1Raiyi da Yisu ifa mpui fuꞌ tsiraꞌ Galili, nida Taibirias gin, marafain gan.2Da garam utup tsiraꞌ bingan itsanga nam maran mangan ampi bingan Arangan nangan i raꞌa i garam rini gingꞌan dauman, ibinigi da yatsungꞌ gin ifan.3Da Yisu irut riban atsungꞌa gin iyab mamai da impruꞌ ruan impa nigi.4Da garam Yuda gubuꞌ gan mararam tsiraꞌ nida Angira Atupa Sib inang i waꞌan.5Gubuꞌ Yisu raꞌa i maran da itsanga garam utup tsiraꞌ bingan bada rutin, da Arangan igut i Filip ini binaꞌ, “Agi nabuyu nam gadan anungꞌ i riman da rib utup tsiraꞌ bingan ani i gadan?”6Ini nan guta gin bida nigi i intsaꞌa Filip nanggan muarutsan, i Arangan runggan isruꞌ gin sib wa i nam Arangan maran furan i nangan.7Filip ini Arangan nifunggan mungaꞌ ibiani, “Nam ntsuman uda i gum nanga sangꞌa gubuꞌ 200 anungꞌ isangꞌ i uda bret gin i ampi tsiraꞌ ani bits bits gada pas pas u!”8Da gan riban bits Andru, Saimon Petrus rainggan, ini binaꞌ,9“Mamaꞌ marub isiꞌ bits ani iyu bret isiꞌ isiꞌ 5 tipa i bali nidzun da yafas iruꞌrun. Da bitsintaꞌ, nigi bungꞌ asangꞌ ampi tsiraꞌ ani nabianungꞌ?”10Ida Yisu ini da ribarangan, “Wani da ampi tsiraꞌ ani i mpada ruꞌan.” Puatsi iyus mumai igi. Da rib santan impa iruꞌ, da garam ruas angu gudzun gan ibi 5,000.11Yisu iyu bali bret igi da irim dangki da Anutu gin da irim da riban atsungꞌa gin ifab da ampi tsiraꞌ igi. Da inang ibinigi angu i yafas. Da ampan santan igi iyu nam gadan isangꞌ maranggan furan.12Gubuꞌ ribigi gada nam sufa sib, da Arangan ini da riban atsungꞌa gin ibiani, “Wantsungꞌ nam pupumuts rungꞌ mingꞌan aga, i agi anungꞌ guran u.”13Ibinigi da tuasarangan intsungꞌ bali bret 5 ugu gan pupumutsan ampan gadan da rumingꞌan igi da ifarangꞌ i tsitsuꞌ firan 12 da ifungꞌ.14Gubuꞌ rib utup tsiraꞌ igi tsanganda nam maran mangan Yisu nangan igi da ini binaꞌ, “Nan nidzun bingan! Profet nida bada intap ugu arangan aruani.”15Yisu isruꞌ i ribarangan uwayantan nanga i badan da usuda Arangan suda king, ibinigi da Arangan ifingꞌ i ruan ifa tip iyab mamai i runtaꞌ mpadan nigi.
Yisu Iyung Mpui Wagungꞌ
16Gubuꞌ nam nufan arigi da gan riban atsungꞌa gin iruꞌ ifa mpui fuꞌ,17da bitsintaꞌ nam idziang iruꞌ sib da Yisu watip iba sung u, ibinigi da ribarangan iyab i madzung da yis mpui fuꞌ igi udziꞌ i fada Kapenaum.18Da manis tsiraꞌ bingan irunt da mpui iyamiyam tsiraꞌ imunti.19Gubuꞌ ribarangan tsariꞌa fawaꞌa wasaꞌ bingan bida 5 ma 6 kilomita sib, da itsangan Yisu yunga mpui wagungꞌ bada uts da madzung, da ribarangan irat iyus.20Da bitsintaꞌ Yisu inuꞌ ifan ini binaꞌ, “Watangin ratan! Dzi ani.”21Da ribarangan nugun inuf i uda Arangan yaba ba madzung, da sung angu da madzung iwaꞌ intap tsaraꞌ marafain ribarangan nida fada gin igi.22Pisa maiꞌ mangan igi da garam ampi tsiraꞌ rungꞌ mpada mpui fuꞌ igi marafain gan maran rufur i madzung bitsintaꞌ angu imingꞌ nigi da gubuꞌ maiꞌ ugu. Da isruꞌ gin ibi Yisu warut riban atsungꞌa gin impruꞌ ruan fada gin u. Imaꞌ, riban atsungꞌa gin angu yatup i madzung igi da ifan.23Ida madzung fain mingꞌa gamp Taibirias iba antungꞌ mpui fuꞌ ringan, uts da mumai aru Yisu rima dangki i nam gadan da garam ampi tsiraꞌ gadan ugu.24Ibinigi da gubuꞌ ribarangan tsanganda bida Yisu da garaman atsungꞌa gin mamida mpadan nigi, da ribarangan iyab madzung fain igi da ifa Kapenaum i sauda Yisu i nigi.
