Deuteronomio1
Tzuyb'ilte
1Aye' yolju' ate' toju' u'j lu, xitma'n Moyses kye kykyaqil aj Israel tej ate'toq toj tx'otx' Moab', nqayin tk'etzju' tnam Sup te tjawetzq'ij te nin a' Jordan. Atitoqju' tnam Paran toj jun plaj kye, atzu'n toj jun plajtl aye' tnam Topel, Lab'an, Aserot ex Disaab'.Ojetoq kub'ti'j Seon nimaqkawil kye amorey najlqe'toq Esb'on tu'n Moyses. Ex ojetoq kub'ti'j Ok nimaqkawil toj B'asan najlitoq Astarot ex Edrey.
Maskyepe' naq te junlajoj (11) q'ij b'e, txi'x t-xeju' twitz Sinayi tu'n tpon Kades-b'arnea, toju' b'e nnik' toju' k'ul Seyir; tzmaxi' e'xiq'ma'nju' yol lu matxitoq b'ent kab'naq (40) ab'q'i kyetzlen aj Israel Ejipt.6Tzaj tma'n Qman Dyos qe twi' witz Oreb' kjalu: Matxi' b'et q'ij ate'qe'ye' t-xeju' witz lu.7Kyb'uyime' kyiq'ine' ex kukyxi'ye' kywi' witz kye amorey ex kyoju' tx'otx' ate'qe' ti'jile: toj Arab'a, twi' witz, toj tkyaqilu' plan tx'otx', toj Neweb', toj mlaj, toj kytanam aj Kanaan ex toj Lib'ano, pomnix jata' nin a' Ewprates.8Matxi' txinq'o'nju'ye' tx'otx' lu kyeye'; kukyxi'ye' ex kytzyunku'ju'ye' tx'otx' xintziya'ne' tu'n t-xi' nq'o'ne' ayine' Dyos Manb'aj kyeju' kychmane' Ab'raam, Isaak ex Jakob', ex kyeju' kyyajajil, chij. E'b'jo'kq'o'n ajkawil (Ex 18.13-27)9Tojxtzunju' q'ij lu xinma'ne' kyeye': layx chin kanune' njunale' kyxole'.10Nimna' txqan kyk'wale' matxi' tzaj tq'o'n Qman Dyos, atzu'n ja'lo matxi' che oke' te jun nintnam kse'nqe' che'w twitz kya'j.11¡Awttzun Qman Dyos, chmet-santexi'xkyeye' kyetwitzu' kyb'aje' ja'lo, ex che k'iwlanjtzxwite' tu'n, kse'nxju' oje tma!12Qu'mtzun lay b'ent t-xi' wiq'i'nju'ye' iqtz njunale' tu'n kynk'et jni'xu' ti'xti' ex q'oj intzaj kyxole'.13Qu'mtzun, kysk'onqe'ktze' junjun ichan ati kynab'l kyxolju' kyyajajile', ati b'a'n kyu'n ex ik'ni kywitzlalil, tu'ntzun kyoknq'o'ne' te nejenel kyxole'. Nchije' kyeye'.14Aye'tzunkye' tzaj kytzaq'we'ne' weye': B'a'nte' qeye' kse'n intma'na, chechije'.15E'jaw nsk'o'ntzuntze' ichan ati kynab'l ex ik'ni kywitzlalil kyxole', ex xinq'o'ne' kyoklen tu'n kynuk'un kyxole'; junjun e'kub' nq'o'ne' kyib'aj kab'k'al lajnaq (1,000) xjal, junjuntl kyib'aj jo'naq (100), junjuntl kyib'aj kab'naqlajoj (50), junjuntl kyib'aj lajoj (10), atzun junjuntl xinq'o'ne' kyoklen tib'aj junjun tnej kyyajajile'.16Ex xinma'ne' kyeju' ajkawil kyib'aje': Che kyka'yinxe' kykyaqil ex kyb'inchame' tnik'alilti'j kye qwnaqil ex kye te najchaq xjal;17ajtzun tkub' kyq'o'ne' tz'e'ysb'il kywitz, lalun che okye' b'a'n kye junjun atzun myab'a'n kye junjuntl: kyb'inchame' tnik'alilti'j kyeju' prow ex kyeju' q'inun, lalun che xob'e' kye, qu'n twitz Dyos nche oka' toj xjel. Qatzun ati jun ti'xti' ch'uẍxi'x, kyiq'intze' nwitze' tu'n t-xinka'yi'ne'. Nchije' kye.18Xinchik'b'a'ne' b'a'nxi'x toju' tq'ijlalil lu titi' tu'n kyb'inchanteye'. Kyaq'un kab'lajoj (12) nenul toj ewaj (Nm 13.1—14.4)19Tej qetz Oreb', xi' o'tzaja' twi' witz kye amorey, kse'nxju' tchaq' Qman Dyos qe. O'b'et toj tkyaqilju' nin chq'ajlaj xob'ajilx, ju' kyile' tzmaxi'j qpon Kades-b'arnea.20Xinma'ntzuntze' kyeye' atzu': Matxi' qo' ul twi'ju' witz kye amorey ju' ktzajel tq'o'n Qman Dyos qe.21Matxi' tzaj tq'o'n Qman Dyos tx'otx' lu qe, qu'mtzun kukyxi'ye' ex kytzyunku'ye', kse'nx oje tmaju' Qman Dyos jaẍe k'uluna' ojtxi' qchman. Lalun che xob'e' ex lalun tz'anjtzti'j kyk'u'je', nchije' kyeye'.22Aye'tzunkye' e'ule' q'malte weye': Ate b'a'n tu'n kyxi' nej junjunqe' ka'yilteju' tx'otx', tu'ntzun kyultl q'malte alkye b'e tu'n qxa' ex alkyechaq nintnam b'a'n tu'n qokxa'. Chechije'.23B'a'n ela'ju' tzaj kyma'ne' toj nwitze', e'jaw nsko'ntzuntze' kab'lajoj (12) qxol, junjun te junjun tnej qyajajil,24exi'tzuntz twi'yile witz, ex e'pon toju' b'ya' Eskol ex b'aj kyka'yi'n tkyaqilju' tx'otx'.25Ex tzaj kyiq'i'n lob'j intq'o'nju' tx'otx' lu qe, ex kyma: Tb'anilxi'xpe'lo'te' tx'otx' ntzaj tq'o'n Qman Dyos qe, chechij.26Aye'tzunkye' min kyaje' tu'n kyxi'ye', min xikyb'i'nju'ye' tchaq'b'il Qman Dyos tzaj tma'n kyeye',27ex e aq'wiye' yolil kjalu: Min nqo' tk'u'jla'nte' Qman Dyos; maqo' etztiq'i'n Ejipt naq tu'n qxi'tq'o'n toj kyq'ob' amorey tu'ntzun qb'aj.28¿Jatzun qoxe'la' ja'lo? Chiqe'ju' qwnaqil qa kuwqe'xi'xju' xjal najliqe' chix ex nimaqxi'x kywe' kyeqwitz, ex nimaqtnamqe' jpu'mile kyi'j tu'n nimaqtapi nimaq kywe', expe' kyil qa ate'qe' tyajajil Anak nimaqxi'x kywe'. Tu'ntzu'n tkyaqil ja'lu matxi' tz'anjtzti'j qk'u'je', chechije'.29Xi' ntzaq'we'ntzuntze' kyeye': Lalun che lab'tiye' ex lalun che xob'e' kye.30Kna' kb'el nejte' Qman Dyos qwitz ex ate kq'ojil te qxel, kse'nxju' b'aj Ejipt,31ex toj chq'ajlaj. Xqno'nqo'na'te' tu'n Qman Dyos toj tkyaqilju' b'e matxi' qb'etixi' tzmaxi'j xqo ul toju' najb'il lu, kse'n jun manb'aj nxit-xqno'n tal tk'wal, nchije'.32Aye'tzuntlkye' min qe kyk'u'je' ti'j Qman Dyos,33nejlitoq qwitz tu'n t-sk'etju' najb'il jatu'n qkub'a' ten. Intoq tzaj tyek'u'n qb'e jatu'n qxa' tu'n jun q'aq' te qonik'an, atzu'n te q'ijtl tu'n jun tnej muj. Tzaj ttx'u'jil Qman Dyos kyi'j aj Israel (Nm 14.20-35)34Tej tb'inte Qman Dyos nche wulje' ti'j, tzaj ttx'u'jil b'a'nxi'x ex ttziya:35Mix-a'lo'x junkye' ju' mixyab'a'nqe'ye' toju' tq'ijlalil ja'lo, ktla'ju' tx'otx' tb'anilxi'x xintziya'ne' tu'n t-xi' nq'o'ne' kyeju' ojtxi' kychmane'.36Noq o'kxte Kaleb' tk'wal Jepune ktla'ju' tx'otx' kyuk'i'lju' tk'wal, kxe'l nq'o'ne' tx'otx' kye ja kub'a' tq'o'n tqan, qu'n min ẍe eltxalpuj wi'je' ayine' Dyos Manb'aj, chij.37Tu'npe'kye' kypaj saja' ttx'u'jil Qman Dyos wi'je' ex tma weye':
Ex ikxta Moyses lay tz'okxa toju' tx'otx' lu.38Ate Joswe onilteya ju' tk'wal Nun k'okyex te t-xela. Kuwsama, qu'n ate kxe'l q'onteju' tx'otx' kye aj Israel.39Kub' kyximane' qa che eliltoq iq'i'n kyxu'jile' ex kyk'wale' kyu'n kyajq'oje', aye'pekye' k'walju' lu, ju' na'mx kyximan, che okyex toju' tx'otx'; kxe'l nq'o'nwe' kye te kyetzb'il.40Aye'tzunkye', ¡kutanjtl kyi'je' toj chq'ajlaj!, ¡kutanj jumajtlkyi'je' toj tb'eyilju' Ninnjab' Kyeq tb'i!, chij. Kyxnakyil aj Israel ex kub'kyi'j (Nm 14.39-45)41Aye'tzunkye' tzaj kyma'ne' weye': Matxi' qo b'inchan ile' twitz Qman Dyos, ja'lo maqo'xe' q'ojil, kse'nxju' tchaq' Qman Dyos tu'n qb'inchanteye', chechije'. Tzajtzun kyiq'i'nju'ye' kyq'ojb'ile', toj kynab'le' qa noq ch'i'n toklen tu'n kyjaxe' twi' witz.42Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n weye':
Moyses, ab'tzinxa kye aj Israel tu'n lalun che q'ojin, qu'n jaku' kub'kyi'j kyu'n kyajq'oj, qu'n lay chin tene' kyuky'i'l, chij weye'.43Xiwab'tzi'ne' kyeye' ex mixti'x inxi' kyb'i'ne', ex minti' xikyb'i'ne' tchaq'b'il Qman Dyos, e'jaxtzuntze' tuk'i'l nimjtib'il q'ojil kywi'ju' witz.44Aye'tzu'n amorey, ju' najlqe'toq kywi' witz lu, e etz kyi'je' naku'j secha'lqe', eb'ajxlpetzuntz kyi'je', ex e kub'e' kyu'n toj Seyir ex tzmax Orma.45Tetzunj tanjtzkyi'je' e'kub' oq'e' twitz Qman Dyos, atzunte min tzaj tb'i'nju' kyoq'ile'.46Tu'ntzun tpaju' lu nimtoj tq'ijlalil xqo kyejten najal toju' tx'otx' Kades. Tab'q'iyil toj chq'ajlaj1Oxi'tzuntz toj chq'ajlaj toju' tb'eyil Ninnjab' Kyeq tb'i, kse'nxju' ojetoq tchaq' Qman Dyos qe, nimtoj tq'ijlalil ob'et ti'jileju' witz Seyir.2Tzaj tma'ntzun Qman Dyostz weye':3Matxi' b'et q'ij nche b'ete' ti'jileju' witz lu; ja'lo kukyxi'ye' toj tnayajkya'j.4Q'manxju'ya chaq'b'il kye tnam qa che ik'ele' toj kytx'otx'ju' tyajajil Esawu ju' kywitze'le' najliqe' Seyir. Inche xob' kyeye'; naqtzun aju' kyka'yinxe' tu'me'l5ex lalun che q'ojine' kyi'j, qu'n lay txinq'o'ne' jun piẍ kytx'otx' kyeye', qu'n kyetzb'ilkye tyajajil Esawu witz Seyir. Ayinwe' inxi' q'onte kye.6B'a'n tu'n t-xi' kyqani'n kywaye' kye tu'n ttzaj kyk'a'yi'n ex kychjonxe' kye, expe' kychjo'nxju'ye' a' kb'ajel kyk'wa'ne', chi Dyos.7Matxi' qotky'iwla Qman Dyos toj tkyaqilu' matxi' qb'incha, matxi' tenxi' quk'i'l toju' kab'naq (40) ab'q'i ex matxi' qot-xq'uqi toju' nin chq'ajlaj lu, ex mixti'te jun ti'xti' mixwitti' qe.8O' ik'b'ettzuntz toju' kyb'eyil Arab'a, Elat ex Esyon-keb'er, o ik' toj kytx'otx'ju' qwitze'l tyajajil Esawu, ju' najlqe' Seyir, o'q'onwelt tu'n qxi' toju' tb'eyil chq'ajlaj te Moab'.9Tzaj tma'ntzun Qman Dyostz weye':
Lalun che'x tyeku'nju'ya aj Moab' ex lalun q'ojina kyi'j, qu'n tyajajil Lotqe', ex lay txinq'o'ne' tk'i'xpe'wt jun piẍ ti'ju' kytx'otx' teya. Qu'n ayinwe' nxiq'onte tx'otx' Ar kye, chij.10(Toju' tx'otx' lu e najan aj emita ojtxi', kuwqe'toq ex nim txqan kyb'aj, nimaqtoq kywe' kse'nqe' tyajajil Anak nimaq kywe'.11Toj kywitzju' xjal qa aj Repayim qe', aye'tzu'n moab' toj knab'l qa emitaqe'.12Toju' tx'otx' Seyir e'najanju' Orey, aye'tzu'n tyajajil Esawu e'kub'najsankye ex kub' kytzyu'n kytx'otx', e'kub' najantzuntz twitz, kse'nx kyb'incha aj Israel ti'ju' tx'otx' xitq'o'n Qman Dyos kye.)13Tmatzun Qman Dyostzu', —kukyxi'ye' ja'lo ex che jlajine' toju' a' Sered, chij. O' ik'xtzuntz.14Qetzlenxi'tzun Kades-b'arnea ex tzmaxi'j qjlajin toju' a' Sered, matxi'toq b'ent junaq wajxaqlajoj ab'q'i. Ojetoqtzun che b'ajkyim kykyaqilju' xjal te q'oj ju' ate'toq toju' qnajb'il toju' tq'ijlalil lu; kse'nxju' ojetoq tma Qman Dyos.15Tzaj tipumal Qman Dyos kyib'aj, tzmax kyb'ajkyim kykyaqil.16Tetzunj mixtoqti' juntl ichan te q'oj,17tzaj yolin Qman Dyos weye' kjalu:18Texju' q'ij ja'lo kche jlajile' ti'jxi' nqach te Moab', che kxe'ltzuntze' toj Ar,19ajtzun kypone' ja ta'qe' aj Amon, ju' tyajajil Lotqe'x, lalun che'x kyyeku'ne' ex lalun che q'ojine' kyi'j, qu'n lay txi' nq'o'ne' jun piẍ kytx'otx' kyeye', qu'n oje txinq'o'ne' te kyetzb'il, chij.20(Ex ikxju' tx'otx' lu kytx'otx'toq aj Repayim, qu'n e'najan atzu' ojtxi', somsomey toq kyb'i kyu'n aj Amon;21jun tnam kuw ex nim txqan kb'aj, nimaq kywe' kse'nqe' tyajajil Anak. E'kub' tnajsa'n Qman Dyos kyu'nel aj Amon, ju' majx e'kyaj najan toju' tx'otx' lu.22Ikx b'ajiju' kse'n kyb'incha tyajajil Esawu ju' najlqe'toq Seyir, eb'aj kub' kyb'yo'n aj Orey tu'n kykyajten najal atzu'.23Ax b'ajiju' kyi'j eb'ey, najlqe'toq kyoju' kojb'il nqaku' tk'etz Gasa, eb'ajkub' b'yo'n kyu'n pilistey e'tzaj Kreta ex e'kyajten najal atzu'.)24Tma Qman Dyos:
¡Kyb'incham kyib'e', kukyxi'ye' ex che jlajine' toju' a' Arnon! Kb'el tz'aqte' Seon ju' amorey nimaqkawil toj Esb'on tuk'i'lxi' ttx'otx' toj kyq'ob'e' wu'ne'. ¡Kukyokxe' toju' kytx'otx' ex che q'ojinqe'ye' kyi'j!25Texju' q'ij ja'lo k'okyel nq'o'ne' xob'el kyi'ju' tnam te twitz tx'otx' tu'n kyxob' kywitze'. Ajtb'injtz kypakb'alile' kyu'n, che jawil lu'lun ex che b'isul b'a'nxi'x, chi Dyos. Kub'ti'j nimaqkawil Seon kyu'n aj Israel (Nm 21.21-30)26E tzaj nsma'ne' jte' sanjelal tzmax toju' chq'ajlaj Kademot q'malteju' tqanil lu toj b'anil te Seon, nimaqkawil toj Esb'on:27Wajb'ile' tu'n wik'e' toj ttx'otx'a, toju' ninb'e ex lay txinyeku'n jun ttanama.28Qchja'qe' twi' qwaye' teya jni' mab'aj qu'ne' exju' a' kb'ajel qk'wa'ne'. Naq o'kx q'ontza anb'il tu'n qik'e',29kse'nx kyb'incha tyajajil Esawu najliqe' Seyir exqe' aj Moab' najliqe' Ar tzmax qjlajine' toju' nin a' Jordan tu'n qpone' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos qeye', nchije' te.30Mixtzunti' taju' nimaqkawil Seon tu'n qik' toju' ttx'otx', qu'n tb'incha Qman Dyos tu'n lalun taj tu'n qik', naqxwitlo tu'n ttzaj tq'o'n toj qq'ob', kse'n tten ja'lo.31Tzaj tma'ntzun Qman Dyostz weye':
Texju' kmuj ja'lo kxe'l nq'o'ne' Seon toj kyq'ob'e' ex tkyaqilu' ttx'otx'; kukyokxe' toju' ttx'otx' ex ktzyume', chij.32Etztzun Seontz kyuk'i'lju' t-xjal te q'oj q'ojil qi'j toj Jaas;33ex kub' tz'aq toj qq'ob' tu'n Qman Dyos, kub'tzun ti'jtz qu'n kyuk'i'lxi' tk'wal ex kykyaqilju' t-xjal te q'oj.34Kub'kyi'j kykyaqilju' nimaqtnam qu'n ex majx e'mankun qu'n; eb'aj kub' qb'yo'n ichan, qya ex k'wal, mixti'te jun kyej anq'in.35O'qe'kxju' wakx e'tzaj qiq'i'n te qe exqe' ti'xti' twi' wi'yal knet qu'n kyoju' nimaqtnam b'ajkub'kyi'j qu'n.36Txi'x jata' nintnam Aroer, ati tk'etzju' nin a' Arnon, exju' nintnam toj b'ya', ex pomnix Kalaad, mixti' jun nintnam miwtjun kub'ti'j qu'n; qu'n a Qman Dyos b'inchante tu'n kykub'tz'aq toj qq'ob'.37O'qe'kx tx'otx'ju' min o'q'ojin kyi'j aye': kytx'otx' aj Amon, tkyaqilju' tx'otx' ttzi nin a' Jab'ok exqe' nimaqtnam twi' witz, ex tkyaqilu' txqantl najb'il ojetoq tchaq' Qman Dyos tu'n lalun qoq'ojin kyi'j. Kub'ti'j Ok nimaqkawil toj B'asan kyu'n aj Israel (Nm 21.31-35)1Oxi'tzuntz toj juntl b'e tu'n qkanun toj B'asan. Atzunte Ow, nimaqkawil toju' tnam lu, etz kyuk'i'l t-xjal te q'oj tu'n tq'ojin qi'j toj Edrey.2Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n weye':
Lalun che xob'e' tu'n kyb'inchanteye' ti'j, kse'nxju' kyb'inchaye' ti'j Seon, nimaqkawil kye amorey, najlitoq Esb'on, chij.3Iktzu'n tb'incha Qman Dyos tu'n tkub'ti'ju' nimaqkawil Ow qu'n ex kykyaqilju' t-xjal te q'oj, ex e'kub' qb'yo'n kykyaqil, mixti' juntl kyej anq'in qu'n.4Ex e'kub' kykyaqilju' nimaqttanam qu'n; mixti' jun miwtjun kub'ti'j. Oxnaq (60) nimaqtnam tu'n kykyaqil kub'kyi'j qu'n, kykyaqil toju' tx'otx' Arkob', teju' tkawb'il nimaqkawil Ow toj B'asan.5Kykyaqil tokyiletoq nimaqtapi nimaq kywe' kyi'j, e'kyjpel ex e kyqul k'uxb'il, myaqe'tzuntlju' nimaqtnam mixtoqti' nimaqtapi kyi'jile, min e'ok toj tajlal.6Majx e'kub' qxitu'n, kse'nx ojetoq qb'incha ti'j Seon, nimaqkawil toj Esb'on, eb'aj ichan, qya ex e'k'wal,7ex o'qe'kxju' alu'mj exqe'ju' ti'xti' twi' wi'yal kyeju' qajq'oj e'kyaj qiq'i'n.8Qu'mtzun e'kyaj kytx'otx'ju' kab'e' nimaqkawil amorey najlqe'toq toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan toj qq'ob' toju' tq'ijlalil lu, tzajnix ttzi a' Arnon pomnix twi' witz te Ermon.9(Aju' witz lu atoq tb'iju' kyu'n sidonyo, Siryon, atzu'n kyu'n amorey, Senir.)10Kykyaqilju' nimaqtnam toj plan, tkyaqilju' tx'otx' Kalaad ex B'asan, pomnix Salka ex Edrey, aye' nimaqtnam ate'toq tjaq' tkawb'il Ow, nimaqkawil toj B'asan, kub'kyi'j qu'n.11(O'kxtltoqju' nimaqkawil Ow tu'ntoq tb'aj kyxolju' aj Repayim; k'uxb'iltoq tkuẍb'il ex te kyaje' metrju' tnuqub', atzun kab'e'lo metr twitz, majx kyejten toj Rab'a, ninkytanam aj Amon.) E'kub' najan kyyajajil Rub'en ex Kad ex nik'jan tyajajil Manases toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan (Nm 32.1-42)12Xinq'o'ne' tx'otx' xinix tk'etz Aroer ttziyileju' nin a' Arnon ex nik'jan teju' witz Kalaad, kyuk'i'lxi' nimaqtnam toj, kye tyajajil Rub'en ex Gad, ti'ju' tx'otx' tzyet qu'n toju' q'ij lu.13Atzunju' jni'tl tx'otx' Kalaad, tkyaqilu' tx'otx' B'asan ju' atitoq tjaq' tkawb'il nimaqkawil Ow, ex tkyaqilju' tx'otx' Arkob' ju' ojtzqi'ntoq qa kytx'otx' aj Repayim, xinq'o'ne' kye nik'jan tyajajil Manases.14(Atzunte Jayr tyajajil Manases, kub' ttzyu'nju' tx'otx' Arkob' pomnix jata' nqach te Kesur ex Maaka, ex aku' tb'i oktq'o'n ti'j B'asan, a tb'iju' oktq'o'n Ab'ot-jayr ex majx kyej tenju' tb'i lu.)15Xinq'o'ne' tx'otx' Kalaad te Makyir,16atzu'n tx'otx' ati kyxol Kalaad tuk'i'lju' nin a' Arnon, ik'xniju' tnaqachal toj nky'ajchaqju' b'ya' ex pomnix ttziju' nin a' Jab'ok, ju' nqach kyuk'i'l aj Amon, xinq'o'ne' kyeju' kyyajajil Rub'en ex Gad.17Xi' nq'o'nju'ye' Arab'a toj tjawetzq'ij kye, t-xeyileju' witz Piska toj tjawetzq'ij, aju' tx'otx' a tnaqachalju' nin a' Jordan, ex txi'x ttziju' njab' Sineret ex pomnix ttzi ninnjab' Arab'a, axju' Kyimni Ninnjab'.18Xinq'o'ne' chaq'b'il lu kyeye' toju' q'ij lu: Ktzajel tq'o'nte Qman Dyos tx'otx' lu te qtx'otx'. Kykyaqiltzunju' b'a'n che q'ojin, kyiq'im kyq'ojb'il ex kukykub'nej kywitzju' qwnaqil aj Israel.19Oqe'kxkye che kjelju' kyoju' nimaqtnam oje txinq'o'ne' kyeye', aye' qya exqe' k'wal ex txqan kywakyixe'.20Tzmaxi'j ajttzaj tq'o'n Qman Dyos ojlab'l kyeju' kyitz'ine' kse'nxju' oje tzaj tq'o'n kyeye', qa na'mxtoq tkub' kytzyu'nju' tx'otx' kxe'l kye toju' jun plajtl teju' nin a' Jordan, mixti' tu'n tanjkyi'je' toju' tx'otx' oje txinq'o'ne' kyeye', nchije' kyeye'.21Xi' nq'o'nju'ye' chaq'b'il lu te Joswe: Matila tu'nku' twitza tkyaqilju' xtb'incha Qman Dyos kyi'ju' kab'e' nimaqkawil lu; axtzun ktb'incha'ju' kyi'j kykyaqilju' nimaqkawil jak'ik'ela'ya.22Lalun che xob'e' kye, qu'n aku'te Qman Dyos kq'ojil kyuk'i'l, nchije' te. Min taj Qman Dyos tu'n tokx Moyses toj Kanaan23Xinkub'sa'ne' te Qman Dyos tojxju' q'ij lu:24Taye, matxi' tzyet tyek'u'nteya toklena ex tipumala teju' tmajena lu. Mixti' juntl Dyos toj kya'j ex twitz tx'otx' okwit che b'entel ti'xti' tu'n tb'anilqexi'x kse'n nche b'ent tu'na.25B'inchama xtalb'il q'ontza anb'il tu'n wik'xe' jlajxi'tl teju' nin a' Jordan, wajb'ile' tu'n nka'yinteju'ye' tb'anil tx'otx' lu, ju' tb'anilqexi'xju' witz toj exju' Lib'ano, nchije' te.26Atzunte Qman Dyos tzaj ttx'u'jil wi'je' tu'n kpaje', ex mixti' tzaj tq'o'nju' xinqanine' te, ape' tzaj tma'nju' weye': ¡Tk'i'xtzu'n! Lalun tzaj tma'ntlju'ya lu weye'.27Kutjaxa toj tununju' witz Piska, atzuntzu' ka'yinxa'ya toj tb'a'nq'ob'kya'j ex tnayajkya'j, toj tjawetzq'ij ex toj tkub'exq'ij, atzu'n tu'n tik'xa jlaj a' Jordan lay.28Xnaq'tzanxju'ya Joswe; kuwsanxa ex oninxa tu'n tten tipumal, qu'n ate kb'el nej kywitzju' tnam ex tu'n kytzyunteju' tx'otx' kxe'l tka'yi'na ja'lo, chij weye'.29Axtzuntzu' o kyeja' ten toju' b'ya', twitz B'et-Peor. Xitq'o'n Moyses kynab'l aj Israel tu'n kyok b'a'n che b'in1Atzu'n ja'lo aj Israel, kyb'inqe'tzju'ye' kawb'il ex nuk'b'il oje txi' nxnaq'tza'ne' kyeye', ex kyb'inchame', tu'ntzun kyanq'ine' ex tu'n kynajane' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye'.2Lalun tz'okkytz'aqtza'ne' ex lalun tz'el kyi'ne' ti'ju' chaq'b'il ẍe'x nma'ne' kyeye'; japunx tchaq'b'il Qman Dyos kyu'ne' ju' ẍe'x nma'ne' kyeye'.3Qu'n kyilku'ju'ye' tb'incha Qman Dyos toj B'aal-peor, ex kse'n tu'me'l kymankun kyxole' kykyaqilju' intoq che k'ulun kyeju' dyos toju' najb'il lu.4Aye'tzunkye' ju' njapun tyol Qman Dyos kyu'ne', itz'qe'xe'.5Oje che'x nxnaq'tza'nwe' kawb'il ex nuk'b'il kyeye', ju' tchaq' Qman Dyos tu'n kyb'inchanteye' toju' tx'otx' ja che pomela'ye'.6Che japunxtzun kyu'ne' ex kyanq'ime', tu'ntzun tel kynik'ju' txqantl tnam qa ati kynab'le' ex nche ximane', expe' ajtel kynik' kyi'ju' kawb'il lu kkyma': ¡Atixi'x tnab'lju' nintnam lu!, chechiku'.7Qu'n, ¿alxi'xwitlokye jun nintnam ati tdyos nqaku' tk'etz, kse'nqe ati Qman Dyos qk'etz atl junjun maj ajqkub'san te?8¿Alxi'xkye jun nintnam nimxi'x toklen ati kawb'il ex nuk'b'il tz'aqlixi'x toj kse'nqe' xnaq'tzb'il nxi' nq'o'ne' kyeye' ja'lo?9Qu'mtzun kyka'yinxe' b'a'nxi'x tu'n lalun tzik'kyna'lju' ti'xti' matxi' kyile', ex lalun che ik'naj ti'j kyk'u'je'; ape' kyb'inchamju'ye', kychik'b'anxe' kye kyk'wale' ex kye kychmane', chij kye aj Israel. Tzaj yolin Qman Dyos twi' witz Oreb'10Tzaj tma'n Qman Dyos weye' toju' q'ij tej kytene' twitz twi' witz Oreb':
