1Yakop iringant i Laban narun rusan nanggan nida yaba i arangan bida ani, “Yakop iyu agi ramanggangꞌ nanggan santan da isu garam nidzun i nam bunump tsiraꞌ.”2Yakop itsangan Laban uwayantan yitam i ruan da maran anungꞌ yari i arangan ibi miamun ugu u.3Da Yawe ini da Yakop ibiani, “Watip wafa rumpum rusam da utupam gampan. Da Dzi bungꞌ arut agu.”4Ibinigi da Yakop irim sisingꞌ da Retsel da Lia i badan da arangan mingꞌa arangan mpada tayangꞌ apu gan gin.5Rib iruꞌ igi ibawaꞌ da arangan ini da ribarangan ibiani, “Dzi tsanga agam ramanggam uwayantan nanga yaba i dzi da aruani wabi aru mungꞌ arangan tida nangan ugu u, da bitsintaꞌ dzi ramanggangꞌ Anutu gan rurut dzi.6Agam itsanga dzi gumangꞌ uwats uwats tsiraꞌ nanga yaba i agam ramanggam sib wa,7da bitsintaꞌ arangan iti ini nan umpur da dzi da nifu-nanggan iyuꞌan ampi bingan isangꞌ 10 i nam bunump riman da dzi. Da bitsintaꞌ Anutu imunti sib i arangan i anungꞌ ngaungꞌa dzi u.8Bida arangan nidan, ‘Apu rinin puatpuatagin nasu u nanggam,’ da apu santan irim narun puatpuatagin isangꞌ ruan. Da bida arangan nidan, ‘Apu umpuar taringꞌan nasu u nanggam,’ da apu santan irim narun umpuar taringꞌan isangꞌ ruan santan.9I sanab bida nigi da Anutu iyu agam ramanggam nuning da dumpa gan sinungꞌ da irim da dzi.10“Mingꞌa nuning arapuꞌ da rinan gubuꞌ gan yaba i ruan, da dzi tsanga nam puafuban mangan i nuning arapuꞌ rinin umpuar taringꞌan da puatpuatagin angu yaba i nuning rinan.11Mingꞌa nam puafuban igi da Anutu angira gan ini da dzi ibiani, ‘Yakop.’ Da dzi ni, ‘Dzi rumpai.’12Da angira ini binaꞌ, ‘Watsangan nuning arapuꞌ rinin umpuar da puatpuatagin runggan angu iyab i rinan. Dzi nang ibinigi, i wain ibiani, dzi tsangan nam santan Laban nanga yaba i agu sib wa.13Dzi Anutu aru waꞌan da agu mingꞌa Betel, mumai u antungꞌa tauf da yatsa madamin gin da tagada ruam i tsarifa dzi runtaꞌ angu gin ugu. Wauriꞌ da watangin gamp ani rai sung angu da watip wafa gampam wain.’”14Retsel da Lia iringant i nan igi da ini binaꞌ, “Aga binganggangꞌ mangan wamingꞌ impruꞌ da aga ramanggangꞌ i nam bunumpan mangan u.15Ramangꞌ inang agai ibi rib marawampua. Arangan itangin agai da agu da iyu nam bunump in da iga nam bunumpan arangan santan sib.16Da nam bunump santan Anutu uda sinungꞌ arangan isu agi da narungꞌ rusangꞌ nanggangꞌ rururungan. Da wanang nam nabi Anutu nidan da agu.”17Ibinigi da Yakop itangin narun rusan da finin rusan iyab kamir,18da itsuts i apu gan santan uda mingꞌa Mesopotemia i fada da ramanggan Isak i gan gampan Kanan.19Da gubuꞌ ribarangan nanga i fadan da Laban ifa sib i trapa dumpa gan rinifufun da Retsel iwap mugus maraganun mingꞌa ramanggan ungaran sib.20Yakop irim umpur i Laban, garam Aram, da idzigin nan gin da irunt ifa gan arun.21Arangan iyu nam bunumpan santan da irunt, yis mpui Yufretis udziꞌ ifa marafain da iyung ifa i waꞌa intap mamai Giliat.
