan ile' tu'n tpaja, chij te Isaak.
11Tzajtzun Ab'imelek, tchaq' kye kykyaqilju' xjal toj ttanam ex tma:
—Qa ati jun matz'ok yekunteju' ichan lu tuk'i'lju' t-xu'jil, kb'el b'yet, chij.
12Tojtzu'n ab'q'i lu ok tawal Isaak atzu' ex nim twitz tawal jaw, qu'n ky'iwlanjtz tu'n Qman Dyos.13Jaw q'inumax, nim txqan ti'xti' ten te.14Nimtoq txqan trit ex twakyix, ex b'a'npuntoq txqan tmajin. Tu'ntzun tpaju' inxi'xtoq tx'a'lti'j kyk'u'j pilistey ti'j.15Kykyaqiltzu'n xoch b'ajku'x kyb'incha'n tmajen Ab'raam tman Isaak tej itz'xtoq, eb'ajku'x kynojsa'n pilistey tu'n tx'otx'.16Xitma'ntzun Ab'imelektzu' te Isaak:
—Kutik'a tza'lu, qu'n matxi'xi'x jaw q'inumaxa qwitze', chij.
17Atzunte Isaak ku chij, ik'b'et ex atzu' pona' toju' b'ya' Kerar. Atzuntzu' kub' najana'.18E'b'jatz tlku'n jumajtlu' xoch b'incha'nqe'toq tu'nju' qtzan tman, aju' b'ajku'x kynojsa'n pilistey tu'n tx'otx' tkyimlenxi' Ab'raam. Axtzun kyb'i xoch oktq'o'n Isaak kse'nxtoqu' kyb'i tu'n qtzan tman.19Tojtzun jun q'ij intoq jatz kylku'n tmajen Isaak jun xoch toju' b'ya', o'kx tknet jun t-xiklil a' kyu'n.20Aye'tzunju' k'ik'lel toju' b'ya' Kerar, eb'jaw q'ojin kyuk'i'lu' tk'ik'lel Isaak, qu'n chechij qa kyeju' a' lu. Qu'mtzun Joyb'il q'oj tb'iju' xoch lu oktq'o'n Isaak, qu'n tzaj q'oj ti'j.21Yajxi'tzuntel ku'x kyb'incha'n tmajen Isaak juntl xoch, ex ikx e'q'ojintel tu'ntpaj, qu'mtzun oktq'o'n Isaak tb'i Ik'b'il.
22Xi'tzun Isaaktzu' toj juntl najb'il, ex ku'x tb'incha'n juntl xoch atzu'. Mixtzunti'tlte q'oj tzaj ti'j, qu'mtzun oktq'o'n tb'i Tzaqpib'l, qu'n tma: Matxi' tzaj tq'o'n Qman Dyos anb'il qe tu'n qten b'a'n toju' qnajb'il lu, chij.
23Yajxi'tzuntel xi' Isaak B'eerseb'a.24Tojtzu'n qonik'an lu, kub' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz, tzaj tma'n te: Ayine' Tdyos tmana Ab'raam. Lalun xob'a; qu'n atinqinwe' tuk'i'la. Noqtu'nelu' nmajine' Ab'raam, kb'el nky'i'wla'na ex kche nchmet-sa'ju'ye' tyajajila, chij te.
25Jawtzun tb'incha'n Isaak jun q'olb'eb'l atzu', ex k'ulun te Qman Dyos. E'kub' najantzuntz toju' tx'otx' lu. Aye'tzunju' tmajen ku'x kyb'incha'n jun xoch. Kyej b'entti'j jun kyyol Isaak tuk'i'l Ab'imelek
26Jun q'ij tzajx Ab'imelek toj Kerar naq tu'n tyolin tuk'i'l Isaak. Ex e'tzaj tk'le'nju' tuk'i'l aye' Awsat ex Pikol ju' nejenel kye t-xjal te q'oj.27Atzunte Isaak xitma'n kye:
—Ik'u'nqina'ye' kyu'ne', in ik'pe'na' kyxla'ja'ne' toju' kytx'otx'e'. ¿Tiqu'ntzun ẍe' ula'ye' jyolweye'?, chij kye.
28Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—Qu'n matxi' qile' qa ati Dyos tuk'i'la, qu'mtzun makub' qximane' tu'n tkyej b'entti'j jun qyol tuk'i'la. Ex a yol ja'lu tu'n tkyej b'entti'j:29lalun tb'inchaya jun taq'wixil qeye', kse'nqe' b'ajx tzaq'pona' qq'ob'e' ti'ja. Qb'incha pena'qe' b'a'n teya, ex etz qq'o'na toj b'anil, atzu'n ja'lo nky'iwlanjtza tu'n Dyos, chechij.
30Atzunte Isaak kub' ttzalajsa'n tu'n jun ninwan, eb'aj wantzuntz ex e'k'wan.31Tetzu'n kyjawe' te prim te juntl q'ij, kyej b'entti'ju' kyyol. Etztzun Isaaktzu' wab'alkye, kypa'tzun kyib'tzu' toj tzalajb'il.
32Axtzun q'iju', eb'aj ponju' tmajen Isaak q'malte te qa matxi'toq knet a' kyu'n toju' xoch intoq kyb'incha'n.33Atzunju' xoch lu oktq'o'n Isaak tb'i Seb'a. Qu'mtzun majx kyej tb'iju' nintnam lu B'eerseb'a.
34Tetzunj tel kab'naq (40) ab'q'i Esawu, mje tuk'i'l Judit tmyal B'eeri ju' itit. Ex ikx mje tuk'i'l B'asemat tmyal Elon ititx.35Naq kytx'u'jil Isaak tuk'i'l Reb'eka ok kyu'nju' qya lu. E'kub' tky'iwla'n Isaak Jakob' ex Esawu
1Matxi'toqtzun tijwnaqixxi'x Isaak ex mixtoqti' in ka'yintel. Jun q'ij tzaj ttxko'nju' tnejel tk'wal aju' Esawu, ex xitma'n te:
—¡Nky'ajul!, chij.
Ti'tzun ta, chi Esawu xittzaq'we'n.
2—Atzunju' tman xitma'n te:
—Intka'yi'na matxi' chin tijinxi'xe', ex naq myanim ajnkyime'.3Qu'mtzun wajb'ile' tu'n t-xi'ya yol jun txkup toj k'ul tuk'i'lu' t-smaja.4Ajtzun tula, tx'i'linkxa te t-xilil nwaye' k'ok'j kse'nxu' inkub' toj nwitze', ex q'intza tu'ntzun nwane' ti'j. Kjel nky'i'wla'ntzuntza na'mxku' nkyime', chij te.
5Atzunte Reb'eka intoq b'in tej t-xitma'n Isaak te Esawu. Tetzunj t-xi' Esawu toj k'ul jyolteju' txkup te tman,6xitma'n Reb'eka teju' tal itz'inb'aj:
—B'intzpe'ya Jakob', manb'iye' tej intoq yolin tmana tuk'i'lu' ttzika Esawu, ex matxi tma'n te kjalu:7Kutxi'ya yol jun txkup, ex tx'i'linkxa te t-xilil nwaye' k'ok'j tu'ntzun nwane' ti'j, kb'el nky'i'wla'ntzuntza twitz Qman Dyos na'mxku' nkyime', chij te.8Qu'mtzun, wal, b'inchanxju'ya kxe'l nma'ne' teya:9Kutxi'ya iq'il kab'e' tal chib' q'u'sqe' kxolu' qalu'n, atzun ntx'i'likxe' te jun t-xilil twa tmana k'ok'j kse'nxu' inkub' toj twitz.10Kxe'l tiq'i'ntzuntza te tu'n t-xitwan, tu'ntzun tkyej ky'i'wla'na tu'n na'mxku' tkyim, chi Reb'eka te Jakob'.
11Atzunte Jakob' xitma'n te ttxu:
—Ana'ju' ntzike' smalun ti'j, ayintzunwe' mya.12Yajtzunqa ẍin noktmko'ne' nmane', extzunqa sel tnik' weye', kb'el t-xima'n qa inkub' nsb'u'ne'; jaku'tzun kyej tqani'n taq'wixiltzu' wib'aje', mya tu'npe'wt nkyej tky'i'wla'ne', chij.
13Atzunju' ttxu xittzaq'we'n te:
—B'intzpe'ya wal, qatzun maqaninjtz taq'wixil tib'aja, wib'ajxwite' kub'a' tz'aq. Lwix kutxi'ya, b'inchamteju'ya inxi' nma'ne' teya, iq'inqe'tzju'ya tal chib' lu, chij.
14Xi'tzun Jakob'tzu' iq'ilkyeju' tal chib' ex e'xitq'o'n te ttxu. Atzunju' ttxu okx ttx'i'li'n te jun t-xilil wab'j k'ok'j kse'nxu' nkub' toj twitz Isaak,15ex etztiq'i'n t-xb'alun Esawu aju' tb'anilxi'x k'u'ntoq tuja, ok tq'o'ntzuntz ti'j Jakob' ju' itz'inb'aj.16Tu'ntzunju' ksmal chib', eb'aj tktxu'n tq'ob' Jakob' exju' ti'j tqul jamixti'ya' t-smal.17Xitzun tq'o'nju' wab'j te exju' chib'j matxi'toq b'aj ttx'i'li'n.
18Okxtzun Jakob'tzu' jata'toqu' tman, ex xitma'n te:
—¡Ta! Matxi' chin nule', chij.
Atzunte Isaak xitqani'n:
¿Alkyetzuna nk'wal?, chij.
19Atzunte Jakob' xittzaq'we'n:
—Ayinwe' Esawu aju' tk'wala tzikb'aj. Matxi' nb'inchaju'ye' saj tma'na weye'. Qu'mtzun b'inchama xtalb'il, we'ktza ex qeku'ya, tu'ntzun twana ti'ju' txkup xkyim wu'ne' toj k'ul, chin tky'iwlaku'tzuntza, chi Jakob' te tman.
20Atzunte Isaak xitma'n te:
—¿Ma lwiyxi'xtzun xknet tu'na nky'ajul?, chij.
—A Qman Dyos Tdyosa soninweye' tu'n tknet lwiy, chi Jakob' te.
21Atzunte Isaak xitma'n te:
—Lq'etzna'ya nk'etze' tu'n tok nmko'na, tu'ntzun tel nniky'e' qa ax qa aju'ya nk'wale' Esawu, chij.
22Xi'tzun lq'e Jakob' tu'n tok mko'n tu'n tman. Tmatzun Isaak kjalu: Aju' tq'ojq'ojel twi'ya a toj twi' Jakob', aye'tzu'n tq'ob'a tq'ob' Esawuqe', chij.23Qu'mtzun mixti' eltnik' ti'j, qu'n smalunqe'toqu' tq'ob' kse'nxu' tq'ob' Esawu ju' ttzik. Tetzunj kxi'toq tkub' tky'i'wla'n,24xitqani'n jumajtel te:
—¿Ma axxi'x teya qa aju'ya nk'wale' Esawu?, chij.
Axxi'x ayine' Esawu, chi Jakob' te.
25Atzunju' tman xitma'n te:
—Nky'ajul, q'ontzna'ju'ya nwaye' tu'ntzun nwane' ti'ju' txkup xtzyet tu'na, kb'el nky'i'wla'ntzuntza, chij.
Xi'tzun tq'o'n Jakob' twaju' tman ex xitq'o'n tk'wa'. Wantzun Isaaktzu' ex k'wan,26xitma'ntzuntz te:
—Lq'etzna'ya nky'ajul, ex chin tma'tzika, chij.
27Tetzunj tok lq'e Jakob' ma'tzilte, eltnik' Isaak ti'ju' tk'ok'jal t-xb'alun Esawu. Kyej tqani'ntzun b'a'ntz tib'aj, kjalu:
Qa tk'ok'jal nk'walju'ye' lu. Kse'n tk'ok'jal k'ul toj kojb'il ky'i'wla'n tu'n Qman Dyos.28Tzajxwit tq'o'n Qman Dyos jb'al tib'aju' ttx'otx'a, tz'elxwit b'a'nju' tawala, nimxwit ttriya ex tlob'aja ub'a tzaj tq'o'n.29Nimxwit xjal che ajb'en teya; che kub'xwit meje nimaqtnam twitza. Kawina kyib'aju' titz'ina; ¡che kub'xwit meje twitza! Alkyete maqanin taq'wix tib'aja, taq'wix ktzajel tib'aj, aye'tzu'n mache qanin b'a'n tib'aja, b'a'n tzul kyib'aj, chij.
30Tetzunj tb'aj ky'i'wla'n Jakob' tu'n Isaak, akxtoqtzun tetz Jakob' tk'etzu' tman, tej tpon Esawu tzajnix yol toj k'ul.31Ex ikxte Esawu okx ttx'i'li'n te jun t-xilil wab'j k'ok'j, xitiq'i'ntzuntz te tman, ex xitma'n te:
—We'k'tza ta, wantzuna ti'ju' txkup xkyim tu'nju' tk'wala, ex chin tky'i'wlaku'ya, chij.
32Atzunte Isaak xitqani'n te:
—¿Altzunkyeya?, chij.
—Ayinweju'ye' Esawu tnejel tk'wala, chi Esawu.
33Atzunte Isaak majx jawsak'puj ex jawlu'lun, tma kjalu:
—¿Alkyetzu'n tx'anj yol, ex matzul tiq'i'nju' tx'i'li'n chib'j weye'? Ja'lo matxi' b'aj nwane', nchinawe' qa aya sul iq'inte; matxi' kyej nqani'nwe' ky'i'wb'il tib'aj, ja'lo ky'i'wla'ntl, chij.
34Tetzunj tb'inte Esawu ntoq xiq'ma'n te tu'n tman, kub' oq' b'a'nxi'x, qu'n exch'yon toj tk'u'j ex tma:
—¡Ta, ex ikxwe' chin tky'i'wlankja!, chij.
35Atzunte Isaak xittzaq'we'n te:
—Matzulju' titz'ina ex machin kub't-sb'u'ne', ex matxi' txi' tiq'i'nju' ky'i'wb'il ju' tetoqa, chij.
36Atzunte Esawu tma:
¡Qu'nxpe'na'tzunlo Jakob' tb'i okq'o'n!, ¡qu'n tkamaji'n nsb'etju'ye' tu'n ja'lo! Tnejelxi'x sel tiq'i'n woklene' te tnejel k'wa'lb'aj, atzu'n ja'lo matz'el tiq'i'n tky'i'wb'ila weye'. Ta ¿Laytzun chin kyej tky'i'wla'ntla?, chij.
37Atzunte Isaak xittzaq'we'n te:
—B'intzpe'ya, matxi' kyej nq'o'ne' toklen Jakob' tu'n tkawin tib'aja; ex matxi' txi' nqanine' te Qman Dyos tu'n kyok kykyaqilu' twitze'l te tmajen, ex matxi nqanine' tu'n telb'a'nju' ttriy ex tlob'aj ub'a. Atzu'n ja'lo nky'ajul mixti'tlwe' tu'n nb'inchante ti'ja, chij.
38Atzunte Esawu xitma'n jumajtl:
—Ta, ¿Ma noqtzun junju' ky'i'wb'il tu'n tkyej tqani'na? ¡Ex ikxwe' chin tky'iwlankja!, chij.
Jaw ttzaqpi'n jumajtlu' toq'el.39Xi'tzun tma'n Isaak te: Atzu' knajala'ya twitzu' tx'otx' min tq'o'nxi'x tawal, jamin kub'a'xi'x jb'al.40Tu'n tk'uẍtx'e'nb'ila k'anq'ila'ya ex k'okyela majen teju' titz'ina; ajtzun tkuwixa, k'eletztzuntza tjaq' tkawb'il, chij. Oq Jakob' twitz Esawu
41Atxi'xtzunj oktlab'a'n Esawu twitz Jakob' tu'n tpaju' ky'i'wb'il xiq'o'n te tu'n tman, ex kub' t-xima'n Esawu kjalu: Noq ch'inxtl tjapun te nmane' tchwinqlal; tkyimlenxi'tzun, kb'el nb'yo'ne' witz'ine' Jakob', chij.
42Tetzunj tb'inte Reb'eka tkyaqilu' matxi'toq b'entti'j tu'n Esawu, xitchq'o'n ttxokli Jakob', ex xitma'n te:
—Manb'iye' qa tajb'ilu' ttzika Esawu tu'n tkub' b'yo'na tu'n, tu'n tkyaqtk'u'j.43Qu'mtzun wal, b'intzpe'ya. Lwix kutxi'ya tja nxib'ene' Lab'an najli toj Aran.44Axtzuntzu' tenkja' jte' q'ija tk'etz, tzmaxi' ajtel ttx'u'jilu' ttzika.45Ajtzun tik' tna'l tu'n tkyaqilu' matxi' tb'inchaya te. Kxel nchq'o'n tq'umliye' teya tu'ntzun tanjtz jumajtlti'ja. ¡Qu'n minti' wajb'ile' tu'n knaju' kab'e' wale' noq toj jun q'ijx!, chij te.
46Ex xitma'ntl Reb'eka te Isaak:
—Matxi'xi'x chin naje' kyu'n qya itit t-xu'jil Esawu. Qatzun mamjetlu' Jakob' tuk'i'l juntl itit najlqe' tza'lu toju' tx'otx' Kanaan, maslo b'a'n tu'n nkyime', chij.
1Tzajtzun ttxko'n Isaaku' Jakob', xitqani'n ky'i'wb'il tib'aj ex xitq'o'n chaq'b'il te kjalu: Lalun mjeya tuk'i'l jun qya aj Kanaan toju' tx'otx' lu.2Kutxi'ya tja tchmana B'etwel toj Padan-aram, axtzuntzu' mjeya'ya tuk'i'l junju' tmyal ttiya Lab'an.3Awttzun Qman Dyos nimtipumal ky'iwlanteya, che chmet-xwitu' tyajajila tu'ntzun kb'je'l txqan nimaqtnam ti'ja.4Ex tu'n ttzaj tq'o'n ky'i'wb'il ttziya te Ab'raam teya, ex kyeju' tyajajila, tu'ntzun kyoke' te tajawu' tx'otx' janajlqo'pun ja'lo naku'j ajb'etu'nqo', qu'n aku'na'te Dyos tzaj tziyante te Ab'raam, chij te Jakob'.
5Xi'tzun chq'o'n Jakob'tz tu'n Isaak Padan-aram. Atzunte pon tja Lab'an ju' tk'wal B'etwel ju' aramey, t-xib'en Reb'eka ju' ktxu Jakob' ex Esawu. Mje Esawu
6Tetzunj tb'inte Esawu qa xiqani'n ky'i'wb'il tib'aj tu'n Isaak, exqa xitchq'o'n Padan-aram tu'n tmje atzu'. Exqa xiq'ma'n te tu'n tman tu'n lalun mje tuk'i'l jun txin texu' tx'otx' Kanaan,7exqa matxi'toq txi' Padan-aram, qu'n xitb'i'nju' tchaq'b'il tman ex ttxu.8Ikytzu'n ela' tniky' Esawu qa mixtoqti' nche kub'u' qya aj Kanaan toj twitzu' tman.9Qu'mtzun xi' tk'etz Ismael tk'wal Ab'raam, ex mje tuk'i'lu' tmyal Ismael, aju' Maalat, tanab' Neb'ayot, kyib'ajxi'tlu' t-xu'jil aj Kanaanqe'. Kub' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz Jakob' toj B'etel
10Etz toj B'eerseb'a, xi'tzuntz toj tb'eyil Aran.11Tetzunj tex q'ij kyej wtan toju' tx'otx' jamatxi'toq pona'. Tzaj tiq'i'n jun ab'j te tq'axwe, kub' kẍetzuntz.12Atzuntzu' kub'a' twitzk'a'n jun yotx xi'nix twitz tx'otx' ex japumnix toj kya'j, ate'toq tanjl Qman Dyos intoq che jax ex intoq che ku'tz ti'j.13Ex til qa wa'ltoq Qman Dyos tk'etz ex tzaj tma'n te: Ayinweju'ye' Dyos Manb'aj, Tdyos tchmana Ab'raam ex Tdyos tmana Isaak. Kxe'l nq'o'ne' tx'otx' jakuẍla'ya teya ex kyeju' tyajajila.14Okxi'x che b'elpuqli kse'n quq twitz tx'otx', kche najal toj tjawetzq'ij ex toj tkub'exq'ij, toj tnayajkya'j ex toj tb'a'nq'ob'kya'j. Kykyaqiltzunju' xjal toj tkyaqil twitz tx'otx', kpomel kanun ky'i'wb'il kyib'aj noq tu'nela ex naq kyu'nelju' tyajajila.
15Atinqinwe' tuk'i'la; knxq'uqi'ya jaxjaku' matxa'ya, ex k'anjetz wiq'i'n jumajtla toju' tx'otx' lu. Lay kyej ntzaqpi'na, qu'n ilti'j kjapumelwe' nyol ju' xintziya'ne' teya, chi Qman Dyos te.
16Tetzunj ttzaj tna'ntib', kub' t-xima'n: Atipelote' Qman Dyos tza'lu, mixtzunti'we' b'i'n wu'n, chij.17Tzaj nim xob'el ti'j, qu'mtzun kub' t-xima'n: Xjanxi'x pelote' najb'il lu. Qu'n atzu' ta'ju' tja Dyos; ¡Exju' ttzi kya'j!, chij.
18Tetzun juntl q'ij b'a'n prim jawe', jaw ti'nju' ab'j ajb'en tu'n te tq'axwe, ex kub' twab'a'n kse'n jun tqan ja, kyej t-xjansa'ntzuntz tu'n aseyt.19Tojtzunju' najb'il lu, atitoq jun nintnam Lus tb'i, atzunte tch'exb'e tb'iju' tnam lu, atl tb'iju' oktq'o'n B'etel.20Atzuntzu' tmaya' jun tyol tu'n tb'inchante twitz Qman Dyos, kjalu: Qa ati Dyos wuk'i'le' exqa machin t-xq'uqiye' toju' nb'eye' ljo'n, qama tzaj tq'o'n nwaye' ex nxb'alune',21exqa matz'anjtz jumajtl wi'je' toj b'anil tja nmane', atzunte Dyos Manb'ajtzu' te toj kya'j k'okyel te Ndyose'.22Atzunju' ab'j xkub' nwab'a'ne' lu naku'j jun tqan ja, atzunte k'okyelju' te tja Dyos; extzunju' tlajoji'n ti'j tkyaqilu' ktzajel tq'o'na weye' nman Dyos, kxe'l nq'o'ne' teya kukxu', chij. Pon Jakob' Aran
1Xi'tzun tljo'n tb'e ex kxi' xa' toj kytx'otx'u' ate' toj tjawetzq'ij.2O'kx t-xitka'yi'n jun xoch intoq che ojlan oxe' tnej rit tk'etz, qu'n atoqtzu' nche k'wana' ti'ju' xoch lu. Atzu'n tjpelu' xoch lu jun nin ab'j.3Ajtzun tb'aj kyb'u'yi'n kyib'u' rit atzu', intoq elkyiq'i'n k'ik'lelju' ab'j ttzi tu'n tjatz kyiq'i'n kyk'wa'ju' kyrit. Ajtzun kyb'aj k'wanju' kyrit, nkyej kyjpu'n jumajtlu' xoch.4Atzunte xitqani'n kyeju' k'ik'lel:
—¿Janajlqe'ye' q'aye?, chij kye.
Te Aran qo'qe', chechij.5Ex xitqani'n jumajtl:
—¿Ma kyojtzqi'nju'ye' Lab'an tk'wal Nakor?, chij kye.
Qojtzqina'tzune', chechij.6Ex xitqani'ntl:
—¿Ma b'a'ntzun kyile'?, chij.
Aye'tzunkye' k'ik'lel kyma:
—B'a'nte Lab'an, lu pena' Rakyel ju' tmyal tzul kyuk'i'l trit, chechij.
7Tmatzuntzu' kye:
—Lwiyxi'xte' tu'n kyoknaju' rit. Tiqu'n min xikyq'o'npune' kyk'wa', atzun che kyiq'inx jun kmujtle' tu'n kywan, chij kye.
8Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—Lay, qu'n ati tu'n qyonteye' tzmaxi'j ajkyb'ju'l kykyaqil k'ik'lel kyuk'i'l kyrit, tu'ntzun tb'ent tel iq'etu' nin ab'j tjpelu' xoch kyu'n k'ik'lel, tzmaxi'tzun che k'wal rittzu', chechij.
9Akxtoqtzun nyolin kyuk'i'lu' k'ik'lel, o'kx tpon Rakyel kyuk'i'lu' trit tman, qu'n atoqte k'ik'lel kyi'j.10Tetzunj t-xitka'yi'n Rakyel q'i'nqe'toqu' trit Lab'an tu'n, xi' q'imilteju' ab'j tjpel xoch, ex xitq'o'n kyk'wa'ju' rit.11Oktma'tzi'ntzuntz te jun q'olb'eb'lte, ex jaw oq'.12Tetzunj t-xitma'n te, qa a ttxuju' Reb'eka tanab' Lab'an, xi'tzun ojqelan Rakyeltzu' q'malte te tman.
13Tetzunj tb'inte Lab'an qa aju' tal tanab', etz ojqelan k'molte, oktchle'n ex oktma'tzi'n te jun q'olb'eb'lte, xiti'ntzuntz tja. Atzuntzu' oka' ten tx'olb'alte tkyaqilu' matxi'toq b'aj.14Xitmantzun Lab'antzu' te: A pelo junta junx qchk'el tuk'i'la, chij. Aq'unan Jakob' kyu'nel Rakyel ex Lea
Jun xjaw kyejten Jakob' tja Lab'an.15Tb'ajlenxi'tzu'n xjaw lu, xitma'n Lab'an te:
—¿Ma tu'nwttzunlo' nwitze'la ma naqwittzunlo kukx k'aq'unala nk'etze'? Q'mantza weye' jte' tajb'ila tu'n tkanb'anteya, chij.
16Ate'toqtzun kab'e' tmyal Lab'an: aju' tzikb'aj atoq tb'iju' Lea, atzu'n itz'inb'aj Rakyel.17Ate Lea saq ẍkulinin kyoj twitz, atzunte Rakyel majxtoq tb'anilxi'x.18Tu'ntzunju' matxi'toq tz'ok laqj ti'j Rakyel, qu'mtzun tma:
—Kchin aq'unal wuq ab'q'iye' tuk'i'la naqx tu'nelu' tmyala itz'inb'aj Rakyel, chij.
19Atzunte Lab'an xittzaq'we'n:
—Axlo b'a'n tu'n t-xinq'o'ne' teya kyetwitz tu'n t-xi' te jun xjalxi'. Tenkjna'tzuna wuk'i'le', chij.
20Qu'mtzun, wuq ab'q'i aq'unan tja Lab'an naq tu'nel Rakyel. Naq ch'i'nte' ela' tq'ijlalil lu toj twitz tu'n tpaj inxi'xtoq tk'u'jla'nju' Rakyel.21Tetzunj tjapunju' wuq ab'q'i, xitma'n te Lab'an:
—Q'ontztzunju'ya nxu'jile' tu'ntzun nmjeye' tuk'i'l, qu'n matxi' japunju' tq'ijlalil xi'ni nma'ne' teya tu'n waq'unane' tu'nju' ch'isb'ente, chij.
22E' ttxoktzun Lab'an kykyaqilu' tb'esin tu'n kten toju' mjeb'le'n tb'incha.23Tetzunj qok yupj, xitiq'i'n Lab'an ju' Lea te tu'n twtan tuk'i'l.24Expe' xitq'o'n Lab'an jun tmajen Lea qya, Silpa tb'i, tu'n tajb'en te.25Tetzunj qsqix te juntl q'ij, eltnik' qa tuk'i'l Lea wtana', xi'tzuntz q'malte te Lab'an:
—¿Titiqu'n xtb'inchaju'ya lu weye'? ¿Ma myatzun tu'n tpaj Rakyel ẍin naq'unana'ye' tjaya? ¿Tiqu'ntzun ẍin kub'a' t-sb'u'na?, chij.
26Atzunte Lab'an xittzaq'we'n te:
—Ate' tza'lu minti' naq'lqo'ye' tu'n tmjeju' itz'inb'aj nejtl twitzu' tzikb'aj.27Qu'mtzun ati tu'n tjapunju' jun sman pyest tu'na ti'ju' tmjeb'le'na tuk'i'l Lea. Ex kxe'l nq'o'nwe' Rakyel teya qama ttziyaya tu'n taq'unan wuq ab'q'itla wuk'i'le', chij.
28Kub' toj twitz ikju', tetzunj tjapunju' jun sman pyest tu'n ti'ju' tmjeb'le'n tuk'i'l Lea, xiq'ontzun Rakyeltzu' te t-xu'jil tu'n Lab'an.29Ex ikx xitq'o'n Lab'an jun tmajen Rakyel qya, B'ila tb'i, tu'n tajb'en te.30Mjetzuntz tuk'i'l Rakyel ex tk'u'jla nimxi'x kyetwitz Lea, maskye aq'unan wuq ab'q'itel tja Lab'an. Aye' tk'wal Jakob'
31Tetzunj tka'yinte Qman Dyos myaxi'x b'a'n tilwi Lea tu'n Jakob', e'tzaj tq'o'n tal Lea, atzunte Rakyel mixti' tzajnaj tq'o'n tal.32Oktzun Leatz ch'onwi' ex itz'ji jun tal. Atzunju' tb'i oktq'o'n Rub'en, qu'n tma: Ma chintzaj ka'yine' tu'n Qman Dyos qa nchin b'isune'. Qu'mtzun ja'lo kchin k'u'jlanjtzele' tu'n nchmile', chij.
33Ex itz'ji juntl tal Lea, a tb'iju' oktq'o'n Simeon. Tmatzuntz: Matb'i Qman Dyos qa ik'u'n qine', qu'mtzun matzaj tq'o'n juntl wale', chij.
34O'kx titz'ji juntl tal, Leb'i tb'i oktq'o'n, qu'n tma: Ja'lo oktzunlo chin k'u'jlanjtzelxi'xtle' tu'n nchmile', qu'n matxi' che itz'ji oxe' wale' tuk'i'l, chij.
35Itz'ji juntl tal Lea, a tb'iju' oktq'o'n Juda, qu'n tma: Kjawil wajwalinwe' Qman Dyos ja'lo, chij. Tenetzuntz tu'n talan.
1Tetzunj tka'yinte Rakyel mixti' inche itz'ji tal tuk'i'l, tzaj pulti ti'jtk'u'j ti'j Lea ju' ttzik, xitma'ntzuntz teju' tchmil:
—Wajb'il junwe' wal tuk'i'la, qatzun minti' kchin kyimele', chij.
2Atzunte tzaj ttx'u'jil ti'j, xitma'ntzuntz te:
—¿Ma Dyos qintzunwe'? Ana'te' Qman Dyos nmyonte tu'n talana, chij.
3Atzunte Rakyel xitma'n te:
—Ka'yintzpe'ya, luju' nmajine' B'ila, kẍeku'ya tuk'i'l; ajtzun kyitz'ji tal naku'xwitloja walqe'ye'. Che tenb'eltzun waltze' ikju', chij.
4Iktzu'n xa' tq'o'na' Rakyel B'ila ju' tmajen tu'n tokt-xu'jila'n. Kub' kẍetzuntzu' tuk'i'l B'ila,5ex itz'ji jun tal tuk'i'l.6Tmatzun Rakyeltzu': Aju' ne'ẍ lu, a tb'iju' k'okyel Dan, qu'n matzaj tb'i'n Qman Dyos nkub'sb'ile', qu'n matb'incha tnik'alilti'j weye' tu'nju' matzaj tq'o'n jun wale', chij.7O'kx titz'ji juntl tal B'ila tuk'i'l,8tmatzun Rakyeltz: Neptali tb'iju' ne'ẍ lu k'okyel, qu'n ma'xi'x tz'ok tilil wu'ne' tu'n tkub'ti'ju' ntzike' ex matxi' kub'ti'j, chij.
9Tetzunj tka'yinte Lea mixti' inche tzaj q'o'ntl tal, xitq'o'nju' tmajenju' Silpa tu'n tokt-xu'jila'n Jakob'.10Tetzunj titz'ji jun tal Silpa tuk'i'l,11tma Lea kjalu: ¡Matxi'tzun chin kanb'ane'! Qu'mtzun aju' ne'ẍ lu, a tb'iju' k'okyel Gad, chij.
12O'kx titz'ji juntl tal Silpa tuk'i'l,13tmatzun Leatz: ¡Tzalajb'ilxi'xte' weye' ja'lo! Kykyaqilxtzunkyeju' qya kkyma' qa tzalajb'il weye'. Qu'mtzun aju' ne'ẍ a tb'iju' k'okyel Aser, chij.
14Jun q'ij ex Rub'en toj kojb'il tej intoq ch'umanjtz triy, o'kx kyok yal junjun lob'j mandrakora kyb'i tu'n, xitiq'i'ntzuntz te Lea ju' ttxu. Tetzunj tok tka'yi'n Rakyel lob'j, xitma'n te Lea:
—B'inchama xtalb'il q'ontz jte'we' nlo' mandrakora ti'ju' sul tiq'i'n tala teya, chij.
15Atzunte Lea xittzaq'we'n te:
—¿Ma mitzun jun xqe tk'u'ja tu'nju' sel tiq'i'nju'ya nchmile'? ¡Atzu'n ja'lo tajb'iltla tu'n kyel tiq'i'nju'ya lob'j ẍe' ul tiq'i'n wale'!, chij.
—Xitzun tma'n Rakyeltz te: Kwtal tuk'i'la te qonik'an ja'lo te kxelju' lob'j ẍe ul ti'n tala, chij.
16Tetzunj tul Jakob' toj taq'un te qale, etz Lea k'lulte ex xitma'n te:
—Kwtala wuk'i'le' te qonik'an ja'lo, qu'n matxi' nchoja kyu'n lob'j mandrakora ẍe ul tiq'i'n wale', chij.
Tetzunju' qonik'an lu wtan Jakob' tuk'i'l Lea,17itz'jitzun jun tjwe'yi'n taltzu' tuk'i'l Jakob', qu'n tzaj b'i'n tkub'sb'il tu'n Dyos.18Tmatzun Leatzu': Aju' k'wal lu Isakar tb'i k'okyel, qu'n oyajte' tu'n Qman Dyos weye' tu'nju' matxi nq'o'ne' nmajine' te nchmile', chij.
19Yajxi'tzuntel itz'jiju' twaqaqi'n tal Lea tuk'i'l,20tmatzuntz: Matxi' tzaj tq'o'n Dyos jun oyaj tb'anilxi'x weye'. Ja'lo chin k'u'jlanjtzele' b'a'nxi'x tu'n nchmile', qu'n matxi'na' che itz'ji waqaq wale' tuk'i'l. Qu'mtzun aju' k'wal lu, Sab'ulon tb'i k'okyel, chij.
21Te b'ajsb'iltzun, itz'ji jun tal Lea txin, Dina tb'i oktq'o'n.22Ex ikxte Rakyel tzaj na'n tu'n Dyos, tzaj b'i'n tkub'sb'il ex e'tzaj q'o'n tal.23Tetzunj titz'jiju' tnejel tal, tma: Mixti'tl tu'n nch'ixwiye' ja'lo, qu'n matxi' taj Qman Dyos tu'n kyitz'ji wale'.24Noqwit ikj taj Dyos tu'n titz'ji juntl wale', chij. Qu'mtzun aju' tnejel tal, Jse tb'i oktq'o'n. Sb'ub'l kyxol Jakob' tuk'i'l Lab'an
25Titz'jlenxi'tzun Jse tal Rakyel, xitma'n te Lab'an:
—Q'ontza anb'il tu'n wanje' tojku'xi'xu' ntx'otx'e'.26Q'onqe'tzu'ya nk'wale' exqe' nxu'jile' tu'n wanje' kyuk'i'l, qu'n noqna' kyu'nelkye matxi' chin aq'unane' tjaya. Kanli twitza machin aq'unane' b'a'n tjaya, chij.
27Atzunte Lab'an xittzaq'we'n te:
—B'inchama xtalb'il tenkja njaye'. Qu'n matxi' tz'el nnik'e' qa matxi' chin ky'iwlanjtze' tu'n Qman Dyos noq tu'nela.28Q'mantza weye' jte' tajb'ila tu'n tkanb'anteya, kxe'l nchjo'nwe' teya, chij.
29Atzunte Jakob' xitma'n te:
—Kanlixi'x twitza machin aq'unane' b'a'n tjaya ex b'a'n ilb'enkyeju' talu'na wu'ne'.30Qu'n naqtoq jni'xu' talu'na tej wule', atzu'n ja'lo matxi' che chmet b'a'nxi'x. Atxi'x tej wulene', matxi' ky'iwlanjtza tu'n Qman Dyos. ¿Yajtzunwe' jtojtzun chin aq'unane' ja' wexe' kyuk'i'lu' toj njaye'?, chij te.
31Atzunte Lab'an xitqani'n jumajtl:
—¿Jte'tzun tajb'ila tu'n tkanb'anteya?, chij.
Atzunte Jakob' xittzaq'we'n:
—Mixti'te tu'n ttzaj tchjo'na weye'. Kche nxq'uqi' jumajtlu'ye' trita, qama kub' toj twitza aju' kxe'l nma'ne' teya.32Q'ontza anb'il tu'n wokxe' pa'milkyeju' qpoj tman rit q'eqile kyi'j exqe' tal chib' pint ex chinaq' kyi'j kyxolu' talu'na. Aye'tzunkye twi' nk'u'ju'ye', chij.
33Ajtzun tula ka'yilte tkyaqilu' matxi'toq nkanb'aye', k'elel tnik'a qa tnik'alwi'je'; qatzun ate'qe' rit mya q'eq kyi'j kxolu' nrite' mujqa chib' mya pint ex chinaq' kyi'j, k'eleltzun tnik'tzu'ya qa eleq' qine', chij.
34B'a'na'tzun kse'n xtmaya, chi Lab'an te.
35Textzu'n q'ij lu, eb'je'l tpa'n Lab'an kykyaqilu' ttxu chib' ex tman chib' pintile kyi'j kyuk'i'lxi' ati ch'i'naq saq kyi'j, exqe' qpoj tman rit q'eqile kyi'j, e'xitq'o'ntzuntz kyeju' tk'wal tu'n kyxq'uqinte.36Xi'tzuntz kyuk'i'lu' alu'mj lu najchaq, te oxe' q'ij b'e.
Atzunte Jakob' axtzu' kyeja' ten xq'uqilkyeju' trit Lab'an.37E'tzaj ttx'e'mu'n tq'ob' tze alamo, almendro ex kastany cha'xqe'. Oktentzuntz tz'olilteju' kyxk'owil toj tzniji'n tu'n kq'ancha'lix tal saq toj tzniji'n;38e'kub' ttxoli'ntzuntz janche b'ju'la' alu'mj k'wal a'. Qu'n atoqtzu' nche ẍchana'ju' tman chib' kyuk'i'lu' kytxu chib'. Ajtzun tkub' kyal pintile ex chinaq'ile kyi'j, qu'n kywitzna'ju' tze lu nche ẍchana'.40Aye'tzu'n alu'mj lu, intoq che eltpa'n, nche kub' tq'o'ntzuntz kywitzu' talu'n Lab'an pint ex q'eq kyi'j. Ikytzu'n e'chmeta' talu'n; intoq che eltpa'n kyi'ju' talu'n Lab'an.41Tkyaqiltzun maj ajkyẍchanju' alu'mj q'u'sqe', intoq che kub' tq'o'n ju' tze janche k'wana' a' tu'ntzun t-xi' kyka'yi'nju' tze ajkyẍchan.42Atzu'n ajkyulu' alu'mj oknikyi'j, mitoqjunti' nche kub' tq'o'nju' tze. Qu'mtzun aye' alu'mj oknikyi'j te Lab'anqe', aye'tzunju' q'u'sqe' te Jakob'.
43Iktzun jawa' q'inumaxju', nim txqan trit chmet, e'tmajen ichan ex qya lq'o'nqe', e' tkamey ex e'tb'ur. T-xima Jakob' tu'n tetz oq tja Lab'an
1Tb'i intoq che yolin tk'wal Lab'an ti'j, kjalu: Matxixi'x jaw q'inumaxte Jakob', qu'n matxi' b'ajx tiq'i'n tkyaqilu' tetoq qmane', chechij.2Ex eltnik' qa min nyolintltoq Lab'an b'a'n te kse'nxu' tnejel.3Xi'tzun tma'n Qman Dyos te: Kutanj ti'ja toj ttanam tmana ja najlqe' twitze'la, chin tenb'ilwe' tuk'i'la, chij.4Xitzun tma'ntz tu'n kxitxokb'aj Rakyel ex Lea tu'n kpon ja ta'toq kyuk'i'lu' rit,5xitma'ntzuntz kye:
—Matxi' tz'oknka'yi'ne' min nyolintlju' kymane' b'a'n wuk'i'le' kse'nxju' tnejel; atzunte' Tdyos nmane' ati wuk'i'le' kukxu'.6Kanli kywitze' matz'oktilil wu'ne' tu'n waq'unane' b'a'nxi'x toju' taq'un kymane'.7Atzunte matxi' chin kub'xi' t-sb'u'ne', qu'n jachq'al in tch'exb'e'nju' twi' nk'u'je'. Tuk'i'lxi'petzunj, b'ajx taq'a' Qman Dyos anb'il te tu'n tb'inchante jun taq'wixil wi'je';8a pena' tzaj tma'n kmanju'ye' weye': A chojb'ilteju'ya kxe'l nq'o'ne' aye' alu'mj chinaq' kyi'j, chij weye'. Kykyaqiltzu'n ttxuqe' ntoq kub' kyal chinaq'ile kyi'j. Ex tej tmante: a chojb'ilteju'ya kxe'l nq'o'ne' aye' alu'mj pint kyi'j, chij, ex kykyaqilu' kyal e'itz'ji pintile kyi'j.9Iktzun eb'je'la' tiq'ina' Dyos talu'n kmane' tu'n ktzaj tq'o'n weye'.10Jun q'ij tej ntoq che ẍchanju' alu'mj; kub' nwitzk'a'ne', pint ex chinaq' kyi'ju' tman chib' intoq che ẍchan kyuk'i'lu' kytxu chib'.11Tojtzu'n witzik' lu txkonjtz nb'iye' tu'nju' tanjl Qman Dyos, xitzun ntzaq'we'ne': Ti'tzun, Nchije' te.12Tzaj tma'ntzun tanjltzu' weye': Ka'yinxpe'ya b'a'nxi'x, kpe'tzuntla'ya, qa pintile ex chinaq'ile kyi'j kykyaqilu' alu'mj tmanqe' che ẍchal kyuk'i'lu' xuj, qu'n matxi' wile' tkyaqilu' xb'inchanjtz teya tu'n Lab'an, chij.13Ayine' Dyos kub' nyek'u'n wib'e' twitza toj B'etel, jakub'a t-xjansa'nju'ya ab'j ex tzaj ttziya'n jun tyola weye'. ¡Qu'mtzun b'inchamtib'a! ex kutanj ti'ja toju' tx'otx' ja itz'ja'ya, Majx chij, chij kye.14Aye'tzunkye Rakyel ex Lea xiktzaq'we'n:
—Mixna'ti'tlqe' qetzb'il tja qmane'.15Naku'jpena' xjalxi'qo'qe' toj twitz qmane' ¡Qu'n maqo'x tk'a'yi'ne' teya, naqx tu'n tmjeya quk'i'le', ma'xi'x kanb'an qi'je' tu'nju' xitchjo'na te!16Qu'mtzun tkyaqilu' q'inumal sel tiq'i'n Dyos te qmane', qe ex kyeju' qk'wal, qu'mtzun b'inchama tkyaqil kse'nxu' saj tma'n Qman Dyos teya, chechij. Anjtz Jakob' Padan-aram
17B'ajtzun tb'incha'ntib' tu'n tanj jumajtlti'j Kanaan, janajla' Isaak ju' tman. E'b'jaw tq'o'nju' tk'wal kyi'j kamey, exqe' t-xu'jil, ex tkyaqilu' atitoq te ik'tiq'i'n, ik'b'ettzuntz kyuk'i'l kykyaqilu' talu'n matxi'toq che tkanb'a tu'n taq'unb'en toj Padan-aram.19Tej xi'nitoq Lab'an jol kyi'j trit toj juntl tx'otx', eb'je'tz talq'a'n Rakyel tdyos tman.20Ikytzu'n kub'a' t-sb'u'n Jakob' Lab'an aj Aram, qu'n min xitma'n te qatoq k'eletz.21Etz oq Jakob' tuk'i'l tkyaqilu' atitoq te, ik'x toju' nin a' Ewprates, tlajtzun tb'etz kyu'me'lu' witz te Kalaad. Tzaj Lab'an knolte Jakob'
22Tb'ajlenxi'tzun oxe' q'ij tb'i Lab'an qa ojetoq tz'ex oq.23Tzajtzuntz kyuk'i'lu' twitze'l knolte. Tojxi'tzun twuqi'n q'ij kub'ti'j tu'n kwi'ju' witz te Kalaad.24Textzu'n qonik'an lu kub' tyek'u'ntib' Dyos twitz Lab'an ju' aramey toj witzik', xitma'ntzuntz te: Lalun tz'oktzaqpaja ti'j ajtyolina tuk'i'l, chij te.25Kub'tzun ti'j tu'n Lab'an kwi'ju' witz te Kalaad, jamatxi'toq kub'a' tenpun. Axtzuntzu' kub'a' tena'tl Lab'an kyuk'i'lu' twitze'l,26xitma'ntzuntz te:
—¿Titi' xtb'inchaya? ¿Tiqu'n ẍin kub'a' t-sb'u'na? ¡Mache tzaj tiq'i'nju'ya nmyale' naku'j presqe' te toj q'oj!27¿Tiqu'n ẍin kub'a' t-sb'u'na tu'n matz'etz oqiya toj ewaj ex minti' xtmaya weye'? Noqwit matmaya qa k'eletza, ma'wtlo kub' qtzalajsa'n tuk'i'l tanb'or ex arpa.28Mixpe'ti'x xtaq' anb'ila tu'n kyok nma'tzi'nju'ye' nmyale' ex e'nchmane'. ¡Matz'oka kse'n jun xjal mixti' tnab'l!29Jaku' majx che b'aje' wu'ne' ja'lo naqwit min xyolinju' Tdyos tmana weye' toj qonik'an may kjalu: B'intzpe'ya, lalun tz'ok tzaqpaja ti'j Jakob' ajtyolina tuk'i'l, chij weye'.30Qawtzunlo tajb'ilxi'xa tu'n tanjti'ja tja tmana, exqa tu'n tpaju' setza'ya. ¡Mixwittzunloti' ẍetzaj telq'a'nju'ya ndyose'!, chi Lab'an te.31Atzunte xittzaq'we'n te Lab'an:
—Nxob'e' tu'n t-xinma'ne' teya. Qu'n kub' nxima'ne': qaj ẍe' eltiq'i'nju'ya tmyala weye', Nchije'.32Qatzun ati jun tza'lu iq'ilkyeju' tdyosa, ¡kyimxwit! Qu'mtzun qa ati jun ti'xti' iq'i'n wu'ne' extzun teya, iq'inxa kywitzku' qwitze'l ate'qe', chij.
Mixtoqtzunti' b'i'n tu'n qa a Rakyel etz elq'ankye tdyos tman.33Okxtzun Lab'antz toju' tpach, ex toju' tpach Lea, ex toj kypachu' kab'e' majen qya, ex min e'elyalju' tdyos tu'n. Tetzunj tetz toj tpach Lea, okx toj tpach Rakyel,34atzunte Rakyel e'okx tewa'nju' tdyos tman tjaq' t-xalmi kamey, jaxqetzuntz kyib'aj. Ojexi'x b'aj tjyo'n Lab'an toju' pach, ex mixti' e'elyal tu'n.35Xitzun tma'n Rakyeltz te:
—Ta, lalun tzaj ttx'u'jila wi'je', lay b'ent njawe'ye' twitza, qu'n tzmax atinqine' toju' nyab'ile' atl junjun xjaw, chij.