B'uyimqe'ju'ya tnam tu'n kyb'inte nyole', tu'ntzun tb'ent kniman weye' toj tkyaqil tq'ijlalil kychwinqlal, ex tu'n t-xi' kxnaq'tza'n kye kyk'wal tu'ntzun kyb'inchante ikxju', chij.11Ex exi'lq'eye' t-xeju' witz, intoq k'enti, majxtoq injaw tqan taq'ju' q'aq' najchaq ex majxkub' jupe';12tzajtzun yolin Qman Dyostz kyeye' toju' q'aq'. Xikyb'i'nju'ye' tyol, xikyb'i'nju'ye' tq'ojq'ojel twi' ex minti' kyile' jun tilb'ilal.13Tzaj tyek'u'n Qman Dyos tyol kyejni b'entti'j kyeye', aye' lajoj chaq'b'il tz'ib'a'nqe' kywitz kab'e' tz'lan ab'j ex tchaq' tu'n kyanq'inteye'.14Tzaj tma'n weye' tu'n kyxi' nxnaq'tza'ne' kawb'il exqe' nuk'b'il kyeye' tu'n tjapun kyu'ne' toju' tx'otx' che najale' twitz. Ab'tzib'l ti'ju' witzileb'i'n15Mixti' kyile' jun tilb'ilal toju' q'ij tej tyolin Qman Dyos kyeye' toj tnky'ajchaqil q'aq' twi' witz Oreb'. Qu'mtzun kyka'yinxe' tu'me'l b'a'nxi'x16lalun che kub' tz'aqe' b'inchal jun witzileb' tilb'ilal ichan mujqa tilb'ilal qya,17expe' tilb'ilal txkup, tilb'ilal pich',18tilb'ilal txkup nche qititinje twitz tx'otx' mujqa tilb'ilal kyiẍ.19Ex ajkyjaw ka'yine' twitz kya'j ex aj t-xi' kyka'yi'nju'ye' q'ij, xjaw, e'che'w exqe'ju' txqantl tb'inchb'en Dyos, naq che kub' tz'aqe' tu'n kyk'ulune' kye, qu'n ate Qman Dyos ch'isankye che'w kye kykyaqilju' tnam twitz tx'otx'.20Aye'tzunkye' e'etz iq'i'ne' tu'n Qman Dyos toj Ejipt, ju' naku'j chuj tu'n ttzaj b'u'nb'ix k'uxb'il, tu'n kyoke' te ttanam kse'n kytene' ja'lo.21Tuk'i'lxi'pe'tzunj tzaj ttx'u'jil Qman Dyos wi'je' tu'n kpaje', ex ttziya qa lay chin jlajine' toju' nin a' Jordan ex lay chin okxe' toju' tb'anil tx'otx' ktzajel tq'o'n kyeye' te kytx'otx'e'.22Qu'mtzun, maskye machin kyime' toju' tx'otx' lu ex min ẍin jlajine' toju' nin a' Jordan, kche jlajilkye' ex kkyetza'ju'ye' tb'anil tx'otx'.23Naq o'kx kyka'yinxe' tu'n mitzik'a' tna'l tyol Qman Dyos kyej b'entti'j kyuk'i'le'. Lalun kub' kyb'incha'ne' witzileb' ex jun tilb'ilal aye' oje tchaq' Qman Dyos kyeye' tu'n lalun kub' kyb'incha'ne',24qu'n kuwte' Qman Dyos xky'aqlin, ¡kse'n q'aq' tkyaqil inb'aj tu'n!25Aj tten kyk'wale' ex kychmane', ajkytijine' toju' tx'otx' lu, qama che oktene' b'inchal witzileb' mujqa tilb'ilal alkyexku' ti'xti', ktzajel ttx'u'jil Qman Dyos kyu'ne', qu'n il ju'lu twitz,26majx lu kya'j ex tx'otx' ja'lo, lwiy kche najele' twitzju' tx'otx' ja kche najalaye' jlajxi' nin a' Jordan. Mya nimtoj kche anq'ile' twitz, qu'n okpe' che mankule' kykyaqile'.27Che kxe'l slamane' kyoj nimaqtnam tu'n Qman Dyos, ex naqjte'x kyb'aje' che najale' kyoju' tnam lu.28Che ajb'ele' atzu' kye dyos b'incha'nqe' kyu'n xjal, kye witzileb' tze ex ab'j, min nche ka'yin, min nche b'in, min nche wan ex min nche xewti.29Qatzun makyjoye' Qman Dyos atzu' tu'n tkyaqil kyk'u'je' ex tu'n tkyaqil kyanmiye', kknetel kyu'ne'.30Aj kyb'jik'e' toj tkyaqilju' yajb'il ex b'is lu, qama tz'anjtz kyi'je' tuk'i'l Qman Dyos exqa mache nimane' te,31lay che kyajtzaqpi'ne' ex lay che kub'najsa'ne' tu'n, ex lay tzik'tna'lju' tyol kyejni b'entti'j tu'n kyuk'i'lu' ojtxi' kychmane' ex tma tu'n tjapun tu'n, qu'n in laqjte tk'u'j.32Kyjyome' toju' tq'ijlalil ojtxi'xi'x kye kwitze', toju' tq'ijlalil ojtxi' tej tkub' tb'incha'n Qman Dyos xjal twitz tx'otx'; kukyxi'ye' toj tkyaqil twitz tx'otx' extzun kyxjelume' qa oje b'ajxi' jumaj exqa oje b'injtzxi' jun ti'xti' nimxi'x kse'n ja'lu.33¿Ma ati jun tnam oje tb'ixi' kse'nkye' oje kyb'iye' tq'ojq'ojel toj twi' Qman Dyos tzaj yolin kyeye' toj tnky'ajchaqil q'aq', ex mixwitti' kyim?34¿Ma atixi' jun dyos oje jaw t-sk'o'n jun tnam kyxol txqantl tnam tuk'i'l txqan techlal, b'a'nq'ob'aj ex toj q'oj, exwit tb'incha ti'xti' xob'ajilx tu'n tipumal, kse'n tb'incha Qman Dyos kywitze' ex naq kyu'nele' toj Ejipt?35Ye'k'unjtz ju'lu kyeye' tu'n telkynik'e' ti'j Qman Dyos qa o'kxte Dyos ex mixti' juntl.36Tzaj yolin kyeye' tzmax toj kya'j tu'n kytzak'ete', tzaj tyek'u'n jun ninq'aq' kyeye' twitz tx'otx' ex kyb'iju'ye' tyol tetz yolin toj q'aq'.37E'tk'u'jlaju' qyajilb'en ex o'jaw t-sk'o'n ayo' kyyajajil, qu'n o'tkol toj kyq'ob' aj Ejipt tu'nju' tipumal nimxi'x.38E'eltiq'i'n nimaqtnam nimxi'x kyb'aj ex kuwqe'xi'x kyeqwitz tu'n kytzyunteye' kytx'otx' ex tu'n kyk'monteye' te kytx'otx'e', kse'nxju' nb'aj ja'lo.39Qu'mtzun kyajx toj kywi'ye' qa o'kxte Qman Dyos, Dyos toj kya'j ex twitz tx'otx', ex mixti' juntl.40Che japunxtzu'n tkawb'il ex tchaq'b'il kyu'ne', che kxe'lnq'o'ne' kyeye' ja'lo, che tenb'eltzuntze' b'a'n exqe' kyyajajile', ex nimtoj che anq'ile' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye' tejumajx, chi Moyses kye. Nimaqtnam te kolb'il toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan41E'jawtzun t-sk'o'n Moyses oxe' nimaqtnam toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan,42jatu'n txa' oqju' xjal makub' tb'yo'n jun xjal mixti' xima'n tu'n, ex b'ajxa' tzaja' tq'oj tuk'i'l, tu'n t-xi' oq toj junju' tnam lu, tu'n tklet.43Aye' nimaqtnam ja'lu: B'eser, toju' plan tx'otx' teju' chq'ajlaj kye tyajajil Rub'en; Ramot, toj Kalaad kye tyajajil Gad; ex Kolan, toj B'asan kyeju' nik'jan tyajajil Manases. Tzuyb'il yol kytzaj q'o'n Lajoj Chaq'b'il44A xnaq'tzb'il ja'lu xitq'o'n Moyses kye aj Israel,45exqetzu'n chaq'b'il, kawb'il e'nuk'b'il tzaj tma'n kye tej kyetz Ejipt,46tej ate'xtoq toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan, toju' b'ya' twitz B'et-peor, toju' ttx'otx' Seon, nimaqkawil kye amorey. Najlitoq toj Esb'on, ex kub'ti'j kyu'n Moyses ex aj Israel kyetzlenxi' Ejipt.47Kub' kytzyu'n aj Israel kytx'otx' ex ttx'otx' nimaqkawil Ow toj B'asan, ju' kab'e' nimaqkawil amoreyqe' najlqe'toq toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan.48Pomnixtoqju' kytx'otx' tk'etz Aroer, ttziyile a' Arnon, pomnix tk'etzju' witz Siryon, ax tb'iju' Ermon,49ex toj tkyaqil Arab'a, toj tjawetzq'ij te nin a' Jordan, ponx tk'etz Kyimni Ninnjab', t-xeju' witz Piska. Lajoj Chaq'b'il (Ex 20.1-17)1E'tzaj tb'u'yi'n Moyses tkyaqilu' tnam Israel ex xitma'n kye:
Aj Israel, kyb'inqe'tzju'ye' kawb'il ex nuk'b'il kxe'l nma'ne' kyeye' ja'lo. Kyajku' toj kywi'ye' ex kyanq'ime'.2Kyej b'entti'j jun yol tu'n Qman Dyos quk'i'l twi' witz Oreb'.3Myanoq o'kx kyuk'i'lu' qyajilb'en tb'inchaya', qu'n ex ikx quk'i'l, ju' b'u'yi'n qib' qkyaqil ja'lo.4Tzaj yolin Qman Dyos kyuk'i'le' twi' witz kwitzku'ye' toju' q'aq'.5Ayintoqtzun qine' atinqin kxole' tuk'i'l Qman Dyos, tu'n t-xi' nma'ne' tyol Qman Dyos kyeye', qu'n intoq che xob'e' teju' q'aq', ex mixti' e jaxe' twi' witz. Tzaj tma'ntzun Qman Dyostz weye':6Ayinweju'ye' Dyos Manb'aj inetz q'inkyeye' toj Ejipt jata'qe'toqe' te k'a'yi'nmajin.7Lalun ten juntl kydyose' wi'jxi'ye'.8Lalun che ten kywitzileb'e' ex lalun che kub' kyb'incha'ne' kyilb'ilalju' ate' jawl twitz kya'j, exqe' ate' kub'l twitz tx'otx', exqe' ate' toj ninnjab' tjaq' tx'otx'.9Lalun che kub' tzipeye' kywitz ex lalun che k'ulune' kye, qu'n ayinwe' Dyos Manb'aj, inchin xky'aqline' ex inkub' ntz'e'ysa'ne' kywitzju' manb'aj tu'n tpaj kyilju' inchin el kyik'o'ne', inpon kanunx kyib'aj kyk'wal, kychman ex kyk'wal kychman,10aye'tzu'n inchin kyk'u'jla'ne' ex nche japun nchaq'b'ile' kyu'n, kye kyilwi wu'ne' exqe'ju' kyyajajil yajxi'tel.11Lalun tz'ajb'enju' nb'iye' ti'j myab'a'n kyu'ne', qu'n alkyete matz'ajb'en tu'n ti'j myab'a'n, kb'el ntz'e'ysa'ne' twitz.12Max kyna'nku'ye' q'ij te ojlab'l tu'n kynimane' weye', kse'nxju' oje nchaq'e' kyeye'.13Waqaq q'ij che aq'unale' ex kyb'inchame' tkyaqilu' ati tu'n kyb'inchanteye'.14Atzu'n toj twuqi'n q'ij kche ojlale' tu'n kynimane' weye'. Lalun kyb'incha jun kyaq'une' toju' q'ij lu, exqe' kyk'wale', kmyale', kymajine' ichan mujqa qya, kywakyixe', kyb'ure', kyalu'ne', exju' najchaq xjal najli toj ninkytaname', tu'ntzun kyojlane' kyuk'i'l kymajine' ichan ex qya.15Kyna'ntze' qa ikxkye' e'okye' te k'a'yi'nmajin toj Ejipt, ex e'etzwiq'i'ne' atzu' tuk'i'l nim wipumale'. Qu'mtzun japunxju' q'ij te ojlab'l kyu'ne', qu'n ayine' nchin q'mante.16Che nima'ne' te kymane' ex kytxuye', kse'nxju' oje nchaq'e' kyeye', tu'ntzun kyanq'ine' nimtoj ex tu'n kyanq'ine' b'a'n toju' tx'otx' xinq'o'ne' kyeye'.17Lalun che b'yon xjale'.18Lalun che ajpajine'.19Lalun che elq'ane'.20Lalun jaw kychan yole' ti'j kywnaqile' naqxwit tu'n tb'o'lj kyu'ne'.21Lalun pon kyk'u'je' ti'ju' t-xu'jil kwnaqile'. Lalun pon kyk'u'je' ti'ju' tja, ti'ju' ttx'otx', ti'ju' tmajen ichan ex qya, ti'ju' twakyix, ti'ju' tb'ur ex ti'ju' ti'xti' ati te, chi Qman Dyos. Tzaj xob'el kyi'ju' tnam (Ex 20.18-26)22Aye'tzun yol ja'lu e'tma Qman Dyos tuk'i'l tq'ojq'ojel twi' kuw, toj q'aq' ex toj jun tnej muj jupli, tej b'u'yi'ntoq qib' t-xeju' witz. O'kxtzun tmaju', ex e'kub' ttz'ib'a'nju' yol lu twitz kab'e' tz'len ab'j, e'tzaj tq'o'ntzuntz weye'.23Tetzunj kyb'inteju'ye' tq'ojq'ojel wi'yj lu intoq etz toj qlolj, ex tej kyka'yinteju'ye' witz intoq jamun, e ule' yolil wuk'i'le' kykyaqile' nejenel kye junjun tnej kyyajajil aj Israel exqe'ye' tijwnaq24ex tzaj kyma'ne' weye': Axxi'x, matxi' tzaj tyek'u'nte Qman Dyos tajwalil ex tipumal, ex matxi' qb'iju'ye' tq'ojq'ojel twi' setz toj q'aq'. Matxi' tzik'qwitze' ti'j ja'lo qa nyolin Qman Dyos kyuk'i'l xjal ex min nche kyim, chechije'.25Tu'npetzunju', kymatle': ¿titiqu'n qq'aya' qib'e' tu'n qkyime'? Qu'n qama txiqb'i'n junmajtle' tq'ojq'ojel twi' Qman Dyos qo kyimele', qo b'ajele' tu'nju' q'aq' xob'ajilx lu;26qu'n, ¿alxi'xkye jun xjal matxi tb'i'n tq'ojq'ojel toj twi' Qman Dyos itz' nyolin toj tnky'ajchaqil q'aq' kse'n oje qb'iye' ex lay kyim?27Ate b'a'n kutxi'ya tk'etz ex b'inxa tkyaqilu' ktzajel tma'n Qman Dyos teya, ktzajel tma'ntzuntza qe'ye', kqb'incha'qe' titi' ktzajel tma'n teya, chechije'.28Tetzunj intoq che yoline' wuk'i'le', tb'i Qman Dyosu' intoq kyma'ne', tzaj tma'ntzuntz weye':
Matxi' nb'iye' tkyaqil xkymaju' tnam, ex b'a'n sela' toj nwitze'.29¡Naqwitj kukx che ximanju', ex tu'n kyniman weye' ex tu'n kyjapun nchaq'b'ile' kyu'n tkyaqil q'ij, tu'ntzun kyanq'in b'a'n exqe'ju' kyk'wal!30Kutxi'ya ex q'manxa kye tu'n tanjkyi'j toju' kypach xb'alun,31atzunta kjeltena wuk'i'le' tza'lu, qu'n che kxe'l nma'ne' teya tkyaqilu' chaq'b'il, kawb'il ex e'nuk'b'il che xe'lt-xnaq'tza'na kye, tu'n kyanq'inte toju' tx'otx' kxe'l nq'o'ne' te kytx'otx', chij.32Qu'mtzun kyanq'ime' tkyaqilu' oje tchaq' Qman Dyos kyeye' ex mixti' tu'n kyel txalpuje' ti'j.33Che lpeke' ti'ju' b'e oje kyej tyek'u'n Qman Dyos kyeye', tu'ntzun kyxi'ye' b'a'n ex tu'n kyanq'ine' nimtoj, toju' tx'otx' kxe'l tq'o'n kyeye' te kytx'otx'e', chi Moyses kye aj Israel. Chaq'b'il nim toklen1Aye' chaq'b'il, kawb'il ex nuk'b'il ja'lu, e'tchaq' Qman Dyos weye' tu'n kyxinxnaq'tza'ne' kyeye', tu'n kyanq'inteye' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n te qtx'otx'.2Che nimaltzuntze' te Qman Dyos, ex che japumelju' tkawb'il ex tchaq'b'il kyu'ne' toj tkyaqilju' kychwinqlale', ju' kxe'l nq'o'ne' kyeye' ex kye kyk'wale' ex kychmane'; tu'ntzun kyanq'ine' nim tab'q'iyil.3Qu'mtzun aj Israel, kyb'inchame'. Che anq'iltzuntze' b'a'n ex che okyele' te jun tnam nim tajlaj toju' tb'anil tx'otx' lu, kse'nxju' oje tma Qman Dyos.4Kyb'inku'ye' aj Israel: Ate Qman Dyos Qdyos, naq o'kxte Dyos.5Kyk'u'jlame' Qman Dyos tu'n tkyaqil kyk'u'je', tu'n tkyaqil kyanmiye' ex tu'n tkyaqil kyipumale'.6Kyajx toj kywi'ye' kykyaqilju' chaq'b'il matxi' txi' nma'ne' kyeye' ja'lo,7kyxnaq'tzanxe' kye kyk'wale' kukxju', kymanxe' kye kyjaye', toj b'e, aj kyxi'ye' wtal ex aj kyjawe'ye'.8Che kyob'inke' chaq'b'il lu ti'j kyq'ob'e' ex ti'j kyplaje' te jun techel,9ex kytz'ib'ankye' ti'j tqan kyjaye' ex ti'j tjpel kyjaye'. Toqxena Moyses tu'n kyb'in aj Israel10Che okyexe' tu'n Qman Dyos toju' tx'otx' ttziya tu'n ttzaj tq'o'n kye ojtxi' qchman Ab'raam, Isaak ex Jakob'. Jun tx'otx' ja ta'qe' nimaqtnam nimaqqe' ex tb'anilqexi'x myaye'ye' e'jaw b'inchankye;11kyuk'i'l ja nojniqe' kyu'n tb'anil ti'xti', mya kyu'ne'; e'xoch myaye'ye' e'jatz lkunkye, ex tqan ub'a myaye'ye' e'ku'x awankye, extzun che wale' b'a'nxi'x kyi'j.12Ajtzun tjapun ja'lu, lalun tzik'tna'l Qman Dyos kyu'ne', ju' etzq'inkyeye' Ejipt jae'tena'ye' te k'a'yi'nmajin.13Che k'ulun qe'ye' te Qman Dyos ex o'kx che ajb'ena'ye' te, ex ajkytziyante jun kyole', kyb'inchame' o'kx toj tb'i Qman Dyos.14Lalun che'x lpeye' kyi'ju' tnam kyb'esine' inche k'ulun kye junxi'tl dyos,15qu'n ate Qman Dyos ati kyuk'i'le', jun Dyos xky'aqlil, jaku' tzaj ttx'u'jil kyi'je', ex jaku' majx che kub'najsa'ne' kykyaqile' tu'n.16Lalun kyjoye' ti'j Qman Dyos, kse'n kyb'inchaye' Masa.17Che japunxju' tchaq'b'il Qman Dyos kyu'ne', jni'xju' tchaq' ex tkawb'il matxi' che tchaq' tu'n kyb'inchanteye'.18Che anq'ine' toj tu'me'lxi'x kse'nx ntzalaj Qman Dyos ti'j, tu'ntzun kyxi'ye' toj b'a'n ex tu'n kyetzanteju'ye' tx'otx' tb'anilxi'x oje tma Qman Dyos tu'n tq'onte kyeju' ojtxi' qyajilb'en,19ex kb'elkyi'j kykyaqilu' kyajq'oje' kyu'ne' tu'n Qman Dyos kse'nxju' oje ttziya.20Qatzun jun q'ij matxi' qani'n kyeye' kyu'n kyk'wale': ¿Titi'tzun che elpuna' chaq'b'il, kawb'il ex nuk'b'il tzaj tq'o'n Qman Dyos qe?, qa chechi,21a kxe'l kytzaq'we'nju'ye': Majinqo'toqe' teju' nimaqkawil aj Ejipt, atzunte Qman Dyos o'etz tiq'i'ne' atzu' tuk'i'l ipumalj.22Qile' techlal ex nimaq ti'xti' xob'ajilx tb'incha Qman Dyos Ejipt ti'ju' nimaqkawil ex kyi'j kykyaqilju' toj tja,23ayo'tzunqe' o'etz tiq'i'ne' atzu', otzaj tiq'i'ntzuntze' toju' tx'otx' tzaj ttziya'n kyeju' ojtxi' qyajilb'en, ex tzaj tq'o'n qeye'.24Tchaq'tzun Qman Dyostz tu'n qb'inchanteye' tkyaqilu' chaq'b'il lu ex tu'n qnimane' te, tu'ntzun qtene' b'a'n ex tu'n ttzaj tq'o'n qchwinqlale' kse'nxju' ja'lo.25Qu'mtzun b'a'nte' qeye' qama tz'ok tilil tu'n kyjapunju' chaq'b'il lu qu'ne' twitz Qman Dyos, kse'nxju' tchaq' qeye', chechiku'ye' kye. Ab'tzib'l ti'ju' witzileb'i'n (Ex 34.11-17)1Kche okyexe' tu'n Qman Dyos toju' tx'otx' ktzyetel kyu'ne', ex kywitzku'ye' che elixa' tq'o'nju' wuq nimaqtnam kuwqe'xi'x kyekywitze', aye': itit, jerjesey, amorey, aj Kanaan, peresey eb'ey ex jeb'usey.2Ajtzun kykub' tz'aqju' nimaqtnam lu toj kyq'ob'e' tu'n Qman Dyos ex ajtkub'kyi'j kyu'ne', majx che kb'el kynajsa'ne' ex lalun kyej b'entti'j jun kyole' kyuk'i'l, ex lalun tzaj q'aq'an kyk'u'je' kyi'j.3Ex lalun tz'ok kywitze'li'n kyib'e' kyuk'i'l, lalun che'x kyq'o'ne' kymyale' tu'n kymje kyuk'i'l kyk'wal, ex lalun che tzaj kyiq'i'ne' kymyal te kylib'e',4qu'n che elil pa'nju' kyk'wale' ti'j Qman Dyos kyu'n, tu'n kyk'lun kye junjuntl dyos, jaku'tzun tzaj ttx'u'jil Qman Dyostz kyi'je' ex jaku' che b'aje' tu'n noq toj jun kmujx.5A kyb'inchamju'ye', che kb'el kyxitu'ne' kyq'olb'eb'l, ab'j, exqe'ju' tze tilb'ilal Aseraqe', ju' inche k'ulun kye, ex k'okyel kyq'o'ne' kyq'aq'alju' kywitzileb'.6Qu'n jun tnamqe'ye' teku' Qman Dyos; e jaw sk'o'ne' tu'n kyxol kykyaqilju' txqantl tnam te twitz tx'otx' tu'n kyoke' te jun tnam tb'anilxi'x. Kyoklen aj Israel exu' tu'n kyb'inchante7Qa e'jaw t-sk'o'ne' Qman Dyos exqa b'a'n e'ela'ye' toj