Read Lʉ́ka 1

Lʉ́ka1lag_wbt

Lʉ́ka Yoomwaandɨkɨra Toofíili Masáare ya Yéesu

¹Kwaako Toofíili kɨjeengi, Vaantʉ ˆvarɨ foo vaandɨka masáare aya ˆyakiimana aha mɨɨtʉ.²Avo vaandɨka aya, ja ˆvyeene tavaɨrwa mbuwo nɨ vara ˆvoona na miiso yaavo keende aho ncholo, na vara ˆvajáa vatʉmami va Masáare Maaja.³Naanɨ, ˆnkayasimbʉle neeja aya masáare keende ncholo, noona nɨkwaandɨkɨre neejaneeja weewe Toofíili kɨjeengi ˆnɨkʉnyémyaa.⁴Jeyyo taanga ʉrɨ kɨkomi cha masáare yoosi ˆʉvariyʉrɨrwa.

Ʉláali na Mʉtwe wa Kʉvyaalwa kwa Yooháani Mʉbatisáaji

⁵Mpɨɨndɨ ja Heróode Mʉkʉ́ʉ́lʉ mʉtemi wa Yudéea, kʉjáa kwatɨɨte mweeneɨsɨ wa Ijʉva ʉmwɨ ˆasewáa Sakaría. Ʉhʉ Sakaría nɨ wa mpuka ya veeneɨsɨ va Ijʉva va Abíya ajáa. Muki waachwe noo Elisabéeti asewáa. Na yeeye woosi nɨ wa ufumo wa lʉkolo lwa Harúuni ajáa.⁶Vala Sakaría na Elisabéeti nɨ vawoloki vajáa mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Voovo vatuubáa miiro yoosi ya Ijʉva na ndairiri jaachwe baa mangʼuulo tʉkʉ.⁷Maa kaa, voovo vajáa vasiina vaana tʉkʉ, Elisabéeti nɨ muumba ajáa na voosi vajáa vavɨ́ɨre magarugeeda.⁸Haaha sikʉ ɨmwɨ, Sakaría atʉmamáa mʉrɨmo wa veeneɨsɨ va Ijʉva mbere ya Mʉlʉʉngʉ. Mpɨɨndɨ ijo nɨ nkalo ya mpuka yaachwe kʉtʉmama Kaayii Njija ya Ijʉva ɨjáa.⁹Sakaría ajáa asáawɨɨrwe ko vaɨrwa mbare ɨɨngɨre na Kaayii Njija ya Ijʉva noo kookuusya ngʼóóno ˆjinyʉ́kɨraa, ja viintʉ tʉʉva ja veeneɨsɨ va Ijʉva ˆjijáa jasea.¹⁰Na mpɨɨndɨ Sakaría ˆakuusyáa ngʼóóno ˆjinyʉ́kɨraa ʉko, mpuka ya vaantʉ ɨjáa yiijíingire kʉra waámii yoomʉloomba Mʉlʉʉngʉ.¹¹Aho, murimʉ mʉʉja wa Ijʉva ʉkamʉfʉmɨra Sakaría, ʉkɨɨma ivaru ra kʉlʉme ra masabáahʉ yo kuusirirya ngʼóóno ˆjinyʉ́kɨraa.¹²Sakaría ˆakamoone ʉra murimʉ mʉʉja, mʉtɨma waachwe ʉkafɨrɨra na akoofa maatʉkʉ vii.