Tetzunj telpun b'aj tjyonte Lab'an, mixti'x el yalu' tdyos tu'n.36Tzajtzun ttx'u'jil Jakob'tz ti'j, ex xitma'n te:
—¿Ti'tzu'n myab'a'n xnb'inchaye'? ¿Titi'tzun wile' tu'nju' ma'xi'x tzaja knolweye'?.37Matxi'na' b'aj tjyo'na toj tkyaqilu' ti'xti' weye'; qatzun ati ti'xti' teya sel yal qi'je' tu'na, ¡q'onku'ya tza'lu kywitzu' qwitze'l tu'ntzun kymante alkye ati tpaj te qkab'il!38Tojpena'ju' winqi'n ab'q'i ẍin aq'unane' tuk'i'la, mixti' junmaj ma'wt che ik'sanju' trita mujqa tchib'a; mixti' jun trita ma'wt kub' nch'yo'ne'.39Qapena' makub' b'yo'n jun trita tu'n txkup, nxinchjo'ne' teya ex minti' inul wiq'i'ne'; exqa matxi elq'a'n jun twakyixa, b'a'ntzun q'ijtl mujqa qonik'an, ilti'j neltpeyu'na weye'.40Kse'n q'ijtl intoq chin yajtiye' tu'n kyeq; atzu'n te qonik'an tu'n che'w, ¡expe' majxtoq inel nwatle'!41Winqi'n ab'q'i ẍin tene' tjaya tu'n tkyaqil: kyajlajoj ab'q'i ẍin aq'unane' noq kyu'nelu' kab'e' tmyala; atzun waqaq ab'q'i ẍin aq'unane' ka'yilkyeju' talu'na, ex jachq'altoq in tch'exb'e'nju'ya twi' nk'u'je'.42Noqwit myaju' Tdyos Ab'raam ati wuk'i'le', aju' Dyos jank'uluna' nmane' Isaak, chle'nwtlo nq'ob'e' ẍinetz twab'a'na toj b'e. Qu'npe'na'tzun matzaj tzak'u'na tu'n Dyos toju' qonik'an may, qu'n matilu' waq'unb'ene' exju' nb'ise', chij te Lab'an. Kyej b'entti'j jun kyyol Jakob' tuk'i'l Lab'an
43Xitzun tma'n Lab'antz te:
—Aye'ju' qya lu nmyalqe'ye', exqe'ju' k'wal lu nchmanqe'ye'; aye' rit lu nritqe'ye'; ¡kykyaqilu' intka'yi'na weqe'ye'! Qu'mtzun ¿Titi' knb'incha'ye' kyi'ju' nmyale' ex kyi'ju' nchmane'?44Qu'mtzun kuttzaja, kjel b'entti'j jun qyol, tu'ntzun tajb'en te nab'lteju' kjel b'entti'j qu'n, chij.45Tzajtzun tiq'i'n jun ab'j, kub' twab'a'n naku'j jun tqan ja,46xitma'ntzuntz kyeju' twitze'l:
—¡Kyb'uyintze' ab'j!, chij.
Tetzunj tb'ent jun ch'uq ab'j kyu'nju' twitze'l, e'wantzuntz tib'aj.47Atzunju' najb'il lu oktq'o'n Lab'an tb'i Jekar Saaduta atzuntlte Jakob' a tb'iju' oktq'o'n, Kalaad toj tyol.48Tmatzun Lab'antzu':
—Aju' ch'uq ab'j lu kjelten ja'lo te nab'lteju' qyol xkyej b'entti'j, chij. Qu'mtzun aju' najb'il lu Kalaad tb'i okq'o'n,49ex Mispa, qu'n tma Lab'an:
—Awt Qman Dyos xq'uqinteya ex xq'uqinweye' ajqpa'nteqib', lay tz'ok qka'yi'ntl qib'.50Qa mixti' kyilwi nmyale' tu'na, mujqa mamjeya kyuk'i'l junjuntl qya, maskye mix-a'lo' qine'; aku' Dyos ka'yilte, chij.51Xitma'ntl Lab'an te:
—Luju' ch'uq ab'j, exju' ab'j naku'j tqan ja xkub' nwab'a'ne' qxol qkab'il.52Aye'tzunkye che kjelu' te nab'lteju' qyol xkyej b'entti'j. Mixti' tu'n qik' tib'aju' techal lu, tu'ntzun lalun qo b'inchan taq'wixil te qib'.53Awttzun Tdyos tchmana Ab'raam, ex Tdyos nchmane' Nakor b'inchante tnik'alilti'j qxol, chij.
Ttziyatzun jun tyol twitz Qman Dyos jank'uluna' Isaak.54Ex e'kub'tq'o'n chojb'il twitz Qman Dyos twi' witz. E' tzaj ttxko'ntzun twitze'ltzu' tu'n kwan. Kykyaqilx eb'aj wan, axtzuntzu' exa' qonik'an kyu'n twi' witz.
55Tetzun prim te juntl q'ij, jawe' Lab'an ex eb'aj tma'tzi'nju' tmyal exqe' tal tchman. Kyej tqani'n b'a'n kyib'aj, anjtzun ti'jtz toju' tx'otx' janajla'. Tnuk'ti'j Jakob' tu'n tpon tk'etz Esawu
1Tlajtzun Jakob' tb'e, ex kub' kyek'u'n kyib'u' tanjl Dyos twitz.2Tetzunj kxi tka'yi'n, tma: Jun k'loj tmajin Dyos qekye' lu te toj kya'j, chij. Qu'mtzun Maanaim tb'iju' tx'otx' lu oktq'o'n.3E'xitchq'o'n jte' sanjelal toju' tx'otx' Seyir, aju' tx'otx' te Edom, q'mal tpakb'al te Esawu ju' ttzik, qa ljo'ntoq tpon.4Xitma'n kye kjalu: Kymanxe' teju' ntzike' Esawu qa ayine' Jakob' ju' titz'in, ajb'el te, atzu' ẍin najana'ye' tja Lab'an toju' tq'ijlalil matxi' tzajxi',5exqa ate' nwakyixe' ja'lo, nb'ure', nrite', ex nmajine' ichan ex qya lq'o'nqe'. Qu'mtzun inxi' nsma'nju'ye' tqanil te tu'n tlaq tk'u'j wi'je', chechiku'ye' te, chij.6Tetzunj tanjtzkyi'ju' sanjelal, xikma'n te:
—O'tx'anje' tk'etzu' ttzika Esawu, ex lu tzul k'lulteya kyuk'i'l junk'al (400) ichan, chechij.
7Tetzunj tb'inte Jakob' tqanil lu, jawxob', ex majx kyej ximan. Qu'mtzun e'kub' taq'pu'nju' xjal ate'toq tuk'i'l, jni'qe'xju' trit ex tkamey,8qu'n kub' t-xima'n: qama tzul Esawu q'ojil kyi'j jun tnej, kb'entel kyoqu' jun tnejtl, chij.9Kub'tentzuntz na'l Dyos: Nman Dyos Tdyos nchmane' Ab'raam ex Tdyos nmane' Isaak, tzaj tma'na weye' tu'n tanjtzwi'je' toju' ntx'otx'e', ja najlqe' nwitze'le', ex tmaya tu'n telb'a'nju' nb'eye'.10Mixti' woklene' tu'n nk'monteju'ye' t-xtalb'ila exju' tyola in japun weye'. Qu'n noqtoq o'kxu' nb'ordone' iq'i'n tej wik'xe' toju' nin a' Jordan, atzu'n ja'lo kab'e' tneju' nb'ete'.11¡B'inchama xtalb'il Nman Dyos, chin tkloma toj tq'ob'u' ntzike' Esawu! Nchin xob'e', qu'n qaj saj q'ojil wi'je', ex jaku' che kub' tb'yo'nju' qya exqe' k'wal.12Ojena' tzaj tma'na tu'n telb'a'n tkyaqil weye' tu'na, exqa kykyaqilu' nyajajile' che chmetel kse'n tz'awun ttzi ninnjab', lay b'ent kyyajlet, chij.
13Axtzuntzu' wtana' toju' qonik'an lu. Ti'jtzu'n tkyaqilu' atitoq te, jaw t-sk'o'n toyaj tu'n t-xi' tq'o'n te Esawu:14lajnaq (200) ttxu chib', junaq (20) tman chib', lajnaq (200) ttxu rit, junaq (20) tman rit,15junaq lajoj (30) ttxu kamey kyuk'i'lxi' kyal, kab'naq (40) ttxu wakx, lajoj (10) qpoj tman wakx, junaq (20) ttxu b'ur atzun lajoj (10) tman b'ur.16Exitq'o'ntzuntz kyeju' tmajen toj tneji'n ex xitma'n kye.
—Kukxi' neje' ex najchaq kxe'la' lpe jun tnej alu'mj ti'ju' jun tnejtel, chij.17Xi'tzun tma'n teju' tnejel tnej kub' tnejb'a'n, kjalu: ajtokyala tu'n ntzike' Esawu, qama tzaj tqani'n teya: ¿jamatxa'ya? ¿Alkye tajawa? ¿Ex alqeqe' alu'mj iq'i'nqe' tu'na?, qa chi.18Tzaq'wenxa te kjalu: jun oyajte' teya ta tu'nju' ajb'el teya, lu lepchitz qi'jxi'ye', chiku'ya te, chij.
19Ex teju' tkab' tnej, te toxi'n ex kye kykyaqilu' exiq'inte junjuntl tnej alu'mj, xitma'n kye:
—Ajtkub' kyk'lu'ne' Esawu ax kymanxju'ye' te,20expe' kmanxe' te: Luju' ajb'el teya lepchitz qi'jxi'ye', chechiku'ye', chij.
Tb'incha Jakob' ikju', qu'n kub' t-xima'n: Kb'elte' Esawu tk'u'j wu'ne' kyu'nju' oyaj ju' matxi' che b'ajx nnejb'a'ne' te, yajxi'tzuntel kqla'ku'qib'e' tuk'i'l. Qape'tzunlo kchin tk'ma'tzu'ye' b'a'n, chij.21Iktzu'n eb'ajx tnejb'a'nju' oyaj twitz, atzunte kyejten jun qonik'antel axtzu'. Q'ojin Jakob' tuk'i'l jun anjl
22Textzunju' qonik'an lu jawe' Jakob' ex e'ik'tiq'i'nju' kab'e' t-xu'jil, exqe' kab'e' tmajen qya, exqe'tzunju' junlajoj tk'wal. E' b'jik'x tchq'o'ntzuntz toju' nin a' Jab'ok,23tuk'i'lxi' tkyaqilu' ati te.24Tetzunj tkyejten Jakob' tjunal, q'ojin jun ichan tuk'i'l ex e'q'jen tzmaxi'j qsqix.25Tetzunj tlonte ichan mitoqjun nkub'ti'j Jakob' tu'n, oktb'ju'n twi' t-ẍo'p, majx kyej q'ajli tu'n tej intoq che q'ojin.
26Xitzun tma'nju' ichan te:
—Chin ttzaqpintza qu'n ljo'n qel spik'e', chij.
—Qa mixti' ẍin kyej tky'i'wla'na lay txi' ntzaqpi'na, chij te.
27¿Ti'tzun tb'iya? —chiju' ichan te.
—Atzunte xitzaq'we'n: Jakob' we' nb'i, chij.
28Tmatzun ichantz te: Myatlte' tb'iju'ya ja'lo, atl tb'iju'ya k'okyel, Israel. Qu'n matxi' q'ojina tuk'i'l Dyos ex kyuk'i'l ichan, ex aya nkanb'an, chij.
29Atzunte xitqani'n te:
—Ja'lo q'mantztzunta tb'i weye', chij.
—¿Tiqu'n tajb'ila'ya tu'n tb'inteya?, chiju' ichan te.
Axtzuntzu' kyeja' ky'i'wla'n tu'nju' ichan.30Oktzun tq'o'n Jakob' tb'iju' najb'il lu Penwel, qu'n tma: Matxi' wile' Qman Dyos kyu'nku'xi'x nwitze', extzun luqine' itz'qinxe', chij.
31Naqxi'xtzun in jawulku' q'ij tej tik'b'et Jakob' toju' tx'otx' Penwel, intoq koxjne tu'nju' tb'aqil twi' t-ẍo'p.32Atxi'xtzunj min nxikych'yo'n tyajajil Israel chib'j ati t-xolu' tb'aqil twi' t-ẍo'p alu'mj, qu'n atzu' q'ajla'. Najsb'il kyxol Jakob' tuk'i'l Esawu
1Tetzunj t-xitka'yi'n Jakob' ljo'ntoq ttzaj Esawu kyuk'i'l junk'al (400) ichan, exitaq'pu'nju' k'wal te Lea, te Rakyel ex kyeju' kab'e' majen qya.2Tnejelxi'x e'kub' tnk'u'nju' tmajen qya kyuk'i'lxi' kyal, kyi'jxi'tzuntel a Lea kyuk'i'lju' tal, tetzun b'ajsb'il a Rakyel tuk'i'l Jse.3Kub'nejtzuntz kywitz, kub' meje wuq maj, majx ku'punju' tplaj twitz tx'otx', ch'i'naq tpon lq'e twitzu' ttzik.4Atzunte Esawu tzaj ojqelan k'lulte, oktchle'ntzuntz ex oktma'tzi'n te jun q'olb'eb'lte. E'oq'tzuntz kykab'il.5E'xi'tzun tka'yi'n Esawu qya exqe' k'wal, xitqani'ntzuntz te:
—¿Yajqe'tzun ja'lu alkyeqe'?, chij.
Aye' nk'walju'ye' ẍetzaj tq'o'n Qman Dyos, ayine' ajb'el teya, chij te.6E'tzun lq'eju' majen qya kyuk'i'lju' kyal, e'kub' mejetzuntz, majx ku'pun kyplaj twitz tx'otx';7ex tzaj lq'e Lea kyuk'i'lju' tal ex ax kyb'inchaju'. Tetzun b'ajsb'il tzaj lq'e Jse tuk'i'l Rakyel, ex ikxkye e'kub' meje.
8Xitzun tqani'ntl Esawu:
—¿Ti'tzu'n tb'is tk'u'ja kyi'ju' b'a'npun tnej alu'mj ẍekub' nk'lu'ne'?, chij.
—Woyajqewe' teya tu'n ttzaj q'aq'an tk'u'ja wi'je', chi Jakob' te.9Atzunte Esawu tma:
—Mixti' witz'in, nimwe' walu'n ati. Tenkjta kyuk'i'lxu' ta, chij.10Atzunte xitma'n jumajtl te kjalu:
—Qatzun axxi'x matxi' tzaj q'aq'an tk'u'ja wi'je', k'monxna'ju'ya woyaje'. Qu'n matz'oknka'yina ja'lo, naku'wtloj a Dyos soknka'yine' tu'nju' ẍin tk'ama b'a'n.11Qu'mtzun b'inchama xtalb'il k'monxju'ya woyaje' saj wiq'i'ne' teya, qu'n ate Qman Dyos saj q'onte wipumale', ex mixti'tl nnojqelan weye', chij te.
Tu'ntzunju' ilxi'xtoqti'j tu'n Jakob', xi'xtzun tk'mo'n Esawu toyaj;12tmatzun Esawutzu':
—Qo'natzuna. Chin kb'el neje' twitza, chij.
13Atzunte Jakob' tma:
—Ntzik, ojtzqi'nta tu'n mixti'xi'x kyipumalu' tal k'wal, ex ati tu'n nximane' kyi'ju' nrite' ex nwakyixe' ne'ẍ kyal. Qama che oknxla'jane' tu'n kyb'et, che b'elsikti, jaku'tzun jun q'ijx che b'aja' kyim.14Axlo b'a'n tu'n t-xi' neja nwitze' ayine' ajb'el teya. Chab'aku'tzun chinxwe' kse'nx che b'etu' walu'ne' nejlqe' nwitze', ex kse'nx che b'etu' k'wal tzmaxi'j aj npon kanune' tuk'i'la toju' tx'otx' Seyir, chij.15Atzunte Esawu tma:
—B'a'na'tzunlo, naq o'kx che kjel nq'o'ne' jte' ichan tuk'i'la, aye' ẍe tzaj wuk'i'le', chij. Atzunte xittzaq'we'n te:
—Chjontexi'x, lalun tyajutib'a, chij.
16Axtzun q'iju' anjti'j Esawu toj Seyir.17Atzunte Jakob' xi'xa'ya' Sukot. Atzuntzu' kub'a' tb'incha'n tja, ex kyjaju' talu'n. Qu'mtzun oktq'o'n tb'iju' najb'il lu, Sukot.
18Tej tanjtz toju' tx'otx' Padan-aram, b'a'n pona' Kanaan, kub' najantzuntz tk'etzju' nintnam Sikyem.19Tloq' jun tnej ttx'otx' tu'n jo'naq (100) pwaq kyeju' tk'wal Amor, ju' tman Sikyem, atzuntzu' kub' najana'.20Jawtzun tb'incha'n jun q'olb'eb'l ex oktq'o'n tb'i: El-eloe-israel. Tu'me'l t-xel tu'ntpaj Dina
1Atzunte Dina ju' tal Lea tuk'i'l Jakob', xi' xb'etzalkyeju' txin toju' najb'il lu.2Oktzun ka'yi'n tu'n Sikyem ju' tk'wal Amor ju' eb'ey, nejenel toju' najb'il lu. Tzajtzun Sikyem kub' ttzyu'nju' Dina, ex kub' tyaju'n.3Majx oklaqj Sikyem ti'ju' txin, oktentzuntz xmoxilte tu'n tkub'ti'j tu'n.4Xitma'ntzuntz te Amor ju' tman:
—Kutxi'ya qanilteju' txin lu, wajb'ile' tu'n nmjeye' tuk'i'l, chij.
5Tb'itzun Jakob' qa kub' tyaju'n Sikyem Dina ju' tmyal. Mixti'te xipun tma'n kyeju' tk'wal, qu'n intoq che k'ik'len kyi'ju' kyalu'n toj kojb'il, tzmaxi' xitma'nj kye tej kyul.6Atzunte Amor ju' tman Sikyem pon yolil tuk'i'l.
7Tetzunj kyulu' tk'wal, kyb'i titi' matxi'toq b'aj, tzaj kytx'u'jil b'a'nxi'x qu'n aju' tb'incha Sikyem ti'j Dina jun nin il te' kxol aj Israel, ju' mixti' tu'n tb'inchet.8Atzunte Amor yolin kyuk'i'l ex xitma'n kye:
—Aju' nk'wale' Sikyem majx matma tgan ti'ju' kyanab'e'. Qu'mtzun knajsamxi'xe', kyq'ome' anb'il tu'n tmje tuk'i'l,9che okyeltzuntze' te qwitze'le'. B'a'ntzun qmjetzu'ye' kyuk'i'lu' kmyale', ex kyuk'i'lu' qmyale'.10Che tenkje' najal qxole'. Luju' tx'otx' ati kwitze', che najanqe'ye' twitz, che k'ayinqe'ye' ex che lq'onqe' ktx'otx'e', chij.
11Atzuntlte Sikyem xitma'n te tman Dina ex kyeju' t-xib'en:
—Kynajsamxi'xe', kxe'l nq'o'nwe' tkyaqilu' makyqaniye' qama tzaj kytzaq'we'ne'.12Maskye makyqaniye' twi' nimxi'x kyetwitzu' in b'inchet ex txqan oyaj, kxe'l nq'o'nwe' kyeye'. Naqa makyaq'e' anb'il tu'n tmjeju' txin wuk'i'le', chij.
13Tu'ntzunju' matxi'toq tz'el tch'ixaw Dina tu'n Sikyem, qu'mtzun naqx kyak'a'nju' tk'wal Jakob' xiktzaq'we'n te Sikyem ex te Amor ju' tman,14kmatzuntz:
—Mixti' tu'me'l tu'n t-xiqq'o'ne' qanab'e' te jun ichan mixti' techlal ti'j tchib'jil, qu'n qama qb'inchaye' ikju' k'elel qch'ixawe'.15Jaku'tzun qaje' qama kub' toj kywitze' tu'n kyoke' kse'nqe', tu'n tok kyechel kykyaqilu' ichan ti'j kychib'jil kyxole'.16B'a'ntzun kymjetzu'ye' kyuk'i'l qmyale', ex ikxqe' kyuk'i'lu' kmyale'. Qo najaltzuntze' kyxole', jun tnamxtzuntz qo elela'.17Qatzun min xkub' toj kywitze' tu'n tok kyechele' ti'j kychib'jile'; qo ik'ele' tza'lu, ex kxe'l qiq'i'ne' qanab'e', chechij.18B'a'n ela'ju' lu toj kywitz Amor tuk'i'l Sikyem ju' tk'wal.19Lwiyxi'xtzun oktq'o'n Sikyem techal ti'j tchib'jil, qu'n majxtoq tb'anilxi'xu' tmyal Jakob' toj twitz. Tu'ntzunju' atoq Sikyem oksla'nxi'x kyxolju' toj tja tman,20exi'tzuntz tuk'i'l Amor ju' tman ttzi nintnam, jankyej nk'eta'ti'j yol. Atzuntzu' xa' kyma'n kye xjal kjalu:
21—Qamiw qekye' ichan lu, che najal qxol, che k'ayil ex che loq'ol toju' tx'otx' lu, qu'n atite tx'otx' tu'nt-xi' kye; ayo'tzunqe b'a'n qmje kyuk'i'lu' kmyal, ex ikxkye b'a'n tu'n kymje kyuk'i'l qmyal.22Tu'ntzun qok te junx tnam kyuk'i'l, che najal qxol qama kub' toj qwitz tu'n tok kyechel kykyaqilu' ichan ti'j kychib'jil qxol kse'nx nkyb'incha'n kyxol.23Tkyaqiltzunju' ati kye exqe' kyalu'n, che okyel te qe. Naq o'kx tu'n qmante qa b'a'n toj qwitz, che kjel tentzuntz najal qxol, chechij kye.
24Kykyaqiltzunju' ichan toju' nintnam b'a'nqe' tu'n kyxi' toj q'oj, b'a'n ela' kyma Amor tuk'i'l Sikyem ju' tk'wal toj kywitz, b'jo'ktzun kyecheltz ti'j kychib'jil.25Tzajtzun Simeontz tuk'i'l Leb'i, aye' tk'wal Jakob' t-xib'en Dinaqe', exi' toj toxi'n q'ij toju' nintnam tej inxtoq ch'yon kyechelu' ichan ti'j kychib'jil, eb'aj kub' kyb'yo'n kykyaqilx tu'n k'uẍtx'e'nb'il, mixti'x b'ent kyklonte kyib'.26Kub' kyb'yo'n Amor tuk'i'l Sikyem ju' tk'wal tu'n k'uẍtx'e'nb'il; ex etzkyiq'i'nju' Dina toj tja Sikyem, exi'tzuntz.27E' b'aj pontlu' jte'tl tk'wal, eb'aj b'et kxolu' matxi'toq che b'ajkyim, tkyaqiltzunju' knet kyu'n toj tnam b'ajx kyiq'i'n te tu'me'l t-xelju' tch'ixaw Dina el.28Eb'ajx kyiq'i'n rit, wakx, b'ur ex tkyaqilu' ti'xti' atitoq toju' nintnam exju' atitoq toj kojb'il.29B'ajx kyelq'a'n tkyaqilju' toj kyja xjal. Kykyaqiltzunju' k'wal ex e'qya, b'ajx kyiq'i'n pres.30Atzunte Jakob' xitma'n te Simeon ex te Leb'i:
—Matxi' tzaj kyiq'i'n ile' wib'aje'. Atzu'n ja'lo chin elel ik'u'ne' kyu'n aj Kanaan ex peresey ju' najlqe' toju' tx'otx' lu. Oklo kb'ajel kb'u'yi'n kyib' tu'n kyul q'ojil wi'je', chin kb'el kb'yo'ne' kyuk'i'lxi'ju' toj njaye', qu'n naqna' jte'xu' xjal ate' wuk'i'le', chij kye.