twitz, mya tu'n niminqe'xi'xwite' kyekywitz txqantl nimaqtnam, qu'n aye'pe'kye' b'o's qe'xi'xe' kyekywitz.8E'etz q'i'ne' toj Ejipt tu'n Qman Dyos jata'qe'toqe' te ka'yi'n majin, e'kolpete' tu'n tuk'i'l nim tipumal tjaq' tkawb'ilju' nimaqkawil aj Ejipt, qu'n inche k'u'jlanjtze' tu'n ex tajb'iltoq tu'n tjapunju' tyol tu'n, ju' ojetoq tzaj ttziya'n kye ojtxi' qyajilb'en.9Tz'elku'tzun kynik'e' qa a Qman Dyosju' Dyos axxi'x, njapunju' tyol kyejni b'entti'j kyeju' nche k'u'jlante ex njapun tchaq'b'il kyu'n tojile kyq'ijlalil wiqi'nwiq xjal;10aye'tzunju' inche el ik'onte inche kub' t-xitu'n tu'n tz'e'ysb'il kywitz. ¡Lwiyxi'x inkub' ttz'e'ysa'n kywitz!11Che japunxtzu'n tchaq'b'il, tkawb'il ex tnuk'b'il kyu'ne', nche'x nma'ne' kyeye' teju' q'ij ja'lo tu'n kyb'inchanteye'. Ky'i'wb'il qa b'a'n che b'in (Lv 26.3-13; Dt 28.1-14)12Qatzun mache japun nuk'b'il lu kyu'ne' ju' matxi' kyb'iye' exqa mache kyanq'iye', kjapumeltzunte Qman Dyostz tyol kyej b'entti'j tu'n exju' tzaj ttziya'n kyeju' ojtxi' qyajilb'en.13Che k'u'jlanjtzele' tu'n, che ky'iwlianjtzele' ex kchmetel kyb'aje' tu'n; che tk'i'wla'ju' kyk'wale' ex kyawale', kytriye', kyb'ine' ex kyaseyte', exqe' kyal kywakyixe' ex kyrite', toju' tx'otx' tzaj ttziya'n tu'n ttzaj tq'o'n kyeju' ojtxi' qyajilb'en.14Che k'iwlanjtzelxi'xe' kyekywitzu' txqantl tnam, mixti' jun qya ktenb'el kyxole' laywit tz'alan, mujqa ichan laywit k'walan ex ikx kyxolu' kyalune'.15K'elil tlaq'b'a'n Qman Dyos tkyaqil yab'il kyi'je', ex tkyaqilju' yajb'il tzaj tq'o'n tib'aj Ejipt ojtzqi'nxi'x kyu'ne'; aye'kye' kyajq'oje' che yajtel tu'n.16Aye'tzunkye' ati tu'n kymankun kyu'ne' kykyaqilju' tnam che kb'eltq'o'n Qman Dyos toj kyq'ob'e', lalun tzaj laqj kyk'u'je' kyi'j ex lalun che k'ulune' kyeju' kydyos qu'n jaku' che tzpete' kyu'n.17Jaku'lo kub' kyximane': B'a'npunxi'x kyb'aju' nimaqtnam lu kyeqwitze'; ¿se'n taq'wi tu'n kyb'aj qu'ne'?, chechiwte'.18¡Lalun che xob'e' kye! Kyna'ntze' titi' tb'incha Qman Dyos ti'ju' nimaqkawil toj Ejipt ex kyi'j aj Ejipt;19che ximane' ti'ju' nimaq ti'xti' tb'incha Qman Dyos kywitzku'ye' ex kyi'ju' techlal ex b'a'nq'ob'aj e'tb'incha tu'n tipumal tej kyetz tiq'i'ne' Ejipt. Ikxtzun ktb'incha' Qman Dyosju' kyi'j kykyaqilju' tnam inche xob'e' kye.20Expe' ktzajel t-sma'n Qman Dyos jun nin xob'il kyib'aj tu'n kyb'aju' mache kyej anq'in mujqa mache kyej ewan.21Qu'mtzun lalun che lu'lune' kywitz, qu'n atite Qman Dyos nim toklen ex xob'ajilx kyuk'i'le'.22Ch'i'naq che b'je'lex t-xla'ja'n Qman Dyos nimaqtnam lu; lay cheb'aj kyu'ne' toj junmajx, qu'n jaku' che kub' chmetju' tojk'ul txkup kyi'jileye', jaku'tzun che oktzaqpajtz kyi'je'.23Oktzun che b'eltq'o'nte Qman Dyosu' nimaqtnam lu toj kyq'ob'e', ch'i'naq kyb'aj tu'n tzmax ajkymankun.24Che kb'el tz'aqju' nimaqkawil toj kyq'ob'e' tu'n Qman Dyos, ex lay che tzaj na'ntl. Mix-a'lo'te kb'entel tklontetib' toj kyq'ob'e', majx che mankul kyu'ne'.25Che b'el kytz'e'ysa'nju'ye' tilb'ilal kydyos, ex lan kub' kyxima'ne' tu'n kykyaj kyiq'i'ne' q'anpwaq ex saqpwaq kutxb'ilkye; tu'n lalun che kub' tz'aqe', qu'n taq'wixi'x ja'lu toj twitz Qman Dyos.26Qu'mtzun, mixti' tu'n t-xi' kyi'n jun ti'xti'ye' taq'wix kyjaye', tu'ntzun miche kub'a' najsa'ne'. Majx kb'el xitetju'lu, qu'mtzun ati tu'n tokkyq'o'ne' te jun ti'xti' taq'wixi'x, chij kye. Mya o'kx tu'n wab'j nnanq'ina' xjal1Kyanq'imju'ye' chaq'b'il ẍe'x nma'ne' kyeye' ja'lo, tu'ntzun kyanq'ine' ex tu'n tchmet kyb'aje', tu'ntzun tkub'ti'ju' tx'otx' lu kyu'ne', ju' tzaj ttziya'n Qman Dyos kyeju' qyajilb'en.2Kyna'ntze' tkyaqilju' b'e xqb'eti toju' kab'naq (40) ab'q'i tu'n Qman Dyos toj chq'ajlaj, tu'n kykub' me'ssa'ne' tu'n ex tu'n tik' kywitzlalile', tu'n tel tnik'tzilu' kynab'le' qa kxe'l kyb'incha'ne' tchaq'b'il mujqa lay.3Maskye e'yajtiye' tu'n ex ik'x we'yaj kyu'ne', yajxi'tzuntel tzaj tq'o'n kywaye' mana, ju' wab'j mixtoqti' qojtzqi'n ex min ojtzqi'n kyu'n qyajilb'en, tu'n telkynik'e' qa myanoq o'kx tu'n wab'j k'anq'ila' xjal, qu'n ex ikx tu'n tkyaqilu' yol intma'n Qman Dyos.4Minti' kub'aju' kyxb'alune' toju' kab'naq (40) ab'q'i lu ex minti' b'aj malju' kyqane'.5Tz'elx kynik'e' ti'j mache kawinjtze' tu'n Qman Dyos kse'nxju' tu'me'l in kawina' jun manb'aj kye tk'wal.6Japunxtzu'n tchaq'b'il Qman Dyos kyu'ne', che nimanqe'ye' te ex che lpeke' ti'ju' xnaq'tzb'il oje tzaj tq'o'n kyeye'.7Qu'n che kxe'l q'i'ne' tu'n Qman Dyos toj jun tx'otx' tb'anilxi'x, nim a' ati toj, e' t-xiklil a' inche jatz anq'in toj b'ya' ex kywi' witz;8jun tx'otx' ja ntzaja' triy, seb'ad, ati tqan ub'a, tqan iw, lob'j kranad, tqan olib'o ex myel.9Mixti' tu'n kylab'tiye' ti'j kywaye' toju' tx'otx' lu, ex ti'j juntl ti'xti'; knetel k'uxb'il kyu'ne' kyoju' ab'j, ex k'eletz q'ank'uxb'il kyu'ne' kyoju' witz.10Ajtzun kyb'aj wane', ex matxi'toq qe kyk'u'je', kjawil kynimane' Qman Dyos tu'nju' tb'anil tx'otx' saj tq'o'n kyeye'. Xi' ab'tzi'n kye aj Israel tu'n lalun tzik'tna'l Qman Dyos kyu'n11Kyka'yinxe' b'a'nxi'x tu'n lalun tzik'tna'l Qman Dyos kyu'ne'. Che japunxju' tchaq'b'il kyu'ne', e'tnuk'b'il ex tkawb'il ẍe'x nma'ne' kyeye' ja'lo.12Lalun jaw kynima'n kyib'e' ajkyb'aj wane' b'a'nxi'x, ex ajkynajane' kyoju' ja tb'anilqexi'x che jawil kyb'incha'ne', ajkyka'yinteye' kywakyixe' ex kyrite' matoq che chmet-xi'x, ex kyq'anpwaqe' ex kysaqpwaqe', ex tkyaqilju' ati kyeye', ex lalun tzik'tna'l Qman Dyos kyu'ne', aju' etzq'inkyeye' Ejipt jata'qetoqe' te k'a'yi'nmajin;15o'xitiq'i'ntzuntz toju' nin chq'ajlaj xob'ajilx jata'qe'toq txqan kan nche b'iyun ex e'lakran ex jamixtoqti'x a'. Atzunte etz a' tu'n toj jun pik pe'j, o'k'wantzuntz tu'n,16ex otk'a'cha tu'n mana toj chq'ajlaj, aju' wab'j lu mixtoqti' ojtzqi'n kyu'nju' ojtxi' qyajilb'en, tu'n kykub' me'ssa'ne' tu'n ex tu'n tik' kywitzlalile', expe' okju' lu te jun b'a'n kyeye'.17Laluntzun kub' kximane': Tkyaqilju' q'inumal lu makanb'et qu'nku'ye', chechiwte'.18Ati tu'n ttzaj kyna'ne' Qman Dyos, qu'n ana'te saj q'onte kyipumale' tu'n tten kyeye', tu'n tjapuju' tyol kyej b'entti'j tu'n kyuk'i'lju' ojtxi' qyajilb'en.19Qatzun matzik' tna'l Qman Dyos kyu'ne', ex mache'x lpeye' kyi'j txqantl dyos exqa mache k'ulune' kye, majx kxe'l nma'ne' kyeye' ja'lo qa majx che kb'el najsa'ne'.20Kse'nxju' tu'me'l che kb'ela' t-xitu'n Qman Dyos nimaqtnam che okyel yal toj kyb'eye', ikxtzunkyeju'ye' che setela' tu'n tpaju' minti' xxi' kyb'i'nju'ye' Qman Dyos, chi Moyses. A Qman Dyos kjawil nimet, myaye' aj Israel1Kyb'intze' aj Israel: matxi' ponju' kmuj tu'n kyjlajine' toj nin a' Jordan, tu'n kyxi'ye' q'ojil kyi'ju' nimaqtnam nimaqqe'xi'x ex kuwqe'xi'x kyekywitze', ex nimaqtnam jpu'mile kyi'j kyu'n nimaqtapi nimaq kywe';2nimaq kywe'ju' xjal najlqe' atzu' kse'nqe' tyajajil Anak, expe' kyojtzqi'ntle' yol in q'umli: ¿Alxi'xkye kb'entel tq'ojil kyi'ju' tyajajil Anak nimaq kywe'?, chij.3Ja'lotzun, tz'elx kynik'e' qa nejli Qman Dyos kywitze', kse'n jun q'aq' nb'aj tkyaqil tu'n, kywitzku'ye' che b'ela' t-xitu'nju' nimaqtnam lu, ex che kb'eltq'o'n toj kyq'ob'e'. Che elix kyiq'i'ne' ex che b'el kynajsa'ne' toj jun kmujx, kse'nxu' oje tchaq' Qman Dyos kyeye'.4Ajtzun kyel tiq'i'n Qman Dyos kywitze', lalun kyximaye': Matzaj tq'o'n Qman Dyos tx'otx' lu qe tu'nju' tnik'alqi'j, chechiwte'; qu'n tu'n tpaj kyil kye' xjal lu kche elexa' t-xla'ja'n Qman Dyos.5Mya tu'nte' tnik'alwitkyi'je' mujqa majxwit b'a'nqe'ye' ktzajela' q'o'nju' tx'otx' kyeye'; che elix t-xla'ja'nte Qman Dyos kywitze' tu'n tpaju' kyil ex tu'n tjapunju' tyol tzaj ttziya'n kye ojtxi' qyajilb'en Ab'raam, Isaak ex Jakob'.6Kyb'inku'ye', mya tu'nte' tnik'alwitkyi'je' ktzajela' tq'o'n Qman Dyos tb'anil tx'otx' lu kyeye', qu'n majxpe'na' pi'sqe'kye'. Jawkyi'nkyib' aj Israel twi' witz Oreb' (Ex 31.18—32.35)7Majx kyna'nku'ye' oje tz'ok kyq'o'ne' ttx'u'jil Qman Dyos toj chq'ajlaj. Atxi'x kyetzlene' Ejipt ex tzmax kyule' tzalu, kukxu' kyu'ne' pi'sqe'ye'.8Okkyq'o'ne' ttx'u'jil Qman Dyos twi' witz Oreb', tzaj ttx'u'jil b'a'nxi'x kyi'je' ex majxtoq e'kub'najsa'ne' tu'n.9Injaxe' twi' witz q'ilkye tz'lan ab'j ja tz'ib'a'na' yol kyej b'entti'j tu'n Qman Dyos kyuk'i'le', kab'naq (40) q'ij ex kab'naq (40) qonik'an nkyajtene' twi' witz, min nwane' ex min nk'wane'.10Tzajtzun tq'o'n Qman Dyos kab'e' tz'lan ab'j weye' jab'jo'ka' ttz'ib'ana' kykyaqilu' yol ojetoq tma twi' witz toju' q'aq', toju' q'ij tej tb'aj qb'u'yi'n qib' junx.11Tb'ajlenxi'tzu'n kab'naq (40) q'ij ex kab'wnaq (40) qonik'an tzaj tq'o'n Qman Dyos kab'e' tz'lan ab'j weye' teju' yol kyej b'entti'j,12tzaj tma'ntzuntz weye': Moyses, lwix kutku'xa qu'n matxi' tz'el txalpuju' tnam etztiq'i'na Ejipt. Lwiyxi'x selkypa'n kyib' ti'ju' nchaq'e' kye tu'n kyb'inchante, ex matxi' kub' kyb'incha'n jun witzleb' k'uxb'il b'incha'n toj q'aq', chij.13Ex tzaj tma'n Qman Dyos weye': Matxi' wile' majx pi'sju' tnam lu.14Kutela toj nb'eye', machine' najsalkye tu'n tik'x kyna'l twitz tx'otx'. Ti'jtzuna kb'entel jun nintnam wu'ne' kuwxi'x kyekywitz, chij.15Tetzunj nku'tze' twi' witz, ju' intoq k'anti, iq'i'nqe'toq kab'e' tz'lan ab'j wu'ne' teju' yol kyej b'entti'j tu'n.16Tetzunj nka'yinteye' matxi'toq che b'inchan ile' twitz Qman Dyos, ex matxi'toq kub' kyb'incha'ne' jun tilb'ilal wakx k'uxb'il b'incha'n toj q'aq', matxi'toq kyej ksuchu'nju'ye' b'e ojetoq tchaq' Qman Dyos kyeye' tu'n kyoklpeye' ti'j,17e'tzaj nxone' kab'e' tz'lan ab'j iq'i'nqe'toq wu'ne', eb'ajkub' nb'uchine' kywitze'.18Nkub' mejetzuntze' twitz Qman Dyos, kse'nxju' intoq nb'incha'ne' nejtl, kab'naq q'ij (40) ex kab'naq (40) qonik'an ntene', mixti' in wane' ex mixti' in k'wane', tu'n tpaju' il matxi'toq kyb'inchaye' twitz Qman Dyos, tu'ntzunju' lu tzaj ttx'u'jil kyu'ne'.19Majx tzaj nxob'ile' tu'nju' tq'oj ex ttx'u'jil Qman Dyos tyek'u kyi'je', matxi'toq kub' t-xima'n tu'n kykub' xitu'ne' tu'n, naqtzun aju' xitb'i'n junmajtl nkub'sb'ile'.20Ex tzaj ttx'u'jil Qman Dyos b'a'nxi'x ti'j Aaron, kub'toq tb'yo'n naqwit minti' inkub'sane' ti'j;21tzajtzun wiq'i'ne' qpoj tman wakx eb'inchan ile' tu'ntpaj tej tkub'kyb'incha'ne', okx nxontzuntze' toj q'aq' ex kub' nchene' tzmax tkub' quqix, ku'x nxontzuntze' toju' a' ntzaj twi' witz.22Ex okkyq'o'ne' ttx'u'jil Qman Dyos toj Tab'era, toj Masa ex toj Qib'rot-ataab'a.23Ex tej tchaq' Qman Dyos tu'n kyxi'ye' tzyulteju' tx'otx' ojetoq tzaj tq'o'n kyeye' tej ato'toq Kades-b'arnea, e'okmiltz'uje' ti'ju' tchaq'b'il, min okqe kyk'u'je' ti'j ex min kyaje' tu'n t-xi' kyb'i'ne'.24¡Atxi'x kyoklen wojtzqi'ne', mixb'a'n che b'ine' te Qman Dyos!25Kab'naq (40) q'ij ex kab'naq (40) qonik'an in kyejtene' mejli twitz Qman Dyos, qu'n matxi'toqna' kub' t-xima'n tu'n kykub'najsa'ne' tu'n,26ex inkub'sane' twitz kjalu: Taye, lalun kub' t-xitu'nju'ya ttanama lu, qu'n teya, e' tkolpiya tu'nju' toklena ex e'etz tiq'i'na Ejipt tuk'i'l nim ipumalj.27Na'nqe'tzju'ya tmajina Ab'raam, Isaak ex Jakob'. Lalun txitq'o'na kypi'salju' tnam lu toj tk'u'ja, jni'ju' myab'a'n nkyb'incha'n exju' kyil,28tu'n lalun q'umli toju' tnam jao'etza' tiq'i'na: Mixti' xb'ent kyokx tu'n Dyos Manb'aj toju' tx'otx' xittziya'n kye, mujqa mache extiq'i'n tza'lu tu'n kykyim toj chq'ajlaj, qu'n inche eltik'o'n, chiwt.29Ttanamqe'ya, teqe'ya, aya setz q'inkye Ejipt tuk'i'l nim tipumal tq'ob'a, nchije' te. Tzajx tz'ib'b'entetlju' chaq'b'il (Ex 34.1-10)1Tzaj tma'ntzun Qman Dyostz weye': Jonku'ya kab'e'tl ab'j kse'nqe' kab'e' tnejel, ex b'inchanku'ya jun kax tze, kutjatztzuntza twi' witz yolil wuk'i'le'.2Kb'el ntz'ib'a'ne' kwitz aye'xju' yol tz'ib'a'nqe'toq kwitzju' kab'e' tnejel, ju' e'kub' tb'uchi'na, ex che b'elix tk'u'na toju' kax, chij.3Kub'tzun nb'incha'ne' jun kax akasya ttzeyil ex e'kub' njone' kab'e' tz'lan ab'j, in jaxtzuntze' kyuk'i'l twi' witz.4Kub'tzun ttz'ib'a'n Qman Dyos lajoj chaq'b'il kywitzju' tz'lan ab'j, kse'nxju' ojetoq tb'incha tnejel tej tyolin kyuk'i'le' twi' witz, toj nky'ajchaq q'aq', tej b'u'yi'ntoq qib' qkyaqil. E'tzaj tq'o'ntzuntz weye',5ex inku'tze' twi' witz; e'ku'xtzun nq'o'nju'ye' kab'e' tz'lan ab'j toju' kax, kse'nxju' tchaq' Qman Dyos weye', ex luqe' tku'qe'x ja'lo.6(E'etz aj Israel B'eerot-b'ene-jaakan, e'xi'tzuntz Mosera. Atzuntzu' kyima' Aaron ex ku'x mqu'n, atzuntl Eleasar ju' tk'wal kyej te pale te t-xel.7Tej kyetz atzu' exi' Kudkoda, kyetz Kudkoda exi' Jatb'ata, aju' tx'otx' lu nim a' ati toj.8Tojtzunju' tq'ijlalil lu jaw t-sk'o'n Qman Dyos tyajajil Leb'i tu'n t-xi' kyiq'i'nju' kax teju' yol kyej b'entti'j, ex tu'n kten twitz q'ol k'u'lb'il ex tu'n t-xi' kqani'n ky'i'wb'il toj tb'i, kse'n in kb'incha'n ja'lo.9Qu'mtzun mixti'xi'kye aj Leb'i txi' kye ti'ju' etzb'il kxolju' titz'in ex ttzik, qu'n aku' Qman Dyos kyetzb'il, kse'nxju' tma Qman Dyos.)10Kab'naq (40) q'ij ex kab'naq qonik'an ntene' twi' witz, kse'nxju' tnejel maj, ex tzaj tb'i'n Qman Dyos nkub'sb'ile' toju' maj lu, ex min e'kub'najsa'ne' tu'n,11ape' tzaj tma'nju' weye': Moyses, Kutxi'ya ex b'inchamtib'a tu'n tkub'neja kwitzju' tnam, tu'ntzun kyxi'ye' q'ojil tu'n tkub'ti'ju' tx'otx' ntziyaye' tu'n t-xinq'o'ne' kyeju' ojtxi' kyyajilb'ene', chij. Aju' ntqani'n Qman Dyos tu'n tb'inchet12Ja'lotzun, aj Israel, ¿Titi' ntqani'n Qman Dyos kyeye'? Qa mya tu'n kynimane' te ex tu'n kyb'ete' toju' tb'e; tu'n kyk'u'jlanteye' ex tu'n kk'ulune' te tu'n tkyaqil kyk'u'je',13ex tu'n kyjapun tchaq'b'il exqe' tkawb'il kyu'ne', tu'ntzun kytene' b'a'n.14Na'nku' kyu'ne', tete' Qman Dyos kya'j exju' tib'ajxi' kya'j, exju' tx'otx' ex tkyaqilu' ati twitz.15Atzunte Qman Dyos e'jaw t-sk'o'n ojtxi' qyajilb'en ex e'tk'u'jla, yajxi'tzuntel e'jaw t-sk'o'nju' kyk'wal, ayo' ja'lo, kyxolju' txqantl tnam, kse'nxju' nqka'yi'n ja'lo.16Kq'onku'ye' techlalju' yol kyejni b'entti'j toj kyanmiye', ex lalun kukypi'sa'ntl kyib'e',17qu'n ate Qman Dyos Qdyos, nim toklen kyib'aju' dyos ex ate nim toklen kyib'aju' nimaqxjal, ate Dyos nimxi'x toklen, nimtipumal ex xob'ajilx, mixti' pa'jtib'il tu'n kyxol xjal, ex lay kub' twitz naq tu'n jun oyaj;18ntb'incha'n tnik'alilti'j teju' meb'a ex teju' qya kyimni tchmil, ntk'u'jla'nju' junxi'tl xjal najli qxol, ntk'a'cha'n ex intktxu'n.19Qu'mtzun kyk'u'jlame' najchaq xjal, qu'n ikxkye' e'okye' te junxi'tl xjal Ejipt.20Che nimanqe'ye' te Qman Dyos Qdyos, O'kx che k'ulunaye' te, lan kyej kykolb'e'ne', qatzun makytziya jun kyole', kyb'inchame' toj tb'i.21Qu'n ana'te kytzalajb'ile' tu'n kyajwalinteye', ate Dyos, kyile' nimaq ti'xti' ex tb'anilqe' tb'incha qu'nel.22Tej kyponju' qyajilb'en Ejipt, naqtoq oxnaq lajoj (70) kyb'aj, atzu'n ja'lo matxi' che chmet b'a'nxi'x tu'n Qman Dyos Qdyos kse'nqe' che'w twitz kya'j. Toklen Qman Dyos1Kyk'u'jlame' Qman Dyos, ex che japunxju' tkawb'il, tnuk'b'il ex tchaq'b'il kyu'ne'.2Tz'elxtzun kynik'e' ja'lo ti'ju' tkawb'il Qman Dyos Qdyos, min ojtzqi'n kyu'n kyk'wale' ex b'ajx kyila'. Tz'elx kynik'e' ti'ju' tipumal tq'ob',3ex ti'ju' techlal ex nimaq ti'xti' tb'incha ti'ju' nimaqkawil aj Ejipt ex toj tkyaqilju' ttanam,4exju' tb'incha kyi'ju' xjal te q'oj aj Ejipt, kyi'ju' kychej ex kyi'ju' kykarwaj b'incha'nqe' te kyq'ojb'il, tej kyku'x tmulq'i'n toj a' te Ninnjab' Kyeq tb'i, tej lepchqe'xtoq kyi'je'. Majx e'kub'najsa'n tu'n Qman Dyos.5Ex kna'ntze' tkyaqilu' tb'incha kyeye' toj chq'ajlaj, tzmaxi'j kyule' tza'lu;6exju' tb'incha ti'j Datan ex Ab'iram, e'tk'wal Elyab', tyajajil Rub'en, tej t-xi' k'ab'chaju' tx'otx' tu'n kxitb'ilq'u'n kyuk'i'lxi' toj kyja, exju' kpach ex tuk'i'lxi' tkyaqilu' ati kye, kywitzku' kykyaqil aj Israel.7Kywitzku'ye' kanla'qe' nimaq ti'xti' tb'incha Qman Dyos. Ky'i'wb'il toju' tx'otx' tziya'n8Japunx tkyaqilju' chaq'b'il kyu'ne' matxi' b'ajx nma'ne' kyeye' ja'lo, tu'n tten kyipumale', tu'ntzun tkub'ti'ju' tx'otx' kyu'ne' kche q'ojile' ti'j,9ex tu'n kyanq'ine' nimtoj toju' tx'otx' ttziya Qman Dyos kyeju' ojtxi' qyajilb'en ex kyeju' kyyajajil yajxi'tl; jun tx'otx' tb'anilxi'x.10Aju' tx'otx' kkyetza'ye' mikxa' kse'n tx'otx' Ejipt, ja e'etza'ye'; janku'xa' kyawa'ne' kyijaje' ex ilti'j tu'n kyb'alin a'ye' tib'aj, kse'n itzaj na'let tib'aj,11atzunte' tx'otx' kkyetza'ye', nim k'ul b'ya' ex k'ul ati toj, a'li'n tib'aj tu'n jb'al te twitz kya'j.12Aku' Qman Dyos nka'yinteju' tx'otx' lu; majx toktwitz ti'j ajtjapun ab'q'i.13Qama che japun tchaq'b'il kyu'ne' xxinq'o'ne' kyeye' ja'lo, exqa makyk'u'jlaye' Qman Dyos Qdyos, exqa mache k'ulune' te tu'n tkyaqil kyk'u'je' ex tu'n tkyaqil kyanmiye',14ktzajel tq'o'n jb'al tojku'xi'x tq'ijlalil, tu'ntzun tjaw kb'u'yine' ktriye' ex tu'n tten kyk'wa'ye' ta'l ub'a ex kyaseyte'.15Ex ktzajel ch'iy k'ul tu'n toj kojb'il te kwa kyalu'ne' ex tu'n tten kwaye' nim.16Qu'mtzun kyka'yinxe' b'a'nxi'x tu'n lalun txikyq'a' sb'u'kyib'e'; lalun tz'el kypa'n kyib'e' ti'j Qman Dyos tu'nwt kyk'ulune' te juntl dyos, lalun che kub' tzipeye' kywitz,17qu'n qatzun min, ktzajel