¹³Maa kaa, murimʉ mʉʉja ʉkamʉsea, “Sakaría, koofa tʉkʉ! Mʉlʉʉngʉ atéɨɨre kʉloomba kwaako. Muki waako Elisabéeti kʉvyaarɨra arɨ mwaana mʉlʉme. Irina raachwe ʉmʉkemere Yooháani.¹⁴Weewe kʉvyeenda ʉrɨ, na kʉva ʉrɨ na cheerʉ. Baa vaantʉ ˆvarɨ foo vaa varɨ siriri sikʉ yo vyaalwa kwaachwe.¹⁵Sa yeeye kʉva arɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ mbere ya Ijʉva, sɨ akanywíire diváai au kɨɨntʉ chochoosi ˆkɨréevyaa vii kaa tʉkʉ. Yeeye kʉmʉhokera arɨ Mʉtɨma Mʉʉja keende indii ya íyo waavo.¹⁶Vahɨndʉla arɨ Viisiraéeli ˆvarɨ foo na kwa Ijʉva Mʉlʉʉngʉ waavo.¹⁷Ʉwo, longoola arɨ mbere ya Ijʉva, kwa ngururu na mʉtɨma wa Elía. Vahɨndʉla arɨ vala baaba na kwa vaana vaavo. Jeyyo, vahɨndʉla arɨ vara ˆvasiina matu na kʉrɨ tooti ya ʉwoloki na kuviimya arɨ neeja kʉmʉhokera Ijʉva.”¹⁸Aho, Sakaría akuuyurya ʉwo murimʉ mʉʉja, “Nɨɨnɨ nadálahɨɨre, baa mʉdala waanɨ woosi adálahɨɨre. Joolɨ ndɨrɨ taanga isáare ɨrɨ nɨ ra kɨmáárɨ?”¹⁹Aho, maa murimʉ mʉʉja ʉkamuwyɨɨra woosea, “Nɨɨnɨ ndɨrɨ Gaburiéeli, nɨɨ́maa mbere ya Mʉlʉʉngʉ, na yeeye aantúmire nɨkʉwyɨɨre aya masáare maaja.²⁰Haaha sa viintʉ sɨ urúmire aya ˆnakuwyɨ́ɨrɨɨre, dunga ʉrɨ mʉlomo fʉʉrʉ sikʉ ɨra mwaana ˆarɨ vyaalwa. Kɨkomi masáare yaanɨ kiimikiririwa yarɨ mpɨɨndɨ ˆjiri fika!”²¹Mpɨɨndɨ ijo, vaantʉ vamʉwoojeráa Sakaría kʉra waámii kʉnʉ vahwáalɨɨre, sa ajáa achérevire kufuma Kaayii Njija.²²ˆAkafume, akava sɨ yoodaha kʉlʉʉsɨka novo tʉkʉ. Aho vakataanga ɨɨ́ne njori mʉra Kaayii Njija, sa nɨ avalaɨráa na mɨkono vii, sɨ yoodaha lʉʉsɨka tʉkʉ.²³Mpɨɨndɨ jaachwe jo tʉmama Kaayii Njija ˆjikasire, maa akahɨndʉka na kaayii.²⁴Sikʉ ingaɨ vii ˆjikalooke, Elisabéeti muki waachwe akava mawʉlʉ maruto, akiivisa kaayii kwaachwe kwa myeeri ɨsaano kʉnʉ yoosea,²⁵“Ijʉva noo ˆmweene aantʉ́mamɨɨre ɨkɨ, yeeye aanaanga sikʉ jira sa aanséyyiirye soni yo dɨɨra kʉva na vaana mbere ja vaantʉ.”