31Aye'tzunkye xiktzaq'we'n te:
¿Ma b'a'ntzun xtb'inchaju' ichan lu, matz'ok tq'o'n qanab'e' kse'n jun qya ajpajil?, chechij. Tky'i'wla Dyos Jakob' toj B'etel
1Xitzun tma'n Qman Dyos te Jakob': B'inchamtib'a ex kutxi'ya B'etel. Atzuntzu' b'inchanku'ya jun q'olb'eb'l weye' ayine' Dyos Manb'aj kub' nyek'u'n wib'e' twitza tej intoq oqa twitzu' ttzika Esawu, chij.2Xitzun tma'n Jakob' kyeju' toj tja ex kyeju' xjal k'le'nqe'toq tu'n:
—Kyiq'inqe'mitze' tkyaqilu' junxi'tl dyos ate' kxole', che ichinqe'ye' ex kych'ixpumile' kyi'je'.3Lwiyqe'xe', maqo'qe'x B'etel, qu'n kjawil nb'incha'ne' jun q'olb'eb'l atzu' teju' Dyos oninweye' tej intoq chin b'isune'; matxi' ten wuk'i'le' jachaqxja matxi' chin b'eta'ye', chij kye.
4Kykyaqiltzunju' junxi'tl dyos b'ajx kyq'o'n te Jakob' exqe' toj kyẍkyin, eb'ajku'xtzun tmqu'n Jakob'tz t-xe junwi' tze k'ol nqayin tk'etz Sikyem.5Tetzunj kb'je'tz, tzaj tq'o'n Dyos jun nin xob'el kyi'j kykyaqilu' tnam nqaku' ta'qe'toq, qu'mtzun minti' eb'jik'lpe q'ojil kyi'ju' tk'wal Jakob'.
6Pontzun Jakob' kyuk'i'l kykyaqilu' xjal ate'toq tuk'i'l toj Lus, nintnam ax tb'iju' B'etel ati Kanaan.7Atzuntzu' jawa' tb'incha'n jun q'olb'eb'l ex oktq'o'n tb'i najb'il lu, El-B'etel, qu'n tej intoq oq twitzu' ttzik, kub' tyek'u'ntib' Qman Dyos twitz atzu'.8Tojxtzunju' tx'otx' lu kyima' Deb'ora aju' qya nenunte Reb'eka, ku'x mqu'n t-xe jun k'ol nqayin tk'etz B'etel. Aju' najb'il lu oktq'o'n tb'i K'ol te oq'e'n.
9Tej tanjtzti'j Padan-aram, kub' tyek'u'n jumajtltib' Dyos twitz ex kub' ky'i'wla'n tu'n10ex tma Dyos kjalu:
A tb'iju'ya Jakob', atzu'n ja'lo mikxa'tl tb'iju'ya; qu'n texju' kmuj ja'lo atl tb'iju'ya k'okyel, Israel, chij te.
Tb'ajlenxi'tzun tch'exb'e'n Dyos tb'i,11tzaj tma'ntl te:
Ayinweju'ye' Dyos nimwipumale', che chmet-xju' tk'wala exju' tyajajila. Ti'ja kche elela' txqan nimaqtnam, che elitz nimaqkawil kxolu' tyajajila.12Aju' tx'otx' xinq'o'ne' te Ab'raam ex te Isaak, ex kxe'l nq'o'ne' teya, yajxi'tzuntel kxe'l nq'o'ne' kye'ju' tyajajila, chij.
13Tetzunj tpa'ntetib' Qman Dyos toju' najb'il jayolina' tuk'i'l,14tzaj tiq'i'n Jakob' jun ab'j ex kub' twab'a'n naku'j jun tqan ja, jayolina' Dyos tuk'i'l; kub' t-xjansa'ntzuntz, jaxtq'o'n aseyt ex ta'l ub'a tib'aj.15Atzunju' najb'il lu oktq'o'n Jakob' tb'i, B'etel. Kyim Rakyel
16E'ik'b'ettzuntz B'etel. Atixtoqtzun tu'n kypon Eprata tej tb'anix Rakyel, ex peni ela' twitz.17Tetzunj atitoq toju' k'ixk'oj, xitma'nju' b'etx'elal te: Lalun xob'a, qu'n matxi' tz'itz'ji juntl tala q'a, chij.18Atzunte naqtoq ch'inxtl tkyim. Tojtzu'n mankb'il kmuj inxtoq xewti, oktq'o'n tb'iju' tal, B'enoni, atzuntlte Jakob' oktq'o'n tb'i B'enjamin.
19Ikytzu'n kyima' Rakyel, ex ku'x mqu'n toj tb'eyil Eprata, ju' B'elen tb'i ja'lo.20Jawtzun tb'incha'n Jakob' jun techal naku'j pantyon ja ku'xa tmqu'n. Axtzun pantyon ja'lu techalju' muqb'il te Rakyel ja'lo. 
21Xitzun tljo'n Israeltz tb'e, ex atzu' kub'a' najana' tkyejlenxi'ju' ja nimin twe' te ka'yb'il te Edar.22Tetzunj najlitltoq Israel atzu', kub'kẍe Rub'en tuk'i'l B'ila ju' majen xitq'o'n Rakyel te Jakob' tu'n tokt-xu'jila'n. Tetzunj tb'inteju' tman, tzaj ttx'u'jil b'a'nxi'x. Aye' tk'wal Jakob' (1 Cr 2.1-2)
Kab'lajoj (12) kyb'aju' tk'wal Jakob'.23Aye' tk'wal ja'lu tuk'i'l Lea: Rub'en tnejel tk'wal, Simeon, Leb'i, Juda, Isakar ex Sab'ulon.24Aye' tk'wal ja'lu tuk'i'l Rakyel: Jse ex B'enjamin.25Aye' tk'wal ja'lu tuk'i'l B'ila ju' tmajen Rakyel: Dan ex Neptali;26aye' tk'wal ja'lu tuk'i'l Silpa ju' tmajen Lea: Gad ex Aser. Aye'tzun tk'walju' eb'aj itz'ji Padan-aram. Tej tkyim Isaak
27Xi'tzu'n Jakob' ka'yilte tman toj Mamre, aju' nintnam ax tb'iju' Arb'a mujqa Eb'ron. Jae'najana' Ab'raam ex Isaak.28Tetoq b'eljojnaq (180) ab'q'i Isaak tej tkyim.29Anjtzuntz kyk'etzu' ojtxi' tyajilb'en tej matxi'toq tijinxi'x. Ku'x mqu'n kyu'n Esawu ex Jakob', aye' tk'wal. Tyajajil Esawu (1 Cr 1.34-54)
1Aye' tyajajil Esawu ja'lu, mujqa Edom.2Mje Esawu kyuk'i'l qya aj Kanaan: tuk'i'l Ada tmyal Elon ju' itit; tuk'i'l Aolib'ama, tmyal Ana ex tchman Sib'on eb'ey;3ex tuk'i'l B'asemat, tmyal Ismael ex tanab' Neb'ayot.4Aju' tk'wal tuk'i'l Ada a Elipas; atzu'n tuk'i'l B'asemat a Rawel;5atzu'n tuk'i'l Aolib'ama aye' Jewus, Jaalam ex Kore. Aye'tzun tk'wal Esawuju' e'itz'ji tej najlitoq Kanaan.
6Tzajtzun Esawutz e' b'jik'tiq'i'n t-xu'jil, tk'wal, tmyal ex kykyaqilu' najlqe'toq tuk'i'l, xi'tzuntz toj juntl najb'il najchaq tu'n tel lq'e tk'etz Jakob' ju' titz'in. E' b'ajx tiq'i'n tkyaqilu' talu'n ex tkyaqilu' matxi'toq ten te Kanaan,7qu'n tkyaqilu' atitoq kye matxi'toq chmet-xi'x, qu'mtzun mixtoqti'tl tu'me'l tu'n kynajan kykab'il junx; exju' tx'otx' jate'toq mitoqjun nkanun tu'n kywanju' kyalu'n.8Qu'mtzun xi' Esawu mujqa Edom najal twi' witz Seyir.
9Aye'tzun tyajajil Esawu ja'lu, ojtxi' kyyajilb'en aj Edom e'najan twi' witz te Seyir.10Aye' kyb'i tk'wal Esawu ja'lu: Elipas, tal Ada; Rewel tal B'asemat.11Aye'tzu'n tk'wal Elipas aye': Teman, Omar, Sepo, Gatam ex Senas.12Okt-xu'jila'n Elipas juntl qya Timna tb'i ex itz'ji jun tk'wal tuk'i'l, Amalek tb'i. Aye'tzun tyajajil Ada ju', aju' jun t-xu'jil Esawu.13Aye'tzu'n tk'wal Rewel aye': Naat, Sera, Sama, ex Misa; aye'tzun tyajajil B'asematu' aju' juntl t-xu'jil Esawu.14Aye'tzu'n tal Aolib'ama, aju' juntl t-xu'jil Esawu, aye': Jaalam, Jewus ex Kore. Ate Aolib'ama tmyal Ana ex tchman Sib'on.
15Aye' nejenel ja'lu kyxolu' tyajajil Esawu: kxol tyajajil Elipas ju' tnejel tk'wal Esawu, aye': Teman, Omar, Sepo, Senas,16Kore, Gatam, ex Amalek. Aye'tzun nejenelu' kxol tyajajil Elipas toju' tx'otx' Edom, kykyaqilx tyajajil Adaqe'.17Aye'tzu'n nejenel kxol tyajajil Rewel ju' tk'wal Esawu aye': Naat, Sera, Sama ex Misa. Aye'tzun nejenelju' kxol tyajajil Rewel toju' tx'otx' Edom, ex tyajajil B'asematqe', ju' juntl t-xu'jil Esawu.18Aye'tzu'n nejenel kxol tal Aolib'ama, juntl t-xu'jil Esawu tmyal Ana, aye': Jewus, Jaalam, ex Kore.19Kykyaqil ja'lu tyajajil Esawuqe' mujqa Edom, nejenelqe' kyxolu' kyyajajil. Tyajajil Seyir
20Aye'tzun tyajajil Seyir ja'lu aju' aj Orey, ju' najlqe'toq toju' tx'otx' lu: Lotan, Sob'al, Sib'on, Ana,21Dison, Eser ex Disan. Aye'tzun nejenelju' kyxol aj Orey, tyajajil Seyir qe' toju' tx'otx' Edom.22Aye'tzu'n tk'wal Lotan aye': Ori ex Emam. Ate Timna tanab'toq Lotan.23Aye'tzu'n tk'wal Sob'al aye': Alb'an, Manaat, Eb'al, Sepo ex Onam.24Aye'tzu'n tk'wal Sib'on aye': Aya ex Ana. Twitz Ana eb'jo'ka' yalju' t-xiklil a' toj chq'ajlaj tej intoq k'ik'len kyi'j tb'ur Sib'on ju' tman.25Itz'ji jun tk'wal Ana Dison tb'i, ex jun tmyal a tb'iju' Aolib'ama.26Aye'tzu'n tk'wal Dison aye': Edan, Esb'an, Itran ex Kyeran.27Aye'tzu'n tk'wal Eser aye': B'ilan, Saab'an ex Akan.28Aye'tzu'n tk'wal Disan aye' Us ex Aran.
29Aye' nejenel ja'lu kye aj Orey: Lotan, Sob'al, Sib'on, Ana,30Dison, Eser, ex Disan. Aye'tzun nejenelju' kyeju' aj Orey, nejenelqe' kye junjun tnej kyyajajil toju' tx'otx' Seyir. Aye' nimaqkawil
31Aye' nimaqkawil ja'lu e'kawin toju' tx'otx' Edom tej na'mxtoq tok jun nimaqkawil kyxol aj Israel:32B'ela tk'wal B'eor, ok te nimaqkawil toj Edom, a ninttanamju' Dinab'a toq tb'i.33Tetzunj tkyim B'ela, atl Job'ab' tk'wal Sera teju' tnam B'osra kawin te t-xel.34Tetzunj tkyim Job'ab', atl Usam kawin te t-xel ju' najlitoq toju' tx'otx' Teman.35Tetzunj tkyim Usam, atl Adad tk'wal B'edad kawin te t-xel, ju' kub'ti'j Madyan tu'n toj chq'ajlaj te Moab'; atoq tb'i ninttanamju' Ab'it.36Tetzunj tkyim Adad, atl Samla kawin te t-xel ju' najlitoq toju' tnam Masreka.37Tetzunj tkyim Samla, atl Sawul kawin te t-xel ju' najlitoq toj Reob'ot, aju' tnam lu ati ttziju' nin a' Ewprates.38Tetzunj tkyim Sawul, atl B'aal-Anan tk'wal Akb'or kawin te t-xel.39Tetzunj tkyim B'aal-anan, atl Adad kawin te t-xel; Paw toq tb'iju' ninttanam. Atzu'n t-xu'jil Meetab'el tb'i, tmyal Matred ex tchman Mesaab'.
40Aye' nejenel ja'lu kyxol tyajajil Esawu, nk'u'mile kyten kse'nx kyyajajil ex teyilex junjun tnej toj tnajb'il: Timna, Alb'a, Jetet,41Aolib'ama, Ela, Pinon,42Senas, Teman, Mib'sar,43Makdyel ex Iram. Axtoq juntl tb'i Esawu Edom, aye'tzun nejenelu' te Edom, teyile junjun tojxu' kytx'otx' janajlqe'toq.
1Kyejten najal toj Kanaan, ja ojetoq najana' jte' q'iju' tman.2A tqanil ja'lu kyi'ju' tk'wal. El ik'o'n Jse kyu'n ttzik
Tetzunj ku'xuntoq Jse, tetoq wuqlajoj ab'q'i, intoq k'ik'len rit junx kyuk'i'lju' ttzik, ju' tal B'ila ex Silpa, aye' kab'e'tl t-xu'jil tman. Atzunte Jse intoq oktma'n te tman ti'ju' myab'a'n ntoq kyb'incha'n ttzik.
3Kyexi'xtoqtzun tilwi Jse tu'n Israel kyekywitzu' txqantl tk'wal, qu'n itz'ji tej matxi'toq tijin. Qu'mtzun kub' tb'incha'n jun t-xb'alun majx tb'anilxi'x.4Tetzunj kyka'yinteju' ttzik qa atoqte kyexi'x tilwi tu'n tman kyxol kykyaqil, el kyik'o'n, mixtoqpe'ti'x inche yolin te.
5Junmaj kub' twitzk'a'n Jse jun twitzik' ex b'ajx tma'n kyeju' ttzik. Tu'ntzun tpaj ja'lu el kyik'o'nxi'xtl,6qu'n xitma'n kye:
—Kyb'intzpe'ye', kxe'l nma'n jun nwitzik'e' kyeye':7chitzun qa intoq qo'qe' manojin triy toj kojb'il; o'kx tjawe' nmanoje' tu'nxtib', majx kyej we', aye'tzuntlu'kye' kymanoj b'jo'k kytxoli'n kyib' ti'ju'we' ex eb'ajkub' tzipe twitz, majxlo chi, chij.
8Aye'tzunkye' ttzik xikytzaq'we'n te:
—¡Ma oktzun k'okyela te qnimaqkawile', exqa kykawila qib'aje' ma chiya!, chechij.
Tu'ntzunju' twitzik' lu tzajxi'x kytx'u'jil ti'j, ex tu'nju' tu'me'l tej tokten q'malte kye.
9O'kx tkub' twitzk'a'n Jse juntl twitzik', ex xitchik'b'a'ntl kyeju' ttzik kjalu:
—Kyb'intzpe'ye' juntl nwitzik'e' xkub' nwitzk'a'ne': chitzun qa intoq xinka'yi'nju'ye' q'ij tuk'i'lju' xjaw ex junlajoj (11) che'w intoq che kub' tzipe nwitze' tuk'i'l ninb'il, majxlo chi, chij.
10Tetzunj tb'aj tma'n Jse twitzik' te tman ex kye ttzik, xitzak'u'n tu'n tman kjalu:
—¿Titzu'n tz'elpuna' twitzik'a xb'aj tma'na? ¿Ma oktzun b'el tzipe ttxuya tuk'i'l ninb'il twitza, e'ttzika ex ayine' toj twitza?, chij.
11Ojexi'xtzun tx'a'lti'j kyk'u'ju' ttzik ti'j, atzu'n tman kyej ximan ti'ju' witzik' lu. Xik'a'yi'n Jse kyu'n ttzik
12Jun q'ij eb'ajxu' ttzik Jse k'ik'lel kye trit kyman toj tx'otx' Sikyem.13Xi'tzun tma'n Israel te Jse:
—Wajb'ile' tu'n t-xi'ya ka'yilkyeju' ttzika, luqe' inche k'ik'len kyi'ju' rit toju' tx'otx' Sikyem, chij.
—B'a'na'tzun ta, machinxe', chi Jse.
14Xitma'n Israel te, —Kutxi'ya ku, ka'yiqe'ka ttzika qa b'a'nqe' exqe'ju' rit, lwixi'xtzun tz'anjtzti'ja q'malte weye', chij.
Xitzun tchq'o'n Israel Jse, tzajx toju' b'ya' Eb'ron, tetzunj tpon Jse toj Sikyem,15kub' tzpet atzu'. O'kx tokyal twitz jun ichan ex xiqani'n te:
—¿Ti'tzu'n in tjyo'na?, chij.
16Atzunte Jse xittzaq'we'n:
—Inchin jyone' kyi'ju' ntzike'. ¿Qape nab'en b'i'nta tu'n ja ta'qe', b'inchama xtalb'il q'mantza weye'?, chij.
17—Oje che b'jik'kye' tza'lu. Naqch'i'n xinb'i'ne' qa atzu' ẍe'xa' toju' tx'otx' Dotan, chiju' ichan.
Xi'tzun Jsetz jyolkyeju' ttzik, ex atzu' e'kneta' tu'n toj Dotan.18Aye'tzu'n ttzik xikyka'yi'n najchaq, na'mxtoq tpon lq'e Jse kyk'etz, kub' kyxima'n tu'n tkub' kyb'yo'n.19Kymatzuntz kyxolilex:
—¡Kyka'yinxpe'ye', lu ma' witzk'al tzul!20Qb'yonku'; qxonku'xtzuntz toj jun xoch, atzun qmanx qama b'aj tu'n jun tojk'ul txkup. ¡Oktzun qla'tz qama che japunju' twitzik'!, chechij.
21Tetzunj tb'inte Rub'en ja'lu, tjoy tu'me'l tu'n tklet tu'n toj kyq'ob'ju' titz'in, tmatzuntz kye:
—Lalun kub' qb'yo'n.22Lalun qojli chik' kyu'ne'. Lan tzaq'pon kyq'ob'e' ti'j, qamajxi'xtzun kyxonku'xe' toju' xoch ati toj chq'ajlaj, chij.
Tma Rub'en ja'lu, qu'n tajb'iltoq tu'n tklet Jse tu'n, tu'ntzun tanjtl ti'ju' titz'in tja tman toj b'anil;23tetzunj tpon Jse jata'qe'toqju' ttzik, elkyiq'i'n ttzikju' t-xb'alun tb'anilxi'x oksa'nktoq tu'n,24Kub' kytzyu'ntzuntz ex ku'x kyxon toju' xoch tzqij ex mixtoqti' toj.25Tetzunj kykub' qe wal, o'kx t-xi' kyka'yi'n ljo'ntoq ktzaj txqan xjal aj Ismaelqe', tzajniqe' Kalaad iqa'n k'ok'sb'il, b'alsamo ex mir kyu'nju' kykamey tu'n t-xikyiq'i'n Ejipt.26Xitzun tma'n Juda kyeju' ttzik ex titz'in:
—¿Titi' kqkanb'a' qama kub' qb'yo'nju' qitz'in, extzun kb'el qewa'ntlu' tkamik?27Ate b'a'n qk'ayinx kye aj Ismael mya tu'nwt tkub' qb'yo'n, qximanku'pe', qitz'ina', chij.
Aju' lu b'a'n ela' toj kwitzu' ttzik ex titz'in,28tetzunj kyik'ju' xk'aẍlel madyanit atzu', jatzkyiq'i'n Jse toju' xoch, xikyk'a'yintzuntz kye aj Ismael tu'n winqi'n tnej medi saqpwaq. Xiq'i'ntzun Jsetz Ejipt.29Tetzunj tpon Rub'en ttziju' xoch, mixti'tlte Jse toj, kub' tlaqu'ntzun t-xb'aluntz te yek'b'ilte qa majx exch'yon toj tk'u'j.30Xi'tzuntz jatoqtaqe'ju' titz'in ex xitma'n kye:
—¡Mixti'tlte Jse! ¿Ti'tzu'n knse'ye' ja'lo?, chij.
31Aye'tzunkye tzaj kyiq'i'nju' t-xb'alun Jse ex b'aj kytxa'jla'n toj tchk'el jun tal chib' kub' kyb'yo'n;32xiksma'ntzuntz teju' kyman tuk'i'lu' tqanil lu: Matz'ok yalu' xb'alun lu qwitze'. Ka'yinkpe'ya qa mya t-xb'alun tk'walju'ya, chechij.
33Tetzunj teltnik' Jakob' ti'j, tmatzuntz: ¡Ana'tzun t-xb'alun nk'walju'ye'! Junlo tojk'ul txkup xb'aj tzaqunte, matxi' b'ajte Jse, chij.34Kub' tlaqu'ntzun Jakob'tz t-xb'alun toktoq tu'n, ex oktq'o'n ti'j jochin te b'is, nimtoj tq'ijlalil kub' toq'je'n tkamik tk'wal.35Kykyaqiltzu'n tk'wal ex tmyal intoq kyq'uqb'a'n tk'u'j. Atzunte mitoqjun tajb'il tu'n tq'uqb'anjtz tk'u'j, qu'n intoqpe' oq'xi'xtel ti'ju' tk'wal, ex intoq tma'n: Tzmaxi'we' k'ik'eltna'l nk'walju' wu'n ajxi' npone' tk'etz kyxol kyimni, chij.
36Aye'tzunkye' madyanita kyej kyk'a'yi'n Jse Toj Ejipt te jun ichan Potipar tb'i, nejenel kye xjal te q'oj ex nim toklen toj tkawb'ilju' nimaqkawil toj Ejipt. Tqanil ti'j Juda ex Tamar
1Tojtzunju' tq'ijlalil lu, eltpa'n tib' Juda kyi'ju' ttzik, ex xi' najal tja jun ichan Ira tb'i, teju' tnam Adulam.2Atzuntzu' oka' tojtzqi'n tmyal jun aj Kanaan Suwa tb'i, ex mje tuk'i'l. Tetzunj t-xi' ttzyu'n,3okju' t-xu'jil ch'onwi', itz'ji jun tal a tb'iju' oktq'o'n, Er.4Okjumajtl ch'onwi' ex itz'ji juntl tal, Onan tb'i oktq'o'n.5Ex tej titz'jiju' toxi'n tal, Sela tb'i oktq'o'n, itz'ji tej atitoq Juda toju' tnam Kyesib'.
6Kub'tzun tmujb'a'n Juda tnejel tk'wal, aju' Er tuk'i'l jun qya Tamar tb'i.7Mixtzunti' kub' tmod Er toj twitz Dyos, qu'mtzun eltiq'i'nju' tchwinqlal.8Xitzun tma'n Juda te Onan:
—Kmjeb'ela tuk'i'l t-xu'jil qtzan ttzika, tu'ntzun tjapun tu'na tuk'i'lu' tb'aloka, ajtzun titz'ji tal, naku'xwitloj tk'walu' qtzan ttzika, chij.