ttx'u'jil Qman Dyos kyi'je' ex lay tzaj tq'o'n jb'al; laytzun tzaj awaltz twitzju' tx'otx', ex che kyimele' tu'n we'yaj toju' tx'otx' tb'anilxi'x ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye'.18Che kyajxju' yol lu toj kwi'ye' ex na'nqe'ku' kyu'ne'; ex kxmonkye' ti'j kq'ob'e' ex ti'j kplaje' te jun techlal.19Kyxnaq'tzanqe'xe' kyk'wale' kyu'nju' yol lu, toj kyjaye' ex toj b'e, ajkyxi'ye' wtal ex aj kyjawe'ye'.20Kytz'ib'ankye' ti'j tqan kyjaye' ex ti'j tjpel kyjaye',21tu'ntzun kyanq'ine' nimtoj exqe' kyk'wale', kse'n tten kya'j tib'aj tx'otx', toju' tx'otx' tzaj ttziya'n Qman Dyos kyeju' ojtxi' qyajilb'en.22Qatzun matz'oktilil kyu'ne' tu'n tjapun kykyaqilu' tchaq'b'il, nxinma'ne' kyeye' ja'lo, exqa makyk'u'jlaye' Qman Dyos Qdyos exqa mache oklpeye' ti'j toj tkyaqilu' tb'eyil,23che elex t-xla'ja'n Qman Dyos kykyaqilju' nimaqtnam lu kywitze', ex kb'elkyi'ju' tnam nimxi'x kyb'aj ex kuwqe'xi'x kyu'ne'.24Jamakub'a' kyq'o'n kyqane' atzuntzu' che kjela'tene'. Ktzajelxju' kynqache' toj chq'ajlaj ex kpomelx Lib'ano, tzajx ttzi nin a' Ewprates ex ponx ttzi Ninnjab' Mediteraney.25Mix-a'lo' kb'entel tq'ojin ti'ja. K'okyel tq'o'n Qman Dyos xob'il kyi'ju' xjal ex majx k'okyel kychiye' kyi'j jaxjaku' mache ik'a'ye', kse'nxju' oje ttziya kyeye'.26Kxe'l nq'o'ne' anb'il kyeye' tu'n tjaw kysk'o'ne', ky'i'wb'il mujqa taq'wixil.27Qama txikyb'i'ne' tchaq'b'il Qman Dyos, xnchaq'e' kyeye' ja'lo, ky'i'wb'il tzul kyib'aje'.28Qatzun mache'x lpeye' kyi'j junxi'tl dyos exqa min xxikyb'i'ne' tchaq'b'il Qman Dyos exqa matz'el kypa'n kyib'e' ti'ju' b'e xnchaq'e' kyeye' ja'lo, taq'wix tzul kyib'aje'.29Ajkyokxe' tu'n Qman Dyos Qdyos toju' tx'otx' kb'elti'j kyu'ne', kb'el kyq'o'nju'ye' ky'i'wb'il twi' witz Kerisim, atzunju' taq'wixil twi'ju' witz Eb'al.30Xi' ta'qe' witz lu toj jun plajtl te nin a' Jordan, tu'me'lju' b'e inxi' tkub'exq'ij, toj ktx'otx' aj Kanaan, ju' najlqe' toju' plan tx'otx', twitz Kyilkal ex kyk'etzju' b'ansi te More.31Naqch'inxtl kyjlajine' toju' nin a' Jordan ex tu'n tkub'ti'ju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye'. Ajtzun tkub'ti'j kyu'ne' ex najlqe'tle' twitz,32kyanq'ime' tkyaqilu' kawb'il ex nuk'b'il nche'x nq'o'ne' kyeye' ja'lo. Naqjun ja xjan1Aye' kawb'il ja'lu ex e'nuk'b'il tu'n kyanq'inteye' toj tkyaqilu' kychwinqlale', toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Kydyos ojtxi' qyajilb'en te kyetzb'ile'.2Majx che kxitunku'ju'ye' kykyaqil najb'il kyeju' dyos janche k'uluna'ju' tnam kb'elkyi'j kyu'ne': toj k'ul, kwi' witz, kyjaq' tze pujin kxaq.3Kyxitunku'ye' kyq'olb'eb'l, kyb'uchinku'ye' kyab'aj ex kyq'onk kyq'aq'alju'ye' tilb'ilal Asera janche k'uluna', ex kyxitunku'ye' kyilb'ilal kydyos, majx kynajsanku'ju'ye' kyik'len janche k'uluna'.4Lalun che k'ulune' ikyju' twitz Qman Dyos Qdyos.5Kjawil t-sk'o'n Qman Dyos jun najb'il kyxolju' kyyajajile' jaktenb'ela'ju' tb'i, tojtzu'n najb'il lu che kxe'laye' k'ulul te.6Atzuntzu' che b'ela' kyq'o'ne' alu'mj te chojb'il tz'e'ysa'n te ninb'ilte, kxe'l kyiq'i'nju'ye' tlajoji'n tnej, o'nb'il, jatu'n kytziyante jun kyyole' ex kyoyaje' tu'n tkyaqil kyk'u'je', exju' tnejel tal kywakyixe' ex tnejel tal kyrite'7Che wale' atzu', twitz Qman Dyos Qdyos, kyuk'i'l kykyaqilju' toj kyjaye', che tzalajele' ti'ju' twitz kyaq'unb'ene' saj ky'i'wla'n kyeye' tu'n Qman Dyos.8Mixti' tu'n kb'inchanteye' atzu' kse'n in kb'incha'ne' ja'lo tza'lu, janqb'incha'na teyile junjun aju' b'a'n toj twitz.9Na'mxna' kyponkye' toju' najb'il te nak'b'il ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos te kyetzb'ile'.10Ajtzun kyjlajine' jlajxi' nin a' Jordan ex najlqe'tle' toju' tx'otx'ju' kxe'l tq'o'n kyeye', ex matxi'toq che tzaqpete' kye kykyaqilu' kyajq'oje' txoli'nkyib' kyi'je' ex min nche xob'tle',11tojtzunju' najb'il kjawil t-sk'o'n Qman Dyos jatu'n ttena'ju' tb'i, kxe'l kyq'o'ne' te tkyaqilu' matxi' nchaq'e' kyeye': alu'mj te chojb'il tz'e'ysa'n te ninb'ilte, exju' tlajoji'n tnej, e' o'nb'il ex tkyaqilu' kyyole' kxe'l kytziyane' tu'n kyb'inchanteye' te Qman Dyos.12Ex kb'el kytzalajsa'ne' twitz Qman Dyos Qdyos, junx kyuk'i'l kyk'wale', e'kymajine' ex kyuk'i'lju' aj Leb'i najlqe' kyxole', qu'n min xkyk'am kytx'otx' te kyetzb'il kse'nkye'.13Kyka'yinxe' tu'me'l, lalun kub' ktz'e'ysa'n alu'mje' twitz Qman Dyos toj alkyexku' najb'il matz'elyal kyu'ne';14o'kxtzu' kyb'incha'ya'ye' jakt-sk'a'ya' Qman Dyos Qdyos, kyxol jun tnej kyyajajile'. Atzuntzu' kjapumela' kyu'ne' tkyaqilu' matxi' nchaq'e' kyeye'.15Ex b'a'n tu'n kyb'yon alu'mje', ex tu'n t-xi' kych'yo'ne' toju' kytaname' alkyexku' kmuj, kse'nxju' ky'i'wb'il ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye'. B'a'n kych'yonteye' kykyaqile' maskye ẍtilun txkup ex maskye mya, naku'xwitloj tchib'jil msat.16Naq o'kxju' chik' mixti' tu'n t-xi' kych'yo'ne', kqomile' twitz tx'otx' naku'j a'.17Mixti' tu'n kywanteju'ye' tlajoji'n tnej te kytriye' toju' ninkytaname', te kb'ine' mujqa kyaseyte', exu' tnejel tal kwakyixe' ex krite', ti'ju' oje txikytziyane' tu'n t-xikyq'o'ne' te Qman Dyos, expe'ju' kyoyaje' kub'ni kq'o'ne' toj kyanmiye' tu'n kq'onteye'.18Naq o'kx twitz Qman Dyos Qdyos kyb'incha'ya'ye', toju' najb'il kjawil t-sk'o'n; atzuntzu' che walaye' twitz Qman Dyos Qdyos kyuk'i'l kyk'wale' ex kymajine', ex kyuk'i'l aj Leb'i najlqe' kyxole', kytzalajsa'ye' twitz kyaq'unb'ene'.19Lalun che kyej kyleb'a'ne' aj Leb'i ajkynajane' twitzju' tx'otx'.20Ajtzun t-xinimsa'n kytx'otx'e' tu'n Qman Dyos Qdyos, kse'nxju' oje ttziya kyeye', qatzun mapon kyk'u'je' tu'n kych'yon chib'je', b'a'n tu'n kych'yonteye' toj tkyaqil kmuj.21Qatzun najchaq ta'ju' najb'il kyeye' ju' jaw t-sk'o'n Qman Dyos tu'n ttenju' tb'i atzu', b'a'n tu'n tkub' kb'yo'ne' wakx exju' rit tzaj tq'o'n Qman Dyos kyeye' janajlqe'ye' ex kwanxe' tkyaqilu' kyajb'ile', kse'nxju' oje tchaq' kyeye'.22Kykyaqile', b'a'n tu'n t-xi' kych'yo'ne' tchib'jil tal msat mujqa msat, jsoq' mujqa mya.23Naq o'kxju' chik' mixti' tu'n t-xi' kych'yo'ne', qu'n a chwinqlalju'; qu'mtzun mixti' tu'n t-xi' kych'yo'ne', chwinqlal tuk'i'l tchib'jil.24A kyb'incha'ju'ye', k'elil kyqo'ne' twitz tx'otx' naku'j a'.25Lalun txi kych'yo'ne', che kxe'ltzuntze' b'a'n exqe' kyk'wale' tu'nju' b'a'n kkyb'incha'ye' twitz Qman Dyos.26Aye'tzunju' ti'xti' matxi' che kub' kximane' tu'n kq'onteye' te kyoyaje', exju' oje ktziyaye' tu'n kb'inchanteye', kxe'l kyiq'i'ne' toju' najb'il kjawil t-sk'o'n Qman Dyos,27atzuntzu' che kb'ela' tq'o'na chojb'il k'ok'sb'il tib'aju' q'olb'eb'l te Qman Dyos. Atzu'n kychk'elu' alu'mj kxe'l kyq'o'ne', kb'el kyqo'ne' tib'aju' q'olb'eb'l te Qman Dyos Qdyos, atzunju' tchib'jil b'a'n tu'n t-xi kych'yo'ne'.28Kyb'inku'ye' ex japunx kyu'ne' tkyaqilu' matxi' nchaq'e', tu'ntzun kyxi'ye' b'a'n kukxju' exqe' kyk'wale', tu'nju' nkyb'incha'ne' b'a'n ex tzalajb'il twitz Qman Dyos Qdyos. Ab'tzib'l ti'ju' witzileb'i'n29Ajtzun kyb'ajkub' t-xitu'n Qman Dyosu' nimaqtnam, ju' kb'elkyi'j kyu'ne', ajtkub' kytzyu'ne' tx'otx' ex ajkynajane' twitz, kyka'yinxe' b'a'nxi'x tu'n lalun che'x lpeye' ti'ju' nkyb'incha'n nimaqtnam lu, ex lalun che jyone' kyi'ju' kydyos tu'nwt kyk'uluntlkye' kye.31Lalun kyb'inchaye' lu te Qman Dyos, qu'n tkyaqilju' ti'xti' taq'wixi'x ik'o'nqe' tu'n Qman Dyos, aye'tzun nche kyb'incha'n tnamju' lu tu'n kyniman kyeju' kydyos, inxi'xpe' che'x kyq'o'n aye'ku' kyk'wal te chojb'il tz'e'ysa'n toj q'aq'.32Kyanq'ime' tkyaqilju' matxi' nchaq'e' kyeye', mixti' tu'n tokkytz'aqtza'ne' ex tu'n telkyiq'i'ne' ti'j, chi Moyses kye.1Qama jaw jun sanjelal kyxole' mujqa jun witzk'al exqa mapakb'an ti'j jun techlal mujqa jun b'a'nq'ob'aj,2extzun qama japunju' ojetoq tma kyeye' exqa matma: ¡Qo'qe' lpex kyi'j junjuntl dyos min kyojtzqi'ne', qo'qe' k'ulul kye!, qa chi,3lan txi' kyoksla'ne'. Qu'n toj joyb'ilkyi'je' ta'qe'ye' tu'n Qman Dyos Qdyos, tu'n teltnik' qa axxi'x nkyk'u'jla'ne' tu'n tkyaqil kyk'u'je' ex tu'n tkyaqil kyanmiye'.4Che lpexe' o'kx ti'j Qman Dyos Qdyos, ex che nimane' te; che japunxju' tchaq'b'il kyu'ne', kyb'inxju'ye' ntma'n, ex che k'ulun qe'ye' te; lalun tz'el kypa'n kyib'e' ti'j.5Atzu'n sanjelal mujqa witzk'al lu kb'el b'yet tu'n tpaju' matz'okten q'malte kyeye' tu'n tjaw kyi'nkyib'e' ti'ju' Qman Dyos etzq'inkyeye' toju' yajb'il jata'qe'toqe' Ejipt, tu'nju' matz'oktilil tu'n, tu'n tel kypa'n kyib'e' ti'ju' b'e xityek'u'n Qman Dyos kyeye' tu'n kyxilpeye' ti'j. Ikytzu'n kb'ajela' taq'wixil kyu'ne' ati kyxole'.6Qatzun aku' jun ttzika, mujqa jun tk'wala, mujqa tmyala, mujqa t-xu'jila in tk'u'jla'na, mujqa jun tuk'i'la kyexi'x ttena tuk'i'l qa matxi' tma'n teya toj ewaj tu'n t-xi'ya k'ulul kye junjuntl dyos min ojtzqi'n tu'na ex kyu'n tmana,7kse'nqe' kydyosju' tnam nqaku' mujqa najchaq ta'qe' ti'jile kytx'otx'e',8lalun tz'okx tq'o'ntib'a kyoju' tajb'il ex lalun txitb'i'na; ex lalun tzaj q'aq'an tk'u'ja; ex lalun tzaj laqj tk'u'ja ti'j, ex lalun kub' tewa'na;9ape' tb'incha'ju'ya, kb'el tb'yo'na. Atzuntza k'aq'pomel tq'ob'a nejtl ti'j, yajxi'tzuntel tkyaqilju' tnam.10Kb'ajel t-xona toj ab'j tzmax ajtkyim, qu'n matoq tz'elpa'na tu'n ti'ju' Qman Dyos etzq'inteya Ejipt, jata'toqa te k'ayi'n majin.11Tu'ntzun ja'lu kykyaqil aj Israel kkyb'i' ex che xob'el tu'n kyb'inchante jun il kse'n ja'lu.12Qatzun makyb'iye' toj jun nimaqtnam kyxolju' xitq'o'n Qman Dyos tu'n kynajane' kyoj qa ate'tl xjal13min nche b'in te Qman Dyos, ex ate'qe'k chuksalkye xjal toju' nintnam, tu'n kyk'ulun kye junxi'tl dyos,14ati tu'n kynenunteye' lu b'a'nxi'x. Qatzun matz'elyal qa axju' nq'umli, exqa matxi' b'inchetju' ti'xti' taq'wix lu,15che b'el kyb'yo'ntzuntze' najlqe' toju' nintnam lu tu'n k'uẍtx'e'nb'il ex kykyaqilu' kyalu'n, ex majx kb'el kyxitu'ne' tkyaqilju' ati toj.16Kb'ajel kyb'u'yine' tkyaqilu' kyq'inumal toj nky'ajchaq k'wik, k'okyel kyq'o'ntzun tq'aq'ale' nintnamtz ex tkyaqilju' b'je'l kyiq'i'ne' kyeju' ajq'oj, kb'el kyxitu'ne' tkyaqil te jun oyaj tz'e'ysa'n te ninb'ilte Qman Dyos. Majx kyjelxitetju' nintnam lu, ex layx jaw b'inchet jumajtl.17Mixti' tu'n tkyaj kyiq'i'n jun ti'xti'ye' ti'ju' matxi' b'entti'j tu'n tkub' xitit, layxtzun tzaj tq'oj Qman Dyostz kyi'je', qu'n kpe'tzajel q'aq'an tk'u'j kyi'je' ex che chmetelju' kyyajajile' tu'n, kse'nxju' tzaj ttziya'n kyeju' qyajilb'en.18Che okslane' te Qman Dyos Qdyos kukxju', exqa ma japun tkyaqilu' tchaq'b'il kyu'ne' ju' xb'ajx nma'ne' kyeye' ja'lo exqa makyb'inchamju'ye' tnik'alilti'j twitz.1Tk'wal Qman Dyos qekye'. Lalun kyk'ixb'saye' kyxmilale', ex lalun tz'el kysk'o'ji'n kywi'ye' ajtkyim jun xjal.2Qu'n jun tnam xjansa'n qe'kye' twitz Qman Dyos Qdyos; e'jaw sk'o'ne' tu'n kyxol kykyaqilju' txqantl tnam twitz tx'otx' tu'n kyoke' te jun tnam teku'xi'x, chi Moyses kye. Ẍtilun txkup ex tz'il (Lv 11.1-47)3Lalun che'x kych'yo'nju'ye' txkup mya jsoq'qe'.4Aye' txkup ja'lu b'a'n tu'n t-xi' kych'yo'ne': tman wakx, rit, tal chib',5ex tkyaqil kyyajajil msat ex toj k'ul chib'.6Qu'mtzun, b'a'n tu'n kych'yonteye' tkyaqil txkup nche kok'san ex pa'ch kytenju' kyxky'eq,7aye'tzu'n txkup ju' lay che'x kych'yo'ne', maskye nche kok'san mujqa pa'ch kyxky'eq, aye':
Kamey, twitze'l ẍiky ex twitze'l tz'utz'; ati tu'n tok kyu'ne' mya ẍtilun, maskye nche kok'san, mya pa'ch kyxky'eq.8Exju' b'och, maskye pa'ch t-xky'eq, min nkok'san. Ati tu'n tok kyu'ne' mya ẍtilun. Lalun txi kych'yo'ne' kychib'jilju' txkup lu, expe' lalun txikytzyu'ne' kychib'jil kyimniqe'tl.9Atzu'n kyxolju' txkup nche anq'in toj a', o'qe'kx che kxe'l kych'yo'ne' aye' ati tal kyxik' exju' ati kyxk'owil,10lalun txi' kych'yo'nju'ye' mixti' kyxik' ex mixti' kyxk'owil kuw, ati tu'n tokkyq'o'ne' tz'ilqe'.11B'a'n tu'n kych'yonteye' kykyaqil pich' ẍtilun,12aye'tzu'n pich' nche ch'yon kyimni txkup layx tu'n kych'yonteye' kse'n k'utz, exqe' nche tzyun txkup kse'n q'anjel.19Kykyaqilu' tal txkup waqaq kyqan ex ati tal kyxik' kse'nqe' a'jin, che okyel kyq'o'ne' mya ẍtilunqe'. Lalun che'x kych'yo'ne'.20Kykyaqiltzunju' pich' jsoq'qe' b'a'n tu'n kych'yonteye'.21Lalun txikych'yo'n jun txkupe' majawkyim tu'nxtib', qu'n jun tnamqe'ye' xjansa'n twitz Qman Dyos; b'a'n tu'n t-xikyq'o'ne' teju' najchaq xjal najli kyxole', b'a'n tu'n t-xitch'yo'n. Ex b'a'n tu'n t-xikyk'a'yi'ne' teju' ajb'etu'n najchaq xjal.
Lalun kub' kytzq'ajsa'ne' tal chib' toj ta'l timi'ẍ ttxu. Chik'b'ab'l ti'ju' tlajoji'n tnej22Tkyaqil ab'q'i ati tu'n tel kypa'ne' tlajoji'n tnej ti'j tkyaqilu' twitz kyawale' kjawil.23Ti'jtzunju' tlajoji'n tnej ti'j kytriye', ti'j kyb'ine', ti'j kyaseyte', ti'j tnejel tal kywakyixe' ex kyrite', kche wale' twitz Qman Dyos toju' najb'il kt-sk'a', jaktenb'ela'ju' tb'i, tu'ntzun kynq'ete' tu'n kynimane' te Qman Dyos.24Qatzun mache k'iwlanjtze' tu'n Qman Dyos, ex nim tu'n kb'etinteye' tu'n t-xi' kyiq'i'nju'ye' tlajoji'n tnej, qu'n najchaq najlqe'ye' tk'etzu' najb'il jaw t-sk'o'n Qman Dyos tu'n ttenju' tb'i atzu',25kxe'l kyk'a'yi'nju'ye' tlajoji'n tnej, atzunju' twi' kxe'l kyiq'i'ne' toju' najb'il sk'o'n tu'n Qman Dyos.26Tu'ntzunju' medi lu kylq'a'ju'ye' titi' k'ajb'el kyeye': wakx, rit, b'in mujqa alkyexku' k'wab'j tx'amjsa'n; tkyaqilju' kyajb'ile', kxe'l kywantzuntze' atzu', twitz Qman Dyos Qdyos, kb'el kytzalajsa'ne' kyuk'i'lju' toj kyjaye'.27Lalun naq che ka'yine' kyi'ju' aj Leb'i najlqe' toj kytaname', qu'n min xkyk'amkye kytx'otx' kse'nkye'.28Atl oxox ab'q'i k'elil kypa'ne' tlajoji'n tnej ti'ju' twitz kyawale' toju' ab'q'i, kxe'l kyk'u'ntzuntze' toj ninkytaname',29ajtzun kyulu' aj Leb'i, mixti' kytx'otx', mujqa aye' najchaq xjal najlqe' kyxole', mujqa aye' meb'a exqe' qya kyimni kychmil, che wal tzmax ajkynoj b'a'nxi'x. Che b'el ky'i'wla'ntzuntze' tu'n Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilju' kkyb'incha'ye'. Ab'q'i tu'n tkub' najset k'as1Ajtjapunchaq wuq ab'q'i kb'el kynajsa'ne' kyk'asju' ati kyk'as kyeye'.2Aju' najsb'il kjalu: Tkyaqil xjal qama txitmajina'n jun ti'xti' te twnaqil, kb'el tnajsa'nju' k'as lu. Mixti'tl tu'n tokten peyulte teju' twnaqil, qu'n k'eletz pakb'etju' ab'q'i te najsb'il k'as te ninb'ilte Qman Dyos.3Ilti'j kypeyu'ye' kyk'asju' najchaq xjal, atzu'n teju' kywnaqile' kb'el kynajsa'ne' tk'as.4Tu'ntzun lalun che ten prow kyxole', qu'n che ky'iwlanjtzele' tu'n Qman Dyos Qdyos, toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n te kyetzb'ile',5qama txikyb'i'ne' exqa makyanq'iye' tkyaqilu' tchaq'b'il xxi' nq'o'ne' kyeye' ja'lo.6Axxi'x, che ky'i'wla'njtzelkye' tu'n Qman Dyos, kse'nxju' oje ttziya, oktzun ktenb'eltz kyeye' tu'n kyq'o'n ch'exe' kye nimaqtnam, aye'tzunkye' mixti' tu'n kyqanin ch'exe'; che kawile' kyib'aj txqan nimaqtnam, aye'tzunkye lay kub'kyi'je' kyu'n.7Qa ati jun kywnaqile' prow kxole' kyoj junju' nimaqtnam toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', che okxe' b'a'nwnaq te ex kyoninxe';8che okxe' b'a'n te, ex kyq'onxe' tch'ex qa ati in ojqelan te.9Lalun tz'okx tenju' xim taq'wix lu toj kywi'ye': Ch'inxtl tjapun wuq ab'q'i tu'n tkub' najset k'as, chechiwte', okwittzun kxe'l kyb'incha'n kywitze' teju' kywnaqile' ati toj prowil; exmiwt lay txikyq'o'ne' kych'ex. Qu'n kxe'l tma'n te Qman Dyos kyi'je', atzunju' lu k'okyel te kyile'.10Ati tu'n kyonine' ti'j kukxju' tu'n tkyaqil kyk'u'je', qu'n tu'n ja'lu che k'iwlanjtzele' tu'n Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilu' kyb'incha'ye' mujqa ktzyetil kyb'inchanteye'.11Kukxju' che tenb'elkye' prow twitz tx'otx', qu'mtzun in xa' nma'ne' kyeye' tu'n tq'aq'an kyk'u'je' kyi'ju' kywnaqile' prowqe', ju' mixti'x ati kye toju' kytx'otx'e', chij kye. Kawb'il kyi'ju' lq'o'n majen (Ex 21.1-11)12Qama tk'ayitib' jun kywnaqile' aj Eb'rey te majin kyeye', ichan mujqa qya, naq waqaq ab'q'i k'ajb'el kyeye', tojtzun twuqi'n ab'q'i kxelkytzaqpi'ne'.13Ajtzun t-xi' kytzaqpi'ne', lalun tz'ex kyq'o'ne' chle'n tq'ob',14che xe'lkyq'o'ne' talu'n kyi'ju' kyrite', ex kxe'l kyq'o'ne' nim triy ex nim ta'l ub'a kye; kb'el kyaq'pu'ne' ati kyeye' tuk'i'l kse'nxju' matxi' tzaj tq'o'n Qman Dyos kyeya.15Lalun tzik'tna'l kyu'ne' qa ikxkye' e'okye' te k'a'yi'nmajin Ejipt, ex a Qman Dyos tzaqpinkyeye'. Qu'mtzun nxinq'o'ne' chaq'b'il lu kyeye'.16Qatzun matmaju' kymajine' qa lay tz'ex, qu'n inche k'u'jlanjtze' tu'n exqe'ju' toj kyjaye', ex tu'nju' b'a'nqe'ye' te,17ktzajel kyiq'i'ne' ttziju' kyjaye', k'elix kyxopq'i'ntzuntze' t-ẍkyin tu'n jun b'aq; kjeltzuntz te kymajine' tejumajx. Ax kyb'incha'ju'ye' te jun kymajine' qya.18Lalun tzaj toj kywitze' ajkyex kytzaqpi'ne' kymajine', qu'n waqaq ab'q'i matxi' tz'ajb'en kyeye', qu'n kab'e' kyinju' xkykanb'aye' ti'j kse'n ti'j jun aq'unal chjo'n twi'tk'u'j; expe' kche k'i'wlanjtzele' tu'n Qman Dyos toj tkyaqilu' kkyb'incha'ye'. Tu'n kyxi' q'et tnejel alu'mj tmanqe' te Dyos19Kykyaqilu' tnejel tal kywakyixe' tmanqe' kxe'l kyq'o'ne' te Qman Dyos.