Ʉláali na Mʉtwe wa Kʉvyaalwa kwa Yéesu

²⁶ˆɄkafike mweeri wa sasatʉ keende Elisabéeti ˆakave muruto, Mʉlʉʉngʉ akatʉma murimʉ mʉʉja Gaburiéeli ʉtamanye fʉʉrʉ ituri ra Nasaréeti ˆrɨrɨ ɨsɨ ya Galiláaya.²⁷Ʉko, ʉkatamanya fʉʉrʉ kwa muhíínja ʉmwɨ ˆajáa mʉnjalʉ. Ʉhʉ ajáa atʉmɨrwa nɨ mʉʉntʉ ʉmwɨ ˆasewáa Yooséefu wa lʉkolo lwa mʉtemi Daúdi. Na irina ra ʉwo muhíínja noo Maríia asewáa.²⁸Murimʉ mʉʉja ˆʉkafike kwa Maríia, maa ʉkamʉsea, “Lʉmbɨ niijo weewe ˆʉheewa nduwo, Ijʉva nɨ na weewe arɨ!”²⁹Maríia ˆakateere jeyyo, akahwaalala maatʉkʉ vii, akiiyurya yoosea, “Ɨhɨ lʉmbɨ nɨ ya che?”³⁰Aho, maa murimʉ mʉʉja ʉkamʉsea, “Maríia, koofa tʉkʉ! Wapátire wʉʉja miiswii ya Mʉlʉʉngʉ.³¹Teera! Kʉva ʉrɨ muruto, na kʉva ʉrɨ na mwaana mʉlʉme. Irina raachwe mʉkemera ʉrɨ Yéesu.³²Yeeye kʉva arɨ mʉkʉ́ʉ́lʉ, na kaanɨrɨrwa eende Mwaana wa ˆArɨ Mweerimweeri. Ijʉva Mʉlʉʉngʉ kʉmʉheera arɨ ichuumbi ra kɨtemi ra baaba waavo Daúdi.³³Kwɨɨmɨrɨra arɨ kaaya ya Yaakúupu kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero, na Ʉtemi waachwe kʉva ʉrɨ usiina ʉhero.”³⁴Maríia akuuyurya ʉra murimʉ mʉʉja, “Ɨrɨ isáare joolɨ rɨrɨ dahɨka, na nɨɨnɨ nkaarɨ sɨ nɨnaseesererwa nɨ mʉʉntʉ mʉlʉme?”³⁵Aho, murimʉ mʉʉja ʉkamʉsea, “Mʉtɨma Mʉʉja kʉʉjɨra arɨ, na ngururu ja ˆArɨ Mweerimweeri kʉkʉnɨkɨrɨra jiri. Sa mwaana ˆarɨ vyaalwa, kʉva arɨ mʉʉja na kaanɨrɨrwa eende Mwaana wa Mʉlʉʉngʉ.³⁶Laanga, baa mʉndʉʉ waako Elisabéeti atɨɨte uruto wa mwaana mʉlʉme mpɨɨndɨ iji ja ʉdala waachwe. Ʉra ˆvamwaanɨrɨráa muumba, ʉhʉ nɨ mweeri wa sasatʉ wa uruto waachwe.³⁷Sa kwa Mʉlʉʉngʉ kisiina sɨ ˆkɨdáhɨkaa tʉkʉ!”³⁸Aho, Maríia akasea, “Laanga, nɨɨnɨ ndɨrɨ mʉtʉmami wa Ijʉva, vive kwaanɨ ja ˆvyeene ulúusire.” Aho, maa re ʉra murimʉ mʉʉja ʉkalooka.

Maríia Yoodoma noo Muluumbya Elisabéeti

³⁹Sikʉ ingaɨ vii ˆjikalooke, Maríia akakwaata njɨra, akafweenga na múuji ʉmwɨ ˆʉrɨ ɨsɨ ya viduunda vya Yʉ́ʉda.⁴⁰Ʉko akɨɨngɨra kaayii kwa Sakaría, akamuluumbya Elisabéeti⁴¹Elisabéeti ˆakateere lʉmbɨ ya Maríia, mwaana ˆarɨ indii yaachwe akabwɨɨta. Aho, ngururu ja Mʉtɨma Mʉʉja jikamʉʉjɨra Elisabéeti.⁴²Akalʉʉsa na ngururu yoosea, “Weewe watalariwa kʉlookya vaantʉ vaki voosi, na mʉvyaalwa wa ɨnda yaako atalariwa.⁴³Nɨɨnɨ ndɨrɨ ani mpaka íyo wa Mweenevyoosi waanɨ ʉʉje noo kʉʉnaanga?⁴⁴Laanga, ˆnkateere vii lʉmbɨ yaako, mwaana indii yaanɨ, afɨ́rɨɨre na cheerʉ.⁴⁵Ʉtalariwa weewe, sa uruma Ijʉva tʉmama arɨ yara ˆakuwyɨɨra.”