9Kanlitoqtzun twitz Onan qa laytoq che okq'o'nju' tk'wal che itz'jel tuk'i'l t-xu'jil qtzan ttzik te k'walku'xi'x. Qu'mtzun atl junjun maj ajt-xittzyu'n, tjoy tu'me'l tu'n lalun kyej ch'onwi' tu'ntzun lalun kyej tyajajilu' ttzik tu'nel.10Myab'a'n ela'ju' tb'inchb'aj Onan toj twitz Qman Dyos, qu'mtzun ex ikxte el iq'i'nju' tchwinqlal.11Xitzun tma'n Juda te Tamar ju' tlib': tenku'ya mixti' tchmila tja tmana, akx in ch'iyu' nk'wale' Sela, chij.
Qu'n kub' t-xima'n Juda qa jaku'toq kyimtlu' Sela kse'nqe' ttzik. Xi'tzun Tamar najal tja tman.
12Tetzunj tb'et q'ij o'kx tkyim t-xu'jil Juda, tmyal Suwa. Tetzunj tjapun b'aj tq'ijlalil tu'n tb'isun Juda ti'ju' qtzan t-xu'jil, xi' toju' tnam Timnat, janjonjtza' kyi'ju' trit. Xitk'le'n Ira ju' tamiw aju' aj Adulam majx kye tten tuk'i'l.13Tetzunj tb'inte Tamar qa xiniju' tlib' jol kyi'j trit Timnat,14eltiq'i'nju' ti'j te kyimni tchmil, ex oktq'o'n jun xb'alun twitz tu'n lalun tz'el tnik'tzil, kub' qetzuntz ttxa'n tnam Enaym ati toj tb'eyil Timnat. Tb'incha ikju' qu'n matxi'toq tz'ok tka'yi'n matxi'toq ch'iy Sela, extzun na'mxtoq tkub' mujb'a'n tuk'i'l.
15Tetzunj t-xitka'yi'n Juda, kub' t-xima'n qa jun qya ajpajil, qu'n matxi'toqna' tz'oktewa'n twitz.
16Xilq'etzuntz tk'etz, qu'n min eltnik' qa a tlib'ju', ex xitma'n te:
—¿Ma jaku' taja tu'n tkub' kẍeya wuk'i'le'?, chij.
—¿Titi'tzu'n ktzajel tq'o'na weye' qama chin kub' kẍeye' tuk'i'la?, chiju' qya te.
17Atzunte xittzaq'we'n: ktzajel nsma'n jun tal chib' teya kyi'ju' walu'ne', chij.
—B'a'na'tzunlo, naq o'kx q'onkja jun seyn weye', atzun t-xi' wanjsa'n ti'je' teya ajtul t-sma'na chib', chiju' qya te.
18Xi'tzun tqani'n Juda te: ¿Ti'tzu'n tajb'ila tu'n tkyej nq'o'ne' teya?, chij.
—Aju' t-seya tuk'i'lxi' taq'e'l, extzu'n ttzeya, chiju' qya te.
E'b'ajxtzun tq'o'n Juda te, kub' kẍetzuntz tuk'i'l, atzunte Tamar majx kyej ch'onwi'.19Anjtzun Tamar ex eltiq'i'n xb'alun ti'j twitz, ex oktq'o'n jumajtlu' ti'j te kyimni tchmil.
20Yajxi'tzuntel xit-sma'n Juda chib' ti'ju' tamiw aju' aj Adulam, tu'nwttzunlo kytzaj tanjsa'n qya t-sey tuk'i'lxi' taq'e'l exju' ttze. Mixtzunti' knetlju' qya tu'nju' tuk'i'l Juda.21Xitzun tqani'n tuk'i'l Juda kyeju' ichan najlqe' atzu':
—¿Jatzunlo ta' tej qya twi' ajpajil teju' tnam Enayim ju' atitoq ttziju' b'e lu?, chij.
Aye'tzunkye xikytzaq'we'n te:
—B'ajx tena'te jun qya ajpajil tza'lu, chechij.
22Anjtztzun ti'jtz tk'etz Juda, ex xitma'n te:
—Mixti' xknetu' qya wu'ne', expe' matzaj kyma'n ichan weye' qa b'ajxtena'te jun qya ajpajil atzu', chij.
23Atzunte Juda xittzaq'we'n:
—¡Tenku'na'j! kyejtenku'j kyuk'i'lu' ti'xti', loq'xtzun matxinchq'o'na tuk'i'lu' tal chib', ex mixti' xknet tu'na, se'nku'tzun mix-a'lo' jun tu'n t-xmayin qi'j, chij.
24Tb'ajlenxi'tzun oxe' xjaw, o'kx tul q'u'nb'aj te Juda:
—Matxi' che kub'ttzaq'we'n Tamar ichanju' tlib'a, lu ch'onwi'tel ja'lo, chiju' tqanil te.
Tmatzun Juda tuk'i'l ttx'u'jil:
—Kyiq'imitze' ex ktz'e'ysanku'ye', chij.
25Tetzunj ljo'ntoq tetz iq'i'n, xitma'n tu'n t-xiq'unb'aj teju' tlib' kjalu: Ka'yinka b'a'nxi'x alkye kyajawju' sey tuk'i'lxi' taq'e'l exju' tze lu, tu'nte ẍin oka'ye' ch'onwi', chij.26Tetzunj teltnik' Juda kyi'ju' ti'xti' qa teqe', tmatzuntz: B'a'nte' xtb'incha Tamar, ayinwe' ati npaj, qu'n min xkub' nmujb'a'ne' tuk'i'l nk'wale' Sela, chij. Ex min kub' kẍetl Juda tuk'i'lju' tlib'.27Tetzunj tpon tq'ijlalil tu'n tb'anix Tamar, yuẍqe' tal e'itz'ji.28Tetzunj kyitz'ji, jun etz tnejb'a'n tq'ob'. Oktzun tk'lo'n b'etx'elal jun q'in kyeq ti'ju' tq'ob', ex tma: Ate sul nej ja'lu, chij.29Tojxtzu'n kmuj lu okxtiq'i'ntlu' tq'ob', atlu' titz'in ulnej. Qu'mtzun okq'o'n tb'i, Pares, tu'n b'etx'elal, qu'n tma: Aya xjqonte b'e, chij.30O'kx titz'jiju' juntl, aju' k'lo'nktl kyeq q'in ti'j tq'ob', Sara tb'i oktq'o'n. Jun b'aj ti'j Jse toj Ejipt
1Tetzunj tpon iq'i'n Jse toj Ejipt, jun aj Ejipt Potipar tb'i lq'onte kye' aj Ismael e'ponq'inte atzu'. Nejeneltoq Potipar kye xq'uqil ex nim toklen toj tkawb'ilu' nimaqkawil toj Ejipt.2Tetzunj atitoq Jse tja tajaw aj Ejipt, b'a'n tena', qu'n atitoq Qman Dyos tuk'i'l.3Eltnik' Potipar qa atitoq Qman Dyos tuk'i'l Jse, qu'n tkyaqilu' ntb'incha'n Jse majxtoq b'a'n nela'.4Qu'mtzun elb'a'n Jse toj twitzu' tajaw ex oktq'o'n te jun ajb'el teku'xi'x, ex ka'yilte tkyaqilu' ati te; tkyaqilu' atitoq te kyej tq'o'n toj tq'ob'.5Atxi'xtzunj tkyejtq'o'n Potipar Jse tib'aj tkyaqilu' ati te, k'iwlanjtz Potipar tu'n Qman Dyos toj tja exju' tawal toj kojb'il.6Tu'ntzunju' ka'yb'ente tkyaqilu' toj tja Potipar tu'n Jse, mixti' b'ajxtl tk'u'j Potipar ti'ju' ati te, noq o'kxtzu' ximana'tl ti'ju' twa.
Maxtoqtzun tb'anilxi'x ka'yin Jse ex b'a'n xjal.7Tetzunj tb'et q'ij oklaqju' t-xu'jil Potipar ti'j. Ex jun q'ij xitma'n te:
—Kẍeku'ya wuk'i'le', chij.
8Atzunte Jse min taj ex xittzaq'we'n te:
—Kanli twitza, tkyaqilu' ati te wajawe' oje kyej tq'o'n toj nq'ob'e' tu'n t-xinka'yine', qatzun atinqine' tza'lu, mixti' tu'n t-ximanwe' wajaw ti'j jun ti'xti'.9Mix-a'lo' juntl ati toklen kye nwitze' toju' ja lu. Qu'n tkyaqil q'o'n toj nq'ob'e' tu'n wajawe', noq o'kxku'ya mixti', qu'n ana'ya t-xu'jil. Qu'mtzun ¿se'nxi'xwitlo taq'wi tu'n nb'inchante jun taq'wixe', ex tu'n nb'inchan ile' twitz Dyos?, chij te.
10Maskyepe' tkyaqil q'ij in ok il ti'j Jse tu'n tkub' kẍe tuk'i'l ex tu'n ttzalaj tuk'i'l, atzunte Jse mixti'x nxitb'i'n.11Tetzun jun q'ij pon Jse b'inchal taq'un, ex mix-a'lo'toq jun ati,12oklutx'etzun qyatz ti'j t-xb'alun Jse ex xitma'n te:
—Kẍeku'ya wuk'i'le', chij.
Atzunte Jse kyej tkowpi'nju' t-xb'alun toj tq'ob'u' qya, etz oqtzuntz.13Tetzunj tka'yinte tetz oq Jse ex kyej tq'o'n t-xb'alun toj tq'ob',14e'tzaj ttxko'n majen ate'toq tuja, ex xitma'n kye:
—Kyb'intzpe'ye', tzaj tiq'i'n nchmile' jun xjal aj Eb'rey, atzu'n ja'lo matxi' jawtiq'i'ntib'. Matz'okx nelweye' tuja, ma'toq chin kub' tyaju'ne', ayintzunwe' machin jawẍch'ine' kuw.15Tetzunj ẍin jawẍch'ine' kuw, matz'etz oq ex axtzu' xkyej tq'o'na' t-xb'alun tza'lu, chij.
16Xi'tzun tk'u'nju' t-xb'alun Jse tu'n t-xityek'u'n teju' tchmil ajtpon.
17Tetzunj tponju' tchmil ax xitma'nju' te:
—Aju' majen aj Eb'rey tzaj tlq'o'na, matz'okx janchin wtana'ye' ex ma'toq chin kub' tyaju'ne';18tetzunj ẍin jawẍch'ine' kuw, ju'm sex oq ex axtzu' xkyej tq'o'na' t-xb'alun tza'lu.19Axi'xtzun xtb'incha tmajenju'ya weye', chij.
Ojexi'xtzun tzaj ttx'u'jil Potipar ti'j Jse tej tb'inteju' b'ajx q'ma'n te tu'n t-xu'jil.20Tzyettzun Jsetz tu'n ex tchaq' tu'n tokx jpu'n, jajpu'na' qe'toqu' tmajin nimaqkawil. Tu'npetzu'n jpu'nkxtoq Jse21atitoq Qman Dyos tuk'i'l. Ex elb'a'n Jse toj twitzu' xq'uqil kars, qu'n tzaj q'aq'an tk'u'j Qman Dyos ti'j.22Okq'o'n toklen Jse tu'n xq'uqil kars kyib'aju' jpu'nqe', ex atoq Jse inq'mante tkyaqilu' tu'n tb'inchet toj kars.23Tkyaqiltzu'n atitoq toj tq'ob' Jse, mitoqjun nojqelan tu'n tik'twitzu' xq'uqil kars ti'j, qu'n atitoq Qman Dyos tuk'i'l Jse, ex tkyaqilu' intoq tb'incha'n b'a'n inela'. E'pjet kab'e' witzik' tuj Jse
1Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, aju' nejenel kyeju' b'inchal tk'wa' nimaqkawil ta'l ub'a, extzunju' nejenel kye b'inchal wab'j, elyal kyil twitzu' nimaqkawil toj Ejipt.2Tzaj ttx'u'jil nimaqkawil kyi'ju' aq'unal lu, aju' nejenel kye b'inchal k'wab'j ta'l ub'a exju' nejenel kye b'inchal twa nimaqkawil,3e'okx jpu'n toju' kars ati tja nejenel kye xq'uqil, jaxju' jpu'na'toq Jse.4Atzunju' nejenel kye xq'uqil xitab'tzi'n te Jse tu'n kxi tka'yi'nju' kab'e' pres lu, ex nimtoj e'ten toj kars.
5Tetzun jun qonik'an e' witzk'anju' kab'e' pres lu, aju' b'inchal tk'wa' nimaqkawil ta'l ub'a exju' b'inchal twa nimaqkawil, ex teyile junjun atitoq intma'nju' twitzik'.6Tetzun prim tej tpon Jse ka'yilkye, e'oktka'yi'n qa intoq che b'isun;7xitqani'ntzuntz kye:
—¿Tiqu'ntzun majx b'is kwitze' ja'lo?, chij.
8Aye'tzunkye xiktzaq'we'n:
—Ati jun qwitzik'e' xkub' qwitzk'a'ne', ex mix-a'lo' jun tu'n ttzaj pjunte qeye', chechij.
Atzunte Jse xitma'n kye:
—¡Ana'te' Dyos pjulkye witzik'! Lalun txi' toj kywinqile', kmantze' weye' titi'ju' xkwitzk'aye', chij.
9Oktzuntenju' nejenel kye b'inchal tk'wa' nimaqkawil q'malteju' twitzik' te Jse kjalu:
—Chitzun qa atitoq junwi' lob'j ub'a nwitze',10ate'toq oxe' tq'ob'. Atzu'n tqan intoq t-xulin ex in b'echinxi', aye'tzunju' tb'echil intoq che ok te lob'j ex inche q'anaxnaj.11Tzyu'ntoqtzu'n tkop nimaqkawil wu'ne', intoq che el nt'uxi'nju'ye' lob'j ub'a, ex intoq che ku'x nyitz'o'ne' toju' kop. Xinq'o'ntzuntze' toj tq'ob' nimaqkawil, majxlo chi, chij.
12Atzunte Jse xitma'n te:
—A ntma'n twitzik'ju'ya lu: oxe' q'ijte' in techla'nju' oxe' tq'ob' lob'j,13toj oxe' q'ijtel kxe'l tka'yi'nxi'x nimaqkawil titi' b'ajkyeye', ex k'elex tzaqpi'na toj kars tu'n, k'okyel q'o'n jumajtla toju' taq'una ex kxe'l tq'o'n jumajtla tk'wa' nimaqkawil kse'nxu' intoq tb'incha'na tnejel.14Ajtzun tjapunju' lu a chin tna'tza, ex yolin ch'i'na twitzu' nimaqkawil wi'je' tu'n wex q'i'ne' toju' kars lu. ¡Q'aq'antz tk'u'ja wi'je'!15Naqna' ntzaj alq'a'nwe' kyxol aj Eb'rey, ex mya toj tu'me'lte' tu'nju' atinqine' toj kars qu'n mixti'we' wil, chij.
16Tetzunj tlonteju' nejenel kye b'inchal twa nimaqkawil, qa b'a'nju' witzik' pjet tu'n Jse, xitma'ntzuntz:
—Atzunwe' nwitzik' kjalu: chitzun qa isq'u'ntoq oxe' tal chi'l saq wab'j wu'ne'.17Tojtzunju' tal mankb'il chi'l jawl, nojnitoq tu'n chukchaq wab'j tb'anil b'inchb'enkye te nimaqkawil, aye'tzunju' pich' intoq che ul walteju' atitoq toju' chi'l isq'u'ntoq wu'ne', majxlo chi, chij.
18Atzunte Jse xittzaq'we'n te:
—Atzunta twitzik' a intma'n ja'lu: aye' oxe' tal chi'l, oxe' q'ijqe',19qu'n toju' oxe' q'ijtel kxe'l tka'yi'nxi'x nimaqkawilju' b'ajteya ex k'elex q'i'na toj kars tu'n, kjawil yob'i'ntzuntza tu'n nimaqkawil ti'j jun tze, aye'tzu'n k'utz che b'ajel wante tchib'jila, chij te.
20Tojtzu'n toxi'n q'ij, tq'ijtoq nimaqkawil, ex kub' tik'sa'n kyuk'i'l kykyaqilu' nche aq'unan tuk'i'l. Kywitztzu'n ttxokon, tchaq' tu'n kyetz q'i'n nejenel kye b'inchal tk'wa' nimaqkawil exju' nejenel kye b'inchal twa nimaqkawil toj kars.21Okq'o'n jumajtlju' nejenel kye b'inchal tk'wa' nimaqkawil tojxu' taq'un, ex xitq'o'n jumajtlu' kop toj tq'ob' nimaqkawil;22atzu'nte' b'inchal twa nimaqkawil, tchaq' tu'n tjaw jtz'o'n tqul kse'nx pujb'ente twitzik' tu'n Jse.23Tu'npetzunju', min tzaj na'ntl Jse tu'n kynejel b'inchal tk'wa' nimaqkawil. E'tpoq'i Jse twitzik' nimaqkawil aj Ejipt
1Tb'ajlenxi'tzun kab'e' ab'q'i kub' twitzk'a'n nimaqkawil toj Ejipt jun twitzik': Chitzun qa wa'ltoq ttziju' nin a' Nilo,2tojtzunju' nin a' lu, eb'jatz wuq wakx tb'anilqexi'x ex q'u'sqe', intoq che wan kyxol ajlaj.3Kyi'jxi'tzun ja'lu eb'jatz wuqtl wakx taq'wixi'x che ka'yin ex wok'qe', ex e'kub'ten nqayin kyk'etzju' wuqtel ttziju' nin a'.4Aye'tzunju' wuq wakx taq'wixi'x che ka'yin ex wok'qe', e'okten walkyeju' wuq wakx tb'anilqexi'x ex q'u'sqe'.
O'kx ttzaj tna'n tib'ju' nimaqkawil.5O'kx tik' wtan jumajtl ex twitzk'a juntl twitzik': Chitzun qa til wuq t-spiyil triy tb'anilqexi'x ex nojni kyoj, intoq che elch'iy noq ti'j junx tqan triy.6Kyi'jxi'tzun ja'lu e'tzaj ch'iy wuqtl spiy tzqijqe' ex choẍqe' tu'n tipumalu' kq'iq' intzaj toj tjawetzq'ij.7Aye'tzunju' spiy tzqij eb'ajx kwanju' wuq spiy lanqe' ex nojni kyoj.
O'kx ttzaj tna'ntl tib'u' nimaqkawil, kanetzuntz toj twitz qa witzik'toq.8Majxtzun kyej ximan nimaqkawil ti'j. Tetzunj qsqix, tchaq' tu'n kyb'ju'l kykyaqilu' ajpkab' ex ajnab'lil toj Ejipt. Oktentzuntz chik'b'alteju' twitzik' kye, ex mix-a'lo' jun b'ent tjpunteju' twitzik'.9Xi'tzun tma'n kynejel b'inchal tk'wa' nimaqkawil teju' nimaqkawil:
—Tzmape' saj nna'nwe' ja'lo, atipe' junwe' wil.10Tej tzaj ttx'u'jila wi'je' ex ti'ju' nejenel kye b'inchal wab'j, tchaq'a tu'n qxisma'ne' toj kars toj tja nejenel kye xq'uqil.11Tetzun jun qonik'an ok jun twitzik'ju' nejenel kye b'inchal wab'j, ex ikxwe', atitoq ntma'nile twitzik' junjun.12Atitoqtzun jun ku'xun aj Eb'rey quk'i'le' toju' kars, tmajintoqu' nejenel kye xq'uqil, lq'o'n tu'n. Xitzun qma'ne' qwitzik'e' te, atzunte tzaj tpju'n qeye' titi' tz'elpuna'.13¡Ikxi'xtzun b'aj ju' kse'nxu' tzaj tma'n qeye'! Nok jumajtlwe' toju' waq'une', atzu'n wuk'i'le' jawjtz'o'n tqul, chij.
14Xi'tzun t-sma'n nimaqkawil tiq'ji Jse, lwiyxi'xtzun etz iq'i'n toj kars. Atzunte Jse b'je'l tjon twi' ex b'je'l tch'ixpu'n ti'j, pontzuntz twitzu' nimaqkawil.15Xitma'ntzun nimaqkawil te:
—Ati jun nwitzik'e' kub' nwitzk'a'ne' ex mix-a'lo'kyex intzaj pjunte. Ma'tzun nb'iye' tqanil qa in pjet witzik' tu'na, chij.
16Ate' lu mya wu'nwe', aku'te Dyos kpjulte teya te jun b'a'n, chi Jse te.
17Xitzun tma'n nimaqkawil twitzik' te Jse:
—Chitzun qa wa'lqintoqe' ttziju' nin a' Nilo,18eb'jatztzun wuq wakx tb'anilqexi'x ex q'u'sqe' toju' a' lu, intoq che wan k'ul kyxol ajlaj.19Kyi'jxi'tzuntl ja'lu eb'jatz wuqtl wakx taq'wixi'x che ka'yin ex wok'qe'. ¡B'ajx che wila'ye' wakx taq'wixqe'xi'x kse'nqe' ja'lu toj tkyaqil Ejipt!20E'b'jo'ktzun tenju' wakx taq'wixi'x che ka'yin ex wok'qe' walkyeju' wuq wakx q'u'sqe' ex tb'anilqexi'x;21maskyepe' matxi'toq che b'ajkywan, mixti' e'q'ancha'lix qa eb'aj kyu'n, qu'n kukxtoq kywok'eju', majxlo chi.
O'kx ttzaj nna'n wib'e'.22O'kx nwitzk'an jumajtle': Chitzun qa ate'toq wuq t-spiyil triy majxtoq tb'anilqexi'x ex nojni kyoj, intoq che elch'iy ti'j jun tqan triy.23Kyi'jxi'tzuntl ja'lu intoq che ch'iy wuqtl spiy tzqijqe' ex choẍqe' tu'n kyq'iq' ntzaj tjawetzq'ij.24Aye'tzu'n wuq spiy tzqijqe', eb'jo'kten walkyeju' wuq spiy tb'anilqexi'x, majxlo chi. Matxi' b'ajx nma'nju'ye' lu kye ajpkab' ex mix-a'lo'te jun ntzaj pjunte weye', chij.
25Xitzun ttzaq'we'n Jse teju' nimaqkawil:
—Junxte' kynab'lju' kab'e' twitzik'a lu nimaqkawil. Intzajpun tma'n Qman Dyos teya titi' ktb'incha'.26Aye' wuq wakx exqe' wuq spiy tb'anilqexi'x wuq ab'q'iqe'. Axte witzik'ju'.27Aye'tzuntlu' wuq wakx wok'qe' ex taq'wix che ka'yin eb'jatz kyi'jxi'tlu' wuqtl, exqe' wuq spiy tzqijqe' ex choẍqe' tu'n kyq'iq' ntzaj tjawetzq'ij, ex ikx wuq ab'q'iqe'. Nyolin kyi'j wuq ab'q'i we'yaj.28Ikxi'xte' kse'nxu' matxi' txinma'ne' teya nimaqkawil, intzajpun tma'n Qman Dyos teya titi' ktb'incha'.29Che' ul wuq ab'q'i, nim awal kjawil toj tkyaqil tx'otx' Ejipt.30Yajxi'tzuntel tzul wuq ab'q'itl mixti'xte awal kjawil. Mix-a'lo'kye jun ktzajel na'nte qa jaw nim awal toj Ejipt, qu'n kb'el yajtiju' tnam tu'n nin we'yaj tzul.31Nimxi'xu' we'yaj tzul, extzunju' awal ojetoq jaw tnejel mixti'xte k'okyela'.32Kamaj xkub' twitzk'a'na, qu'n matxi' kub' t-xima'n Dyos tu'n tb'inchante ja'lu, ex in nojqelanxi'x tu'n tjapun.