Mixti' tu'n taq'unan tnejel tal tman kywakyixe' kyu'ne', ex mixti' tu'n tel kyjone' ti'ju' tnejel tal kyrite'.20Atl junjun ab'q'i kxe'l kych'yo'ne' kyuk'i'lju' toj kyjaye' twitz Qman Dyos, toju' najb'il jaw t-sk'o'n.21Qatzun ati jun ttzakajil, kox mujqa moẍ, mujqa ati juntl ttzakajil, lalun kub' kyq'o'ne' te chojb'il twitz Qman Dyos.22Kxel kych'yo'ne' toju' nintnam ja najla'qe'ye', ex b'a'n tu'n kych'yon kykyaqil ti'j, b'a'ntzun ẍtilunqe' mujqa mya, kse'n in ch'yetju' tchib'jil tal msat mujqa msat.23Naqtzun o'kxju' tchk'el mixti' tu'n t-xi' kych'yo'ne', k-elel kyqo'ne' twitz tx'otx' kse'n a'. Ninq'ij atl junjun ab'q'i (Ex 23.14-17; 34.18-24)1Ajtul kanunju' xjaw Ab'ib', kb'el kyik'sa'ne' tq'ij Tzaqpib'l ninb'ilte Qman Dyos, qu'n toj jun qonik'an teju' xjaw lu e'etza' q'i'ne' Ejipt tu'n Qman Dyos.2Toju' ninq'ij te Tzaqpib'l kb'el kyq'o'ne' ttxu kywakyixe' ex krite' te chojb'il twitz Qman Dyos, toju' najb'il jaw t-sk'o'n tu'n ttenju' tb'i.3Kxe'l kych'yo'ne' alu'mj kb'el kyq'o'ne' te chojb'il tuk'i'l wab'j mixti' ttx'amal. Wuq q'ij che wal wab'je' mixti' ttx'amal, qu'n a wab'ju' te yajte'n, qu'n ojqelanb'e e'etza'ye' Ejipt; kb'el kyik'sa'ne' kukxju' akx itz'qe'ye', ktzajel kyna'nju'ye' q'ij kyetze' Ejipt.4Mixti' tu'n tten jun ti'xti' tx'amsa'n toj tkyaqilu' ktx'otx'e' toju' wuq q'ij lu, ex mixti' tu'n tkyejten ch'i'ntl ti'ju chib'j kxe'l q'et te chojb'il te qale toju' tnejel q'ij, te juntl q'ij.5Mixti' tu'n tkub' kyq'o'ne' chojb'il te Tq'ij Tzaqpib'l toj alkyexku' nintnam ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye',6o'kxtzu' kb'ela' kyq'o'ne' jakjawila' t-sk'o'n Dyos jatu'n ttena' tb'i, ex te qale ajtex q'ij, qu'n a kmoju' kyetze' Ejipt.7Kb'elix kytzq'ajsa'ne' chib'j kb'el kyq'o'ne', ex kxel kych'yo'ne' toju' najb'il sk'o'n tu'n Qman Dyos, tojtzun juntl q'ij che anjele' kyjaye'.8Qaq q'ij che wal wab'je' mixti' ttx'amal, tojtzu'n twuqi'n q'ij k'okyel jun b'uyjtib'il kyu'ne' nim toklen te ninb'ilte Qman Dyos; mixti' tu'n t-xikb'incha'n jun aq'untle' toju' q'ij lu.9Ajtjapun wuq sman, txi'qex ajtjaw b'uyit twitz triy,10kb'el kyik'sa'nju'ye' ninq'ij Kyq'ij Sman te ninb'ilte Qman Dyos Qdyos, ex kb'el kyq'o'ne' kyoyaje', kse'nxju' matzaj anq'in toj kyanmiye' ex kse'nxju' matxi' kyk'ame' te Qman Dyos.11Che tzalajeltzuntze' twitz Qman Dyos toju' najb'il kjawil t-sk'o'n Qman Dyos jatu'n ttena'ju' tb'i, junx kyuk'i'l kyk'wale' ex kymajine' lq'o'n, ex kyuk'i'l aj Leb'i, e'najchaq xjal, e'meb'a exqe' qya kyimni kychmil nche najan toj kytaname'.12Kyna'ntze' qa e'okye' te majin Ejipt, qu'mtzun kyanq'ime' kykyaqilju' kawb'il lu.13Ajtzun tb'jaw kyb'u'yi'ne' kytriye', ex ajtb'aj kyotz'o'ne' ta'l kylob'aje' ub'a, kb'el kyik'sa'ne' kyq'ij Pach Tq'ob' tze, te wuq q'ij.14Che tzalajxe' toju' ninq'ij lu kyuk'i'l kyk'wale' ex kymajine' lq'o'n, kyuk'i'l aj Leb'i, e'najchaq xjal, e'meb'a ex kyuk'i'lju' qya kyimni kychmil najlqe' toju' ninkytaname'.15Wuq q'ij kb'el kyik'sa'nju'ye' ninq'ij lu te ninb'ilte Qman Dyos Qdyos toju' najb'il kjawil t-sk'o'n, qu'n che ky'iwlanjtzele' tu'n Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilu' kyawale', toj tkyaqilu' kyaq'une', ex che tzalajele' b'a'nxi'x.16Kykyaqilju' ichan ati tu'n kyul oxe' muj toj ab'q'i twitz Qman Dyos Qdyos, toju' najb'il kjawil t-sk'o'n, kyoju' ninq'ij lu: kyeju' Wab'j mixti' ktx'amal, kyeju' Sman ex kyeju' Ja b'incha'nqe' tu'n tq'ob' tze. Mix-a'lo'te' kpomel twitz Qman Dyos mixwitti' iq'i'n tu'n,17teyile junjun kxe'l tiq'i'nju' toyaj kse'nxju' matxi' tk'am te Qman Dyos. Nuk'b'il tu'n tb'inchet kawb'il toj tnik'alti'j18Kyq'onqe'k kyajkawile' ex kynejel kyoj kykyaqil nimaqkytaname' ktzajel tq'o'n Qman Dyos teyile junjun tnej kyyajajile', tu'ntzun kykawin toju' tnam tojxi'x tnik'alilti'j.19Mixti' tu'n tel txalalanju' tnik'alilti'j kyu'ne'; lalun che okye' b'a'n tuk'i'l jun xjal atzun tuk'i'l juntl mya, ex lalun che k'mon oyaje' ti'j myab'a'n, qu'n tu'ju' oyaj lu inche kub' moẍixju' ati knab'l, ex nche el txalpuju' xjal tnik'alkyi'j ti'j kyol tu'n.20Che okyel lpeye' ti'ju' tnik'alilti'j, naq o'kx ti'ju' tnik'alilti'j, tu'ntzun kyanq'ine' ex tu'n kyetzanteju'ye' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye'.21Lalun ku'x kyawa'n jun tzeye' te ninb'ilte jun witzileb' ex lalun ku'x kyawa'ne' tk'etzju' q'olb'eb'l te Qman Dyos Qdyos.22Lalun che jaw kyb'incha'ne' ab'j te k'u'lu'n kye witzleb', qu'n majx ik'u'nju' lu tu'n Qman Dyos Qdyos.1Lalun txikyq'o'n jun tman wakxe' te chojb'il te Qman Dyos Qdyos, mujqa rit qa ati jun ttzakajil mujqa juntl ti'xti' taq'wix, qu'n taq'wix ju'lu twitz Qman Dyos Qdyos.2Qama tz'el yal jun qya mujqa ichan toju' kytaname' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', ntb'incha'n myab'a'n toj twitz Qman Dyos, matxi' kub' t-saqchb'e'nju' tyol kyejni b'entti'j,3qank'uluntl te juntl dyos ex nkub' meje twitz, twitz q'ij mo twitz xjaw, mujqa kywitz che'w, mya tchaq'b'il Qman Dyos,4qa makyb'iye', kyka'yinxe' b'a'nxi'x qa ikyxi'xju'; qatzun ax matz'elyal jun ti'xti' taq'wixi'x kse'n ja'lu toj Israel,5kxel kyiq'i'ne' xjal matb'inchaju' ti'xti' taq'wix lu twitzju' kawb'il toj nintnam, kb'el b'yettzuntz toj ab'j.6Kjel b'entti'j tu'n tkub' b'yet, naq o'kx qa ati kab'e' mujqa oxe' tziyil, qatzun naq junju' tziyil lay b'ent tu'n tkub' b'yet jun xjal.7Aye' tziyil che okyel tzaqpaj tnejel xolteju' xjal b'entniti'j tu'n tkyim toj ab'j, kyi'jxi'tzuntl ja'lu tkyaqilu' tnam. Iktzu'n kb'ajela' taq'wixilju' kxole'.8Qa ati jun ti'xti' ch'uẍxi'x tu'n tnk'et kyu'ne', qa kamik, q'oj, k'ixb'len mujqa alkyexku' jun ti'xti' mab'aj toju' ninkytaname', che kxe'le' toju' najb'il kjawil t-sk'o'n Qman Dyos,9che yolinqe'ye' kyuk'i'lju' pale aj Leb'i, ex tuk'i'lju' ajkawil ati toju' kmuj lu tu'n t-xi' kma'nju'ye' inb'aj. Aye'kye kche q'malte titi' kb'inchetel,10kyb'incha'tzuntze' kse'nxju' kjel b'entti'j kyu'n.11Kyb'incha'ye' kse'nxju' kkyma' kyeye', kyb'incha'ju'ye' tz'e'ysb'il witzb'aj kkyma' ex mixti' tu'n kych'exb'enteye'.12Alkyetzunte majaw tnima'ntib' exqa min xxitb'i'n kse'nxju' kyej b'entti'j tu'n pale najb'en te Qman Dyos mujqa tu'n ajkawil, kjel b'entti'j tu'n tkub' b'yet. Iktzu'n kb'ajela' taq'wixil toj Israel,13ajtzun kb'inteju' tnam kche xob'el ex lay jaw knima'nkyib'. Chik'b'ab'l kyi'j nimaqkawil14Tkub'lenxi'tzun ti'ju' tx'otx' kyu'ne' ex najliqe'tle' twitz, ju' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', qamakub' kyxima'ne' tu'n tok jun kynimaqkawile', kse'n kyeju' nimaqtnam kyi'jileye'.15A k'okyel kyq'o'nju'ye' te kynimaqkawile' toju' kytaname', jun kywnaqile' sk'o'n tu'n Qman Dyos ex mya jun najchaq xjal.16Mixti' tu'n tten nim tcheju' nimaqkawil lu, ex mixti' tu'n kyxit-sma'n xjal Ejipt tu'n kychmet tchej, qu'n oje tma Qman Dyos kyeye': Lalun tz'anjtl kyi'je' toju' b'e lu, chij.17Ex mixti' tu'n tten txqan t-xu'jil, tu'ntzun lalun tz'el txalpuj; ex mixti' tu'n tten nim txqan tq'anpwaq mujqa saqpwaq.18Ajtzun tokju' nimaqkawil toj toklen, ktma' tu'n tkub' tz'ib'a'n xnaq'tzb'il lu te toj juntl u'j, ti'jku' ttxu u'j ati toj kyq'ob' pale aj Leb'i.19Ati tu'n ttenju' u'j lu te kukxju', tu'n t-ẍch'inte toj tkyaqilu' tq'ijlalil tchwinqlal, tu'ntzun tknonte tu'n tniman te Qman Dyos, tu'n t-xitnima'n xnaq'tzb'il tz'ib'a'n toju' xnaq'tzb'il lu ex tu'n tanq'inte e'tchaq'b'il,20tu'ntzun lalun tz'oktq'o'ntib' nimxi'x toklen kyekywitzju' twnaqil ex tu'n lalun tz'el tpa'ntib' kyi'ju' chaq'b'il lu. Tu'ntzun tkawin nimtoj kyuk'i'lju' tyajajil toju' tnam Israel. Kyoklen pale aj Leb'i1Kykyaqilju' tyajajil leb'i, aye' pale, mixti'kye kyetzb'il kxe'l, kse'nkye txqantl aj Israel. Atzu' che wala' ti'ju' chojb'il kb'el q'et twitz Qman Dyos ex ti'j tkyaqilu' kxe'l q'et te.2Lay kyk'amkye kyetzb'il kse'nkye txqantl kwnaqil, qu'n a kyetzb'ilu' aku' Qman Dyos, kse'nxju' oje tma.3Ti'ju' chojb'il tman wakx mujqa rit kb'el kq'o'nju' xjal te chojb'il, a kxe'lju' kye pale aja'lu: ttze'lti'j, tjaq' ttzi exju' tkwaj,4exju' tnejel twitz triy, b'in ex aseyt, exju' tnejel ktzmalju' rit inel joyit;5qu'n a Qman Dyos jaw sk'onkye kyxol kykyaqilju' qyajajil, tu'n kyb'inchanteju' k'u'lb'il kukxju' twitz Qman Dyos exqe' kyk'wal.6Qa ati jun aj Leb'i toj jun tnam kyxole', toj alkyexku' najb'il toj Israel, makub' t-xima'n tu'n tul toju' najb'il sk'o'n tu'n Qman Dyos,7b'a'n tu'n taq'unan te pale atzu' toj tb'i Qman Dyos, kse'nqe' txqantl aj Leb'i nche ajb'en atzu' te Qman Dyos,8ex ax twaju' ktk'ma' kse'nxju' kye, tib'ajxi'tlu' ati toklen ti'j tu'n tman. Ab'tzib'l tib'aj taq'wixil9Ajkyokxe' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', lalun tz'el kykno'nju'ye' taq'wix nkyb'incha'n tnam lu.10Mix-a'lo' junkye' tu'n t-xitq'o'nju' tk'wal te chojb'il toj q'aq', ex mixti' tu'n kyoke' te ajnab'lil, te ajpkab', b'inchal mayn ex te spritist, ex mixti' tu'n kyxi'ye' xjelul kyuk'i'l.12Qu'n majx ik'u'nqe'ju' xjal in kb'incha'nju' lu tu'n Qman Dyos. Che kb'el tnajsa'nte Qman Dyos nimaqtnam lu kwitze', tu'n tpaju' in kb'incha'n taq'wixi'x lu.13Ati tu'n kyoke' tz'aqli twitz Qman Dyos.14Aye'kye' nimaqtnam lu, ju' ktzajel q'o'n kytx'otx' kyeye', nche'x kyoksla'nju' xjal nok kyq'o'n kyib' qa npon kynab'l ti'ju' tzul yajxi'tel ex nche'x kyoksla'n ajpkab', aye'tzunkye' min tajb'il Qman Dyos tu'n kyb'inchanteju'ye' lu. T-sanjelal Qman Dyos tzul15Ktzajel tchq'o'n Qman Dyos Qdyos jun sanjelal kyxole' kse'n ayine', ex ati tu'n kyokslane' te.16Ana' xikyqani'nju'ye' te Qman Dyos Qdyos twi' witz Oreb', toju' q'ij tej tb'aj kyb'u'yi'n kyib'e' kykyaqile' atzu' ex kymaye': Min qajb'ile' tu'n qb'inte junmajtle' tq'ojq'ojel toj twi' Qman Dyos Qdyos ex tu'n qka'yinteye' ninq'aq' lu, tu'n lalun qo' kyime', chechije'.17Atzunte Qman Dyos tzaj tma'n weye': B'a'nte' xkma.18Ktzajel nchq'o'n jun nsanjelale' kyxol kse'n aya, kywnaqilx, tu'n t-xitma'n kye aju' kxe'l nma'ne' te.19Alkyetzunte min xxi'tb'i'nju' ktma' sanjelal lu toj nb'iye' k'okyel toj xjel wu'ne'.20Atzunju' sanjelal ntma'n qa nyolin toj nb'iye' exqa matma jun ti'xti' myayine' ẍin q'mante te, mujqa mayolin toj tb'i juntl dyos, ati tu'n tkub' b'yet, chij weye'.21Qatzun makub' kximane': ¿Kse'n taq'witzun ajtel qnik'e' qa mya tyol Qman Dyos?, qa chechije', a kb'inchamju'ye':22Qa min xjapunju' xtma sanjelal toj tb'i Qman Dyos, myatzun Dyostz xq'mante, aju' sanjelal lu mayolin noqx tu'n ninb'entetib'; qu'mtzun lalun che xob'e' te. Nimaqtnam te kolb'il (Nm 35.9-28; Jos 20.1-9)1Ajkyb'aj kub' t-xitu'n Qman Dyos nimaqtnam, ajttzaj tq'o'n kytx'otx' kyeye', ex ajkytzyunteye' nimaqkytanam ex kyja,2k'elel kypa'ne' oxe' nimaqtnam toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye',3ex kb'ajel kyb'incha'ne' b'e nkanun kyoj. Expe' kb'el kypa'ne' tx'otx' toj oxe' tnej aju' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye', jatu'n txa'ju' xjal kloltib' kyoj junju' tnam lu, qama kub' tb'yo'n juntl xjal.4Alkyete mab'iyun kxe'l oq atzu' tu'n tklontetib', qatzun matyek'u qa myatoq t-ximju' tu'n tkyim tu'n, exqa mixtoqti' kq'oj.5Kse'n qa ati jun matxi' toj k'ul si'wil tuk'i'l jun tuk'i'l, ajwittzun taq'wi si'wil, naq myanim matz'el kotpaju' k'uxb'il ti'ju' tqan ex yalok xpon ti'ju' tuk'i'l ex majx makyim tu'n, kxe'l kloltib' toj junju' nimaqtnam lu, iktzu'n ktkla'ya'tib'.6Qu'n qa najchaqju' b'e, jaku' txi' jun twitze'lju' xkyim nqaku' najla' knolte ti'ju' xb'iyun tuk'i'l ttx'u'jil tu'n tkub' tb'yo'n, extzun mya tpaj tu'n tkub' b'yet, mixna'ti' kyq'oj nejtl.7Qu'mtzun nxa' nma'ne' kyeye' tu'n tel kypa'ne' oxe' nimaqtnam,8ajtzun t-xitnimsa'n Qman Dyos kytx'otx'e', ex ajttzaj tq'o'n tkyaqilju' tx'otx' kyeye', kse'nxju' ttziya kye' ojtxi' qyajilb'en,9kjeltzun kypa'n oxe'tl nimaqtname' te kolb'il kyi'jxi' oxe' tnejel (qama kyb'inchaye' chaq'b'il lu nxinma'ne' kyeye' ja'lo, tu'n kyk'u'jlanteye' Qman Dyos, ex tu'n kyb'ete' toju' tb'eyil).10Tu'ntzun lalun tz'el tchk'elu' xjal mixti' til toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos te kyetzb'ile' ex tu'n lalun kub' tz'aq tkamik jun xjal kyib'aje'.11Qatzun ati jun xjal kyajq'oj kyib' tuk'i'l juntl, ex majx toktwitz ti'j tu'n tkub' tz'aq tu'n, ajtzun tel jalmuj tu'n k'okyel tzaqpaj ti'j ex kb'el tb'yo'n, kwittzun xe'l oqtz toj junju' nimaqtnam te kolb'il lu,12aye'tzunju' tijwnaq toju' tnam kkyq'a' chaq'b'il tu'n ttzyet ex tu'n t-xi' q'et toj tq'ob' twitze'lju' xkyim, ju' nqaku' najla' tu'n tkub' b'yet.13Lalun tzaj laqj kyk'u'je' ti'j, tu'ntzun tmyet tu'n lalun tz'el tchk'el xjal mixti' til toj Israel. Che tenb'eltzuntze' b'a'n.14Mixti' tu'n tokx kyq'o'n kyib'e' toj tnqachju' kyb'esine' kub'ni q'o'n ojtxi', toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye'. Kawb'il kyib'aj tziyal chalyolqe'15Qa naq junju' xjal tziyil lay txi' okslet qa mab'iyun jun xjal, mujqa ati til mujqa tb'inchb'aj myab'a'n. Kxe'l okslet qa ati kab'e' mujqa oxe' tziyil.16Qama jawtiq'i'ntib' jun xjal b'inchal myab'a'n tziyal chajyolil ti'j juntl tu'n tpoqonte ti'j jun myab'a'n,17kykab'ilju' xjal nche q'ojin lu, che kxe'l twitz Qman Dyos ex kywitzju' pale ex kywitzju' ajkawil ate'qe' toj kyoklen toju' tq'ijlalil lu.18K'ik'el kywitzju' ajkawil b'a'nxi'x ti'j, qatzun matz'elyal naqx chajyolil ntma'nju' tziyil ti'ju' juntl,19axtzunju' tz'e'ysb'il witzb'aj tajb'iltoq tu'n tb'inchet ti'ju' juntl xjal axtzun kb'inchetilju' ti'j. Iktzu'n kb'ajela'ju' il kyu'ne' ati kyxole'.20Ajtzun kb'inteju' txqantl, kche xob'el ex lay kb'incha jun ti'xti' taq'wixi'x.21Lalun tzaj laqj kyk'u'je': kchjetil chwinqlal tu'n chwinqlal, witzb'aj tu'n witzb'aj, witzteyj tu'n witzteyj, q'ob'aj tu'n q'ob'aj, qanb'aj tu'n qanb'aj. Kawb'il ti'j q'oj1Qama che exe' q'ojil kyi'j kyajq'oje', ex ajt-xi' kyka'yine' txqan kychej ex kykarwaj te q'oj, ex nimxi'x txqan kyxjal te q'oj kyekywitze', lalun che xob'e' kye, qu'n aku' Qman Dyos Qdyos ati kyuk'i'le', aju' etzq'inqe Ejipt.2Ajtzun tpon kmuj tu'n kxi'ye' q'ojil, kxe'lju' pale jata'qe'ju' xjal te q'oj,3kxe'l tma'ntzuntz kye: kb'intzpe'ye' aj Israel, che q'ojile' kyi'ju' kyajq'oje' ja'lo. Lalun tz'anjtzti'j kyk'u'je' ex lalun che xob'e', lalun che lu'lune' ex lalun tzaj tchi kyi'je',4qu'n atite Qman Dyos Qdyos kyuk'i'le'; ate kq'ojil kyuk'i'lju' kyajq'oje' ex che kanb'ale' tu'n.5Che yoliltzunju' nejenel ex kkyma': Qa ati junkye' majawtb'incha'n jun tja ak'a'j ex na'mx tnajan toj, kutxi' tja, qu'n jaku' kyim toj q'oj, jaku'tzun junxi'tl tzalaj toju' tja.6Exqa ati jun matz'ok tawal ub'a, ex na'mx tnik'b'ente twitz, kutxi' tja, qu'n jaku' kyim toj q'oj, jaku'tzun junxi'tl jaw b'uyinte twitz.7Exqa ati jun b'entniti'j tu'n tmje ex na'mx tmje, kutxi' tja, qu'n jaku' kyim toj q'oj, jaku'tzun junxi'tl mje tuk'i'lju' txin atitoq tu'n tmje tuk'i'l, chechiku'.8Yajxi'tzuntl che kxe'l jumajtlju' nejenel yolil kyuk'i'lju' xjal te q'oj, kxe'l kyma'ntzuntz: Qa ati jun nxob' exqa mixti' tipumal ntna'n, kutxi' tja, tu'n lalun che xob'tlu' tuk'i'l tu'n, chechiku'.9Ajtzun kyb'aj yolinju' nejenel, che b'elneju' nejenel kywitzju' xjal te q'oj.10Ajkypon lq'eye' tk'etz jun nintnam tu'n kyq'ojine' ti'j, tnejel ati tu'n t-xi' kyma'ne' tu'n kytene' toj nak'b'il kyuk'i'l.11Qatzun b'a'n tu'n ttenju' nak'b'il toj kwitzju' najlqe' toju' nintnam exqa makyej tu'n kyokxe', che ajb'eltzuntz tu'n kyaq'unan te k'a'yi'n kymajin kyeye'.12Qatzun min xkytzaq'weju' nak'b'il kyuk'i'le', qa kyajb'il tu'n kyq'ojin kyi'je', kxe'l kytxoli'n kyib'e' ti'jeleju' nintnam, che okyel tzaqpajtzuntze' q'ojil kyi'j.13Che b'el tz'aq tu'n Qman Dyos Qdyos toj kyq'ob'e', che b'el kyb'yo'ntzuntze' kykyaqilju' najlqe' toj tu'n kyk'uẍtx'e'nb'il.14Tkyaqilju' ati toju' nintnam, e'qya, e'k'wal ex e'wakx, tkyaqil kyeye', b'a'n tu'n kytzalaje' ti'j tkyaqilju' b'a'n toj twitz Qman Dyos tu'n ktzyunteye' ti'ju' ti'xti' kye ajq'oj.15Axtzun kkyb'incha'ye' kyi'j kykyaqilju' nimaqtnam ate'qe' najchaq janajlqe'ye', ju' mixti' kyoklen kyi'ju' nimaqtnam lu.16Mixtzunti' tu'n tkyaj anq'in jun kyu'ne' kyoju' nimaqkytanamju' nimaqtnam xjal ktzajel tq'o'n Qman Dyos te kyetzb'ile',17majx che mankulju' itit kyu'ne', e' amorey, aj Kanaan, peresey, eb'ey ex jeb'us te jun chojb'il twitz Qman Dyos, kse'nxju' oje tchaq',18tu'ntzun lalun che'x xnaq'tza'ne' kyu'n kyi'ju' ti'xti' taq'wixi'x nkyb'incha'n te ninb'ilte kydyos, jaku'tzun che b'inchan iltze' twitz Qman Dyos Qdyos.19Qatzun mache tene' nimtoj q'ojil txoli'n kyib'e' ti'j jun nintnam tu'n tkub'ti'j kyu'ne', lalun che kub' kyik'sa'ne' tqan lob'j tu'n k'uxb'il, qu'n che wale' ti'ju twitz; expe' naq tzexi'qe' toj kojb'il, ex mya xjalqe' tu'n tb'ent kyklonte kyib' toj kyq'ob'e'.20Aye'tzu'n mya tqan lob'jqe', b'a'n tu'n kykub' kyik'sa'ne' tu'n tokkytxoli'n ti'ju'ye' nintnam nche q'ojine' ti'j, tzmax ajtkub' tz'aq toj kyq'ob'e'. Jun b'yonkamik min b'i'n alqu'n1Qatzun matz'elyal t-xmilal jun xjal kub'ni b'yo'n toj kojb'il toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos te kyetzb'ile' ex min b'i'n alkye xkub' b'yonte,2naq kxel kytaqk'u'n tijwnaq kyuk'i'lju' ajkawil jni' kyxol jata' kyimni tuk'i'lju' nintnam nqaku'xi'x ta' tk'etz.3Aye'tzunju' tijwnaq toju' nintnam nqaku'xi'x ta' ktzajel kyiq'i'n jun qpoj ttxu wakx, na'mx tkub' q'o'n tze ti'j twi' tu'n taq'unan,4kxe'l kyiq'i'ntzuntz ttzi jun a' majx ati a' toj, ex ja b'ajxa' kjeta' ex b'ajxa' tz'oka' awal toj, atzuntzu' k'elila' kytoqina'ju' tqul.5Yajxi'tzuntl che pomilju' pale aj Leb'i, qu'n aye'kye e'jaw t-sk'o'n Qman Dyos tu'n kyb'inchanteju' k'u'lb'il ex tu'n kyky'iwlan toj tb'i Qman Dyos. Toj tkyaqil q'oj mujqa xitb'il, aye'kye che q'malte titi' kb'inchetil.6Kykyaqiltzu'n tijwnaq toju' nintnam k'elel ktxjo'n kyq'ob' tib'aju' qpoj ttxu wakx kyimni,7ex kkyma' kjalu: Myayo'qe' xqo' kub' b'yonteju' ichan lu, ex min xqile' kse'n xkub' b'yo'na'.8Taye, najsama tilu' ttanama Israel tkola, lalun tz'ok tq'o'na tkamikju' xjal mixti' til te tpaj, chechiku'. Tu'ntzun