Lukas11adz_png

Yisu Isantingꞌ Nan Udagin

1Gubuꞌ mangan da Yisu yugin, da gubuꞌ Arangan udagin sib, da Arangan garaman atsungꞌa gin mangan ini da Arangan, “Nifutsarif, wasantingꞌ agai i nan udagin, nabi Yowanis santingꞌan da garaman atsungꞌa gin.”2Yisu ini da ribarangan ibiani, “Gubuꞌ u nida udagin, da wani wabiani,‘Ramangꞌ, nifun natsarif u binganggam.U nanggam mpada tayangꞌ garamam naba sung.3Warim aga nanggangꞌ gadan da gubuꞌ sib angu.4Wasiat aga nanggangꞌ maisan raii aga siata garam nanggan ntsuma i agai rai.U mauntap i agai nafa nam intsaꞌa agai maꞌ.’”5Da Arangan ini da ribarangan, “Bida agamam mangan fada da rinunggan da pas wasaꞌ da nuꞌa arangan da nidan, ‘Raingꞌ, warim bret iruꞌ da bits da dzi,6i dzi rinunggangꞌ mangan iba sanab bingibing, da nam gadan imaꞌ i dzi riman da arangan.’7Da manga gingꞌa wasaꞌ ini nan mungaꞌ, ‘Anungꞌ rima barabin da dzi u. I dzi tsungin muantsi sib, da dzi rut narungꞌ rusangꞌ igingꞌ sib. Da dzi wasangꞌ uriꞌan da rima nam mangan u.’8Dzi ni guta i agam, agam maram ifur i arangan bungꞌ auriꞌ da narim bret, i wain arangan rinunggan igi? Imaꞌ. Nam rima udzungꞌ angu da arangan bungꞌ auriꞌ da narim nam aru aranga sauda runggan gin igi.9Ibinigi da dzi nani da agam: wagutin da agam bungꞌ ayu; wasau da agam bungꞌ awaꞌ rutin; wadidinting muantsi da Arangan bungꞌ atus muantsi i agam.10I rib santan aru guta gin da iyu mungaꞌ; manga saudan da bungꞌ awaꞌ rutin; da manga didintinga muantsi da muantsi bungꞌ atus ruan.11Agam raman ruas, bida mangan narunggan guta gin i yafas da bungꞌ arim mur, ma?12Ma bida aranga guta i apu urubit mangan da u bungꞌ arim nifumafai?Imaꞌ, anungꞌ isangꞌ.13Agam garam maisan, da bida agam sruꞌa i rima nam bini da narum rusam, da Ramanggam mpada gunungun ibinigi rurim maran angu i rima Marapayam Mararam da rib guta gin.”