33Qu'mtzun in nojqelan tu'n tjyonteya jun ichan atixi'x tnab'l ex ajnab'lil tu'n tok te nejenel toj tkyaqil Ejipt.34A b'inchamju'ya lu nimaqkawil: sk'onqe'ktza kawil ex chq'onqe'xa toj tkyaqilu' tx'otx' tu'n kyb'uyinteju' tjwe'yi'n tnej ti'j tkyaqilu' twitz awal toj Ejipt kyoju' wuq ab'q'i nim awal kjawil.35Tu'n kyb'uyinte tkyaqilju' triy kjawil kyoju' ab'q'i che ul, tu'n tten tajlal toj tq'ob'a nimaqkawil, ex tu'n kyk'u'nte kyoj nimaqtnam te kywaju' xjal.36Qama b'inchet ikju', aju' triy kyk'u'yitel k'ajb'el te kywaju' xjal tu'n lalun che kyim tu'n we'yaj kyoju' wuq ab'q'i mixti' awal kjawil toj tkyaqil Ejipt, chi Jse teju' nimaqkawil. Ok Jse te kawil toj Ejipt
37B'a'n ela'ju' nab'l tu'n Jse toj twitzju' nimaqkawil ex toj kywitzju' nche kawin tuk'i'l,38xi'tzun tma'n nimaqkawil kye:
—¿Ma jaku'tzunlo knet juntl ichan qu'n kse'n ja'lu, ati t-xew Dyos tuk'i'l?, chij.
39Xitma'ntzuntz te Jse:
—Mix-a'lo' juntel k'atzxi'x ex atixi'x tnab'l kse'n aya, qu'n ate Dyos xb'inchante tu'n tkane tkyaqil ja'lu toj twitza.40Toj tq'ob'a kjela' nkawb'ile', kykyaqiltzu'n ntaname' che nimal teya. O'qinkxe' nim ch'i'ntl woklene' kyetwitza, qu'n ayine' nimaqkawil.41Qu'mtzun texu' kmuj ja'lo, aya k'okyel nq'o'na kawil tib'aj tkyaqil Ejipt, chij.
Tetzunj tmante nimaqkawil ja'lu,42eltiq'i'n t-xmilq'ob' jatoka' t-sey te toklen ti'j tq'ob', ex oktq'o'n ti'j tq'ob' Jse. Tchaq'tzuntz tu'n tokq'o'n jun ch'ix ti'j sed tz'umin, ex tu'n tokq'o'n jun u'wj q'anpwaq ti'j tqul.43Jawx tq'o'ntzuntz toju' karwaj nxilpe ti'jxi'ju' te, tchaq'tzuntz tu'n kẍch'inju' xjal twitz kjalu: ¡Kynimanktze' nimaqkawil!, chij. Ikytzun oka' Jse te nejenel toj tkyaqil Ejipt.
44Xi'tzun tma'ntlu' nimaqkawil te:
—Maskye ayine' nimaqkawil, mix-a'lo'kye jun xjal toj tkyaqil Ejipt kxel b'inchante jun ti'xti' qa myaya xq'mante, chij.
45Okq'o'n tb'i Jse tu'n nimaqkawil toju' yol Ejipt: Sapnat-panea, kub' tmujb'a'ntzuntz tuk'i'l jun txin Asenat tb'i, tmyal Potipera, pale toju' nintnam On. Ikytzu'n kyeja' Jse nejenel toj Ejipt.46Tetoq junaq lajoj (30) ab'q'i Jse tej tpon q'i'n twitzu' nimaqkawil toj Ejipt.
Etztzun Jse twitzu' nimaqkawil, xi'tzuntz toj tkyaqilu' Ejipt.47Nim tawalu' tx'otx' jaw toju' wuq ab'q'i, qu'n b'a'n ela'.48B'jawtzun tb'u'yi'n Jse tkyaqilu' triy jaw toju' wuq ab'q'i lu; b'ajx tk'u'n kyojile nimaqtnam, aju' b'aj b'uyit kyojxu' kytx'otx'.49Nim triy jaw tb'u'yi'n Jse naku'j tz'awun ttzi ninnjab'. Ex mixti' b'entl tmlet, qu'n kub' chukjiju' tajlal tu'n tpaj nimxi'xtoq.
50Na'mxtoqtzun kyulu' ab'q'i mixti' twitz awal tu'n tjaw, e'itz'ji kab'e' tk'wal Jse tuk'i'l Asenat ju' t-xu'jil.51Aju' tnejel tk'wal oktq'o'n tb'i, Manases qu'n tma: A Dyos xb'inchante tu'n tik' tna'l tkyaqilu' yajb'il intoq ik'x wu'ne', ex tu'n tik'kyna'lu' nwitze'le', chij.52Atzunju' tkab' tk'wal a tb'iju' oktq'o'n, Eprayin qu'n tma kjalu: Matxi' che tzaj tq'o'n Dyos nk'wale' toju' tnam jaẍin yajta'ye', chij.
53Tetzunj kyjapun b'aju' wuq ab'q'i nim twitz awal njaw toj Ejipt,54tzyettzun wuq ab'q'itzu' mixti'xte twitz awal jaw kse'nxu' ojetoq tma Jse. Tzajtzun we'yajtzu' kyoj kykyaqilu' txqantl tnam, naq o'kx toj Ejipt mixtoqti'te we'yaj qu'n atitoq te wab'j.55Tetzunj tb'aj kywaju' xjal najlqe' toj Ejipt, exi' qanil kywa teju' nimaqkawil. Atzunju' nimaqkawil xitma'n kye kykyaqil ejipt: Kukxi'ye' tk'etz Jse ex kyb'inchanxe' titi' ktma', chij kye.
56Tetzunj tkub'aj kywaju' xjal toj tkyaqil Ejipt, e'tjaq Jse tkb'el triy tu'n tk'ayinte kye aj Ejipt, qu'n atl junjun q'ij ljo'nxi'xtoq tkub' ichinju' we'yaj.57Kykyaqiltzunju' xjal kyoju' txqantl nimaqtnam, intoq che ul toj Ejipt lq'ol triy te Jse, qu'n mixjalojatltoq ta' wab'j. E'pon ttzik Jse toj Ejipt
1Tetzunj tb'inte Jakob' qa atitoq triy toj Ejipt, xitma'ntzuntz kyeju' tk'wal: ¿Titi' nb'ajkyeye' naq nkyka'yla'n toj kywitze'?2Lu matzajq'ma'n weye' qa ati triy toj Ejipt. Kukyxi'ye' lq'ol triy atzu' te qwa, tu'n lalun qo'qe' kyim tu'n we'yaj, chij.
3E'xi'tzu'n lajoj ttzik Jse lq'ol triy toj Ejipt.4Mixtzunti' xitchq'o'n Jakob' B'enjamin titz'in Jse kyuk'i'l, qu'n kub't-xima'n qaj ti'ku' xb'ajte toj b'e, chij.5E'b'ajxu' tk'wal Israel kyxolu' xjal eb'ajx lq'ol triy, qu'n atitoq we'yaj toj tkyaqilu' tx'otx' Kanaan.
6Atoq Jse kawil toj Ejipt ex atoq nk'ayinte triy kyeju' xjal nche tzaj toj junjuntl tnam. Tetzunj kyb'aj ponju' ttzik, eb'aj kub' meje twitz, majx ku'pun kyplaj twitz tx'otx'.7Lwiyxi'xtzun eltnik' Jse kyeju' ttzik tej kyxitka'yi'n, ex tb'incha naku'xwitloj min ojtzqi'nqe' tu'n. Xitqani'ntzuntz kye tuk'i'l tyol kuw:
—¡Yajtzunkye'! ¿Jaẍe tzaja'ye'?, chij kye.
Aye'tzunkye xikytzaq'we'n: xi' xqo' tzaja'ye' Kanaan lq'ol triy tza'lu, chechij.
8Eltnik' Jse kyeju' ttzik, aye'tzunkye mixti' elkynik' te.9E'tzajtzun tna'n Jse twitzik' kyi'ju' ttzik, xitma'ntzuntz kye:
—Naq ẍe'ulkye' nenulteju' tnam tu'n tkub'ti'j kyu'ne', chij.
10—Aye'tzunkye xikytzaq'we'n ex kyma:
—¡Minti' taye! Lq'ol triy xqo' ula'qe' ayo'ye' ajb'el teya.11Qkyaqile' junx qmane'. Tnik'alqe'qi'j. Min qojtzqi'nqe' tu'n tnenji tnam toj ewaj, chechij.
12Naq kyak'a'nkye'.
—Naq ẍe'ulkye' nenulteju' tnam tu'n tkub'ti'j kyu'ne', chi jumajtl Jse kye.
13Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—Ayo'qe'ju' ajb'el teya, kab'lajoj (12) qb'aje' qitz'inile qib'e', junx qmane', najlqo'ye' Kanaan. Atzu'n qch'i'pile' makyejten tk'etz qmane', atzunju' juntel kub'ni naj, chechij.
14Xi'xi'xtzun tma'ntl Jse kye:
—¡Ikte'! Naq ẍe'ulkye' nenulteju' tnam.15Tu'ntzun ja'lu k'elel kynik'tzile': kntziya'ye' toj tb'iju' nimaqkawil, lay che exe' tza'lu qa min sul kyiq'i'nju'ye' kyitz'ine'.16Kutxi' junkye' nelte. Aye'tzu'n txqantel che kjel jpet. K'eleltzun nnik'tzu'ye' qa ax kyeye', qatzun mya, naqtzun ẍe'ultze' nenulteju' tnam. ¡Axxi'x, kntziya'ye' toj tb'iju' nimaqkawil!, chij.
17Kykyaqil e'kyaj jpu'n oxe' q'ij tu'n Jse,18tojtzu'n toxi'n q'ij xitma'n Jse kye:
—Atiwe' tchi Dyos we. Kb'el nnajsa'ne' kyile' qa makyb'inchaju'ye' lu:19qa ax qa tnik'alkyi'je', kjel jpet junkye', aye'tzu'n txqantel kukyanje' ex kyiq'inxju'ye' triy, tu'ntzun kywanju' toj kyjaye'.20Kyiq'intztzunju'ye' kyitz'ine' tu'ntzun tel nnik'e' qa axju' nkyma'ne'. Qatzun min, che b'el b'yete', chij kye.
B'a'natzun, chechij.21Kymatzuntz kyxolilex:
—Axxi'x myab'a'nte' qb'incha ti'ju' qitz'in, qu'n mixti' xiqb'i'n tej intoq kub'san qe, mixti' tzaj q'aq'an qk'u'j ti'j tej inxi'xtoq b'isun. Ja'lo intzun kub' qchjo'n, chechij.
22Atzunte Rub'en xittzaq'we'n kye:
—Xina' nma'ne' kyeye' tu'n lalun kyb'inchaye' jun taq'wixil ti'ju' qitz'in, mixti' nxikyb'i'ne'. Ja'lo kb'el qchjo'nju' tkamik, chij.
23Mixtoqtzunti' b'i'n kyu'n qa intoq kaneju' kyyol toj twitz Jse, qu'n tej tyolin Jse kyuk'i'l atitoq jun xjal pjulteju' kyyol.24Eltpa'n tib' Jse kyi'j, kub'tentzuntz oq'el. Tetzunj tpon jumajtl kyk'etz, yolin kyuk'i'l; eltpa'nju' Simeon ex xitma'n tu'n tkub' k'lo'n kywitzku'.25Tchaq'tzuntz tu'n tkub' nojsa'n kykostal tu'n triy, ex tu'nt-xi anjsa'nti'ju' kymedi teyile junjun tu'n tku'x q'o'n ttziyileju' kykostal, ex tu'n t-xiq'o'n kywa te kyb'e. Ikytzun b'inchanjtzu'.26Jawtzun kyq'o'n kytriy kyi'ju' kyb'ur, e'anjtzuntz.
27Tetzunj kypon toju' najb'il jatu'n kykyej wtana' te qonik'an, o'kx ttzaj jun kyxol jawtjqo'n tkostal tu'n tkub' tq'o'n twaju' tb'ur, o'kx t-xitka'yi'n tku'xu' tmedi ttzi.28Xitma'ntzuntz kyeju' ttzik:
—¡Kyka'yintzpe'kye', matzaj anjsa'nti'ju' nmediye', lu tku'x ttzi nkostale'!, chij.
Majxtzun eb'aj sak'puj kykyaqil ex e'lu'lun tu'n kyxob'el, kymatzuntz kyxolilex:
—¿Ti'tzu'n xtb'incha Dyos qe?, chechij.
29Tetzunj kypon Kanaan, xikytx'olb'a'ntz teju' kyman tkyaqilu' eb'jik'a', kjalu:
30—Kuw tyolju' ichan saj tma'n qeye', ju' nkawin toju' tnam jaotx'anja'ye', maqo oktq'o'ne' qa naqnenulteju' tnam xqopona'ye'.31Ayo'tzunqe' mab'ajx qma'ne' te qa tnik'alqi'je', exqa min qojtzqi'nqe' tu'n tnenji tnam toj ewaj.32Matxi qma'ne' te qa kab'lajoj (12) qb'aje' qitz'inile qib'e', junx qmane' exqa ati jun kub'ni naj, exqa axtzu' xkyaja' tenju' qch'i'pile' tk'etza toj Kanaan.33Atzunte tzaj tma'n qeye': che xe'lwoksla'ne' qa tnik'alkyi'je' qama kyb'inchaye' lu: Kyjel junkye' tzalu, aye'tzu'n txqantl kukxi'ye' q'olte triy te kywaju' toj kyjaye',34kyiq'intztzunju'ye' kyitz'ine' b'o's qa tnik'alkyi'je', che kxe'l woksla'ntzuntze' qa mya nenul tnamqe'ye'; kxe'ltzun ntzaqpi'ne' kytzikye', b'a'ntzun kyb'ettze' toju' tnam lu, chij qeye', chechij.
35Tetzunj tb'je'l kychto'n ttzik Jse toju' kykostal, xikyka'yi'n tku'x junjun tal ch'u'ẍ toju' kykostal, jatku'xa' kymedi teyile junjun. Tetzunj kyka'yinteju' medi, ojexi'x che b'ajxob' tuk'i'lu' kyman.36Xitzun tma'n kye:
—Ljo'n nkyaj kyq'o'ne' mixti' nk'wale'. Mix-a'lo'tl Jse quk'i'l ex ikx Simeon, ¡atzu'n ja'lo k'elel kyiq'i'ntlju'ye' B'enjamin! ¡Ayinweju'ye' matxi' chin b'o'lj!, chij.
37Atzunte Rub'en xitma'n te tman:
—Q'ontza B'enjamin tu'n t-xi'nka'yi'ne', tzul wiq'intlwe' teya. Qatzun mixti' sul wiq'i'ntle', b'a'ntzun kykub' tb'yo'nju'ya kab'e' nk'wale', chij.
38Atzunte xittzaq'we'n:
—Lay txi'we' nk'wal kyuk'i'le'. Ojepe'na' kyim Jse ju' ttzik, o'kxku'tlte ati nk'etze'. Yajtzunqa ntk'ulb'a'nku' jun taq'wix toj b'e, aye'tzuntze' ati kypaje' qa makyimju' ẍjo'q lu tu'n b'is, chij. Xiq'i'n B'enjamin Ejipt
1Ljo'ntoqtzun tichinxi'xtlu' we'yaj toju' tnam,2tetzunj tel b'aj kywaju' Jakob' aju' tzaj Ejipt kyu'n tk'wal, xitma'n kyeju' tk'wal:
—Kukxi' jumajtle' lq'ol ch'i'ntl triy te qwa, chij.
3Atzunte Juda xittzaq'we'n te:
—Aju' ichan chix majx tzaj tma'n qe'ye': Qa mixti' sul kyi'nju'ye' kyitz'ine' b'o's, lanxtzun che ultzu'ye' nk'etze', chij qeye'.4Qu'mtzun qama txittzaqpi'nju'ya qitz'ine' quk'i'le', qoxe'ltltzuntze' lq'ol triy.5Qatzun min xtaja tu'n t-xi' quk'i'le', lay qo'xe'. Qu'n majxna' tzaj tma'nju' ichan qeye'. Qa min sul kyi'nju'ye' kyitz'ine' b'o's, lalunx che ule' nk'etze', chij qeye', chij.
6Atzunte Israel xitma'n kye:
—¡Matxi'xi'x chin b'o'lje' kyu'ne'! ¿Tiqu'n xa'kyma'ne' teju' ichan lu qa atix juntl kyitz'ine'?, chij.7Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—Xiqma'ne', qu'n nimju' b'aj t-xjelu'n qeye' kyi'ju' qb'aj toj qja. Tzaj tqani'n qeye': ¿Ma itz'xu' kymane'? ¿Ma ate'x kyitz'ine'?, chij. Qu'mtzun b'ajx qtzaq'we'nju'ye' t-xjel. Qu'n laytoqna' pon qnab'le' ti'j qa oktma' tu'n tpon qiq'i'nju'ye' qitz'ine' tk'etz, chechij.
8Xitzun tma'n Juda te tman Israel:
—Qa tajb'ila tu'n qanq'in, tzaqpintzna'ju'ya B'enjamin, ayinwe' chin xe'l ka'yinte, maqo'xtzuntze'. Tu'ntzun lalun qo'qe' kyim, aya, ayo'ye' exqe'ju' qk'wale'.9Knq'a' wib'e' xq'uqilte, qatzun nab'en ti'lo xtk'ulb'a, wib'aje' ta'. Qa min sul wiq'intle' teya, atitzun npajtze' twitza toj tkyaqil nchwinqlale'.
10Qu'n naqwit min xkub' qayo'n nimtoj tza'lu, matxi'wtlo kamaji'n qqane', chij.
11Xi'tzun ttzaq'we'n kyman kye: Qana' mixti' juntl tu'me'l tu'n tb'inchet, kyb'inchamju'ye' lu: Kyiq'inx junjun oyaje' toj kykostale' teju' ichan. Kyiq'inxju'ye' tb'anil ti'xti' nche jaw toj qtx'otx'. Kyiq'inxe' ch'i'n b'alsamo, ch'i'n ta'lkab', ch'i'n mir, jni' nuese ex almendra.
12Exju' medi kyiq'inx kab'e' kyinju'ye' kse'n xikyi'ne' tnejel, ex kyansanxtlti'ju'ye' atitoq ttzi kykostale' teku', qu'n qaj naq e'tzpet ti'j.
13Ojqelqe'xe', kyiq'inxju'ye' kyitz'ine' ex kukyxi' jumajtle' tk'etzu' ichan.
14Awttzun Qman Dyos nimtipumal b'inchante tu'n ttzaj q'aq'an tk'u'ju' ichan kyi'je', tu'n ttzaj ttzaqpi'n juntl kytzike' extzunju' B'enjamin. Qatzunlo machin kyej tenwe' mixti'tl nk'wale', chin kyajxtzunlotze' ikju', chij kye.15Eb'ajxtzun tk'wal Jakob'tz Ejipt, b'ajx kyiq'i'n oyaj ex kab'e' kyin mediju' xikyiq'i'n kse'n tnejel, ex xikyi'n B'enjamin kyuk'i'l. Tetzunj kypon twitz Jse,16xitka'yi'n Jse k'le'ntoq B'enjamin kyu'n, xitma'tzuntz teju' ka'yilteju' taq'un toj tja:
—Iq'inqe'xju'ya ichan lu njaye', b'yonku'ya jun wakx ex b'inchanku'ya te jun wan, qu'n che wal wuk'i'le' te wanq'ij, chij.
17Xi'tzun tb'incha'n ka'yil aq'untl kse'nx xitma'n Jse te, ex aku' xiq'inkye.18Aye'tzu'n ttzik Jse ojexi'x che b'ajxob' tu'nju' exiq'i'n tja Jse, kymatzuntz kyxolilex:
—Maqotzaj q'i'nte' tzalu, tu'n tpaju' medi xikyanjsa'nti'j qe tej qul jumaj. Okpetzunlo qokyjel q'i'nte' ja'lo ex qo okyel q'o'n aq'unal kyuk'i'lxi' qalu'n kse'nqe' lq'o'n majen, chechij.
19Qu'mtzun tej kypon ttziju' ja, exi'lq'e tk'etzu' ka'yil aq'untl tu'n kyyolin tuk'i'l,20xikyma'ntzuntz te:
—¡Taye! tej qule' jumaj, axxi'x lq'olna' triy o'ula'qe'.21Atzunj qpone' jatu'n qkyeja' wtane' te qonik'an, exi'qjqo'ne' qkostale', o'kx t-xiqka'yine' tku'xileju' qmediye' ttziyile qkostale'. Kukxtoq ttente mediju'. Atzu'n ja'lo matzaj qiq'i'ne' tu'n tkyej qanjsa'n ti'je',22ex matzaj qi'ntl mediye' te loq'b'ilte ch'i'ntl qtriye'. Ex min b'i'n qu'ne' alkye ku'x q'onteju' qmediye' tzaj qi'ne' tnejel ttzi qkostale', chechij.
23Xi'tzun ttzaq'we'n ka'yil aq'untl kye:
—Lalun che lab'tiye' ex lalun che xob'e'. Alote Qman Dyos ku'x q'onte kypwaqe' ttzi kykostale', qu'n nk'amwe' pwaq kyej kychjo'ne', chij.
Xi'tzuntz iq'imitzte Simeon ex pon tiq'i'n kyk'etzu' ttzik ex titz'in,24exi' tiq'i'ntzuntz tja Jse, xitq'o'n a' kye tu'n telkytx'jo'n ti'j kyqan ex xitq'o'n kywaju' kyb'ur.25Aye'tzunkye b'aj kyb'incha'n ttenju' kyoyaj, e'ayontzuntz te Jse tu'n tpon te wanq'ij, qu'n matxi'toqna' kyb'i qa atoqtzu' che wala'.
26Tetzunj tpon Jse ja, xikyq'o'n oyaj te aju' pon kyiq'i'n, e'kub' mejetzuntz majx ku'pun kyplaj twitz tx'otx'.27Xi'tzun tqani'n Jse kye se'nta'qe'toq ex xitqani'ntl kye:
—¿Se'nta' kymane' ju' tijwnaq tzaj kyma'ne' weye'? ¿Ma itz'xtzun?, chij kye.
28Aye'tzunkye kyb'incha jun ninb'il twitz Jse, xikyma'ntzuntz te:
—Itz'xte qmane' ju' ajb'el teya, ex b'a'nte' chjonte, chechij.
29Xitzun ka'yin Jse ti'jile, ex knet B'enjamin tu'n, aju' titz'in junx kyman ex junx kytxu tuk'i'l, tmatzuntz:
—¿Ma atzun kych'i'pilju'ye' tzaj kyma'ne' weye'? ¡Awt Dyos k'iwlanteya witz'in!, chij te B'enjamin.
Tetzunj tmante Jse ja'lu,30tej tka'yinteju' titz'in, majx exch'yon toj tk'u'j ex naq ch'inxtl mijawa' oq'. Lwiyxi'xtzun okx toju' tja, atzuntzu' kub'a' ten oq'el.31Tetzunj tb'aj oq', el ttxjo'n twitz ex etz jumajtl, xitma'ntzuntz: ¡Kyq'onku'ye' wab'j!, chij.
32Kub'tzun q'o'n twa Jse tib'aj jun mes, atzu'n kyeju' ttzik tib'aj juntl mes, ex juntl mes kye aj Ejipt nche wan tuk'i'l Jse. Qu'n myatoq b'a'n toj kywitzu' aj Ejipt tu'n kywan junx kyuk'i'l aj Eb'rey.33E'okqe ttzik Jse ti'j mes kse'nxu' tma Jse, tzajx tuk'i'lu' tzikb'aj ponb'aj tuk'i'lu' ch'i'p, kse'nx kyab'q'i, nxi'xtoqtzun che lab'ti tu'n tpaj ex naqtoq nche b'ajka'yin toj kywitz.34Xitq'o'n Jse kywa ti'ju' te twa, nimxi'xtzun xitq'o'n te B'enjamin kyekywitzu' txqantel. E'wantzuntz ex ojexi'x che b'aj tzalaj tuk'i'l. Tk'wab'l Jse
1Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, tchaq' Jse teju' ka'yilte tkyaqilu' ati te: nojsanku'xa kykostalu' ichan lu tu'n triy, axi'x jni' mak'isj kyu'n, ex q'onku'xa tmedi junjun ttziyile kykostal.2Q'onku'xtzuna nk'wab'le' saqpwaq ttzi tkostalu' kych'i'pil junx tuk'i'lu' medi xkyej tchjo'n twi' ttriy, chij te.