lalun che okye' toj xjel ti'j tkamikju' xjal lu,9tu'ntzunju' lu kyb'incha'ye' b'a'n toj twitz Qman Dyos ex k'elel kyiq'i'nju'ye' il kxole' ti'ju' kamik lu. Kawb'il kyi'ju' qya mache tzyet toj q'oj10Ajkyexe' q'ojil kyi'ju' kyajq'oje', exqa mache tzyet kyu'ne' tu'n Qman Dyos Qdyos,11qatzun ati junkye' matxitka'yi'n jun qya tb'anilxi'x kyxol, exqa matz'oklaqj ti'j tu'n t-xitiq'i'n te t-xu'jil,12kxe'l tiq'i'n tja, tu'n tel t-sk'o'ji'n twi', tu'n tel tjonju' t-xky'eq,13tu'n tel tiq'i'nju' t-xb'alun oksa'ntoq tu'n tej tkub' tz'aq toj kyq'ob'e', kjel tentzuntz najal tja; jun xjaw k'oq'ilju' qya kyi'j tman. Tb'ajlenxi'tzun ja'lu, b'a'n tu'n t-xi' ttzyu'n; k'okyeltzuntz te tchmil, atzunju' qya k'okyel te t-xu'jil.14Qatzun min xkub' toj twitz yajxi'tl, kxe'l ttzaqpi'n; mixti' tu'n t-xi' tk'a'yi'n tu'n pwaq ex lalun tz'oktq'o'n kse'n jun majin lq'o'n, qu'n matxi'na' txittzyu'n. Toklen tnejel k'wa'lb'aj15Qa ati jun ichan kab'e' t-xu'jil, extzunqa naqjun ntk'u'jla'n, atzu'n juntl minti', extzunqa kykab'ilu' qya nche alan exwittzun a tnejel tk'walju' a talju' qya min ntk'u'jla'n,16ajtzun tkyej tpa'nju' ati te kxolju' tk'wal, lay b'ent tu'n toktq'o'n talju' qya ntk'u'jla'n te tnejel tk'wal, qu'n myab'a'n k'elila' te talju' qya min ntk'u'jla'n, extzun a tnejel tk'walju'.17Ati tu'n toktq'o'n te tnejel k'wa'lb'aj, ex tu'n t-xi' tq'o'nju' tetzb'il kab'e' kyin kse'n kyetzb'il kab'e' k'wa'lb'aj, qu'n ana'te tnejel twitzju' tipumal ex ati toklen te tnejel k'wa'lb'aj. Tz'e'ysb'il kywitz k'wa'lb'aj pi'sqe'18Qa ati jun ati jun tk'wal min nb'in ex pi's, qa mixti'x nxi' tb'i'nju' nxiq'ma'n te kyu'n tman, expe' maskye nkub' tz'e'ysa'n twitz mixjun nnokslan,19ati tu'n t-xikyiq'i'n tman kywitzju' tijwnaq toj kawb'il toju' nintnam,20ex kxe'l kyma'n kye: Ate' qk'wale' lu min nokslan ex majx pi's, mixti'x inqo' tb'i'ne', matxi'xi'x tz'el tx'yan ex twi' tx'ujtenil, chechiku'.21Kykyaqiltzu'n ichan toju' nintnam che b'elb'yo'nte toj ab'j. Ikytzu'n kb'ajela' il kyu'ne' toj kytaname', ajtzun kyb'inte aj Israel che xob'el. Chukchaq kawb'il22Qama jaw jtz'et tqul jun xjal tu'n tkyim ti'j jun tze, tu'n tpaj jun til nimxi'x,23lay kyej tenju' t-xmilal atzu' ajtb'aj qonik'an, ati tu'n tku'x mqet texju' q'ij, qu'n txko'n toj twi'ju' majawjtz'o'n tqul ti'j tze, lan kub' kytz'ilsa'ne' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos kyeye'.1Qa ati junkye' matil twakyix mujqa trit jun twnaqil tzpetni, kxe'l tiq'i'n te ex lalun naqwit tz'ok tka'yi'n.2Qatzun mya nqaku' najla'ju' tajaw tk'etz ex min tojtzqi'n, kxe'l tiq'i'nju' alu'mj tja, ajtzun tb'inte qa in jyonju' tajaw ti'j, kxe'l tanjsa'n ti'j te.3Ax kb'inchamju'ye' qa jun b'ur, jun xb'alun mujqa alkyexku' jun ti'xti' makyej tz'aq tu'n jun xjal, qa matz'okyal kwitze'. Lalun naq che ka'yine' ti'j.4Qa ati junkye' matil tb'ur mujqa twakyix jun twnaqil kub'ni tz'aq toj b'e, lalun noq ka'yin ti'j, ati tu'n tonin ti'j tu'n tjawe'.5Mixti' tu'n toktq'o'n qya t-xb'alunju' ichan, exju' ichan mixti' tu'n toktq'o'n ti'ju' qya, qu'n inche el tik'u'nte' Qman Dyos kykyaqilju' nche b'inchante ja'lu.6Qa ati jun matz'okyal tpaqb'il pich' tu'n twi' tze mujqa twitz tx'otx', paqlku'xju' ttxu kyib'aj tal mujqa kyib'aj tjos, lalun t-xitiq'i'n ttxu kyuk'i'lju' tal;7o'qe'kxju' tal b'a'n tu'n kxi' tiq'i'n, atzunju' ttxu kxe'l ttzaqpi'n. Tu'ntzunju' lu ktzalajel toj tchwinqlal b'a'nxi'x ex nimtoj k'anq'il.8Qa ati junkye' majawtb'incha'n jun tja ak'a'j, ati tu'n tjaw tb'incha'n tapi ti'jileju' tkab' kol te kolb'ilte, tu'ntzun lalun tzaj il kyib'aju' e'tojtja qa in ku'tz tz'aqku' jun twi' ja.9Lalun tz'okkyawa'ne' juntl awal toju' kyawb'ile' ub'a, qu'n jaku' mi tz'ajb'ena'tlju' sokkyawa'ne' exju' twitz awal ub'a.10Lalun jaw kykjo'ne' kytx'otx'e' tuk'i'l jun muj alu'mj wakx ex b'ur.11Lalun tz'okkyoksa'n kyi'je' chmo'n tuk'i'l lan ex sed.12Kyb'inchankye' ttxa'nju' kyxb'alune' tu'n kykyej xtunin kyi'ju' kyaje' ttxa'n. Kawb'il tib'aj ajpajil13Qa ati jun ichan matzaj ti'n jun qya te t-xu'jil, tkub'lenxi'tzun kẍe tuk'i'l min xtk'u'jlatl,14k'aq'weltzuntz q'malte qa minti' xtjuk'tib'u' txin, ex k'aq'wel yolil ti'j kjalu: Nmjeye' tuk'i'lju' qya lu, tetzunj nkub' kẍeye' tuk'i'l matz'el nnik'e' qa mya q'pojtel, qa chi.15Aye'tzu'n tmanju' txin che kxe'l kywitzju' tijwnaq tzyul kawb'il toju' nintnam yek'ulte techlal qa q'pojxtoq,16oktzun kxe'l tma'nju' manb'aj kyeju' tijwnaq: Xinq'o'ne' nmyale' te t-xu'jilju' ichan lu, atzu'n ja'lo min tk'u'jla'ntl,17ex ntma'n qa min xtjuk'tib'ju' nmyale' ex mya q'pojtl. Lutzunte' tik'len lu qa q'pojxtoq, chiku' kxe'l kyma'n. Oktzun kb'el t-slik'u'n xb'aluntz kywitzju' tijwnaq.18Aye'tzu'n tijwnaq kkytzyu' ichan ex kb'el ktz'e'ysa'n twitz,19tu'n tchjonte tmult te jo'naq (100) saqpwaq te tmanju' txin, tu'n tpaj matz'el tch'ixaw jun txin b'ajxa' kub'kẍe tuk'i'l ichan toj Israel. Expe' ax t-xu'jilju' ati tu'n tten, ex mixti' tu'n tkub' tpa'ntib' tuk'i'l toj tkyaqilu' tchwinqlal.20Qatzun qa ax qa oje kub'kẍe ichan tuk'i'lju' txin,21k'eletz iq'et tja tman, kb'ajel xontzuntz toj ab'j kyu'nju' ichan te nintnam, tu'n tpaju' xtb'incha jun nin il toj Israel, ex matz'el telsa'n tch'ixawju' tman. Ikytzu'n kb'ajela' taq'wix ati kyxole'.22Qama tz'el yal jun ichan kuẍli tuk'i'l jun qya mjeb'ni, kche b'elb'yet kykab'il. Ikytzu'n kb'ajela' myab'a'n toj Israel.23Qa jun txin b'ajx kub'a' kẍe tuk'i'l jun ichan ex b'entnitlti'j tu'n tmje tuk'i'l jun ichan, qatzun matz'okyal twitz juntl ichan toj nintnam ex makub' kẍe tuk'i'l,24che kxe'l iq'et kykab'il kywitzju' tzyul kawb'il toju' nintnam, jakq'manjtzela' tu'n kykub'yet toj ab'j. Aju' txin tu'ntpaj min xtqani o'nb'il extzun tojxi'x nintnam, atzu'n ichan tu'ntpaj xkub' kẍe tuk'i'l t-xu'jil twnaqil. Ikytzu'n kb'ajela' taq'wixil kyu'ne' kyxole'.25Qatzun jun ichan matz'okyal jun txin tu'n toj kojb'il, b'entniti'j tu'n tmje tuk'i'l tchmil, qama kub' ttzyu'n tu'n tkub' kẍe tuk'i'l, noq o'kxju' ichan xkub' kẍe tuk'i'lju' txin kb'el b'yet.26Atzunju' txin mixti' kb'inchetil ti'j, qu'n mya tilte tu'n tkub' b'yet; aju' lu ikxju' kse'n qama tz'ok tzaqpaj jun xjal ti'j juntl tu'n tkub' tb'yo'n;27qu'n tjunalju' txin sokyal tu'n toj kojb'il ex maskyewtlo maẍch'in mixwitlo a'lo' sul klolte.28Qa ati jun ichan matz'okyal jun txin tu'n b'ajx kub'a' kẍe tuk'i'l jun ichan ex min b'entniti'j tu'n tmje, qa makub'ttzyu'n tu'n tkub' kẍe tuk'i'l, extzun qama tz'el yal,29ktchja' ichan lu kab'naqlajoj (50) saqpwaq te tmanju' txin, ex tu'nju' makub' tyaju'n, kxe'l tiq'i'n te t-xu'jil ex lay b'ent tkub' tpa'ntib' tuk'i'l toj tkyaqilu' tchwinqlal.30Mix-a'lo' kb'el kẍe tuk'i'l t-xu'jil tman, tu'n lalun tz'el tch'ixaw tu'n. Xjal mixti' tu'n kyten kyxolju' tnam1Mixti' tu'n tten jun xjal qa etzniq'i'n tb'aq' mujqa elni jon ttz'a'lb'il, toju' ttanam Qman Dyos.2Lay tz'okx jun ttzija k'wal toju' b'uyjtib'il te Qman Dyos, expe' tzmax ajtjapun b'aj tlajoji'n wiq tyajajil.3Mixti' tu'n kyokxju' aj Amon exqe'ju' moab' toju' b'uyjtib'il te Qman Dyos, expe' ajtjapu'n tlajoji'n kyyajajil;4qu'n tej kyik'e' toj kytx'otx' kyetzlenxi'ye' Ejipt, min tzaj kyq'o'n kyk'wa'ye' a' ex kywaye', xi'pena' kychjo'n te B'alaam tk'wal B'eor, tzajnitoq Petor toj Mesopotamya tu'n ttzaj tqani'n taq'wixil kyib'aje'.5Atzunte Qman Dyos min xitb'i'n B'alaam, qu'n ape'ju' taq'wix tu'n tqaninte ok te jun ky'i'wb'il kyeye', qu'n nche k'u'jlanjtze' tu'n.6Laluntzun tz'ok tilil kyu'ne' tu'n tten nak'b'il kyxol mujqa tu'n kyten b'a'n toj tkyaqilu' tq'ijlalil kychwinqlal.7Aye'tzu'n aj Edom lalun che el kyik'o'ne' qu'n kywitze'l qe'ye'; ex lalun che el kyik'o'ne' aj Ejipt, qu'n e'najane' toju' kytx'otx';8ajtjapun toxi'n tnej kyyajajil, b'a'n tu'n kyokx kxolju' ttnam Qman Dyos. Kawb'il ti'j ẍtilsab'l9Ajkyexe' q'ojil kyi'ju' kyajq'oje', kyjk'um kyib'e' tu'n lalun che b'inchan taq'wixe'.10Qa ati junkye' makub' tz'ilix, qu'n matz'ex tk'u'j tej intoq wtan, k'elix ti'jxi'ju' najb'il jata'qe'pun ex mixti' tu'n tokx nb'aj q'ij.11Ajtzun qok qo'qax kttxja'tib' tu'n a', ajtzun tex q'ij k'okyex toju' najb'il ja tkub'a'ju' kpach.12Ati tu'n tten jun ktz'a'lb'ile' ti'jxi' kynajb'ile'.13Ilti'j tu'n kyiq'inteye' jun tze ch'ut twi' kxol kyiq'ine', ajtzun kyxi'ye' tz'a'lil kb'elix kyb'incha'ne' jun jul tu'nju' tze jatu'n kyku'xa' tz'a'line', kyb'ajlenxi'tzun tz'a'line' kb'elix kymqu'ne'.14Qu'n nb'ette' Qman Dyos Qdyos kyuk'i'le', tu'n tkolon kyi'je' ex tu'n kykanb'ane' tu'n kyi'ju' kyajq'oje'; qu'mtzun ati tu'n tten kynajb'ile' xjan, tu'ntzun lalun tka'yi Qman Dyos jun ti'xti' taq'wix kxole', qu'n qatzun min k'elel tpa'ntib' kyi'je'. Kawb'il te klojtib'il15Qa ati jun majin lq'o'n in noq teju' tajaw, qama pon kloltib' kyuk'i'le', lalun txikyq'o'n junmajtle' teju' tnejel tajaw.16Kyq'onx anb'ile' te tu'n tkyejten najal kyuk'i'le', toju' nintnam majaw t-sk'o'n ex ja b'a'na' toj twitz, ex mix-a'lo' kxe'l yekunte. Min q'o'n tu'n tb'inchet ajpaji'n toj k'u'lb'il kye junxi'tl dyos17Mixti' jun ichan ex qya ktq'a'tib' ajpajil toju' k'u'lb'il te witzileb'i'n.18Lalun kyaje' tu'n tchjet jun tziyb'il toju' tja Qman Dyos tu'nju' pwaq kanb'an tu'n ajpaji'n, qu'n aju' lu taq'wixi'x toj twitz Qman Dyos.19Qama txikyq'o'n ch'exe' te jun kywnaqile', lalun txikyqani'n tub'chile' kye, b'a'ntzun pwaq mujqa wab'j, mujqa ti'chaqxti'ku' matxikyq'o'ne' te kych'ex.20Teju' junxi'tl xjal kxe'l kyqanine' tub'chil ti'ju' tch'ex, atzu'n kyeju' kywnaqile' lalun txikyqani'ne'. Tu'ntzun kyky'iwlanjtze' tu'n Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilu' kb'incha'ye' toju' tx'otx' kche najale' toj.21Qa makytziya jun kyole' tu'n kyb'inchanteye' twitz Qman Dyos Qdyos, lwiyxi'x japun kyu'ne', qu'n ilti'j ktzajel tqani'n Qman Dyos Qdyos kyeye' ti'j ja'lu, che elil yaltzuntze' tu'n toj kyile'.22Qa min xkytziya jun kyole' tu'n kb'inchanteye' twitz Qman Dyos, lalun che b'inchan ile';23qatzun tu'n kyk'u'je' makyma jun kyyole' tu'n tjapun kyu'ne' twitz Qman Dyos Qdyos, japunx kyu'ne'.24Qama che okxe' toju' awb'il ub'a te jun kwnaqile', b'a'n tu'n klo'n klo'ye' ub'a jni' kyajb'ile' ex o'kxu', mixti' tu'n t-xi' kyi'ne' toj chi'l.25Qatzun mache okxe' toju' tawal triy, b'a'n tu'n tjaw kxb'oqine' triy ex o'kxu', pero mixti' tu'n tjaw kyjone' tu'n semu'l. Kawb'il ti'j pa'jmjeb'le'n1Qa ati jun ichan matzaj tiq'i'n jun qya te t-xu'jil ex mamje tuk'i'l, qatzun yajxi'tl mixti' xkub' toj twitz qu'n ati jun ti'xti' myab'a'n sela' toj twitz, kxe'l tq'o'n jun u'j te pa'jtib'il te, k'elex t-xla'ja'ntzuntz tja.2Tetzlenxi'tzunju' qya tja tchmil, b'a'n tu'n tmje tuk'i'l juntl;3qatzun matz'el ik'u'ntl tu'nju' tkab' tchmil exqa matxi tq'o'n juntl u'j te, te pa'jtib'il, k'eletz t-xla'ja'ntzuntz tja, mujqa makyimju' tkab' tchmil,4mixti' tu'n tmje jumajtlu' tnejel tchmil tuk'i'l, qu'n matxi'toqna' tz'el tch'ixaw tu'n; qu'n qatzun matb'incha, taq'wixi'x ju'lu toj twitz Qman Dyos, qu'mtzun lalun kub' kytxa'ju'ne' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye'. Chukchaq kawb'il5Qa jun ichan akxtoq tmje, mixti' tu'n t-xi' toj q'oj ex mixti' tu'n tokq'et tu'n tjapun jun ajb'eb'l tu'n toj jun ab'q'i, ktenb'eltzuntz tzaqpi'n tja toju' tq'ijlalil lu, tu'n ttzalaju' t-xu'jil.6Lalun txikyqanine' te jun xjal tu'n ttkyaj tq'o'npun cheb'l twa mujqa tka ti'j jun ti'xti', qu'n naku'j aku' tchwinqlalju'lu nxikyqanine' tu'n tkyaj tq'o'n.7Qama tz'el yal jun aj Israel nxitelq'a'n jun twnaqil tu'n toktq'o'n te tmajen mujqa tu'n t-xitk'a'yi'n, kb'el b'yet, tu'ntzun tb'aju' taq'wixil kyxole'.8Qatzun ati xlemtx'a'k, japunx kyu'ne' b'a'nxi'x kse'nxju' chik'b'ab'l ktzajel kyma'n pale aj Leb'i. Ati tu'n kyb'inchanteye' tkyaqil kse'n oje nchaq'e' kye.9Kyna'ntzju'ye' tb'incha Qman Dyos ti'j Mariy toj b'e, kyetzlenxi'ye' Ejipt.10Qama txikyq'o'ne' jun ch'ex te jun kywnaqile', lalun che okxe' toj tja tu'nwt telkyiq'i'npun jun ti'xti'ye' te.11Kukykyeje' pe'nxi', che ayontzuntze' titi' ktzajel tq'o'npun ti'j.12Qatzun jun prow, lalun kyej kyiq'i'nju'ye' saj tq'o'npun ti'j ajtex qonik'an;13ati tu'n tanjti'j kyu'ne' ajtku'x q'ij, tu'ntzun tktxuntetib' tu'n ttxow ajt-xi' wtal. Ktzajel txko'n b'a'n kyib'aje', b'a'ntzuntz kyb'incha'ye' twitz Qman Dyos.14Lalun kub' ksb'u'nju'ye' prowxi'x ex lalun kub' ktzyu'nju'ye' twi'tk'u'j, jun kwnaqile' mujqa jun najchaq xjal in najan toj junju' ninkytaname'.15Kychjonxe' twi'tk'u'j texju' q'ij, na'mxtoq tex q'ij, qu'n prow ex nnojqelan tal tmedi tu'n tanq'in. Qu'n qatzun min kxe'l tqani'n te Dyos kyi'je', atitzun kyiltze' twitz Qman Dyos.16Mixti' tu'n kykub'yetju' manb'aj tu'ntpaj kyilju' kyk'wal, exqe' k'wal tu'ntpaj kyil kyman, teyilex junjun kkyimel tu'ntpaj til.17Kyb'inchame' tnik'alilti'j kyeju' najchaq xjal ex kyeju' meb'a, ex lalun tz'el kyiq'i'ne' t-xb'alunju' qya kyimni tchmil ti'j jun ti'xti'.18Lalun tzik'tna'l kyu'ne' qa e'okye' te majin toj Ejipt, exqa e'etzq'i'ne' tu'n Qman Dyos Qdyos atzu', qu'mtzun nxa' nma'ne' kyeye' tu'n tjapun tkyaqil ja'lu kyu'ne'.19Qama tzik'tna'l jun pchoj triy kyu'ne' ajtjaw kyb'u'yine' twitz kyawale' toj kojb'il, lantz'anj kyi'je' jyolte; kyq'onkje' tu'n t-xitiq'i'nju' najchaq xjal najli kyxole', mujqa jun meb'a, mujqa jun qya kyimni tchmil, tu'ntzun kytzaj ky'i'wla'ne' tu'n Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilju' kkyb'incha'ye'.20Ajkyxi'ye' b'uyilte twitzju' olib', lalun che ik' junmajtle' tik'salte kyi'ju' tq'ob', che kq'onkju'ye' aseytun kyeju' najchaq xjal, kyeju' meb'a ex kyeju' qya kyimni kychmil.21Aj kxilunteju'ye' twitz ub'a ti'j tqan, lalun che ik'tle' tik'salte ti'ju' tqan; aju' makyejten, kq'onkje' kyeju' najchaq xjal, meb'a ex kyeju' kyimni kychmil.22Kyna'ntze' qa e'okye' te k'a'yi'nmajin toj Ejipt; qu'mtzun in xa' nma'ne' kyeye' tu'n tjapun tkyaqilu' lu kyu'ne'.1Qa ate' junjun nche q'ojin, ati tu'n kyxi' twitz kawb'il tu'ntzun tnik'et ti'j twitz kawb'il, aye'tzu'n ajkawil che q'malte alkye mixti' til ex alkye kb'el tz'e'yset twitz.2Qa nnojqelan tu'n tb'aj asyalitju' xjal ati tpaj, ktchaq'u' ajkawil tu'n tkub' lane twitz tx'otx', ex twitzku' kb'ajela' asyalit kse'nxju' til.3Mixti' tu'n tik' tib'aj kab'naq (40) jikb'ente jun kywnaqile', tu'n lalun tz'elju' tz'e'ysb'il twitz kuwxi'x te, ex tu'n lalun tz'el tch'ixaw kywitze'.4Lalun tz'ok kyq'o'ne' pa ti'j ttziju' wakx in triyin. Kawb'il ti'j jun qya kyimni tchmil mixti' tal xkyaj5Qa ate' kab'e' xjal kyitz'inkyib' najlqe' junx, qatzun makyim junkye ex mixti' jun tk'wal xkyaj, lay b'ent t-xi' mjeju' t-xu'jil xkyej tuk'i'l juntl ichan junxi'tl. Ilti'j tu'n tmjeju' titz'in tchmil tuk'i'l, tu'ntzun tjapun tu'n tuk'i'lju' qya aju' tb'alok.6Atzu'n tnejel talju' qya matz'itz'ji a tb'iju' qtzan ttzik k'okyel te tb'i, tu'ntzun lalun kub' naju' tb'i toj Israel.7Qatzun min tajb'ilju' ichan itz'inb'aj tu'n tmje tuk'i'l t-xu'jilju' qtzan ttzik, kxe'lju' qya twitz kawb'il, ex kxe'l tma'n kyeju' tijwnaq: Min tajb'ilju' nb'alokye' tu'n tten tb'iju' qtzan ttzik kukxju' toj Israel, min tajb'il tu'n tjapun tu'n aju' toklen te b'alok, chiku' kxe'l tma'n.8Ktxkonjtzeltzuntz kyu'n tijwnaq toju' nintnam ex che yolil tuk'i'l, qatzun min xtaju' itz'inb'aj tu'n tmje tuk'i'lju' qya,9kxe'l lq'eju' qya tb'alok tk'etz, kwitztzunju' tijwnaq k'elel tiq'i'nju' t-xajab' ex k'okyel ttzub'i'n toj twitz, ktma'ntzuntz: ¡Iktzu'n in b'inchetju' ti'ju' ichan min tajb'il tu'n tq'onte tyajajil teju' ttzik!, chiku'.10Atzu'n tb'i k'okyel toj tnam Israel aja'lu: Toj tja mixti' t-xajab'. Txqantl kawb'il11Qa inche q'ojin kab'e' ichan, extzun qama tzul t-xu'jilju' jun tu'n tklonteju' tchmil toj tq'ob'u' juntl, ex aku'ju' tiq'in matzyet tu'n,12K'elil tx'emit tq'ob'ju' qya lu ex mixti' tu'n ttzaj laqj kyk'u'je' ti'j.13Lalun tz'ajb'en malb'il ex echb'il kyu'ne' mya tz'aqli ajkyk'ayine' ex ajkyloq'one',15naq o'kx malb'il tz'aqlixi'x, tu'ntzun kyanq'ine' nimtoj toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye'.16Qu'n inche eltik'u'nte' Qman Dyos inche b'inchanteju' lu, aye' mya tnik'alkyi'j. Chaq'b'il tu'n tmankun Amalek17Kyna'ntzju'ye' tb'incha Amalek kyeye' tej ate'toqe' toj b'e, kyetzlenxi'ye' Ejipt;18kyna'ntze' qa mixti'x tchiylal Dyos te, oktzaqpaj q'ojil kyi'je' toj b'e tej siktniqe'toqe' ex numjniqe'toqe', oktzaqpaj q'ojil kyi'ju' matxi'toq che kyajnumj ti'jxi'.19Qu'mtzun, ajkyklete' tu'n Qman Dyos kye kykyaqil kyajq'oje' txoli'nkyib' kyi'jileye' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n te kyetzb'ile'. Kb'el kynajsa'ne' tb'i Amalek twitz tx'otx'. ¡Lalun tzik'tna'l kyu'ne'! Oyaj ti'j tnejel twitz awal1Ajtokxa toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos te tetzb'ila, ex ajtkub' najana toj,2ktzajel tiq'i'nju'ya tnejel twitz tawala ktq'a'ju' tx'otx', toj jun chi'l toju' tenb'il kt-sk'a' Qman Dyos jatu'n ttena' tb'i.3Atzuntzu' kpomela'ya q'olte teju' pale in ajb'en toju' q'ij lu, ex kxe'l tma'na te: Luju' woyaje' lu te aq'b'il chjonte te Qman Dyos Ndyose', qu'n matxi' chin ultiq'i'ne' toju' tx'otx' xittziya'n tu'n t-xi' tq'o'n kyeju' qyajilb'ene', chiku'ya te.4Kxe'l ttzyu'n paleju' chi'l kxe'l tq'o'na te, k'okyex tq'o'ntzuntz twitzju' q'olb'eb'l te Qman Dyos;5kxe'l tma'ntzuntza twitz Qman Dyos kjalu:
Naqtaq jte'x kyb'aju' nyajilb'ene' arameyqe' ojtxi', ex ajb'etu'nqe', e'pon najal Ejipt jae'oka' te jun nintnam kuw ex nim txqan kyb'aj.6O'b'aj jumine' kyu'n aj Ejipt, e'okten tx'iwulqeye' ex o'yajtiye' kyu'n b'a'nxi'x te ka'yi'n majin.7Xiqqani'ntzuntze' o'nb'il te Qman Dyos ja e'ajb'ena' ojtxi' qyajilb'ene', tzajtzun tb'i'n qkub'sb'ile', til mixti'xtoq ati qeye', tilju' qaq'une' exju' yajb'ilqeye' ntoq ik'x qu'ne';8o'etz tiq'i'ntzuntze' toj Ejipt tuk'i'l tipumal ex toj jun xob'ajil ex tb'inchb'aj nimaqxi'x,9o'tzaj tiq'i'ntzuntze' toju' najb'il lu, jun tx'otx' tb'anilxi'x.10Qu'mtzun ja'lo matzaj wiq'i'ne' tnejel twitz tawalju' tx'otx' saj tq'o'n Qman Dyos weye', chiku'ya.