Yisu da Marapayam Maisan Gudzun Gan

14Gubuꞌ mangan da Yisu idaru marapayam maisan nifu mutut sinungꞌ garam mangan, da garam arangan itip ini nan, da ampi tsiraꞌ irunt fafun gin.15Da bitsintaꞌ faingꞌ ini, “Arangan iyu nampanggan imingꞌ Bilsebul,marapayam maisan gudzun gan gin, i siata marapayam maisan rai.”16Da rib faingꞌ intsaꞌ Arangan da igutin i santingꞌa nam maran mangan bida Arangan iba imingꞌ Anutu gin.17Da Yisu isruꞌ i ribarangan maran furan gan igi, ibinigi da ini da ribarangan, “Bida garam intap mangan branga ruan suda iruꞌ da isa ruan da bungꞌ asiat runggan rai, da utup bitsintaꞌ branga ruan da bungꞌ asiat runggan rai nabinigi.18Bida Sadang utupan mpada tayangꞌ gin branga ruan suda iruꞌ, da bumuntida babampaf bida anungꞌ? Dzi ni nan igi, i agam ini dzi daruda marapayam maisan i Bilsebul nampanggan.19Da bida dzi siata marapayam maisan i Bilsebul nampanggan, da bida anungꞌ i agam mamaꞌ gam atsungꞌa i agam? Ribarangan isiat marapayam maisan rai ibinigi da ribarangan bungꞌ araru agam i nan agam nidan.20Da bitsintaꞌ bida dzi siata marapayam maisan waꞌa manaꞌ i Anutu banginggan, da nigi isantingꞌ Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman ibawaꞌ da agam sib.21“Da gubuꞌ garam riniurun mangan ruta bangin nam muntida sib i gan ungaran, da gan nam bunumpan bungꞌ amingꞌ bini.22Da bitsintaꞌ, gubuꞌ garam mangan riniurun yusa arangan bada isa arangan, da bungꞌ ampa riri gin, da nayu arangan bangi nam aru rima runggan sib in ugu sinungꞌ, da nasu wain i gan nam bunumpan da nafab.23“Manga mamida rima dzi sib, da irim ipiap i dzi, da manga mamida ufuma ampan mpruꞌan da dzi, da idaru rai.24“Da gubuꞌ marapayam maisan tanginda garam mangan rai, da ifa nam manaꞌ dadauntan i sauda mumai mpada asap in. Da bitsintaꞌ, gubuꞌ sauda wasi da ini da runggan, ‘Dzi bungꞌ atip afa ungar dzi tanginda rai ugu.’25Da gubuꞌ bawaꞌan da itsangan ungar igi isamur sib da iwaꞌ bini da imingꞌ utaꞌ angu.26Ida arangan itip ifan da iyu marapayam maisan 7 maisa yusa arangan ugu, da ribarangan iba tip yatangꞌ da impa ungar igi. Da garam arigi nanggan mpadan imais wasi iyus miamun ugu.”27Da Yisu rungꞌ nida nan aru nigi da sagat mangan mingꞌa wasaꞌ i utup tsiraꞌ igi inuꞌ, “U rinanggam aru apingꞌa agu da mpada tayangꞌ agu nugun natsiaꞌ!”28Da Arangan ini nan mungaꞌ, “Hai, da bitsintaꞌ rib aru ringanta i Anutu sisingꞌ bini gan da atangꞌa warangꞌ gin nugun natsiaꞌ nayus.”

Garam Narunggan Isu Nam Santingꞌan Ibi Yona

29Da garam ampi tsiraꞌ waꞌa sib da fain rungꞌ waꞌa badan, da Yisu ini, “Utup gubuꞌ aruani rib maisan. Ini tsanganda nam maran mangan i santingꞌa bida dzi ba imingꞌ Anutu gin. Da bitsintaꞌ, imaꞌ, nam waꞌan da Yona ugu angu bungꞌ asu nam santingꞌan da ribarangan i tsangandan.30Nam idzuwai waꞌan da Yona ugu isu nam santingꞌa garam Niniwe ibi arangan iba imingꞌ Anutu gin, da nam idzuwai waꞌan da Garam Narunggan ibinigi bungꞌ asu nam santingꞌan da utup gubuꞌ aruani.31Da gubuꞌ raruda garam da Kwin mingꞌa intap fiꞌ bungꞌ atip amunti marataꞌ mpruꞌan da utup gubuꞌ aruani, da bungꞌ asantingꞌ ribigi nanggan maisan wasi, i arangan iba imingꞌ bingibing bingan i ringanta i Solomon uwayantan bini. Da garam bini bingan yusa Solomon ugu aruani.32Da gubuꞌ raruda garam da garam Niniwe bungꞌ atip amunti marataꞌ mpruꞌan da utup gubuꞌ aruani, da bungꞌ asantingꞌ i gan nanggan maisan wasi, i wain ibi rib Niniwe iparim i ruan i nan Yona fisagin, da garam bini bingan yusa Yona ugu aruani.

Maran Isu Rampi i Nidzun

33“Manga tanga rampi da anungꞌ idzigin ma itangaf gur ragun gin u. Imaꞌ; arangan yantungꞌ iyab wagungꞌ i rib atangꞌa ba ungar da tsanganda puatsadan.34U maram nidzun isu rampi i u nidzunggam. Gubuꞌ u maram nidzun dauman da puatsadan isisungꞌ u nidzunggam santan, da bitsintaꞌ gubuꞌ u maram nidzun maisan da nam mimin isisungꞌ u nidzunggam.35Da u maram fura bida puatsadan mingꞌa wasaꞌ i agu, da watsanga runggam sib i nigi anungꞌ mimindan u.36Ibinigi da bida puatsadan sisungꞌa u wasaꞌ gam santan da marafaingꞌ anungꞌ mimindan u, da santan bungꞌ adzidziwan nabi rampi puatsadan arida sib i agu.”