Laban Irunt Yatsungꞌ Yakop
22Gubuꞌ suda iruꞌ da bits da Laban iyu sisingꞌ ibi Yakop irunt an arun.23Laban iyu gan utupan da irunt yatsungꞌ Yakop isangꞌ gubuꞌ 7 da iwaꞌ da arangan imingꞌ intap mamai Giliat.24Da Anutu iwaꞌ da Laban (garam Aram) da idziang i nam puafuban da ini da arangan ibiani, “Watsanga runggam sib i nanggam nidan da Yakop.”25Yakop irut utupan yari ungar impai imingꞌ mamai Giliat, da gubuꞌ arigi da Laban irut utupan iba tsangan da impa marafain.26Da Laban ifan da Yakop da ini, “Wain idzuwai da u rim umpur i dzi da u yu dzi narungꞌ rusangꞌ finam ani iba ibi sagat wapan mingꞌa wasaꞌ i nam isan?27Ibianungꞌ da u kup angu i dzi da u runt iba? U madani da dzi da dzi dasu nam gadan da aga dangump nam da datangin agam rai ruta nam nugun tsiaꞌan.28U runt asub da dzi watsutsuf rumpungꞌ rusangꞌ da narungꞌ rusangꞌ mangan u. U nang uwayant maisan bingan.29Dzi sangꞌ i wayada agam, da bitsintaꞌ idziang ugu da u ramanggam Anutu gan ini da dzi ibiani, ‘Watsanga runggam sib i nanggam nidan da Yakop.’30Dzi sruꞌ gin ibi u maram ifur iyus i tipa fada gam gampam wain da u tangin dzi rai. Da bitsintaꞌ wain idzuwai da u wap dzi mugusangꞌ maraganun sib?”31Da Yakop ini da Laban, “Dzi rat i u bungꞌ ayu narum rusam finam iruꞌ ani sinungꞌ dzi, ibinigi da dzi kup i agu da dzi runt iba.32Da bida u tsanganda aga mangan uda u mugusam da arangan namamp. Mingꞌa agi utupangꞌ maranggan, da waba sau gam nanggam da wau.” Da bitsintaꞌ Yakop wasruꞌ gin ibi Retsel iwap ramanggan mugusan u.33Ibinigi da Laban yatangꞌ Yakop ungaran apu rini gangan da isau. Nigi ntsup sib da yatangꞌ Lia ungaran da inang ibinigi. Arangan inang ibinigi angu i sagat gum iruꞌrun impruꞌ, da bitsintaꞌ wawaꞌ da mugusan igi u. Ntsupa ungar igi sib da yatangꞌ Retsel ungaran.34Retsel iyu ramanggan mugus maraganunggan da ifarangꞌ iruꞌ nam rima yaba kamir barun i garam gar mpada gin da impa ragun gin. Laban inguar i nam sib angu imingꞌ ungar wasaꞌ da wawaꞌ rutin u.35Retsel ini da ramanggan ini binaꞌ, “Ramangꞌ, dzi gaib runggangꞌ da agu i dzi wasangꞌ i muntida yaba u maranggam u. I dzi yu ukam.” Ibinigi da Laban inguar i nam bunump santan da wawaꞌ da gan mugus maraganunggan mangan u.36Yakop nugun iruaꞌ nidzun angu i Laban da impiꞌ ini binaꞌ, “Dzi nang nam idzuwai asub? Nam maisan idzuwai dzi nang da u daru dzi ibi garam asub?37U nguar i dzi nanggangꞌ santan da u waꞌ da nanggam idzuwai? Warim namingꞌ wasaꞌ i u ribam da dzi ribangꞌ maran da ribarangan natsangan i mangan nanggan isu nidzun, dzi ma agu.38Dzi nang gum i agu isangꞌ udzuf 20 aruani. Dzi mpa tayangꞌ u dumpa gam da nuning gam ngarubini bingan angu da sib angu irim narun bini. Da dzi waga dumpa arapuꞌ mangan imingꞌ u gin u. Imaꞌ angu.39U apu gam idzuwai apu buman ma garam wapan da gubuꞌ ma idziang, da u rim riringꞌ da dzi i dzi rima mungaꞌ gan. Ibinigi da gubuꞌ apu buman garada dumpa ma nuning funub, da dzi wayu iba santingꞌ agu gin u; imaꞌ. Dzi runggangꞌ irim mungaꞌ i nigi.40Dzi gumangꞌ ibinigi: gubuꞌ igauf dzi funub da idziang rangarang gan idadaum dzi da dzi sau marampruꞌ gingꞌan.41Udzuf 20 dzi ruta agu mpadan ugu ibiani: dzi nang gum i agu isangꞌ udzuf 14 i uda u narum rusam finam iruꞌ ani da dzi nang gum i agu isangꞌ udzuf 6 i uda apu mingꞌa agu gin. Da u iyuꞌ iyuꞌ dzi i u nifunggam nidan isangꞌ 10 i nam bunumpangꞌ da u anungꞌ irim rururungan.42Da bida dzi rumpunggangꞌ Abraham da ramanggangꞌ Isak Anutu gan aru garam rata gin damami ruta dzi, da u madawat dzi rai dafa bangi sasaꞌ angu. Da bitsintaꞌ Anutu irarab dzi gumangꞌ uwats uwats da dzi banginggangꞌ tanginda ruꞌan, ibinigi da idziang ugu Anutu ini u uwayantam maisan u nanga yaba i dzi ugu wasi da agu.”