Kb'eltzun tq'o'na chi'l twitz Qman Dyos, ex kb'el mejeya twitz.11Yajxi'tzuntel kb'el ttzalajsa'na tkyaqilu' matxi' tzaj tq'o'n Qman Dyos teya ex kyeju' toj tjaya. Kb'el ttzalajsa'na junx kyuk'i'l aj Leb'i exqe' najchaq xjal najliqe' kyxole'. Oyaj tlajoji'n tnej ti'j tkyaqil12Ajtjapunju' toxi'n ab'q'i tu'n t-xi'q'et tlajoji'n tnej ti'j tkyaqil ex ajtel tpa'na tlajoji'n tnej ti'j tkyaqil twitz tawala, ex matxi'toq txitq'o'na kye aj Leb'i ex kye najchaq xjal najlqe' toj kytx'otx'e', ex kye meb'a ex qya kyimni kychmil, tu'n kwante tkyaqilju' kyajb'il toju' ttanama,13kxe'l tma'na twitz Qman Dyos Tdyosa:
Matxi' tz'el npa'ne' tlajoji'n tnej ti'ju' wawale' tu'n t-xjanset twitza, ex matxi' txinsipane' kye aj Leb'i ex kye najchaq xjal najlqe' toju' qtx'otx'e', ex kyeju' meb'a ex kyeju' qya kyimni kychmil, kse'nxju' oje tchaq'a weye', mache'x nnima'nju'ye' tchaq'b'ila ex min sik'tna'l jun wu'ne'.14Mixti' ch'i'n sel wi'ne' ti'j tu'n t-xi' nwane' tej intoq chin b'isune' mujqa tej tz'ilqintoqe' ex mixti' xkub' nq'o'ne' kwitzju' kyimni. Nman Dyos, inchin nimane' teya ex matxi' japun tkyaqilu' tchaq'a wu'ne'.15Ka'yintza tzmax toj kya'j, jata' tnajb'ila xjan, ex ky'iwlama ttanama Israel exju' tx'otx' tzaj tq'o'na qeye', jun tx'otx' tb'anilxi'x, kse'nx kyej ttziya'na kye ojtxi' qyajilb'ene', chiku'ya. Xjansa'nte' tnam Israel twitz Qman Dyos16Ntchaq'u'n Qman Dyos ja'lo tu'n tanq'inteya kawb'il ex chaq'b'il lu, che japunx tu'na tu'n tkyaqil tk'u'ja ex tu'n tkyaqil tanmiya.17Matxi' tmaya ja'lo qa te Qman Dyos najb'ena'ya, ex matxi' tmaya tu'n t-xilpeya ti'ju' tb'eyil ex tu'n kyjapun tkawb'il, tchaq'b'il ex e'tnuk'b'il tu'na kukxju'.18Ikxte Qman Dyos matxi' tma ja'lo, qa aye'ye' aj Israel, jun tnam etza'n tu'n, kse'nx oje ttziya kyeye', ex tu'n kyb'inchanteye' tkyaqilju' tchaq'b'il.19Kjawil nima'na tu'n kyib'aj kykyaqilju' tnam e'tb'incha, kyolinjtzela b'a'n, k'okyeltzuntza kse'n oje tma, jun tnam xjansa'n twitz Qman Dyos. Ab'j te nab'ab'l twi' witz Eb'al1Tchaq' Moyses kyuk'i'lju' tijwnaq kyxol aj Israel kyeju' tnam kjalu:
Japunx kyu'ne' tkyaqilu' matxi' nchaq'e' kyeye' ja'lo.2Ajkyik'x jlajine' toju' a' Jordan, ex ajkyokxe' toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', kjawil kywab'ane' junjun ab'j nimaq ex k'okyel kytxuma'n ti'je',3tu'n kyoktz'ib'et kyi'j, tkyaqilju' xnaq'tzb'il matxi' b'ajx nq'o'ne' kyeye'. Kyb'inchanxe' naq nb'ent kyokxe' toju' tb'anil tx'otx' ktzajel tq'o'n Qman Dyos kyeye', kse'nxju' tzaj ttziya'n kye ojtxi' qyajilb'en.4Qu'mtzun ajkyjlajine' toju' nin a' Jordan, che jawil kywab'a'nju'ye' ab'j xinma'ne' kyeye' twi' witz Eb'al ex k'okyel kytxumane' kyi'j.5Ex kjawil kyb'incha'ne' jun q'olb'eb'l ab'jile atzu' te Qman Dyos. Mixti' tu'n kyel jsetju' ab'j che ajb'el. Tib'ajtzu'n q'olb'eb'l lu kb'el kyq'o'ne' chojb'il k'ok'j twitz Qman Dyos Qdyos,7ex chojb'il te b'inchjtib'il; atzuntzu' che wala'ye' ex che tzalajele' twitz Qman Dyos Qdyos.8Tkyaqilju' matxi' b'ajx nma'ne' kyeye' che okyel ktz'ib'a'ne' chik'li b'a'nxi'x kyi'ju' ab'j, chi Moyses kye.9Xi'tzun tma'n Moyses kyuk'i'lju' pale aj Leb'i kye aj Israel:
Kyb'intzpe'ye' aj Israel. Matxi' che okye' ja'lo te ttanam Qman Dyos.10Qu'mtzun ati tu'n kyb'ine' te ex tu'n kyanq'inteye' e'tchaq'b'il exqe' tkawb'il nche'x nma'ne' kyeye' ja'lo, chij kye. Kyajlal qanb'en taq'wix11Texju' q'ij lu tchaq' Moyses kyeju' tnam:12Ajkyjlajine' toju' nin a' Jordan, che kb'el tenju' kyajajil Simeon, Leb'i, Juda, Isakar, Jse ex B'enjamin twi' witz Kerisim tu'n kyk'iwletju' tnam,13aye'tzu'n kyajajil Rub'en, Kad, Aser, Sab'ulon, Dan ex Neptali che b'elten twi' witz Eb'al tu'n tqanit taq'wixil.14Kxe'l kyma'n aj Leb'i ja'lu, tuk'i'l tq'ojq'ojel kywi' kuw kye aj Israel:15Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal makub'tb'incha'n jun witzleb' mujqa jun tilb'ilal k'uxb'il b'incha'n toj q'aq', b'incha'n tu'n jun xjal ax taq'unju', exqa makub'tq'o'n toj jun najb'il toj ewaj, qu'n aju' lu taq'wixi'x toj twitz Qman Dyos, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.16Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal inel tik'u'n tman mujqa ttxu, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.17Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal nnokx tlaq'b'a'n tnaqach toj ttx'otx' tb'esin, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.18Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal matxi' ttxalpu'n jun moẍ ti'j tb'e, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.19Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal matb'incha jun taq'wixil ti'j jun najchaq xjal, ti'j jun qya kyimni tchmil mujqa ti'j jun meb'a, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.20Tzajxwit taq'wix tib'aju' xjal makub' kẍe tuk'i'l t-xu'jil tman, qu'n tu'nju' lu k'elil tch'ixaw tman tu'n, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.21Tzajxwit taq'wix tib'aju' matz'ajpajin tuk'i'l jun txkup, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.22Tzajxwit taq'wix tib'aju' makub' kẍe tuk'i'l tanab', tmyal tman mo tal ttxu, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.23Tzajxwit taq'wix tib'aju' makub' kẍe tuk'i'l tji qya, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.24Tzajxwit taq'wix tib'aju' makub' tb'yo'n twnaqil toj ewaj, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.25Tzajxwit taq'wix tib'aju' matk'am pwaq tu'n tkub' tb'yo'n jun xjal mixti' til, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'.26Tzajxwit taq'wix tib'aju' min ẍe'x tb'i'n chaq'b'il lu ex min ẍekub' tanq'i'n, chechiku'. Kykyaqiltzu'n tnam kkyma': Ikxwitju', chechiku'. Ky'i'wb'il kyib'aju' b'a'n che b'in (Lv 26.3-13; Dt 7.12-24)1Qama txitb'i'na Qman Dyos, exqa matb'inchaya tkyaqilju' tchaq'b'il kxe'l nma'ne' teya ja'lo, kjawil nima'ntzuntza kyib'aj kykyaqilu' tnam twitz tx'otx' tu'n Qman Dyos.2Expe' che ul tkyaqilu' ky'i'wb'il lu tib'aja, che ul kanun tib'aja qama tz'okslana te Qman Dyos Tdyosa.3Ky'i'wla'na toju' nintnam ex toj kojb'il.4Ky'i'wla'nqe' tk'wala ex twitz tawala, exqe' tal twakyixa ex tal trita, ex kykyaqilju' talu'na.5Ky'i'wla'nqe' tchila ex ikxju' ja inku'xa' t-xyuq'ina' twaya,6ex ky'i'wla'na toj tkyaqilu' ktb'incha'ya.7Kb'elkyi'ju' tajq'oja tu'n Qman Dyos qama che q'ojin ti'ja. Che ul q'ojil ti'ja nk'u'n kten, ajtzun kykub' oq sputi'n che kxe'la'.8Ktzajel tq'o'n Qman Dyos tky'i'wb'il kyib'aju' tk'ujaya ex tib'aj tkyaqilu' ktb'incha'ya, ex ktzalajela tu'n toju' tx'otx' ktzajel tq'o'n teya.9Qama che japun tchaq'b'il tu'na exqa matxilpeya ti'ju' tb'e, k'okyela te jun tnam xjansa'n kukxju' tu'n Qman Dyos kse'nxju' kyej ttziya'n.10Kykyaqiltzu'n tnam twitz tx'otx' kyka'yi qa tib'aja nxina'yita' tb'i Qman Dyos, ex che xob'il teya.11Ktzajel tyek'u'n Qman Dyos tk'u'jlalil teya, kche tzajel tq'o'n txqan tk'wala, txqan tal twakyixa, txqan twitz tawala toju' tx'otx' tzaj ttziya'n kye ojtxi' tyajilb'ena tu'n ttzaj tq'o'n teya.12Kjel tjqo'nju' kya'j teya tu'n ttzaj tq'o'n jb'al nnojqelan tib'aju' ttx'otx'a; ex tkyaqilju' taq'una k'elelb'a'n tu'n. Kxe'l tq'o'na kych'ex txqan nimaqtnam, atzunta mix-a'loqex tu'n txa' tqani'n tch'exa.13Kb'el q'o'na te tnejel tu'n Qman Dyos, ex mya toj mankb'il; ktenb'ela kukxju' kyib'aju' txqantl ex mya kyjaq'xi', qama txitb'i'na tchaq'b'il Qman Dyos Qdyos, ju' nxinma'ne' teya ja'lo, exqa mache kub'tanq'i'na,14qa min sel tpa'ntib'a ti'j, tu'nwt t-xi' lpeya kyi'j junjuntl dyos ex tu'n tk'uluna kye. Tilil tib'aju' min nb'in te Dyos (Lv 26.14-46)15Qatzun min xxitb'i'na Qman Dyos exqa min ẍekub' tanq'i'na tkyaqilju' e'tchaq'b'il ex tkawb'il ẍe'x nma'ne' teya ja'lo, che ulju' qanb'en taq'wix lu tib'aja ex che pomil kanun ti'ja:16Txko'n taq'wix toj twi'ya toju' nintnam ex toj kojb'il.17Txko'n toj twi'ya ti'ju' tchila ex ikxju' ja inku'xa' xyuq'ita'ju' twaya.18Txko'n toj kwi'ju' tk'wala exqe'ju' tal twakyixa, ex kyal trita ex kykyaqilu' talu'na.19Ex txko'n toj twi'ya toj tkyaqilu' ktb'incha'ya.20Ktzajel tq'o'n Qman Dyos taq'wixil tib'aja, kb'el chukjiya ex toj yajb'il ktb'incha'ya taq'una, tu'n tb'aja lwiy, tu'n tpaju' matz'el tik'u'na Qman Dyos kyu'nju' tb'inchb'aja myab'a'n.21Ktzajel tq'o'n Qman Dyos jun yab'il tu'n tb'aja tu'n toju' tx'otx' jakpomela'ya.22Ex ktzajel tq'o'n yab'il te b'iyol ti'ja, kyeq kuwxi'x, mali'n, kyeq lay tzik'x tu'na, q'ijal, soj tib'aj ttriya, chukchaq yajb'il tzmaxi'j ajtb'aja kyu'n.23Lay tzaj jb'al twitz kya'j, ex lay tzaj tawalju' tx'otx'.24Ktzajel tq'o'n Qman Dyos quq ex tx'otx' te t-xel jb'al tib'aja tzmaxi'j ajtb'aja,25ex kb'elti'ja kyu'n tajq'oja. Kxe'la q'ojil kyi'j txoli'n tib'a, atzun sputi'n ttena ajtkub' oqa kywitz, k'elel tch'ixawa kwitz kykyaqilu' kawb'il twitz tx'otx'.26Kxe'l ch'yo'na kyimnitla kyu'n k'utz ex kyu'n tojk'ul txkup ex mix-a'lo' kxe'l xla'jankye.27Kyajtela tu'n tx'a'k tu'n Qman Dyos, kse'nxju' tb'incha kyi'j aj Ejipt, tu'n nimaqtx'a'k, tu'n sarni majx kqachqe' ex lay b'ent tq'anita kyeju' yab'il lu.28K'okyel toj twi'ya, kb'el moẍixa ex kb'el chukjiya,29naq kmkol tb'eya kse'n moẍ toj qxopin. Layx tz'el jun taq'una b'a'n, kyajtelxi'xa ex kb'el sb'u'na, ex mix-a'lo'x tzul onilteya.30Kb'entelti'j tu'n tmjeya ex junxi'tl kb'el kẍe tuk'i'lju' txin; kjawil tb'incha'n tjaya, ex lay najana toj; k'okyel tawa'n tawala ub'a ex lay lo'na ti'ju' twitz;31kb'el b'yo'n tman twakyixa twitzku'ya, ex lay tnik'b'eya tchib'jil; k'elel q'i'n tcheja b'ur twitza, ex lay tzaj anjsa'ntlti'j teya; che kxe'lq'i'n trita kyu'n tajq'oja, ex mix-a'lo' k'onil ti'ja tu'n kykolpet.32Twitzku'ya che kxe'l q'o'nju' tk'wala ex tmyala kye junxi'tl xjal, maskye matz'oktilil tu'na tu'n kyoktka'yi'na, mixti'te kb'entel tu'na.33Kxe'l wanju' tawal ttx'otx'a exju' twitz taq'unb'ena kyu'n xjal b'ajxa' che tojtzqiya, ex kyajtela kukxju' ex mixti'x tilwiya.34Ajtzun tka'yinteya kykyaqilju' ti'xti' lu, k'elel tx'u'ja.35Kyajtela tu'n xlemtx'a'k tu'n Qman Dyos, k'eletz kyi'j tch'eka kyi'j tkuxa, ex ti'j tkyaqil t-xmilala ex layx b'anixa.36Ktb'incha' Qman Dyos tu'n t-xi' iq'i'na exju' tnimaqkawila toj jun tnam min ojtzqi'n tu'na ex kyu'n tmana. K'ajb'ela atzu' kye junxi'tl dyos tze ex ab'jqe',37ex k'okyela xob'ajilx, che elel yol te nab'l ex te xmayb'il kyoju' tnam ja kxe'la' q'i'na tu'n Qman Dyos.38Maskye nim tawala matxitawa'na, naqch'i'n twitz kjawil tu'na, qu'n kb'ajel kyu'n ẍt'ikt'u'l.39Maskye matz'ok tawala tqan ub'a ex mat-xq'uqiya, lay k'wana ti'ju' ta'l ex lay xilina ti'ju' twitz, qu'n kb'ajel kwan ẍchuq'.40Maskye maten tawala tqan olib' toj ttx'otx'a, lay b'aj tk'ok'sa'n tib'a tu'nju' taseytil, qu'n naq che b'elitz tz'aqju' twitz tu'nxkyib'.41Kche tenb'il tk'wala ex tmyala, ex lay che ten tuk'i'la, qu'n che kxe'l q'i'n te majin toj junxi'tl tx'otx'.42Kykyaqilju' tqan lob'j exqe'ju' kwitz toju' ttx'otx'a che kb'ajel yajti kyu'n ẍt'ikt'u'l.43Atl junjun q'ij che kuwixelju' junxi'tl xjal najliqe' toj ttanama, atzunta ch'i'naq kb'ela.44Kche q'olkye ch'ex, atzunta mixti'ta ktenb'el tu'n t-xi' tq'o'na, aye'kye che okyel te tnejel, atzunta te mankb'il.45Kykyaqilju' qanb'en lu tzul tib'aja, che pomel kanun tib'aja tzmax ajtb'aja kyu'n, qu'n min nxitb'i'na Qman Dyos, ex min nche tb'incha'na chaq'b'il ex kawb'il e'tzaj tq'o'n teya.46Aye'ju' ti'xti' lu jun techlal te tz'e'ysb'il twitza ex kyeju' tyajajila tejumajx,47tu'ntpaj min xk'uluna te Qman Dyos Tdyosa tuk'i'l tzalajb'il ex tu'ntkyaqil tk'u'ja, extzun txqan b'a'n xtb'incha teya.48K'ajb'ela kyeju' ajq'oj che tzajel tchq'o'n Qman Dyos ti'ja, k'iky'ex we'yaj ex k'waj tu'na, kb'el ẍla'qixa ex kb'el prowixa b'a'nxi'x. Kb'eltq'o'n Qman Dyos jun yajb'il kuwxi'x tib'aja, tzmaxi'j ajtb'aja toj.49Ktzajel tchq'o'n Qman Dyos jun tnam najchaqxi'xta' tk'etza q'ojil ti'ja, tzul ojqel naku'j tz'ojqelan jun t'iw, jun tnam min ojtzqi'n tyol tu'na;50txkup xjalqe', ex lay tzaj q'aq'an kyk'u'j kyi'ju' tijwnaq ex k'wal.51Che kxe'l kych'yo'n tal twakyixa ex kxel kywanju' tawal ttx'otx'a, tzmaxi'j ajtkub' yajtiya; lay kyej kyq'o'n twaya triy, b'in, aseyt, ex tal twakyixa ex tal trita, kkyimela tu'n we'yaj.52K'okyel kytxoli'n kyib' kyi'j kykyaqilu' nimaqttanama, ex che q'ojil kyi'j, tzmax ajtkub' kyniq'u'n nimaqtapi nimaq kywe' ex kuwsa'nqe' jaq'uqla'toq tk'u'ja, axxi'x k'okyel kytxoli'nkyib' ex che q'ojil kyi'j kykyaqil nimaqtnam toju' tx'otx' tzaj tq'o'n Qman Dyos teya.53Ajtzun kyulu' ajq'oj q'ojil ti'ju' ninttanama, nimxi'x we'yaj tzul ti'ja, okpe' che kxe'ltch'yo'na tk'wala ex tmyala ẍetzaj tq'o'n Qman Dyos teya.54Naqpena' xjal ẍtilun ex majx b'a'nwnaq ktzajel tx'a'lti'j tk'u'j ti'ju' titz'in, ti'ju' t-xu'jil ntk'u'jla'n ex kyi'ju' tk'wal ate'x,55tu'n lalun kub' tmoji'n kychib'jilju' tk'wal kyuk'i'l. Mixti'te wab'j ktenb'il toju' nintnam tu'n tpaju' q'oj ex tu'nju' yajb'il nimxi'x che ik'ela'ye' kyu'n ajq'oj.56Ikxpena' qya majx jsoq' ex b'a'nwnaq kyxole', aju' milo tu'n tb'et mixti' t-xajab' twitz tx'otx', ktzajel tx'a'lti'j tk'u'j ti'ju' tchmil ntk'u'jla'n ex kyi'ju' tal,57tu'n lalun che kub'tmoji'n tal akxtoq kyitz'ji exju' tmoj kyuk'i'l, kxe'l twan toj ewaj, qu'n mixti'te tu'n t-xi' wayit tu'nju' q'oj kyu'n ajq'oj kyi'ju' nimaqttanama.58Qa minti' xtanq'iya tkyaqilju' xnaq'tzb'il tz'ib'a'n toju' u'j lu, ex min xxitnima'na tb'i Qman Dyos nim toklen ex xob'ajilx,59che tzajel tq'o'n nimaq yajb'il ex xob'ajilqe'x tib'aja ex kyib'aju' tyajajila yajxi'tl, e'yab'il taq'wixqe'xi'x ex mixti'x q'a'nb'il kye.60Che tzajel tq'o'n tkyaqilju' yajb'il e'tzaj toj Ejipt tib'aja, aye' ojexi'x xob'a kye, kyajtela kukxju'.61Tib'ajxi'pe'tzun ja'lu, che tzajel tq'o'n txqan yab'il ex yajb'il min tz'ib'a'nqe' toju' u'j lu te xnaq'tzb'il, tzmaxi'j ajtb'aja kyu'n.62Exqe'tzunkye' aj Israel, nimxi'x kyajlale' kse'nqe' che'w twitz kya'j, che kjel ko'pje' tu'ntpaj min nche b'ine' te Qman Dyos.63Ikytzu'n kse'n intoq tzalaj Qman Dyos tu'n tb'inchante b'a'n kyeye', ex tu'n kychmete', ktzalajel tu'n kykub'o'lje' ex tu'n kyb'aje', che jawitz xb'oqi'ne' tuk'i'l tx'u'jilj toju' tx'otx' che najale' twitz.64Che kxe'lsputi'ne' tu'n Qman Dyos kyxolju' txqantl tnam, txi'x toj jun plaj ttxa'n tx'otx' ex ponx toj jun plajtl, che k'ulultzuntze' kywitz junxi'tl dyos atzu', kywitz dyos tze ex ab'j, ju' min ojtzqi'nqe' kyu'ne' ex kyu'n ojtxi' qyajilb'en.65Ajtzun kynajane' kyoju' tnam lu, lay che tzalaje' ex lay che ojlane', qu'n toj xob'ajil che najala'ye' tu'n Qman Dyos ex k'okyel b'is ex xim kyi'je'.66Naq k'eljeb'el kyi'je'; che xob'ele' q'ijtl ex qonik'an, ex mya'x q'uqli tk'u'jlalilju' kychwinqlale'.67Nimxi'xte' xob'il tzul kyi'je', ex nim ti'xti' kyka'yi'ye', qu'n kkyma'ye' te prim: ¡Lwiyxwit tz'okju' qonik'an!, atzu'n te qonik'an kkyma'ye': ¡Lwiyxwit tzulju' q'ijtl!, chechiloye'.68Maskye oje tzaj tma'n Qman Dyos kyeye' qa lay tz'anjtl kyi'je' toj tb'eyil Ejipt, k'anjel junmajtlkyi'je' tu'n kyoj b'ark, che xe'lk'a'yi'ntzuntze' te majin kye kyajq'oje', ex mix-a'lote klq'olkyeye'. Tyol Dyos kyej b'entti'j kyuk'i'l aj Israel toj Moab'1Aye' yol ja'lu ti'ju' yol kyej b'entti'j, ju' tchaq' Qman Dyos te Moyses tu'n kyb'inchante kyuk'i'l aj Israel toju' tnam Moab', tib'ajxi'tlu' yol kyej b'entti'j twi' witz Oreb'.2E'tzaj tb'u'yi'n Moyses kykyaqil aj Israel, xitma'ntzuntz kye:
Kyile' tkyaqilju' tb'incha Qman Dyos toj Ejipt ti'j paraon, kyi'ju' nche kawin tuk'i'l ex toj tkyaqilju' tx'otx',3kywitzku'ye' kanla' nimaq techlal lu, ex eb'a'nq'ob'aj.4Atxi'xtzunj na'mx tq'onte Qman Dyos knab'le' tu'n tkane tkyaqilju' lu toj kwitze'.5E'nẍaqluye' toju' kab'naq (40) ab'q'i toj chq'ajlaj, tzajx toju' tq'ijlalil lu na'mx tkub' b'aju' kyxb'alune' ex kyxajab'e'.6Na'mx kywan wab'je' ex na'mx kyk'wan ta'l ub'aye', ex na'mx kyk'wan jun k'wab'je' kuw tq'ob' tu'n telkynik'e' qa ate Qman Dyos Qdyos.7Tetzunj qul toju' najb'il lu, e'etzju' Seon nimaqkawil toj Esb'on, ex Ow, nimaqkawil toj B'asan, ex kub'kyi'j qu'n,8kub' qtzyu'n kytx'otx', ex xiq'et te kyetzb'ilju' tyajajil Rub'en, Kad ex kye nik'jan tyajajil Manases.9Qu'mtzun, che japunxju' yol kyu'ne' kjel b'entti'j ex kyanq'ime', tu'ntzun kyxi'ye' b'a'n toj tkyaqilu' kkyb'incha'ye'.10Kykyaqile' te'qe'ye' ja'lo, b'u'yi'n kyib'e' twitz Qman Dyos: nejenel kye junjun tnej kyyajajile', tijwnaq, exqe' ati kyoklen, kykyaqilju' ichan aj Israel,11k'wal, qya exqe' junxi'tl xjal najliqe' kyxole', exqepe' si'wil kyuk'i'lju' iqil a',12tu'n ktziyante jun kyole' ti'ju' yol kjel b'entti'j tu'n Qman Dyos kyuk'i'le' ja'lo.13Kjel b'entti'j ja'lo qa ttanam Dyosqo' ex ate Qdyos, kse'nxju' tzaj ttziya'n te Ab'raam, Isaak ex Jakob', aye' ojtxi' qyajilb'en.14Myanoq o'kx kyuk'i'le' kjela' b'enta' ti'ju' yol lu tu'n Qman Dyos,15ex ikx kyuk'i'lju' mix-a'lo'qe' quk'i'l ja'lo tza'lu twitz Qman Dyos.16Kanli kywitze' b'a'nxi'x kse'n o'anq'ina' toj Ejipt ex titi' matxi' qo'ik'a' tej qik' kyoju' tnam ẍe elyal toj qb'e,17jaẍe' qila' dyos naqxganqe' exqe' witzileb' tze, ab'j, saqpwaq, q'anpwaq ju' ik'u'nqe' tu'n Qman Dyos janche k'uluna' xjal lu.18Mixwitti' jun ichan mo qya kyxole', mujqa jun ja xjal mujqa jun tnej kyyajajile' kyej tzaqpinte Qman Dyos Qdyos tu'nwt tk'ulun kye kydyos nimaqtnam lu. Mixwit a'lo' junkye' tz'ok kse'n jun k'ul k'a tlok' ex ati b'i'yb'il toj.19Qa ati junkye' tb'ajlenxi' tb'i'n ntma'n yol kyejni b'entti'j, matz'ok tq'o'ntib' qa majx b'a'n ex makub' t-xima'n: B'a'n k'elila' wu'ne' tkyaqil maskye ma nb'inchaye' wajb'ile', chiwt. Tu'ntpajte tzula' xitb'il kyib'aj kykyaqil.20Lay kub' toj twitz Qman Dyos tu'n tkub' tnajsa'nju' til, k'elel b'aju' ttx'u'jil ti'ju' xjal lu, ex che kb'eltz'aq kykyaqilju' qanb'en q'ma'n toju' u'j lu tib'aj, ex kb'el najsa'nju' tyajajil twitz tx'otx' tu'n Qman Dyos.21K'elex q'i'nte' xjal lu tu'n Qman Dyos kyxol kykyaqil kyyajajil aj Israel, ex kb'el b'o'lj tu'n, kse'nxju' qanb'en q'ma'n toju' yol kyejni b'entti'j tz'ib'a'n toju' tu'jil kawb'il lu.22Kykyaqilju' kyk'wale' ex kykyaqilju' kyyajajile' che ul yajxi'tl, ikxqe' najchaq xjal mache tzaj toj juntl tx'otx' najchaq kyka'yi'ju' yajb'il exqe' yab'il tzultq'o'n Qman Dyos tib'aju' tx'otx' lu;23kyka'yi'ju' tx'otx' kse'n txtajil q'ol, atz'an ex matxi'toq b'aj tz'e'y. Lay b'ent toktl awal toj, lay tzajtl tawal, tk'i'xpe'wt jun tal wi' k'ul, kse'n kyb'ajkub' xitu'n nimaqtnam Sodom ex Komor, Adma ex Seb'oyim, e'kub' t-xitu'n Qman Dyos toj ttx'u'jil ex tq'oj.24Kykyaqiltzunju' xjal kkyma': ¿Tiqu'ntzunlo xtb'inchaya' Qman Dyos teju' tnam lu? ¿Tiqu'ntzunlo sajaxi'x ttx'u'jil ti'j?, chechilo.25Ex kxe'l tzaq'we'n kye: Qu'n makub' kysaqchb'e'nju' yol kyejni b'entti'j tu'n Qman Dyos Kydyos ojtxi' kychman kyuk'i'l tej kyetz Ejipt,26ex e'kub' meje k'ulul kwitz junjuntl dyos min ojtzqi'n kyu'n ex mixti' jun ti'xti' kyk'am kye.27Qu'mtzun saja' ttx'u'jil Qman Dyos ti'ju' tx'otx' lu, ex matzaj tq'o'n tkyaqilu' qanb'en tz'ib'a'n toju' u'j lu tib'aj;28mache ex tq'o'n ti'jxi'ju' ktx'otx' tuk'i'l ttx'u'jil ex tq'oj, mache ex twab'a'n kyoj junjuntl tx'otx', kse'nxju' in b'aji ja'lo, chilo, kxe'l q'ma'n kye.29Ate' junjun ti'xti' mixti' ojtzqi'nqe' qu'n; noq o'kxte Qman Dyos ojtzqilte; ex ate' ti'xti' matxi' che tzaj tyek'u'n qe ex kyeju' qk'wal tu'n kyjapun qu'n kukxju': kykyaqilu' chaq'b'il toju' kawb'il lu. Se'n tu'n kyb'inchantetl kyib' xjal ex tu'n kyk'i'wlet1Ajtzun kyul kanun qanb'en ky'i'wb'il mo qanb'en taq'wix kyib'aje' ju' matxi' txinma'ne' kyeye' tu'n ksk'onteye', exqa mache ximane' ti'j kyoju' tnam ja che kxe'la' q'o'ne' tu'n,2qama tz'anjtz kyi'je' tk'etz Qman Dyos, exqa mache b'ine' te tu'n tkyaqil kyk'u'je' exqe' kyk'wale', kse'n matxi' nchaq'e' kyeye' ja'lo,3Oktzun tch'exb'e Qman Dyos Qdyos tu'me'l se'n nche anq'ina'ye' ex ktzajel q'aq'an tk'u'j kyi'je'. Che tzajel tb'u'yi'n jumajtle' kyoju' tx'otx' jae'xa' q'o'na'ye' tu'n,4maskye najchaq sputina'qe'ju' eb'je'xni xla'ja'n kyxole', che tzajel tiq'i'n Qman Dyos Qdyos jaxjaku', kxe'l jyolkye tzmax jate'qe'.5Che tzajel q'i'n junmajtle' tu'n Qman Dyos toju' tx'otx' ja e'kub'a'tena' ojtxi' qyajilb'en, che pomel junmajtle' toj; b'a'n che ktenb'ela'ye' ex nimxi'x kyk'wale' che chmetel tu'n kyekywitz kyk'walju' qyajilb'en.6K'okyel tq'o'n techalju' tyol kyejni b'entti'j toj kyanmiye' ex toj kyanmiju' kyk'wale', tu'ntzun kyk'u'jlanteye' tu'n tkyaqil kyk'u'je' ex tu'n tkyaqil kyanmiye', tu'ntzun tten kychwinqlale'.7Che tzajel tq'o'n Qman Dyos Qdyos qanb'en myab'a'n lu kyib'aju' kyajq'oje' ex kyib'aju' mache okten yajulkyeye' tuk'i'l kyq'oj,8k'anjetztzun kyi'jtze' tuk'i'l Qman Dyos ex che okslale' te, ex kkyanq'i'ye' tkyaqilu' tchaq'b'il xinma'ne' kyeye' ja'lo.9Tkyaqiltzu'n kkyb'incha'ye' k'elelb'a'n tu'n Qman Dyos, che tchmet-sa' kk'wale', tal kywakyixe' ex twitz kyawale'; axxi'x ktzalajel junmajtl Qman Dyos tu'n tb'inchante b'a'n kyeye', kse'nx tb'incha kye qyajilb'en,10qama txikyb'i'ne' Qman Dyos exqa mache japun tchaq'b'il ex tkawb'il kyu'ne' tz'ib'a'nqe' toju' tu'jil kawb'il lu, exqa matz'anjtzkyi'je' tuk'i'l tu'n tkyaqil kyk'u'je' ex tu'n tkyaqil kyanmiye'.11Mya ch'uẍte' chaq'b'il nche'x nma'ne' kyeye' ja'lo tu'n tjapun kyu'ne' ex laywit che kanune' ti'j.12Myatzu' ta' toj kya'j tu'nwt kmanteye': ¿Alkye kjawix toj kya'j naq qu'nele', tu'nwtzunlo ttzaj tiq'i'n ex tu'n ttzaj tyek'u'n qeye', tu'nwtzunlo qb'inchanteye'?, chechiwte'.13Ex myatzu' ta' toj jun plajtl ninnjab', tu'nwt kmanteye': ¿Alkye k'ik'ix toj ninnjab' tu'n ttzaj tiq'i'n ex tu'n ttzaj tyek'u'n qeye', ex tu'n qb'inchanteye'?, chechiwte'.14Nqaku'na' ta'te' chaq'b'il kyk'etze'; toj kytziye' ta' ex toj kynab'le' tu'n tjapun kyu'ne'.15Kyka'yinxe' ja'lo, makub' nq'o'ne' b'a'n tuk'i'lju' chwinqlal kywitze', exju' kamik tuk'i'lu' taq'wixil.16Qama txikyb'i'ne' nxinma'ne' kyeye' ja'lo, qa makyk'u'jlaye' Qman Dyos, exqa mache b'ete' toju' tb'eyil, qama che japun tchaq'b'il, e'tkawb'il ex tnuk'b'il kyu'ne', che anq'ile' ex nim kyk'wale' che tenb'il, ex che ky'iwlanjtzele' tu'n Qman Dyos toju' tx'otx' ja che tenb'ela'ye'.17Qatzun min xikb'i'ne' tkyaqil ja'lu, qama che'x lpeye' kyi'j txqantl dyos tu'n kyk'ulune' kye exqa mache kub' mejeye' kywitz,18texju' kmuj lu nxinma'ne' kyeye' qa ilti'j che kyimele', ex lay che najane' nimtoj toju' tx'otx' kb'elti'j kyu'ne', kyik'xlenxi'ye' toj a' Jordan.19K'okyel nq'o'nju'ye' kya'j exju' tx'otx' te tziyil kyi'je' toju' q'ij ja'lo, qama txinq'o'ne' tu'n ksk'onteye', chwinqlal mujqa kamik, ky'i'wb'il mujqa qanb'en myab'a'n. Qu'mtzun ksk'o'nktzju'ye' kychwinqlale', tu'ntzun kyanq'ine' exqe'ju' kyyajajile' yajxi'tl;20kyk'u'jlame' Qman Dyos Qdyos, che okslane' te ex japunxju' tyol kyu'ne', qu'n toj tq'ob' ta' kychwinqlale' ex tu'n kyanq'ine' nimtoj, toju' tx'otx' tzaj ttzyiya'n Qman Dyos te Ab'raam, te Isaak ex te Jakob' ju' ojtxi' qyajilb'en. Kyej Joswe te t-xel Moyses (Nm 27.12-23)1Yolin junmajtl Moyses kye kykyaqil aj Israel ex xitma'n kye:2Matxi' chin japune' toj qaqnaq (120) ab'q'i ex mixti'tl wipumale' tu'n nb'ete' jaxjaku'. Expe' oje tzaj tma'n Qman Dyos weye' qa lay chin jlajine' toju' nin a' Jordan.3Kb'el nejte' Qman Dyos Qdyos kywitze' ex che b'elt-xitu'nju' tnam lu kywitze', tu'ntzun tkub' kytzyu'nju'ye' kytx'otx'. Kb'el nej Joswe kywitze' te nejenel.4Ax ktb'incha' Qman Dyos kyi'ju' tnam lu, kse'nx tb'incha ti'j Seon ex ti'j Ow, kynimaqkawil amorey; ex kyi'ju' kytx'otx', majx e'kub' tnajsa'n.5Ajtzun kykub' tz'aqju' tnam lu tu'n Qman Dyos toj kq'ob'e', ati tu'n kb'inchanteye' kyi'j kse'nxju' matxi' b'ajx nma'ne' kyeye'.6Tenx kyipumale' ex kywab'am kyib'e' b'a'nxi'x; lalun che xob'e' ex lalun tzaj kychi kyi'je' ajkyq'ojine' kyuk'i'l, qu'n atite Qman Dyos Qdyos kyuk'i'le' ex lay che kyej tleb'ane' kyjunale'.7Tzajtzun ttxko'n Moyses Joswe ex xitma'n te kywitz kykyaqil aj Israel:
Tenx tipumala ex lalun xob'a, qu'n aya kxel q'inkye xjal lu toju' tx'otx' tzaj ttziya'n Qman Dyos tu'n tq'onte kye ojtxi' qyajilb'en, aya kxe'l q'onteju' tx'otx' kye.8Aku' Qman Dyos kb'el nej twitza ex ktenb'el tuk'i'la, lay kyej tzaqpi'na tu'n tjunala. Qu'mtzun lay xob'a ex lalun tzaj numja, chij te. Kjawil ẍch'etju' kawb'il toju' ab'q'i te najsb'il k'as9Kub' ttz'ib'a'n Moyses kawb'il lu toj jun u'j, xitq'o'ntzuntz kyeju' pale aj Leb'i q'o'n kyoklen tu'n t-xikyiq'i'n kax teju' tyol Qman Dyos kyejni b'entti'j, ex kye kykyaqilu' tijwnaq aj Israel,10ex tchaq' kye:
Ajtjapunchaq wuq ab'q'i ajtpon tq'ijlalil tu'n tkub' najset k'as, toju' ninq'ij ik'sab'l kyq'ij pach tq'ob' tze,11ajkyb'uyinte kyib' kykyaqil aj Israel twitz Qman Dyos toju' najb'il sk'o'ntl tu'n, kjawil ẍch'etju' kawb'il lu kywitz kykyaqil.12Tkyaqilu' tnam ati tu'n kyb'uyinte kyib', e'ichan ex e'qya, e'k'wal exqe' najchaq xjal najliqe' toj nimaqkytaname', tu'n kyb'inte kawb'il ajtjaw ẍch'et, tu'ntzun kyniman te Qman Dyos, ex tu'n kyanq'inte tkyaqilu' ntma'n toj.13Kykyaqiltzu'n kyk'wale' min b'i'n ja'lu kyu'n, kkyb'i' ex che nimal te Qman Dyos Qdyos toj tkyaqilu' kychwinqlal toju' tx'otx' che najale' toj, kyik'xlenxi'ye' toju' nin a' Jordan. Mankb'il tyol Qman Dyos te Moyses14Xi'tzun tma'n Qman Dyostzu' te Moyses:
Ka'yintzpe'ya, naqch'inxtl tkyimta, qu'mtzun txkontza Joswe, ex kukytzaje' kykab'ile' toju' Ja te Mujb'ab'ltib'il, tu'ntzun kxi' nq'o'ne' nchaq'b'ile' te, chij.