Yisu Igi Bret Mpada Maran Taꞌan Wain
25Gubuꞌ ribarangan bawaꞌan da Yisu i mpui marafain igi da ini rutin ibiani, “Rabai,gubuꞌ maran idzuwai da u waꞌ ani?”26Yisu ini ribigi nifunggan mungaꞌ ini binaꞌ, “Nan nidzun bingan dzi nani da agam, agam wasau dzi i agam tsanganda nam maran mangan u. Imaꞌ, agam iga nam isuf; ibinigi da agam isau dzi iba.27Anungꞌ suda uwatsuwats i nam gadan musa burumpiran. Wanang gum i nam gadan rima maran taꞌan ntingan angu. Garam Narunggan bungꞌ arim nam gadan igi da agam, i Raman Anutu irim nampang sib da Arangan i nanga bida nigi.”28Da ampan igi gut i Arangan ini binaꞌ, “Anutu ini aga nanga i gan guman nidzun idzuwai?”29Da Yisu ini ribigi nanggan mungaꞌ ibiani, “Anutu guman nidzun ibiani: agam wamuaruts garam aru Anutu tanginda badan ugu.”30Da ribigi igut i Arangan ibiani, “U bungꞌ anang nam maran mangan idzuwai igi i aga tsangandan da muarutsa agu? Agi tafangꞌ rusangꞌ iga nam gadan faringꞌa mana gin imingꞌ nam manaꞌ dadauntan isangꞌ nan kakaran nida binaꞌ, ‘Arangan irim bret bada mingꞌa gunungun da ribarangan i gadan.’ Da u bungꞌ anang nam idzuwai? ”32Yisu ini da ribarangan ibiani, “Dzi ni nan nidzun bingan da agam, Moses anungꞌ itangin bret ruꞌa gunungun badan igi da agam u, imaꞌ. Dzi Ramanggangꞌ angu inang da irim bret nidzun bada mingꞌa gunungun igi da agam.33Da bret aru Anutu riman igi, arangan aru mingꞌa gunungun ruꞌa bada intap da rima maran taꞌan da garam gar.”34Ampan igi ini rutin ibiani, “Garam Tsiraꞌ, warim bret igi da agai maiꞌ maiꞌ nabinigi angu.”35Da Yisu ini da ribarangan ini biani, “Dzi runggangꞌ isu bret mpada maran taꞌan wain. Garam badan da dzi da mangits wasangꞌ tipa rutan u, da garam muarutsa dzi da wan anungꞌ isangꞌ i tipa tsaraꞌan u.36Da bitsintaꞌ ibi dzi nidan da agam, agam itsanga dzi sib wa da agam wamuaruts u.37Garam sib angu Ramangꞌ riman da dzi bungꞌ aba da dzi. Da garam badan da dzi, da dzi wasangꞌ paꞌa arangan rai u.38I dzi anungꞌ imingꞌ gunungun iruꞌ ba i atsungꞌa rugangꞌ maranggangꞌ furan u. Imaꞌ, dzi ruꞌ ba i atsungꞌa Ramangꞌ aru tanginda dzi badan ugu maranggan furan.39Da Ramangꞌ aru tanginda dzi badan ugu maranggan furan ibiani, dzi wasangꞌ i tusa marangꞌ i garam Arangan riman da dzi ugu gan bits i rima ganunggan rai u. Imaꞌ, dzi nais santan igi marataꞌ da gubuꞌ buntun.40I dzi Ramanggangꞌ wangunggan ibiani, garam sib angu raraba Narun da muarutsa Arangan da bungꞌ awaꞌ da nam mpada ratar ntingan, da dzi bungꞌ ais ribarangan marataꞌ da gubuꞌ buntun.”41Gubuꞌ garam Yuda ringanta i nan Yisu nida binaꞌ, “Dzi runggangꞌ isu bret ruꞌa mingꞌa gunungun badan,” da ribarangan igagara i nan da ruan.42Da ini binaꞌ, “Aguꞌa! Nigi Yisu, Yosef narunggan, aru ramanggan da rinanggan aga sruꞌa gin sib ugu igi. Da ibubianungꞌ ida aruani arangan ini i runggan ibiani, ‘Dzi mingꞌ gunungun iruꞌ ba’?”43Da Yisu ini ribarangan nifunggan mungaꞌ ibiani, “Watangin gagarada i nan da ruam.44Garam mangan anungꞌ isangꞌ i badan da dzi utaꞌ angu u; Ramangꞌ aru tanginda dzi badan ugu runggan nauntap i arangan naba da dzi. Da dzi bungꞌ ais arangan marataꞌ da gubuꞌ buntun.45Isangꞌ profet ruas nanggan kakaran nida binaꞌ, ‘Anutu runggan bungꞌ asantingꞌ da nautus garam santan uwayantan.’ Da rib ringanta i Ramangꞌ nanggan da uda uwayant in, bungꞌ aba da dzi.46Garam mangan watsanga Ramangꞌ u. Garam aru ruta Anutu mpadan da badan ugu angu runtaꞌ itsanga Ramangꞌ.47Dzi ni nan nidzun bingan da agam, nugu muarutsan da bungꞌ ampa ratar nanting angu.48Dzi runggangꞌ isu bret mpada maran taꞌan wain.49Agam tafam rusam iga mana imingꞌ nam manaꞌ dadauntan, da ribarangan imamp sib.50Da bitsintaꞌ bret ani da bret mingꞌa gunungun ruꞌa badan. Garam manga gadan da wasangꞌ mampan u.51Dzi runggangꞌ isu bret mpada maran taꞌan mingꞌa gunungun ruꞌa ba. Bida manga gada bret ani da bungꞌ ampa ratar nanting. Da bret ani dzi paiꞌ gangꞌ, da dzi bungꞌ arim rai i garam intap mpada maran taꞌan gin.”52Garam Yuda iringantin da yudzungꞌ nan da isu ufuai da ruan gin ini binaꞌ, “Nabubi anungꞌ da garam ani nasangꞌ i rima gan paiꞌ gan i agi gadan?”53Yisu ini da ribarangan ibiani, “Nan nidzun bingan dzi nani da agam, bida agam mamida i gada Garam Narunggan paiꞌ gan da numa i biꞌ gan, da nam mpada maran taꞌan anungꞌ isangꞌ i mingꞌa agam wangunggam wasaꞌ u.54Garam manga gada dzi paiꞌ gangꞌ da numa dzi biꞌ gangꞌ iwaꞌ da nam mpada maran taꞌan ntingan sib, da dzi bungꞌ ais arangan marataꞌ da gubuꞌ buntun.55I dzi paiꞌ gangꞌ isu nam gadan nidzun, da dzi biꞌ gangꞌ isu mpui nidzun numan.56Garam manga gada dzi paiꞌ gangꞌ da numa dzi biꞌ gangꞌ impa dzi wasaꞌ, da dzi mpa arangan wasaꞌ.57Ibi Ramangꞌ maran taꞌan wainggan itangin dzi iba da dzi mpa maran taꞌan i Arangan, ibinigi da manga gada dzi da bungꞌ ampa maran taꞌan i dzi.58Nani bret mingꞌa gunungun ruꞌa badan, da anungꞌ ibi mana agam tafam rusam gadan ugu da imus mampa sib. Imaꞌ, manga gada bret ani da bungꞌ ampa ratar nanting.”59Yisu ifis i nan igi da gubuꞌ Arangan ragida nan mingꞌa gamp Kapenaum ungaran mpruꞌa ruan gin.
Yisu Nanggan Fisa Gin i Runggan Iwaya Riban Atsungꞌa Gin Wangun
60Yisu riban atsungꞌa gin ampi bingan gubuꞌ ringanta i nan igi da ini da ruan ini binaꞌ, “Nan utusan ani ibarabin. Da manga sangꞌ i udan?”61Yisu isruꞌ gin ibi riban atsungꞌa gin wangun ibarabin i nan igi da igagara i nan da ruan iyus angu gin. Ibinigi da Yisu ini da ribarangan, “Nan ani mawaya agam nanggam muarutsan, a?62Da bida agam tsanganda Garam Narunggan tipa yaba gamp aru Arangan bada gin mungꞌ ugu, da bungꞌ abubianungꞌ da agam?63Marapayam Mararam irim maran taꞌan da garam gar. Uriats anungꞌ isangꞌ i rima garam sib u. Da nan dzi nidan da agam ugu nigi marapayam da maran taꞌan.64Da bitsintaꞌ agam fain anungꞌ imuaruts u.” I miamun da Yisu isruꞌ gin sib i rib idzuwai igi anungꞌ imuaruts, da garam idzuwai igi bungꞌ arim Arangan nafa garam ipiap banginggan.65Da ini, “I wain arigi angu da dzi ni sib da agam i garam mangan wasangꞌ badan da dzi, bida Ramangꞌ mamida i raꞌa i arangan wangunggan i badan.”66Da gubuꞌ arigi da riban atsungꞌa gin ampi bingan itiri Arangan rai da watip yatsungꞌ Arangan u.67Ibinigi da Yisu igut i riban 12 ugu ini binaꞌ, “Da agam mabinigi, agam mani tanginda dzi rai da fadan?”68Saimon Petrus ini i nifunggan mungaꞌ ibiani, “Nifutsarif, aga bufadan da mangan igi? U su wain i nan rima maran taꞌan ntingan.69Aga muaruts da isruꞌ gin ibi agu Anutu Garaman Mararam.”70Ida Yisu ini nan mungaꞌ ibiani, “Dzi runggangꞌ ipiriangꞌ agam 12, da bitsintaꞌ agamam bits isu maratsaip gudzunggan!”71Yisu ini nan igi i Yudas, Saimon Iskariot narunggan. Arangan rib 12 igi gan bits, da bitsintaꞌ raiyi da bungꞌ arim Yisu nafa garam ipiap banginggan.