Tb'inchatzu'n ka'yilte tkyaqil ati te Jse, kse'nxu' xiq'ma'n te.3Tetzunj qsqix eb'aj anju' ttzik Jse kyuk'i'lu' kyb'ur.4Na'mxtoqtzun kylq'e najchaq tk'etzu' nintnam, xitma'n Jse teju' ka'yilte tkyaqilu' ati te:
—Kutxi'ya knolkyeju' ichan lu, ajtzun tkub'kyi'j tu'na, q'manxa kye: ¿Ma axi'xtzun xkyb'inchaju'ye' tu'nju' b'a'n xb'inchanjtz kyeye'? ¿Tiqu'n saja' kyelq'a'ne' k'wab'l saqpwaq5aju' najb'en tu'n tk'wan wajawe' ex tu'n tpon tnab'l ti'j junjun ti'xti'? ¡Taq'wixte' xkyb'inchaye'!, chiku'ya kye, chij.
6Tetzunj tkub'kyi'j tu'n ka'yilte tkyaqilu' ati te Jse, aye'x yolju' xitma'n kye.7Aye'tzunkye xikytzaq'we'n:
—¿Tiqu'ntzun ntma'na ikyju' qeye'? Layxi'xna' qb'inchaqe' kse'n ntma'na.8Mape'na' qotzaj jumajtle' tzmaxtzu' toju' tx'otx' Kanaan tu'n tanjset ti'ju' medi knet qu'ne' kytzi qkostale', mitzunloyate' tu'n t-xi' qelq'a'ne' t-saqpwaq mujqa tq'anpwaqu' tajawa.9¡Qatzun matz'el yalu' k'wab'l tu'na ti'j jun qxole', ayo'ye' ajb'el teya, b'a'n tu'n tkub' b'yet, ayo'tzune' qokyjele' te tmajina lq'o'n!, chechij.10Xi'tzun tma'n ka'yilte tkyaqilu' ati te Jse kye:
—B'a'natzun kse'n xkymaye', noq aju' o'kxte kjelu' te nmajine' alqi'j matz'ela' yalu' k'wab'l; aye'tzu'n txqantl che kxe'ltzaqpet, qu'n mixna'ti'kye kyil, chij kye.
11Teyiletzun junjun lwiyxi'x kub'tiq'i'n tkostal twitz tx'otx', jaw kyjqo'ntzuntz.12Atzunju' ka'yilte tkyaqilu' ati te Jse xitjyo'n tojile junjun kostal, xinej tu'n toju' te tzikb'aj ex ponb'aj toju' te ch'i'p. Tojtzunju' tkostal B'enjamin ela' yalu' k'wab'l tu'n.13Aye'tzu'n ttzik b'ajkub' kylaqu'n kyi'j, qu'n exch'yon toj kyk'u'j. Teyiletzun junjun jaw tq'o'n tiqatzu' tb'ur, anjtzun kyi'jtz Ejipt.14Tetzunj tpon Juda kyuk'i'lu' titz'in tja Jse, atixtoq Jse atzu'. Eb'aj kub' meje twitz majx ku'pun kyplaj twitz tx'otx'.15Atzunte Jse xitma'n kye:
—Layqe'xkye', ¿ti'tzu'n xkyb'inchaye'? ¿Ma mixtzunti' b'i'n kyu'ne' qa npon nnab'le' ti'j jun ti'xti'?, chij.
16Atzunte Juda xittzaq'we'n:
—¿Ti'xi'xti' kxe'l qma'ne' teya? ¡Matxi'na' tz'el yalu' k'wab'l qi'je'! Matxi' qo' elyale' toj qile' twitz Dyos. Qu'mtzun luqo'ye', tmajinqo'ya tuk'i'lu' ja sela' yalu' k'wab'l, chij.
17Atzunte Jse tma:
—Mikxa'ju'. O'kxte kyjelju' te nmajine' alqi'j sela' yalu' k'wab'l. Aye'tzunkye' b'a'n tu'n kyanje' toj b'anil tja kymane', chij. Kub'san Juda ti'j B'enjamin
18Atzunte Juda xilq'e tk'etz Jse ex xitma'n te:
—Najsamxi'xa taye, wajb'ile' tu'n t-xi' njask'u'n jte' nyole' teya. Najsama, lalun tzaj toj twitza wi'je', qu'n aju' toklena naku'j axju' nimaqkawil.19Tej ttzaj tqani'na qeye' qa ati qmane' exqa atix juntl qitz'ine',20xitzun qma'ne' teya qa matxi' tijinju' qmane' exqa ati jun qitz'ine' tzmaxi'x ku'xun, itz'ji matxi'toq tijin qmane'. Ex xiqma'ne' teya qa inxi'x tk'u'jla'n qmane' tal tk'wal lu, qu'n o'kx juntl tk'walu' junx kytxu; qu'n kyimniju' juntl ttzik.21Ex tzaj tma'na tu'n ttzaj qiq'ine' tu'n tojtzqinteya.22Xi'tzun qma'ne' teya qa mixti' tu'me'l tu'n tkyej tq'o'nju' tman tjunal. Qu'n qama kyej tq'o'n jaku' kyim tu'n b'is, qo chije' teya.23Atzu'n tzaj tma'na qeye' qa mixti' tu'n qultle' tk'etza qa min sajqiq'i'ne'.
24Tetzunj qpone' tk'etz qmane', b'ajx qma'ne' te tkyaqilu' tzaj tma'na qeye'.25Atzunte tzaj tma'n qeye': Kutanjtl kyi'je' lq'ol ch'i'ntl triy, chij.26Xi'tzun qma'ne' te: Lay qo'xe' qa min xxi' qitz'ine' quk'i'le', qu'n qa min lepchok qi'je', lay qok'amliye' tu'n xjal chixi', qo chije' te.27Tzajtzun tma'nju' qmane' qeye': Ojtzqi'n kyu'ne' naq kab'e' nk'wale' e'itz'ji tuk'i'lju' nxu'jile';28oje kub' naju' jun ex b'ajx wila'tle'. Junlo toj k'ul txkupte' b'ajtzaqunte.29Qatzun matz'el kyi'ntlju'ye' juntl nk'wale' nk'etze', yajtzunqa ntk'ulb'a'nku' juntl ti'xti' taq'wix, aye'tzuntze' ati kypaje' qa makyimu' ẍjo'q lu tu'n b'is, chij qeye'.
30Qu'mtzun majx naq'loku' qmane' ti'ju' q'a lu, extzunqa mixti' lepchoktlu' q'a qi'je' ajqpone',31kykyimelju' qmane' ajtka'yinte min k'le'ntlju' q'a qu'ne'. Ayo'tzuntze' ati qpaje' qa makyimu' qmane' tu'n b'is.32Ayina'we' nxiq'mante te nmane' qa knq'a' wib'e' xq'uqilteju' q'a, ex xinma'ne' te: qatzun min sulwiq'i'ne' witz'ine' teya, ayintzuntze' ati npaje' twitza toj tkyaqilu' nchwinqlale', nchije' te.33Qu'mtzun nchin kub'sane' twitza tu'n nkyeje' te tmajina te t-xelju' witz'ine'. Tzaqpinxa tu'n tanj kyuk'i'lju' ttzik.34Qu'n ¿Se'n taq'wi ajnpone' tk'etz nmane' extzun min iq'i'n q'a wu'ne'? Min wajb'ile' tu'n tyajti nmane' tu'n b'is, chi Juda. Xitma'ntib' Jse kye ttzik
1Mixtzunti' tipatl Jse toq'el kywitz kykyaqilu' ajb'el te; xitma'ntzuntz kye: ¡Kukyexe' kykyaqile' tzalu! chij. Qu'mtzun mix-a'lo'toq jun tmajen Jse ati kyk'etz tej t-xitma'ntib' kyeju' ttzik.2Jawtzun ttzaqpi'n toq'eltz ex b'injtz kyu'n kykyaqil aj Ejipt ex pon tqanil tzmax toj tja nimaqkawil.3Xi'tzun tma'n Jsetz kyeju' ttzik:
—Ayina'weju'ye' Jse. ¿Ma itz'xu' nmane'?, chij.
Mixtzunti'tl elkytziju' ttzik ate'toq twitz, ojexi'x eb'aj sak'puj.4Atzunte Jse xitma'n kye:
—Lalun che xob'e', che lq'etze' nk'etze', chij.
Tetzunj kypon lq'e tk'etz, xitma'n kye:
—Ayinweju'ye' kyitz'ine' Jse ntzaj kyk'ayi'ne' Ejipt.5Kyb'inchame' xtalb'il lalun che b'isune' ex lalun che jawq'ojine' kyxolilexe' tu'ntpaj ntzaj kyk'a'yine', qu'n ate Dyos tzaj nejb'anweye' kywitze' tu'n tklet kychwinqlal xjal.6Ljo'n tkab' ab'q'i tu'n we'yaj twitzu' tx'otx', extzun atix jwe' ab'q'itl mixti'xte twitz awal kjawil, maskye matz'ok awet.7Atzunte Dyos ntzajpun tnejb'a'ne' kywitze' tu'n tkyej kyyajajile' twitz tx'otx', ex tu'n tklet kychwinqlale' tu'ntzun kychmete'.8Qu'mtzun ate Dyos tzaj chq'onweye' tza'lu, myaye'kye'. Ate Dyos sokq'onweye' te jun q'mal tnab'lu' nimaqkawil ex tajaw tkyaqilu' tja, ex kawil toj tkyaqil Ejipt.9Lwix kukxi'ye' tk'etz nmane', ex kymanxe' te: Lu saj tman tk'wala Jse: matxi' chin nokq'o'ne' te tajaw tkyaqil Ejipt tu'n Dyos. Lwix tzaja nelweye'.10Knajala toju' tx'otx' Kosen, junx kyuk'i'lu' tk'wala ex tchmana, kyuk'i'l kykyaqilju' talu'na ex tkyaqilju' ati teya, tu'ntzun ttena nqaku' nk'etze'.11Kxe'l nq'o'ne' twaya tza'lu ex kywaju' toj tjaya, ex kywa kykyaqilju' ate' tuk'i'la, tu'ntzun tten tkyaqilju' nojqelan teya, qu'n ktenb'el jwe' ab'q'itlju' we'yaj, chi Jse, chechiku'ye' te, chij.12Lu witz'ine' B'enjamin ex aye'ye', makyb'iye' qa ayinku'ye' ẍin q'mante.13Kymanxe' tkyaqilu' woklene' toj Ejipt te nmane', ex tkyaqilu' matxi' kyile' tza'lu. Lwixi'x kukyxi'ye' q'ilte nmane', chij kye.
14Xi'tzun Jsetz chlelteju' titz'in B'enjamin, aq'witzuntz oq'el. Ex ikx B'enjamin oq' tej chle'n Jse tu'n.15Ex xi' Jse ma'tzilkyeju' ttzik, ex ntoq oq' tej kyb'aj tchle'n. Tzmaxi'tzun kyyolin ttzikju' tuk'i'l.
16Pon tqanil tja nimaqkawil qa e'pon ttzik Jse tk'etz, ojexi'x tzalaju' nimaqkawil kyuk'i'lju' nche kawin tuk'i'l.
17Tmatzun nimaqkawiltz te Jse:
—Q'manxa kyeju' ttzika tu'n tjaw kyq'o'n kyiqatzu' kychej ex tu'n tanjkyi'j Kanaan,18tu'ntzun ttzaj kyiq'i'nju' kymane', ex kykyaqilu' toj kyja. Atzunju' tb'anil tx'otx' te Ejipt kxe'l nq'o'ne' kye, tu'n kywan ti'ju' tb'anil tawal tx'otx' ntzaj toju' nintnam lu.19Q'manxa kye tu'n t-xikyiq'i'n karwaj iqb'ilkyeju' kyxu'jil exqe' kyk'wal ex tu'n ttzaj kyiq'i'nju' kydyosile'. Kukytzaj,20ex tu'n lalun che b'isun ti'ju' kyja ex kytx'otx', qu'n kxe'lte' tb'anil tx'otx' te Ejipt kye, chij te.
21Iktzun kyb'incha tk'wal Israel. Eb'ajx q'o'n karwaj kye kse'nxu' tma nimaqkawil, ex xiq'o'n kywa te kyb'e;22ex b'ajx q'o'n kyxb'alun ak'a'j tu'n tb'aj kych'ixpu'n kyi'j, atzunte B'enjamin xiq'o'n o'lajnaq (300) tmedi saqpwaq ex jwe' ch'ix t-xb'alun.23Atzu'n teju' tman xit-sma'n lajoj b'ur iqa'n ti'xti' tb'anilqexi'x kyu'n te Ejipt, ex lajojtl b'ur iqa'n triy kyu'n, ex wab'j te twaju' tman toj b'e.24Tetzunj tpa'ntetib' Jse kyuk'i'lju' ttzik, xitma'n kye:
—Lalun che q'ojine' toj b'e, chij.
E'xi'tzuntz.25E'etz toj Ejipt, e'pontzuntz Kanaan janajla' kyman.26Tetzunj tb'ajx kyma'n teju' kyman qa itz'xtoq Jse exqa atoq nkawin toj tkyaqil Ejipt, majxkub' chukji, qu'n mixtoqti'x tu'me'l tu'n t-xitoksla'n.27Tetzunj tb'ajx kyma'n tkyaqilju' b'ajx tma'n Jse kye ex tej tka'yinte txqan karwaj xisma'n te iq'b'ilte, ojexi'x tzalaj.28Ex tma: ¡Nxi'x chin tzalaje' tu'nju' matxi' nb'iye' qa itz'xju' nk'wale' Jse! Chin xe'le' ka'yilte na'mxku' nkyime', chij. Pon Jakob' Ejipt kyuk'i'l tk'wal
1Xi'tzun Israeltz tuk'i'lxi' tkyaqilu' ati te. Tetzunj tpon B'eerseb'a, e'kub'tq'o'n chojb'il twitz Dyos ja k'uluna' Isaak ju' tman.2Tetzunju' qonik'an lu, yolin Dyos tuk'i'l Israel naku'j toj witzik', tzaj ttxko'nju' tb'i: Jakob', chij. Atzunte xittzaq'we'n:
—Ti'tzun Taye, chij.
3Tzajtzun tma'n Dyostz te:
—Ayinweju'ye' Dyos ja k'uluna' tmana. Lalun xob'a tu'nt-xi'ya Ejipt, qu'n atzu' knb'incha'ye' jun nintnam nimxi'x kyu'n tyajajila.4Chin xe'le' tuk'i'la toj Ejipt, ex ayinxe' chin eletzq'inkyeju' tyajajila atzu'. Expe' ktenb'il Jse tk'etza ajtkyima, chij te.
5Ik'b'ettzun Jakob'tz B'eerseb'a. Aye'tzu'n tk'wal Israel jaxkyq'o'n kyman toj karwaj exqe' kyk'wal ex kyxu'jil, e'jaxkyq'o'n kyoju' karwaj b'ajx tq'o'n nimaqkawil toj Ejipt te iqb'ilkye.6Xi'tzun Jakob'tz Ejipt kyuk'i'lu' toj tja, b'ajx kyiq'i'n kywakyix, e'kyrit ex tkyaqilu' ten kye toj Kanaan.7Kykyaqiltzu'n tk'wal, e'tmyal, e'tchman q'a ex txin eb'ajx tuk'i'l.
8Aye' kyb'i aj Israel ja'lu eb'ajx Ejipt; aye' tyajajil Jakob':
A Rub'en tnejel tk'wal Jakob'.9Aye' tk'wal Rub'en ja'lu: Anok, Palu, Esron ex Karmi.
10Aye'tzu'n tk'wal Simeon aye': Jemwel, Jamin, Oad, Jakyin Soar ex Sawul, tal jun qya aj Kanaan.
11Aye'tzu'n tk'wal Leb'i aye': Kyerson, Kyeat ex Merari.
12Aye'tzu'n tk'wal Juda aye': Er, Onan, Sela, Pares ex Sera. (Ojetoq che kyimu' Er ex Onan toj Kanaan.) Aye'tzu'n tk'wal Pares aye': Esron ex Amul.
13Aye'tzu'n tk'wal Isakar aye': Tola, Pub'a, Job' ex Simron.
14Aye'tzu'n tk'wal Sab'ulon aye': Sered, Elon ex Jaleel.
15Aye'tzun tk'walju' e'itz'ji tuk'i'l Lea tej ate'toq Padan-aram, ex Dina ju' tmyal. Junaq oxlajoj (33) kyb'aju' tyajajil tu'n kykyaqil kyuk'i'lxi' ichan ex qya.
16Aye'tzu'n tk'wal Kad aye': Sepon, Akyi, Esb'on, Suni, Eri, Arodi ex Arelyi.17Aye'tzu'n tk'wal Aser aye': Imna, Isb'a, Isb'i, B'erya, extzu'n kyanab' Sera tb'i. Aye'tzu'n tk'wal B'erya aye': Eb'er ex Malkyyel.18Aye'tzun tk'wal Jakob' e'itz'ji tuk'i'l Silpa ju' majen lq'o'n xi' oyi'n te Lea tu'n Lab'an, qaqlajoj (16) kyb'aju' tyajajil tu'n kykyaqil.
19Aye'tzu'n tal Rakyel t-xu'jil Jakob' aye': Jse ex B'enjamin.20Aye'tzu'n tk'wal Jse tuk'i'l Asenat ju' t-xu'jil aye': Manases ex Eprayin, e'itzji Ejipt. Ate Asenat tmyal Potipera ju' pale toj On.21Aye'tzu'n tk'wal B'enjamin aye': B'ela, B'ekyer, Asb'el, Kera, Naaman, Ey, Ros, Mupim, Upim ex Ard.22Aye'tzun tyajajil Rakyelju' tuk'i'l Jakob', kyajlajoj (14) kyb'aj tu'n kykyaqil.23Atzu'n tk'wal Dan a Usim.24Aye'tzu'n tk'wal Neptali aye': Jaseel, Kuni, Jeser ex Silem.25Aye'tzun tk'wal Jakob' tuk'i'l B'ila lq'o'n majen xi' o'yi'n te Rakyel tu'n Lab'an, wuq kyb'aju' tyajajil tu'n kykyaqil.
26Oxnaq qaq (66) kyb'aju' tyajajil Jakob' e'pon tuk'i'l toj Ejipt, min e'oku' tlib' toj tajlaj.
27Kab'e' tk'wal Jse e'itz'ji Ejipt. Qu'mtzun oxnaq lajoj (70) kyb'aju' Jakob' tu'n kykyaqil e'pon Ejipt.
28Xitnejb'a'n Jakob' Juda tk'etz Jse, tu'n ttzaj Jse k'lulte toj tx'otx' Kosen. Tetzunj kypon Kosen,29tchaq' Jse tu'n tkub' b'incha'n ttenju' tkarwaj tu'n t-xi' k'lulteju' tman. Tetzunj tpon twitzju' tman, xi' chlelte ex nim tqan kub'ten oq'el, chle'n ti'j tqul tu'n.30Xitzun tma'n Israel te Jse:
—¡Maskyetzun machin kyime' ja'lo! matxi' tz'ok nka'yi'n twitza qa itz'xa, chij.
31Xitzun tma'n Jse kyeju' ttzik ex kyeju' toj tja tman:
—Machinxe' q'malte tqanil te nimaqkawil. Kxe'l nma'ne' te qa matxi' che ulu' ntzike' ex witz'ine' nk'etze' kyuk'i'l kykyaqilju' toj tja nmane' najlqe' Kanaan;32mache b'ajtzaj kyiq'i'n kyrit, kywakyix ex tkyaqilu' ati kye, qu'n a kyaq'unju' k'ik'lej rit ex wakx, nchiku'ye' te, chij.33Qu'mtzun ajkytxokliye' ex ajt-xitqani'n nimaqkawil kyeye' titi' kyaq'une',34kymanxe' te qa k'ik'lel rit qe'ye' kse'nqe'xu' kyyajilb'ene'. Tu'ntzun kykyajtene' najal toju' tx'otx' Kosen, qu'n myab'a'n toj kywitzu' aj Ejipt tu'n kynajan junx kyuk'i'lu' k'ik'lel alu'mj, chi Jse kye.
1Xi'tzun Jsetz q'malte teju' nimaqkawil qa matxi'toq che ulu' ttzik exju' tman tzajniqe'x Kanaan, exqa ate'qe'tl kyuk'i'lu' kyrit, kwakyix ex tkyaqilu' ati kye, toju' tx'otx' Kosen.2E' jaw t-sk'o'n jwe' ttzik, exi' tiq'i'ntzuntz tu'n kyoktka'yi'n nimaqkawil.3Xitzun tqani'n nimaqkawil kye ttzik Jse:
—¿Titi'tzu'n kyaq'une'?, chij.
Aye'tzunkye xiktzaq'we'n:
—Ayo'ye' ju' ajb'el teya, k'ik'lel rit qo'ye' kse'nqe'xu' ojtxi' qyajilb'ene'.4Maqo tzaje' tu'n qnajane' toju' tx'otx' lu, qu'n nimxi'xu' we'yaj Kanaan, mixti'te k'ul te kwaju' qrite'. Qu'mtzun najsamxi'xa nimaqkawil, q'oma anb'il tu'n qnajane' toju' tx'otx' Kosen, chechij.
5Xitzun tma'n nimaqkawil te Jse:
—Mana' tzulu' tdyosila exqe' ttzika tu'n kyten tk'etza.6Toj tq'ob'a ta'te' ttx'otx' Ejipt. Q'onxju'ya jun tnej tx'otx' Kosen kye, aju' tb'anilxi'x teju' tx'otx' Ejipt, tu'ntzun knajan atzu'. Qatzun matz'ok tka'yi'na qa ate' junjun kxol ati kyojtzqib'l kyi'j alu'mj, q'onqe'ka ka'yilkyeju' walu'ne', chij.
7Ex xitiq'i'n Jse tman aju' Jakob' tu'n t-xi' tyek'u'nteju' nimaqkawil. Atzunte Jakob' q'olb'en tuk'i'l ninb'ilteju' nimaqkawil,8atzunju' nimaqkawil xitqani'n te:
—¿Jte'tzun ab'q'iya ja'lo?, chij.
9Atzunte Jakob' xittzaq'we'n:
—Matxi' chin japune' toj qaqnaq lajoj (130) ab'q'i. Jaxja matxi' chin najana'ye'. Naq jni'xte' wab'q'iye' ex matxi' chin yajtixi'ye', extzun na'mx njapune' kse'n kyab'q'iju' ojtxi' nyajilb'ene', chij.
10Kyejtzun tq'olb'e'n Jakob' ju' nimaqkawil, etztzuntz.11Xitzun tq'o'n Jse tx'otx' tb'anilxi'x toj tkyaqil Ejipt kye tu'n kynajan twitz, kse'nx tchaq' nimaqkawil. Ikytzu'n xa' q'o'na' kytx'otx'u' tman Jse exqe' ttzik toju' tx'otx' Ramses.12Tib'ajxi'pe'tl ja'lu, xitq'o'n Jse kywa kse'nxju' nojqelan tojile junjun ja. Kub' ichinxi'xu' we'yaj Ejipt ex Kanaan
13Mixtoqtzun jalojatl ta'tlte triy, ex ljo'nxi'xtoq tichinju' we'yaj. Intoq che kyim xjal tu'n we'yaj toj Ejipt ex toj Kanaan.14Tkyaqiltzunju' pwaq toj Ejipt ex toj Kanaan b'aj pon q'o'n toj tq'ob' Jse te twi' triy xitk'a'yi'n kye xjal; xitk'u'n tja nimaqkawil.15Tetzunj tkub'aju' pwaq toj Ejipt ex toj Kanaan, e'xi' aj Ejipt q'malte te Jse:
—¡Q'aq'antz tk'u'ja qi'je', qo tkloma tu'n qwaye'! Mya tu'me'lte' naqx kyka'yila qi'je' ajqkub' kyime' tu'n we'yaj, naq tu'n mixti'tl qmediye', chechij.