E'xi'tzun Moysestz tuk'i'l Joswe toju' Ja te Mujb'ab'ltib'il,15atzuntzu' tyek'u'ya'tib' Qman Dyos kye toj jun tnej muj, ex kub' tenju' muj tib'aj ttziju' ja.16Xitma'ntzun Qman Dyostz te Moyses:
Naqch'inxtl tkyima, atzu'n tnam k'elil txalpuj ex kk'ulul kye kydyosju' xjal ja che pomila', chin kyjel kykoli'ntzuntze', kb'el kysaqchb'e'nju' nyole' kyejni b'entti'j kyuk'i'l.17Tzultzun ntx'u'jiltze' kyib'aj ex che kjel ntzaqpi'ne'; ex lay che'x nka'yintle', che ultzun txqan yajb'iltz ex taq'wixil kyib'aj, kyma'tzuntz: ¿Ma tu'ntzunlo' mix-a'lo' Qman Dyos quk'i'l nqo yajta' toj tkyaqilu' taq'wix lu?, chechi.18Ajtzun tponju' tq'ijlalil lu, k'elil npa'nxi'x wib'e' kyi'j, tu'ntpaj tkyaqilu' taq'wix nkyb'incha'n ex tu'ntpaj mache k'ulun kye junxi'tl dyos.19Ja'lotzun, kytz'ib'anku'ye' b'itz lu, ex kyxnaq'tzanxe' kye aj Israel, tu'ntzun kyb'itzante ex tu'n tajb'en te tziyb'il kyi'j.20Qu'n ajtzun kyokx wiq'i'ne' toju' tx'otx' xintziya'ne' kye ojtxi' kyyajilb'en, toju' tb'anil tx'otx', ajtzun kyb'aj wan b'a'nxi'x ex ajtetz kywitz, che kxe'l lpe kyi'j junxi'tl dyos ex che k'ulul kywitz, ayintzunwe' chin elel kyik'o'ne', ex kb'el kysaqchb'e'nju' nyole' kyejni b'entti'j.21Ajtzun ttzaj txqan taq'wixil ex k'ixk'oj kyi'j, ktziyilju' b'itz lu kyi'j qu'n ktzajel kyna'nju' kyyajajil ex kkyb'itza'; qu'n b'i'ntl wu'ne' ja inche ximana', na'mxpena' kpon wiq'i'ne' toju' tx'otx' xintziya'ne' kye, chij.22Textzu'n q'ij lu kub' ttz'ib'a'n Moyses b'itz lu ex xit-xnaq'tza'n kye aj Israel tu'n kyknonte.23Xitq'o'n Qman Dyos chaq'b'il lu te Joswe, tk'wal Nun:
Kuwxa ex lalun xob'a, qu'n aya kpomel q'inkye aj Israel toju' tx'otx' xintziya'ne' kye, chin tenb'elwe' tuk'i'la, chij te.24Tetzunj kb'aj ttz'ib'a'n Moyses kawb'il lu toj jun u'j,25xitma'n kye aj Leb'i q'o'n kyoklen tu'n kyiq'inteju' tkaxil tyol Qman Dyos kyejni b'entti'j:26Luju' tu'jil kawb'il lu, kyq'onku'ye' tk'etzju' kax k'ub'lteju' yol kyejni b'entti'j tu'n Qman Dyos, tu'ntzun ttentzu' lu te jun tziyal kyi'je'.27Qu'n kanli nwitze' pi'sqe'ye' ex mixjun nnok toj kywi'ye'; matxi'pe'na' jaw kyiq'i'nxi' kyib'e' ti'j Qman Dyos extzun itz'qinxe' kwitze', mitzunloyate' ajnkyime'.28Kyiq'inqe'tze' kykyaqilu' tijwnaq tza'lu exqe'ju' nejenel kyeju' junjun tnej kyyajajile', tu'ntzun nyoline' kyuk'i'l kyi'ju' ti'xti' lu ex lu tx'otx' ex kya'j te tziyil kyi'j.29Qu'n b'i'n wu'ne' qa nkyimlenxi'ye', che elil txalpuje', ex kjel kytzaqpi'nju'ye' b'e oje txinma'ne' tu'n t-xi' kyljo'ne'; ex b'i'n wu'ne' qa tzul txqan taq'wixil kyib'aje' yajxi'tl, tzul ttx'u'jil Qman Dyos kyi'je' tu'n tpaju' kb'inchb'aje' taq'wix twitz. Tb'itz Moyses30Aq'witzun Moyses b'itzalteju' b'itz lu, tzyet-x ex pon b'aj tu'n kywitz kykyaqil aj Israel b'u'yi'nkyib'.1B'intza kya'j, chin yolile'; b'inqe'tza nyole', tx'otx'.2Kb'el tz'aqju' nxnaq'tzb'ile' kyib'aje' kse'n jb'al, atzunju' npakb'ab'le' kb'el kse'n ta'l che'w, kse'n ẍmu's nkub' tib'aj k'ul, ex kse'n jb'al tib'aj twa alu'mj.3Kxe'l npakb'a'ne' tb'i Qman Dyos: ¡Tz'elx kynik'e' ti'ju' toklen Qman Dyos!4Ate klolqe, tz'aqlixi'xju' taq'unb'en, tnik'alkyi'ju' nche tb'incha'n. Ate jun Dyos axxi'x, mixti' sb'ub'l tuk'i'l; ¡tnik'alti'j ex o'kxte ax!5Aye'ye' xjal b'inchal myab'a'n ex pi'sqe'ye', matz'ok kyq'o'ne' ttx'u'jil Qman Dyos, myax tk'wal Dyos qe'ye':6¿ma atzun tu'me'l t-xelju' nxikyq'o'ne' te Qman Dyos? Jun tnamqe'ye' xnak ex mixti' tnab'l, ¿ma myatzun tmanju'ya ex ch'isalteya? ¡Ate ch'isanteya ex xitq'o'n tchwinqlala!7Kutanjtz ka'yinti'ja ti'jxi'ya, ximana kyi'ju' tq'ijlalil matzajxi'; qaninxa te tmana tu'n t-xi' tma'n teya, ex tu'n t-xi' kyoli'n tijwnaq teya:8Tej tkub' taq'pu'n Qman Dyos tx'otx' kyeju' tnam, kyej tyek'u'n jatu'n kynajana' junjun tnej xjal ex nimaqtnam, ex kub' tq'o'n kynaqach junjun tnam. Aku'tzunte kub'ten kyib'aj aj Israel.10E knet tu'n toj chq'ajlaj, toj tzqij tx'otx' ex t-xob'l kq'iq'; e'tzaj tiq'i'n toj tq'ob' ex e't-xnaq'tza, ex e't-xq'uqi kse'nqe'ju' tb'aq' twitz.11Ikyse'n t'iw nche'x t-xnaq'tza'n tal tu'n kylipan, nxi' lik'ik'in kyjaq' tu'n lalun che kub' tz'aq, ikytzu'n ntb'incha'n Qman Dyos kyuk'i'l aj Israel.12O'kx Qman Dyos ẍaqlunkye ex mix-a'lo' juntl; ¡mixti' juntl dyos nim ojtzqi'n mawt tz'oninkye!13Exi' tiq'i'n kwi' witz, exi' tiq'i'n tu'n kykanb'an, etk'a'cha tu'nju' twitz awal toj kojb'il, etz myel tu'n toj pik tu'n kyk'wan ti'j ex aseyt toj spe'j tx'otx';14el klech ex kychi' kyes ti'ju' kwakyix, e' ch'yon kyi'ju' tal tman rit q'u'sqe', ex e'rit te B'asan ex e'tman chib'; kwaju' tb'anilxi'x triy ex kk'wa' ta'l ub'a.15Etztzun twitz Jesuruntz, ex aq'witzuntz yajul (Etz twitz b'a'nxi'x ex seb'ix ti'j), kyej ttzaqpi'ntzun Dyostz ju' ch'isalte; el tik'u'nju' kolb'ilte ex kolol ti'j.16Okkyq'o'n ttx'u'jil Dyos, qu'n ek'ulun kwitz witzileb' ju' ik'u'nqe'xi'x tu'n Qman Dyos;17kub' kq'o'n chojb'il kwitz tajaw il, kwitz dyos mixti' kyajb'enju' min ojtzqi'n kyu'n; ak'a'j, tzma e'kub' b'incha'n, aye' mixti'x e'k'ulunju' kychman kye.18Matzik' tna'l kymane' ex klolkyeye' kyu'ne' aj Israel; matzik' tna'l Dyos kyu'ne' ju' tzaj q'onte kychwinqlale'.19Tzaj ttx'u'jil Qman Dyos tej tka'yinte ja'lu, qu'mtzun e el tik'u'nju' tk'wal ex tmyal;20tmatzuntz: Kxe'l wewa'n nwitze' kye, ¡nka'yitzuntze' titi' kb'ajel kyi'j! Axxi'x b'inchal myab'a'n qe', mixti'x tu'n tokqe qk'u'j kyi'ju' k'wal lu.21Ntzaj kyq'o'n ntx'u'jile' tu'n jun kydyos mya dyos, ntzaj nq'oje kyu'n tu'n kypaju' kydyos mixti'x kyajb'en; ¡ikxtzunwe' knb'incha', k'okyel nq'o'ne' kytx'u'jil tu'n jun tnam myab'a'n, ktzajel kq'oj wu'ne' tu'n jun tnam pi's!22Matxi' tzaj ntx'u'jile' naku'j q'aq' ajtjaw k'enti, kk'entil tzmax t-xexi' tx'otx'; kb'ajelu' tx'otx' tu'n exju' twitz awal, k'okyel tq'o'n kq'aq'alju' kq'uqlil witz.23Ktzajel nq'o'ne' tkyaqilu' taq'wixil kyib'aj, kxe'l nxone' tkyaqilu' nsmaje' kyi'j;24che kyimel tu'n we'yaj ex tu'n kyeq, che b'ajel tu'n jun yab'il kuwxi'x; che ktzajel nsma'ne' tojk'ul txkup kyi'j ex e'kan ati kyb'i'yb'il.25Che b'ajelu' kyk'wal tu'n k'uẍtx'e'nb'il toj b'e, atzu'n kyoju' ja che kyimel tu'n xob'il; che kyimel ku'xun ex e'txin, tijwnaq ex e'ne'ẍ.26Matxi'toq kub' nximane' tu'n kxinsputi'ne' ex tu'nkykub' nnajsa'ne' twitz tx'otx', tu'n miche tzaja' na'ntl,27naqtzun aju' min ik'x kxmayb'ilju' ajq'oj wu'ne'; min waje' tu'n tjaw knima'n kyib'ju' wajq'oje ex tu'n kmante: Myate Dyos xb'inchante ja'lu; ayo'qe' xqo' b'inchante tuk'i'l qipumale', chechiwtlo.28Ate' Israel jun tnam matxitzpet tnab'l; ¡mixti'x tnab'l!29Naqwit ati knab'l inwtlo kane toj kwitz; inwtlo elkynik' ti'j ja kche web'ela'.30¿Se'n taq'wi e'kub' oq kab'k'al lajnaq (1,000) tu'n jun? ¿Ex se'n taq'wi e'kub' oq junmutx' jok'al (10,000) tu'n kab'e' xjal? ¡Qu'n e'xi'q'o'n toj kyq'ob' ajq'oj tu'n Qman Dyos klol kye!31B'i'nxi'x kyu'nju' qajq'oj qa mikxa' klolkyeju' kse'nqe klolqe.32Naku'j awb'ilqe' ub'a, tzajniqe' ti'j kyyajajil Sodom ex Komor, k'aqe'ju' ub'a inche el kyi'j ex b'i'yb'ilqe';33aju' kya'l inel naku'j tb'i'yb'il kan wotz, ¡tb'i'yb'il kan in b'iyun!34Tkyaqil ja'lu k'u'n wu'ne'; k'u'n wu'ne' kse'n jun k'uwenj,35ajtjapun tq'ijlalil tu'n nq'onteye' tu'me'l t-xel kye, ajtpon kmuj tu'n kykub'tz'aq. Matxi' tzul lq'eju' tq'ijlalil tu'n kykub' xitet, ¡ch'intl kq'anax!, chi Qman Dyos.36Kjawil tiq'i'ntib' Qman Dyos klolkyeju' ttanam, ajtka'yinte qa mixti'tl kyipumal; ktzajel laqj tk'u'j Qman Dyos kyi'ju' tmajin ajtka'yinte qa mixti'qe'tl mixti' kyipumal ex mixti'qe'tl kuwqe'.37Kxe'l tma'ntzuntz kye: ¿Jatzun ta'qe' kydyose', q'uqloktoq kyk'u'je' kyi'j tu'n kyklete' kyu'n,38aye' intoq che'x wante t-seb'ilu' kyoyaje' tz'e'ysa'n ex intoq che'x k'wante ta'l ub'a inkub' kq'o'ne' kwitz? ¡Lwixna'tzun che tzaj onilkyeye'! ¡Kuktzaj klolkyeye'!39O'qinkxwe' Dyos; mixti' juntl Dyos wi'jxi'ye'. Ayinwe' inchin q'onte chwinqlal, ex ayine' nchinel iq'inte; ayinwe' inchin k'ixb'san ex ayine' inchin q'anante. ¡Ja che kxe'la'ye' qa mya toj nq'ob'e'!40Kjawil wiq'i'nju'ye' nq'ob'e' twitz kya'j, ex kntziya'ye' tu'nju' te junmajxqine'41qa ajtb'aj njqu'ne' nk'uẍtx'e'nb'ile' nqoptz'aj ex ajnb'inchanteye' tnik'alilti'j, knq'a'ye' tu'me'l t-xel kyeju' wajq'oje. ¡Knq'a'ye' tu'me'l t-xel kyeju' inche ik'unweye'!42Che kb'ajel ntxa'jla'ne' nsmaje' toj chik', kche b'ajel wu'ne' tu'n k'uẍtx'e'nb'il; ¡toj kychk'elju' k'ixb'niqe' ex presi'nqe'!, ¡exqe'ju' nejenel ajq'ojqe'!, chi Qman Dyos kye.43¡Che tzalajxe' tnam tuk'i'lju' ttanam Dyos! ¡Ktq'a'te Dyos tu'me'l t-xel kykamikju' tmajin, ktq'a' tu'me'l t-xel kyeju' tajq'oj, ex kb'el tnajsa'n tilju' ttx'otx' exju' ttanam!. B'ajsb'il xnaq'tzb'il tu'n Moyses44Kub'ten Moyses tuk'i'l Joswe tk'wal Nun kywitz kykyaqil aj Israel ex xitma'n b'itz lu ajttzyet ex ajtb'aj.46Xitma'ntzuntz kye aj Israel:
Che ximane' b'a'nxi'x ti'j tkyaqilju' xinma'ne' kyeye' ja'lo, ex kymanxe' kye kyk'wale' tu'n kyanq'inte tkyaqilju' yol ntma'n toju' kawb'il lu.47Qu'n mya ch'i'nte' toklen ja'lu; qu'n kychwinqlal kyeye' kawb'il lu, ex tu'nte che anq'ile' nimtoj toju' tx'otx' jlajxi' nin a' Jordan, ju' kb'el kytzyu'ne', chij kye. Taq' Dyos anb'il tu'n t-xitka'yi'n Moyses tx'otx' tziya'n tu'n48Tojxju' q'ij lu tzaj yolin Qman Dyos te Moyses ex xitma'n te:49Kutxi'ya kywi' witz Ab'arim ex kutjaxa twi' witz Neb'o, toj kytx'otx' aj Moab' jlaj Jeriko, atzuntzu' ka'yinxa'ya tx'otx' Kanaan, ju' kxe'l nq'o'ne' te kyetzb'il aj Israel.50Twi'tzunju' witz lu ja kjawixa'ya, kkyimela, ex kxe'la ja ta'qe' twitze'la, kse'nxju' b'aji tuk'i'l ttzika Aaron, ju' kyim twi' witz Or ex pon kyk'etzju' toj tja.51Kykab'ile' min xjapun kyu'ne' kywitz aj Israel, tej ate'toqe' ttzi a' Merib'a-kades, toju' chq'ajlaj Sin, qu'n min e'nimane' weye' kywitz.52Qu'mtzun, najchaq kxe'la' tka'yina'ju'ya tx'otx' kxe'l nq'o'ne' kye aj Israel, atzunta lay tz'okxa toj, chi Qman Dyos te. Kyej tqani'n Moyses b'a'n kyib'aju' tnej kyyajajil aj Israel1Ch'inxtltoq tkyim Moyses tmajin Dyos, e'kub' tk'i'wla'n aj Israel2kjalu:
Tzulte' Qman Dyos twi' witz Sinayi; tzmajx Seyir saja' tqoptz'a'na' qe. Tzaj qoptz'aj tzmax kywi' witz toj Paran lu tzul tzmax Merib'a-kades; iq'i'n q'aq' te kawb'il tu'n toj tb'a'nq'ob'.3Ntk'u'jla'nte Qman Dyos ttanam, nche tklo'nju' nkyxjansa'nkyib' twitz; nche k'ulun t-xe tqan ex nxikyb'i'n tchaq'b'il.4Tzaj tq'o'n Moyses kawb'il qe te jun etzb'il teju' tnam Jakob',5ex ten jun nimaqkawil toj Jesurun tej kyb'uyinte kyib'ju' nejenel te tnam, tej kyb'uyinte kyib'ju' junjun tnej tyajajil Israel.6Tma ti'j Rub'en: ¡Tz'anq'inxwitju' Rub'en! ¡Tu'n lalun kyim, maskye naq jte'x kyb'aju' ichan!, chij.7Tma ti'j Juda: Taye, b'intzju'ya tojtwi' Juda; b'uyimqe' jumajtla kyuk'i'lju' ttanam. Kloma tu'n tipumala, onima kyeju' tajq'oj, chij.8Tma ti'j Leb'i:
Nman Dyos, teju'ya Tunin exju' Urim; teya ex teju' xjal njapun tyola tu'n, teju' iky'twitza ti'j toj Masa, tuk'i'lju' tzaj toj twitza ti'j ttziju' a' te Merib'a,9Aju' xiq'mante kye tman: B'ajx che wila'ye', atzu'n kyeju' ttzik': Min ojtzqi'nqe'ye' wu'ne', ex kyeju' tk'wal: Min b'i'n wu'ne' alkyeqe'ye', chij. Njapun tyola kyu'n, ex matxi' kyaq'kyib' tu'n tjapun tyola kyejni b'entti'j kyu'n.10Inche kyxnaq'tza'n Jakob', aju' Israel, kyoju' tkawb'ila ex tchaq'b'ila; nche kub' kyq'o'n sturak ex oyaj alu'mj twitza, tib'aju' q'olb'eb'l teya.11Taye, k'iwlanku'ya kyaq'unb'en, ex k'monxa kyaq'un tuk'i'l tzalajb'il. Toqinku'ya ktze'lkyi'ju' kyajq'oj, ex tu'n lalun che jawe'tlju' nche el ik'unkye, chij.12Tma ti'j B'enjamin: Toj nak'b'il nnanq'ina'ju' ntk'u'jla'n Qman Dyos; klonjtzelte' kukxju' tu'n Dyos nim toklen. ¡K'anq'il tjaq'ju' kolb'il tu'n! chij.13Tma ti'j Jse: Awt Qman Dyos k'iwlante ttx'otx' tu'nju' tb'anil ẍmu's ntzaj twitz kya'j ex tu'nju' a' ati t-xe tx'otx',14tu'nju' tb'anil twitz awal toju' ab'q'i ex tb'anil twitz awal toj junjun xjaw,15kyu'nju' k'ul nimaq kyoklen ojtxi', exqe'ju' tb'anil witz ate'qe' tejumajx,16kyu'nju' tb'anil twitz awal twitz tx'otx' ex tu'n t-xtalb'ilju' najli toj ch'i'x. Tzulxwit tkyaqil ja'lu tib'aj Jse, ju' sk'onjtz kyxolju' ttzik.17Tb'anilte', kse'n jun tnejel tk'wal tman wakx, nimtipumal kse'n jun tnam wakx tx'u'j, ktokol kye kykyaqil tnam toj tkyaqil twitz tx'otx'. Ikyqe'tzun txqan tk'wal Eprayinju'; ikqe'xtzun txqan tk'wal Manasesju', chij.18Tma ti'j Sab'ulon ex Isakar: Tzalajxa Sab'ulon, tu'nju' nnexa, atzunta Isakar, kyu'nju' tnajb'ila pach xb'alun.19Che kytxka' nimaqtnam twi' witz, atzuntzu' che b'ela' kyq'o'n chojb'il nnojqelan; che kanb'al ti'ju' q'inumal kyoj ninnjab' ex kyi'ju' k'uwenj ate'qe' ttzi ninnjab', chij.20Tma ti'j Gad: ¡Nimanjtzxwitju' nxiq'onte txqan ttx'otx'! Nkub' paqete Gad, kse'n jun ttxu b'alun, ex nche kub' ttzaqu'n q'ob'aj ex wi'yj.21Tb'anilxi'xju' xkyaj te Gad, jun tx'otx' ja che tenb'ela' nejenel. Nejli kywitzju' tnam tej tokx, xitb'incha'nju' intoq tchaq'u'n Qman Dyos ex aq'unan toj tnik'alilti'j kyxol aj Israel, chij.22Tma ti'j Dan: Ikte Dan kse'n jun tal b'alun nxlik'pun tzmax B'asan, chij.23Tma ti'j Neptali: Nim tilwi Neptali tu'n Qman Dyos, nim txqan k'i'wb'il ntzaj tq'o'n te, ¡teju' njab' pomnix japomna' ttxa'n toj tb'a'nq'ob'kya'j! chij.24Tma ti'j Aser: Kyexwit tilwi Aser kxolju' tk'wal Jakob', ex k'u'jlanjtzxwit kyu'nju' ttzik ex titz'in. Che ku'xwit tnub'sa'n tqan toj aseyt;25Che xtanunjtzxwitju' tjpel tja tu'n k'uxb'il ex tu'n q'ank'uxb'il, ex tenxwit tipumal kse'nju' tq'ijlalil tchwinqlal.26Mix-a'lo' juntl kse'n Tdyos Jesurun, in b'et twitz kya'j tuk'i'l nim tajwalil iqa'n tib'aj muj tu'n tul onilteya.27Ate kolb'ilju' teya aju' Dyos ati tejumajx, o'nina tu'nju' tipumal majx ati; kub' oqju' tajq'oja twitza tu'n ex tchaq' teya tu'n tb'aj tu'na.28Che anq'ilkye' aj Israel q'uqlixi'x kyk'u'j, che anq'ilju' kyyajajil toj nak'b'il. Nim triy ex tqan lob'j ub'a ktenb'il toju' kytx'otx', ex kb'el jb'al kukxju' tib'aju' kyawal.29B'a'nxta, Israel, ¿Alkye juntl kse'n aya? Aku' Qman Dyos klonteya; ate klolteya ex onilteya, ¡ikte' teya kse'n jun k'uẍtx'e'nb'il te kanb'ab'l! Ktzajel kq'o'n kyib'ju' tajq'oja toj tq'ob'a ajtkub'kyi'j, atzunta kb'el tnajsa'nju'ya nimjtib'il ati kyoj. Kyim Moyses ex ku'x mqu'n1Tzaj Moyses toj chq'ajlaj te Moab' ex jax twi' witz Neb'o, toj tununju' witz Piska, ju' ati twitz Jeriko. Tzmaxtzuntzu' taja Qman Dyos tu'n t-xitka'yi'nju' tx'otx' te Kalaad ex japomna' ttx'otx' Dan,2exju' ttx'otx' Neptali, Eprayin ex Manases, tkyaqilju' tx'otx' Juda pomnix ttzi ninnjab' Mediteraney,3exju' tx'otx' Nekeb', exju' b'ya' te Jordan exju' plan tx'otx' te Jeriko, aju' nintnam nim tut toj, ex pomnix Soar.4Atzunte Qman Dyos xitma'n te:
A tx'otx' ja'lu xi' ntziya'ne' te Ab'raam, te Isaak ex te Jakob' tu'n t-xinq'o'ne' kyeju' kyyajajil. A tb'is nk'u'ju'ye' tu'n tka'yinteya tu'nku' twitza, maskye lay tz'okxa toj, chij te.5Qu'mtzun kyim Moyses, tmajen Qman Dyos, toju' tx'otx' Moab', kse'nx ojetoq tma Qman Dyos te,6ex ku'x mqu'n tojun b'ya' te Moab', twitz B'et-peor toj jun najb'il jamix-a'lo'x ojtzqinte.7Tetoq qaqnaq (120) ab'q'i tej tkyim, b'a'nqe'xtoqju' twitz ex atixtoq tipumal.8Junaq lajoj (30) q'ij e'oq' aj Israel ti'j Moyses toju' chq'ajlaj Moab', iktzu'n japuna' b'is ex oq'el ti'ju' tkamik kyu'n.9Atzunte Joswe, tk'wal Nun, tk'am tnab'l te Moyses, qu'n kub' tq'o'n Moyses tq'ob' tib'aj; eb'intzu'n aj Israel te ex kyb'incha kse'nx tchaq' Qman Dyos te Moyses.10Mixtzunti' ten juntl sanjelal kse'n Moyses toj Israel, tu'n tyolin tuk'i'lku' Qman Dyos,11mujqa tu'nwt tb'inchante tkyaqil b'a'nq'ob'aj ex ti'xti' te lab'te'n tchaq' Qman Dyos tu'n tb'inchante toj Ejipt ti'j paraon, ex kyi'ju' nche kawin tuk'i'l ex ti'j tkyaqilju' ttx'otx',12mujqa ikywit tipumalju' ex tb'inchb'aj nimaq kyoklen kse'n tb'incha kywitz kykyaqil aj Israel.
Bible Society in Guatemala