Lwɨɨ́mbo lo Mʉdʉʉmba Ijʉva lwa Maríia

⁴⁶Aho, maa Maríia akasea,
“Mʉtɨma waanɨ wamʉbwéeyyiryaa Ijʉva nkongojima,⁴⁷kei mʉtɨma waanɨ wavyeéndire,kwa Mʉlʉʉngʉ Mʉlamuriri waanɨ,⁴⁸sa akwɨɨ́ne kʉsova ngururu kwa mʉtʉmami waachwe.Kɨkomi, kwaandɨra haaha, nkolo joosi ja weerʉ kʉʉnyanɨrɨra veende natalariwa,⁴⁹sa Mʉlʉʉngʉ Mweenengururu,aantʉ́mamɨɨre masáare makʉʉlʉ.Irina raachwe nɨ riija.⁵⁰Kʉlaanga na riiso ra wʉʉja kwaachwe kwatámanyaa na kwa vaantʉ ˆvamʉnyémyaa,kufuma mbyaala ɨmwɨ fʉʉrʉ yɨɨngɨ.⁵¹Yeeye atʉ́mamire masáare makʉʉlʉ kwa mʉkono waachwe,avapásirepasire vara ˆviívaa kɨpeembe mitimii yaavo.⁵²Avakíimiirye vakʉ́ʉ́lʉ fuma machuumbii yaavo ya kɨtemi,na vara ˆvarɨ ɨsɨ aviínwɨɨre.⁵³Vara ˆvarɨ na njala aviikutya viintʉ ˆvyabooha,maa kaa, vasúngaati avakibirya na mɨkono mɨtʉhʉ.⁵⁴Amwaámbiriirye Isiraéeli mʉtʉmami waachwe,kʉkʉmbʉkɨra kʉlaha kwaachwe kʉvalaanga arɨ na riiso ra wʉʉja,⁵⁵ja ˆvyeene avalaha vala baaba wiitʉ,Aburaháamu na mbyaala yaachwe kwa sikʉ ˆjisiina ʉhero.”

⁵⁶Ʉko Maríia akiikala na Elisabéeti ja myeeri ɨtatʉ jei, maa de akahɨndʉka na kaayii kwaachwe.

Kʉvyaalwa kwa Yooháani Mʉbatisáaji

⁵⁷Mpɨɨndɨ jo kiichʉngʉla Elisabéeti ˆjikafike, akiichʉngʉla mwaana mʉlʉme.⁵⁸Vakaaya na vandʉʉ vaachwe ˆvakateere ˆvyeene Ijʉva amʉláangire na riiso ra wʉʉja mʉnʉmʉʉnʉ, vakava voovyeenda hamwɨ ne.⁵⁹Sikʉ ya naanɨ keende mwaana ˆavyaalwa ˆɨkafike, vakʉʉja noo mʉtwaala mwaana na kɨbawii. Vakasaaka vamʉkemere ʉra mwaana Sakaría irina ra taáta waavo.⁶⁰Maa kaa, íyo waavo akasiita yoosea, “Tʉkʉ! Irina ˆarɨ kaanɨrɨrwa nɨ Yooháani.”⁶¹Novo vakamʉsea, “Amwɨ lʉkolwii lwaanyu kusiina mʉʉntʉ ˆarɨ nɨ irina ja ɨro tʉkʉ?”⁶²Aho, maa kei vakamuurya taáta waavo ko moonekya na mɨkono sa vataange nɨ irina che ˆarɨ mʉkemera.⁶³Sa jeyyo, Sakaría akaloomba kabambari ko kaandɨkɨra, maa akaandɨka jei, “Irina raachwe noo Yooháani.” Aho, maa vaantʉ voosi vakahwaalala.⁶⁴Hahara, lurimi lwaachwe lʉkachʉngʉlʉka, akaanda lʉʉsɨka yoomʉdʉʉmba Mʉlʉʉngʉ.⁶⁵Vakaaya voosi va Sakaría vakakwaatwa nɨ woowa. Masáare aya yakeenera ɨsɨ yoosi ya viduunda vya Yudéea.⁶⁶Vaantʉ voosi ˆvateera aya masáare, vakahwaalala na vakatuuba kwiiririkana mitimii yaavo kʉnʉ vookiisea, “Ʉhʉ musinga nɨ arɨ joolɨ arɨ kʉva?” Viiririkanáa jeyyo, sa vajáa vataanga mʉkono wa Ijʉva nɨ ne ʉjáa.