16Atzunte Jse xittzaq'we'n kye:
—Qa mixti'tl kymediye', kyiq'inqe'tze' kyalu'ne', atzun nch'exb'enxe' tuk'i'l triy, chij.
17B'ajxtzun kyiq'i'n Ejipt kychej, kywakyix, kyrit ex kyb'ur te Jse. Atzunte Jse, xitq'o'n kywa triy te kxel toj tkyaqilu' ab'q'i lu.18Tetzunj tb'aju' ab'q'i lu ex tej ttzyetu' juntl, eb'ajx q'malte te Jse:
—Taye, yolinxi'x xjal, mixti'tlqe' qmedi; noqqe'pena' qalu'ne' teqe'tla. Mixti'tlte ati qe'ye' tu'n t-xi' qq'o'ne' teya, noq o'kxtlu' qtx'otx'e' ati ex ayo'ku'ye'.19Qu'mtzun qotlq'oma tuk'i'lxi' qtx'otx'e' ch'exb'e'n tuk'i'l triy. Qo okyeltzuntze' te lq'o'n majen teju' nimaqkawil, kb'el qaq'una'ne' qtx'otx'e' te naq tu'n ttzaj tq'o'na qijaje' tu'ntzun lalun kub' yajtiju' qtx'otx'e' ex tu'n qanq'ine'. ¡Myab'a'nte' qa naqx xka'yina ajqkyime' tu'n we'yaj ex tu'n tkub' yajtiju' qtx'otx'e'!, chechij.
20B'ajtzun tlq'o'n Jse tkyaqilu' tx'otx' Ejipt tu'n tkyej teju' nimaqkawil, qu'n kykyaqilu' aj Ejipt b'ajkyk'a'yi'n kytx'otx' tu'n tpaju' we'yaj. Ikytzu'n kyeja' tx'otx'ju' toj tq'ob' nimaqkawil,21kykyaqiltzu'n aj Ejipt eb'jo'k te lq'o'n majen toj tkyaqilu' tx'otx' Ejipt.22Naq o'kx kytx'otx'ju' pale min lq'et tu'n Jse, qu'n intoq xiq'o'n jni'chaq triy kye tu'nju' nimaqkawil. Qu'mtzun min kyk'ayiju' kytx'otx', qu'n atoqtzu' nche wana' ti'ju' intoq xiq'o'n kye tu'n nimaqkawil.
23Xitzun tma'ntl Jse kyeju' xjal:
—Matxi'na' che nloq'e' tuk'i'lxi' kytx'otx'e', ja'lo tetl nimaqkawil qe'ye'. Lu kyijaje' lu tu'n kyawane' twitzu' tx'otx',24ajtzun tjaw twitz kyawale', kb'el kyaq'pu'ne' toj jwe' tnej, juntzun tnej kxel kyq'o'ne' te nimaqkawil, atzu'n kyaje'tl k'ajb'el te kyijaje' tu'n kyawanteju'ye' tx'otx' ex te kywaye' kyuk'i'l kyk'wale' ex kykyaqilu' ate' kyk'etze', chij.
25Aye'tzunkye xiktzaq'we'n:
—Majx b'a'n xjalta qeye', qu'n maqo klete' tu'na teju' we'yaj. ¡Qo aq'unalqe' teju' nimaqkawil te majen lq'o'n!, chechij.
26Kub'tzun tq'o'n Jse jun kawb'il toj tkyaqil Ejipt tu'n t-xiq'o'n jun tjwe'yi'n tnej ti'ju' twitz awal teju' nimaqkawil. Atixju' kawb'il lu ja'lo. Aye'tzu'n pale mixti'kye nkyq'o'n, qu'n mixna'ti'kye kytx'otx' toj tq'ob'u' nimaqkawil. Tna' Jakob' ch'inxtltoq tkyim
27Aye'tzu'n aj Israel e'kyajten najal toj Ejipt toju' tx'otx' Kosen. E'ok tajawu' tx'otx' lu, atzuntzu' ekub'a' puqla'.28Wuqlajoj (17) ab'q'i najan Jakob' toj Ejipt, ex japun tab'q'i toj wuqnaq wuq (147) ab'q'i tej tkyim.
29Jun q'ij tna' qa ch'inxtltoq tkyim. Xi'tzun t-sma'n ttxokli tk'wal Jse tu'n tkyej tma'n te:
—Qa ktb'incha'ya jun xtalb'il weye', q'onkxju'ya tq'ob'a tjaq' nkuxe' ex tziyantza weye' qa ktb'incha'ju'ya kxe'l nma'ne' teya. ¡B'inchama xtalb'il lalun chin kyej tmqu'na tza'lu toj Ejipt!
30Ajwojlane' junx kyuk'i'lu' ojtxi' nyajilb'ene', chin elextiq'i'na toj Ejipt, chin tmqu'nkxtzuntza kyk'etzu' nchmane', chij.
—Lalun b'isuna ta, knb'incha'we' ikju', chi Jse te.
31¡Tziyantzna'ya weye'!, chiju' tman te.
Ku, chi Jse xittziya'n, kub'tzun tzipe Israel tib'aj twi' tkuẍb'il. E'kub'tky'i'wla'n Jakob' Eprayin ex Manases
1Tb'ajlenxi'tzun jte' q'ij xiq'ma'n te Jse qa yab'toqu' tman. Xi'tzun Jse ka'yilte, exitiq'i'n kab'e' tk'wal, Manases ex Eprayin.2Tetzunj t-xiq'ma'n te qa matxi'toq pon Jse ka'yilte, jaw tipumali'n tib' ex kub' qe tib'aj tkuẍb'il.3Xitma'ntzuntz te Jse:
—Kub' tyek'u'n tib'u' Dyos nimtipumal nwitze' toju' nintnam Lus toju' tx'otx' Kanaan, kyej tqani'n b'a'n wib'aje'4kjalu: che chmetil tk'wala wu'ne', kyu'ntzunju' tyajajila che b'entel txqan nimaqtnam. Expe' kxe'l nq'o'ne' tx'otx' lu kye tejumajx, chij weye'.5Atzu'n ja'lo, weqe'we' tk'wala Eprayin ex Manases e'itz'ji tza'lu toj Ejipt, na'mxtoq wule' tu'n ntene' tk'etza toju' nintnam lu. Nk'walqe'ku'xi'xe' kse'nqe' Rub'en ex Simeon.6Aye'tzuntlu' tk'wala che itz'jel kyi'jxi' ja'lu, aye'tzunkye teju'ya. Tu'ntzunju' kyitz'inkyib' kyuk'i'l Eprayin ex Manases, ati kyoklen ti'ju' etzb'il.7Tej wanjtze' Padan-aram, kyimu' ttxuya Rakyel toj Kanaan, tb'eyil Eprata, aju' B'elen tb'i tok ja'lo, axtzuntzu' kyeja' nmqu'na'ye', chij te Jse.
8O'kx kyknetju' tk'wal Jse tu'n Israel, xitqani'ntzuntz:
—Yajqe'tzun ja'lu ¿Alkyeqe'?, chij.
9Aye'kye nk'walju'ye' e'tzaj tq'o'n Dyos tza'lu toj Ejipt, chi Jse xittzaq'we'n.
Atzunju' tman xitma'n te:
—B'inchama xtalb'il, laq'b'anqe'tza nk'etze' tu'ntzun tkyej nqanine' b'a'n kyib'aj, chij.
10Matxi'toqtzun tijinxi'x Israel, mintoqjun nnelxi'xtnik'. Qu'mtzun e'xitlaq'b'a'n Jse tk'wal tk'etzju' tman, atzunte Israel e'oktma'tzi'n ex e'oktchle'n.11Xitma'ntzuntz te Jse:
—Nchina'we' qa layx tz'ok nka'yi'ntla. Kanxtzuna lan, mape' che oknka'yintlju'ye' tk'wala tu'n Qman Dyos, chiju' tman te.
12Atzunte Jse e'eltiq'i'n tk'wal twi' tqanu' tman, kub' mejetzuntz twitz majx kupon tplaj twitz tx'otx'.13E'tzajtzun ttzyu'nju' tk'wal, a Eprayin tu'n tb'anq'ob', atzu'n Manases tu'n tnayaj, e'pon tlaq'b'a'ntzuntz tk'etzu' tman. Qu'mtzun a Eprayin kyejten toj tnayaj Israel, atzu'n Manases toj tb'a'nq'ob'.14Atzu'n tej tkub' tq'o'n Israel tq'ob' kyib'aj, aju' tb'anq'ob' kub' tq'o'n toj twi' Eprayin ju' itz'inb'aj, atzu'n tnayaj toj twi' Manases, maskyepe' atoqte tzikb'aj, qu'n e'tch'exb'eju' tq'ob'.15Kyej tqani'ntzun b'a'ntz tib'aj Jse kjalu:
Awtu' Dyos jae'nimana' nmane' Ab'raam ex Isaak, aju' Dyos matxi' xq'uqinweye' atxi'xj witz'jlene'.16Awtu' anjl nklonweye' te tkyaqil taq'wixil, ky'iwlankyeju' q'a lu. Tzajxwittzun na'nju' nb'iye' kyi'j ex kyb'i nmane' Ab'raam ex Isaak. Che chmet-xwitu' kyk'wal che kub'xwit puqli toj tkyaqil twitz tx'otx', chij.
17Atzunte Jse myab'a'n ela' toj twitz tu'nju' kub' tq'o'n tman tb'anq'ob' toj twi' Eprayin, eltiq'i'n tq'ob'u' tman toj twi' Eprayin tu'n tkub' tq'o'n toj twi' Manases,18xitma'ntzuntz te:
—¡Mikxa'ju' ta! Ate tzikb'aj ja'lu. Q'onku'ya tb'anq'ob'a toj twi', chij.
19Atzunju' tman min taj ex xitzaq'we'n te kjalu:
—¡Ikyna'tzu'n nky'ajul, kanli nwitze'! ex ikxte Manases k'okyel te jun nintnam nim toklen. Naqtzun aju' a titz'in nimxi'x toklen ktenb'el kyetwitz, ex che b'entel txqan nimaqtnam kyu'nju' tyajajil, chij.
20Textzu'n q'ij lu, kyej tqani'n b'a'n kyib'aj kjalu:
—Ktzajel na'n kyb'iye' kyu'n aj Israel ajtkyaj kyqani'n b'a'n: B'inchanjtzxwit teya tu'n Qman Dyos, kse'n tb'incha kye Eprayin ex Manases, chechiku', chij.
Ikytzu'n oktq'o'n Israel Eprayin te tnejel twitz Manases.21Xitma'ntzuntz te Jse:
—B'aywe' naqch'inxtl nkyimwe'; atzunte Dyos ktenb'il kyuk'i'le' ex che kxe'l q'i'n jumajtle' tu'n toj kytx'otx'ju' ojtxi' qyajilb'en.22Nimxi'xwe' xinq'o'n teya kyekywitzju' ttzika: aju' tx'otx' Sikyem elwiq'i'ne' toj q'oj kye amorey, kxe'l nq'o'ne' teya, chij. E'b'ajsb'il tyol Jakob'
1E'tzajtzun ttxko'n tk'wal ex xitma'n kye: che lq'etze', qu'n kxe'l nma'ne' kyeye' aju' kb'ajel kyi'je' yajxi'tel:
2che lq'etze' b'ilte, tk'wal Jakob', kyb'inku'ye' Israel kymane'.
3Rub'en, aya tnejel nk'wale'; aya wipumale' ex tnejel twitzu' nku'xumale', aya tnejel toj oklenj ex ipumalj.4Atzu'n ja'lo myatla tnejel, qu'n ikyju'ya kse'n tnimal a' mixti' nwe', kub'na' kẍeya tib'aj nkuẍb'ile' tuk'i'l B'ila ju' nxu'jile'.
5Simeon ex Leb'i, kyitz'in kyib'e'; Naq te b'i'yb'il noka' kyq'ojb'ile'.
6¡Milo chin tenb'ila'ye' toju' b'u'yb'il kyib'e'! qu'n tej ntoq che tx'u'jine' e'kub' kyb'yo'ne' xjal; ex naqx kyak'a'ne', b'aj kyej kytoqi'ne' kyqan tman wakx.7Tzajxwit taq'wixil, tib'aju' kytx'u'jile' kuwxi'x ¡Majx che kxe'l nsputi'ne' toj tkyaqilju' tnam Israel!
8Atzunta Juda, kjawil nimsa'na kyu'n titz'ina. Aku' kyqulju' tajq'oja ktzyetel tu'na, ex che nimalju' ttzika ex titz'ina teya.9¡Juda, nky'ajul! Ikju'ya kse'n jun tal tman b'alun, kse'n ajtb'aj tch'yo'n tchi', inkub' paqe twitz tx'otx', naku'j jun nin b'alun. ¿Alxi'xkye jaku' txi' yekunte?10Mix-a'lo'kye k'elel q'inte toklen Juda exju' tze te oklenj toj tq'ob', lay b'ent tel iq'i'n, tzmaxi' k'elelju' aj tulku' tajawju' tze, aju' che nimal kykyaqil tnam te.11K'okyel tyob'a'n tb'ur ti'j tqan ub'a; che ttxja' t-xb'alun tu'n b'in, ¡Tu'n ta'l ub'a!12Q'eq qe'xi'x tb'aq' twitz tu'n ta'l ub'a, exqe' twitzte saqqe'xi'x tu'n lech.13Atzunta Sab'ulon, knajala ttzi ninnjab', ja che b'ju'la' b'ark. Kpomelx tnaqacha jata' Sidon.14Atzunta Isakar, jun chej kuw, paqli toj tja.15Tej tka'yinte b'a'nju' tx'otx' ex tb'anilxi'xte ojb'il, kub' tq'o'n ttze'lti'j tu'n tiqan ok te majen lq'o'n ex mixti'te tma.
16Atzunta Dan, kkawila kyib'ajx twnaqila kse'n junjuntl tnej tyajajil Israel.17K'okyela Dan kse'n jun kan wotz, ati ttzi b'e, nokttx'a'n t-xe tqan chej inel tz'aqtzun xjaltz tokx tib'aj tu'n.
18¡Nman Dyos, q'uqli nk'u'je' tu'n nklete' tu'na!
19Atzunta Kad, kq'ojil jun tnej xjal te q'oj ti'ja, atzuntlta kxe'l lpeya tu'n tkub'kyi'j tu'na.
20Atzunta Aser, nim twaya ktenb'il, kb'el tq'o'na kywa nimaqkawil tb'anilxi'x.
21Atzunta Neptali, ikju'ya kse'n jun msat tzaqpi'n ate' tal tb'anilqexi'x.
22Atzunta Jse, ikju'ya kse'n junwi' awal ttzi a' inxi'x witzan, b'je'xniqe' tq'ob' tib'aj nintapi.23Ntx'a'lti'j kyk'u'ju' smajil ti'j, nxi' kysmaji'n ex kukx kyoktenju' yajlalte.24Atzunta Jse kuwqexi'xju' tq'ob'a tzyu'n t-smaja tu'na b'a'nxi'x. ¡Chjonte teju' Dyos nimtipumal Tdyos Jakob'! ¡tu'nte K'ik'lelju', aju' kolol ti'j Israel!25¡tu'nte Dyos janajb'ena' tmana, ate k'onilteju'ya; chjonte te Dyos nimtipumal, ju' ky'i'wlalteya! ¡Kyu'n ky'i'wb'il ntzaj twitz kya'j, kyu'n ky'i'wb'il tu'n ninnjab' nim t-xe, ex kyu'n ky'i'wb'il kyu'n imj ex ja nela' anq'in xjal ti'j ttxu!26Nimxi'xtlwe' b'a'n xkyej nqanine' tib'aja kye twitzu'we' kyej qani'n wib'aj kyu'n nmane'. Kykyaqilu' b'a'n xkyaj nqanine' lu, kche tenb'el tib'aja Jse jaw sk'o'na kyxolu' ttzika, tzmaxi'j ajtpon b'ajsb'il kyeju' witz ate' tejumajx.
27Atzunta B'enjamin, ikju'ya kse'n jun xo'j, te prim inb'aj tch'yo'nju' tchi' xtzyet tu'n tetzun qale inb'aj t-sipa'nju' t-xkyejlb'en, chi Jakob' kyeju' tk'wal.
28Aye'tzun kab'lajoj (12) tnej tyajajil Israel, ex aye' yolu' b'ajx tma'n kyeju' tk'wal tej tkyej tqani'n b'a'n kyib'aj. Kyim Jakob'
29Tetzun b'ajsb'il kyejtma'n Jakob' kyeju' tk'wal: Naqch'inxtl wik'we'. Atzun chin kymqunkxe' kyk'etzu' qtzan nmane' toju' jul tokx toju' pik ati toj ttx'otx' Epron ju' itit,30toju' tx'otx' Kanaan; toju' jul ati toj Makpela ju' ati twitzxi' Mamre, ju' tloq' Ab'raam tuk'i'lxi' tx'otx' te Epron, tu'n tajb'en te muqb'ilkyeju' e'tojtja.31Qu'n atzu' okxa' mqu'na' Ab'raam ex Sara ju' t-xu'jil, ikx Isaak tuk'i'l Reb'eka ju' t-xu'jil. Ex atzu' okxa' nmqu'na'ye' Lea.32Aju' tx'otx' lu exju' muqb'il lq'onjtz kye itit, chij.
33Tb'ajlenxi'tzun tma'n Jakob' tkyaqil ja'lu kyeju' tk'wal, kub'kẍe jumajtel, kyimtzuntz.
1Atzunte Jse xi' chlelteju' tman, intoq oq' ex oktma'tzi'n.2Xitma'ntzuntz kyeju' q'anal ntoq che ajb'en te tu'n tokkyq'o'n q'a'nb'il ti'j Israel tman tu'n mitzuwixa. Ex kyb'incha ikju'.3Kab'naq (40) q'ij tb'aja' kyq'a'na'n, qu'n iktoq tq'ijlalilju' nojqelan tu'n tb'inchet.
Oxnaq lajoj (70) q'ij kynima aj Ejipt tkamik Israel.4Tb'ajlenxi'tzu'n tq'ijlalil te ninb'ilteju' tkamik, yolin Jse kyuk'i'lu' intoq che kawin toj tja nimaqkawil, ex xitma'n kye:
—Qa axxi'x qa nchin kyk'u'jla'ne', kyb'inchame' xtalb'il weye', kmanxju'ye' lu te nimaqkawil:5tej ch'inxtltoq tkyim nmane', tma tu'n t-xintziyane' te qa ati tu'n tokx nmqu'ne' toju' muqb'il kyej tb'incha'n, ju' ati toj Kanaan. Qu'mtzun b'inchama xtalb'il, q'ontza anb'il weye' tu'n nxi'ye' mqulte nmane'. Tkyejlenxi'tzun nmqu'ne' k'anjetztl wi'je', chitzun Jse, chechiku'ye' te, chij.
6Atzunju' nimaqkawil tzaj ttzaq'we'n te:
—Kutxi'ya mqulte tmana kse'nxu' kyejtma'n teya, chij.
7Xi'tzun Jsetz mqulteju' tman. Kykyaqiltzu'n ati kyoklen toj tja nimaqkawil ex toj tkyaqil Ejipt eb'ajx tuk'i'l,8exqe'ju' tojku'xi'x tja Jakob', e'tojtja Jse, exqe'tzu'n ttzik. Naq o'qe'kxu' k'wal exqe' alu'mj ekyejten toju' tx'otx' Kosen.9Tnam xjal eb'ajx muqul tuk'i'l Jse, ate' eb'ajx kyoj karwaj ex ti'j chej.10Tetzunj kyb'ajpon toju' jun tnej tx'otx' Koren-a-atad, toj tjawetzq'ij teju' nin a' Jordan, e'kub'ten jte' q'ij toj b'is. Wuq q'ij tnima Jse tkamik qtzan tman atzu'.
11Tetzunj kyka'yinte aj Kanaan najlqe'toq atzu', ju' tu'me'l lu, kyma: Nimte' toklen muqu'n lu kyeju' aj Ejipt, chechij. Qu'mtzun Ab'el-misraym tb'iju' najb'il lu okkyq'o'n, ju' ati toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan.
12Kse'nxtzunju' kyejtma'n qtzan Jakob' kyeju' tk'wal, ikxtzun kb'inchaju' te,13qu'n xikyiq'i'n toju' tx'otx' Kanaan, okxkymqu'n toju' jul tokx toju' pik toj Makpela, ju' ojetoq tloq' Ab'raam te Epron ju' itit tu'n tajb'en te muqb'ilkye' toj tja. Xi' ta'ju' tx'otx' lu exju' jul tokx toj pik, toj tjawetzq'ij te Mamre.14Tkyajlenxi'tzun kymqu'n qtzan kyman, anjti'j Jse toj Ejipt junx kyuk'i'lju' ttzik ex kyuk'i'l kykyaqilju' eb'ajx muqul. Mankb'il tq'ijlalil Jse
15Tkyimlenxi'tzu'n Jakob', kub' kyxima'n ttzik Jse kjalu: Kpe'tzunlo qo elil tik'o'n Jse ja'lo. Oklo tq'a' tu'me'l t-xel qe tu'nju' myab'a'n qb'incha te, chechij.16Xi'tzun kysma'n tq'umli te Jse: Tej na'mxtoq tkyimu' tmana, kyejtma'n qeye',17tu'n t-xiqma'ne' teya: B'inchama xtalb'il, najsanku'ya taq'wixil ex kyilju' ttzika, qu'n taq'wix kyb'incha teya, chij kyejtma'n. Qu'mtzun najsamju'ya taq'wix qb'inchaye' teya, qu'n ajb'el qo'ye' teju' Tdyos tmana, chechij.
Atzunte Jse kub' oq' tej t-xiq'ma'nju' yol lu te kyu'nju' sanjelal.18Epontzun ttziktzu'. E'kub' meje twitz majx ku'punju' kplaj twitz tx'otx', xikma'ntzuntz te:
—Luqo'ye' lu o' tmajenqo'ya lq'o'n tu'na, chechij.
19Atzunte Jse xittzaq'we'n kye:
—Lalun che xob'e'. Lay tz'ok nq'o'nwe' wib' toju' toklen Dyos.
20Aju' myab'a'n kb'inchaye' weye' match'exb'e Qman Dyos te jun b'a'n, ex lu in qka'yi'n ja'lo: tu'n tklet kychwinqlal txqan xjal.21Qu'mtzun lalun che xob'e'. Kxe'l nq'o'nwe' kywaye' ex kywaju' kyk'wale', chij kye.
Iktzu'n xa' q'uqb'a'n kyk'u'j tu'n Jse, qu'n yolin kyuk'i'l tuk'i'l nim tk'u'jlalil. Kyim Jse
22Axtzuntzu' najana' Jse kyuk'i'lu' ttzik ex titz'in toj Ejipt. Jo'naq lajoj (110) ab'q'i anq'in Jse,23e' tilxu' kyk'wal tchman Eprayin. Exqe'ju' tk'wal Makyir ju' tk'wal Manases, atzu' e'ch'iya' tk'etz Jse.
24Jun q'ij xitma'n Jse kyeju' ttzik: Noq ch'inxtl nkyimwe'. Lantzun che b'isune', qu'n tzulte' Qman Dyos onilkyeye' ex che elex q'i'ne' tu'n toju' tx'otx' lu, tu'n kyxi' tiq'i'ne' toju' tx'otx' tzaj ttziya'n te Ab'raam, Isaak ex Jakob', chij kye.
25Xitzun tma'n Jse kyeju' tk'wal Israel tu'n kytziyante te, ex xitma'n kye: Axxi'x tzulte Qman Dyos onilkyeye'. Ajtzun tjapun ikyju', a kyiq'imix ch'i'nwe' nxmilal tza'lu, chij.
26Tetoqtzun jo'naq lajoj (110) ab'q'i Jse tej tkyim toj Ejipt, ex okq'o'n q'a'nb'il ti'j tu'n lalun tzu'wix ex ku'x q'o'ntzuntz toj tkaxil.

Bible Society in Guatemala

https://app.library.bible/content/aea9d9099feb3a24

expand_more
chevron_rightບົດຕໍ່ໄປ