Nam Tsauꞌa i Ruan

37Da Yisu fisa i nan sib, da Farisai mangan igut i Arangan i ruta gada nam. Ibinigi da Arangan yatangꞌ ifan da impai iga nam.38Da bitsintaꞌ Farisai itsangan da irunt fafun i Yisu anungꞌ yatsungꞌ garam Farisai sanaban adzuꞌa bangin mungꞌ i gada nam u.39Ida Nifutsarif ini da arangan, “Waringantin. Agam Farisai iti yadzuꞌ kap da plet manaꞌ angu, da bitsintaꞌ agam wasaꞌ gam ifungꞌ angu i nam yafida un da nanga sasub.40Agam garam brabruꞌan! Anutu aru tipa nam manaꞌ, itip nam wasaꞌ impruꞌ ibinigi.41Da bitsintaꞌ warim nam mingꞌa wasaꞌ da garam sauda runggan, da nam santan agam nangan bungꞌ awaꞌ bini i Anutu maranggan.42“O agam Farisai, watsauꞌ i runggam! I agam irim bus mara maran rini gaunt mingꞌa gum ufuma suda 10 igi gan bits isu dangki da Anutu. Da agam anungꞌ inang uwayant bini i garam fain ma maram yari i Anutu u. Da bitsintaꞌ agam maram wari i Anutu da wanang bini i garam, nampruꞌ da nam rima dangki igi.43O agam Farisai, watsauꞌ i runggam! I agam maram yari i uda bintip miamun mingꞌa ungar mpruꞌa ruan gin da garam tsarifa agam mingꞌa maket.44Agam watsauꞌ i runggam! I agam isangꞌ garam badzab gampan mamida tirida tauf in da garam anungꞌ isruꞌ gin da iyung iyab in.”45Da garam gudzupuꞌ i nan faidagin mangan ini da Arangan, “Kidungwaga tsiraꞌ, nan u nidan da arani irim barabin da agai impruꞌ.”46Yisu ini nan mungaꞌ, “Agam garam gudzupuꞌ i nan faidagin, watsauꞌ i runggam! I agam nanggan faidagin ampi bingan irim barabin raragun da garam da ribarangan ibuaringꞌ itsiri. Da agam warim bangi tsitsin gam mangan i rima sib u.47Watsauꞌ i runggam! Ibiani, agam isara tauf i profet ruas agam tafam rusam miamun isa funub ugu ntsufan.48Ibinigi da agam isantingꞌ rururungan i agam maram yari i tafam rusam miamun sanaban nangan; ribarangan yis profet ruas funub da agam isara tauf i ntsufan.49Ibinigi da Anutu nanggan mararuru ini, ‘Dzi bungꞌ atangin profet da aposel nafan da ribarangan, da ribarangan bungꞌ awaya profet da aposel ruas nanggan mpadan da bungꞌ ais faingꞌ funub.’50Nabinigi da yangin tuas arani bungꞌ asu wain i profet ruas santan biꞌ gan aru yata rai da miamun Anutu tanginda gunungun da intap bawaꞌan da aruani,51mingꞌa Abel biꞌ gan da bawaꞌa Tsekaria biꞌ gan aru isa funub mingꞌa wasaꞌ i Ungar Mararam da mumai tsarada nam in. Hai, dzi nani da agam, yangin tuas aruani bungꞌ awaꞌ da nam mungaꞌ i asub santan ugu.52“Agam garam gudzupuꞌ i nan faidagin, watsauꞌ i runggam! I agam itsungin muantsi sib i garam uwayantan i sruꞌa i Anutu. Agam runggam watangꞌ u, da agam imunti sib i rib nida atangꞌan.”53Gubuꞌ Yisu tanginda ungar igi rai, da garam Farisai da garam gudzupuꞌ i nan faidagin nugun itsakia, da mingꞌa gubuꞌ arigi da fadan da irim ipiap i Arangan i nan guta gin ampi bingan.54Ribarangan yintsaꞌ Arangan i bida Arangan nida nan fain asub da mpungan.