Nan Udzudan Mingꞌa Wasaꞌ i Yakop da Laban
43Ibinigi da Laban ini Yakop nanggan mungaꞌ ibiani, “Sagat iruꞌ igi isu dzi narungꞌ rusangꞌ. Da narun rusan isu dzi gangꞌ, da apu igi isu dzi apu gangꞌ. Watsangan! Nam santan aru u udan igi isu dzi nanggangꞌ. Da bitsintaꞌ dzi nanang nabianungꞌ i dzi narungꞌ rusangꞌ finam iruꞌ igi da narun rusan?44Da agi naudzu nan da nanang nam mangan namunti wasaꞌ i agu da dzi i agi marangꞌ rufura nan udzudan igi.”45Ibinigi da Yakop iyu tauf guntiꞌ mangan da yantungꞌ imunti isu dubung.46Da ini da gayan rusan impruꞌ ini binaꞌ, “Agam wafura i tauf ba da wantungꞌ wampruꞌ da ruan nasu marabuntup.” Ibinigi da ribarangan iyufum tauf isu marabuntup sib da impruꞌ ruan impai uts da tauf ufuman igi da iga nam iyab i nam udzudan igi.47Laban ifaringꞌ tauf ufuman igi binganggan Yegar Sahaduta, da Yakop ifaringꞌ ini Galid.48Da Laban ini, “Tauf ufuman ani isu ampap i rima maran furan i nan udzudan muntida wasaꞌ i agu da dzi da aruani da fadan.” I wain igi da Yakop ifaringꞌ ini Galid.49Da itip ifaringꞌ i binganggan mangan Mitspa (wainggan ibi ‘mumai mingꞌa wasaꞌ tsanganda mungaꞌ da mungꞌa sib’), i Laban ini, “Gubuꞌ agi tanginda ruangꞌ rai da Yawe namunti wasaꞌ i agu da dzi da natsanga agi ragun i agi anungꞌ atupa nanggangꞌ udzudan ani sib u.50Da bida u nanga dzi narungꞌ rusangꞌ finam ani nanggan mpadan maisa wasi ma u tipa uda sagat faꞌ mpruꞌan da garam maꞌan i tsangandan da mamida barima sisingꞌ da dzi da maram wafur, Anutu imunti wasaꞌ da irarab agi sib.”51Laban ini da Yakop impruꞌ ibiani, “Watsangan tauf guntiꞌ rung muntidan ani da tauf dzi ufuman suda marabuntup mpruꞌan mingꞌa wasaꞌ i agi iruꞌ ani.52Tauf guntiꞌ da tauf marabuntup ani isu nam maran furan nan utusa i ruan gin. Dzi wasangꞌ atupa ampap tauf ani sib i wayada agu u, da agu anungꞌ atupa tauf ani sib bada marafain i wayada dzi u.53Abraham da Nahor da ramanggan Tera Anutu gan bungꞌ amunti wasaꞌ i raruda agu da dzi bida agi manga runta asub.” Ibinigi da Yakop itsarif ruan da Laban i ramanggan Isak Anutu gan binganggan aru rib rata nidzun angu gin ugu.54Da itsara apu da Anutu imingꞌ mamai igi da inuꞌ gayan rusan iba da irut impruꞌ ruan iga nam. Gada nam sib da ribarangan santan igingꞌ nigi.55Pisa tataꞌ mangan nigi da Laban itsutsuf rumpun rusan da narun rusan finam iruꞌ igi da ifinti ribarangan. Da arangan itip ifa gampan.