Lwɨɨ́mbo lwa Sakaría

⁶⁷Aho, Sakaría taáta waala ʉra musinga akapata ngururu ja Mʉtɨma Mʉʉja, akaanda lʉʉsa ʉláali na mʉtwe yoosea,⁶⁸“Adʉʉmbwe Ijʉva Mʉlʉʉngʉ wa Isiraéeli,sa uújire vaambirirya no vanunuula vaantʉ vaachwe.⁶⁹Atʉhɨ́ɨre Mʉlamuriri ˆarɨ na ngururu,kufuma ichina ra Daúdi mʉtʉmami waachwe,⁷⁰ja ˆvyeene Mʉlʉʉngʉ alʉʉsa ko tweera valáali na mʉtwe vaachwe keende aho kalɨ,⁷¹kʉtʉlamurirya iise fuma mɨkonwii ya vavɨ viitʉ,na kufuma mɨkonwii ya voosi ˆvatʉsʉʉla.⁷²Abwéeyyiirye jei koonekya riiso ra wʉʉja kwa vala baaba wiitʉ,ko kʉmbʉkɨra mʉháko waachwe mʉʉja.⁷³Mʉhákwii ʉwo, amʉlaha Aburaháamu baaba wiitʉ,⁷⁴kʉtʉlamurirya arɨ fuma mɨkonwii ya vavɨ viitʉ,haaha tʉmʉtʉmamɨre yeeye baa woowa tʉkʉ,⁷⁵kwa wʉʉja na ʉwoloki mbere yaachwe,sikʉ joosi ja nkaasʉ jiitʉ.⁷⁶Naawe mwaana waanɨ, kaanɨrɨrwa weende mʉláali na mʉtwe wa ˆArɨ Mweerimweeri,sa mʉlongorera ʉrɨ Ijʉva,ʉmʉwólorire njɨra yaachwe,⁷⁷na vawyɨɨra ʉrɨ vaantʉ vaachwe mɨryʉʉngʉ ya kʉlamuririwa kwaavo,ko sewa ʉvɨ waavo wasírire.⁷⁸Kwa njɨra ya kʉlaanga kwaachwe na riiso ra wʉʉja kʉkʉʉlʉ,kɨweerʉ chaachwe kʉtʉʉjɨra kɨrɨ fuma mweeri,⁷⁹sa kɨvamʉrɨkɨre voosi vara ˆviíkalaa kilwiiryii cha murimírimii wa inkwya,na kɨlongoole majeo yiitʉ na njirii ya mwiikalo mʉʉja.”

⁸⁰Yooháani akʉla, akatuuba kʉva na ngururu ja Mʉtɨma Mʉʉja. Akɨɨta kiikala ɨsɨ ya ibaláángʉ, mpaka sikʉ ˆaanda mʉrɨmo mbere ja vaantʉ va Isiraéeli.

Lʉ́ka 1 / lag_wbt