Lukas9adz_png

Yisu Itangin Aposel 12 Ifan

1Gubuꞌ Yisu nuꞌa riban 12 igi mpruꞌan, da Arangan irim nampang rutin da itangin ribarangan ifa ruta nan ragadan i daruda marapayam maisan rai i garam da nanga rini gingꞌan mara maran dauman da fisa i sisingꞌ bini Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman.3Da Yisu ini da ribarangan, “Gubuꞌ agam nida yunga fadan, da anungꞌ uda nam fain u — itip yunga gin, ma tayap farangꞌa nam in, ma nam gadan, ma moni, ma anungꞌ uda ngarukui iruꞌ u.4Ungar idzuwai agam fawaꞌa gin da mpada gin, da wampai arigi nasangꞌ agam tanginda gamp igi rai.5Da bida garam santan mamida uda agam yaban, da gubuꞌ agam tanginda gamp igi rai da watias faga ngaruntsuafam igi rai, i santingꞌa Anutu nugu tsakia gan.”6Ibinigi da ribarangan ifa gamp gamp da ifis i sisingꞌ bini da inang garam rinin gingꞌan idaum.

Yowanis Ruruba Garam Nanggan Mampan

7Da Herot, garam gudzun Galili, iringanti i nam santan waꞌan igi sisingꞌ gan da arangan iyu uwayant ampi bingan gin. I rib fain ini ibiani, “Yowanis Ruruba Garam mampan ugu itip yuriꞌ,”8da garam fain ini, “Profet Eliya ibawaꞌ,” da faingꞌ ini, “Mani profet ruas ratar ugu mangan itip imunti marataꞌ.”9Da Herot ini, “Dzi saf Yowanis wan utap da bitsintaꞌ garam idzuwai igi aru dzi ringanta i nanggan ani?” Da arangan intsaꞌ i waꞌan da Arangan.

Yisu Irim Nam Gadan da Garam 5,000

10Gubuꞌ aposel ruas batipa waꞌa sib, da ifis i nam ribarangan nangan ugu santan da Yisu. Ida Yisu iyu ribarangan angu da impruꞌ ruan fada gamp manga nida Betsaida gin.11Da bitsintaꞌ ampi tsiraꞌ isruꞌ i Yisu gan fada gin igi sib da yatsungꞌ Arangan. Da Yisu yis yaring gin, da ifis i Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman da ribarangan, da itip garam rinin gingꞌan iwaꞌ bini.12Nam inuf sib da aposel 12 igi iba da Yisu da ini da Arangan, “Wani da ampi ani nadzarang nafa gamp uts uts mingꞌa ani i sauda nam gadan da mumai gan gingꞌa gin. I agi mpa nam manaꞌ nam gadan maꞌa gin.”13Da Yisu ini nan mungaꞌ, “Agam runggam warim nam gadan rutin.” Da ribarangan itip ini, “Aga yu bret isiꞌ 5 da yafas iruꞌ angu, da bida agai nida rima nam gadan da ribani, da agai nafa baim nam asangꞌ ampi tsiraꞌ bingan ani!”14(I garam ampi igi garam runggan isangꞌ 5,000.) Da Yisu ini da riban atsungꞌa gin, “Wani da ribarangan 50 nampruꞌ ruan nampai nasangꞌ utup utup.”15Yisu riban atsungꞌa gin inang ibinigi da garam santan impai iruꞌ.16Da Yisu iyu bret 5 da yafas iruꞌ igi, da idantang iyab gunungun da yugin i nam igi da ibrang. Ida Arangan irim da riban atsungꞌa gin i faban da garam santan.17Da ribarangan igan da isuf wasi, da nam gadan pupumuts fain rumingꞌan, da intsungꞌ da ifarangꞌ basket 12 da ifungꞌ.

Petrus Ini Yisu Garam Idzuwai

18Gubuꞌ mangan da Yisu irut riban atsungꞌa gin angu impai da Arangan runtaꞌ yugin, da Arangan igut i ribarangan, “Amaꞌ, ampan santan ugu ini dzi mangan?”19Da ribarangan ini, “Rib fain ini Yowanis Ruruba Garam, da rib fain ini Eliya, da fain rungꞌ ini, ‘Mani profet ratar ugu mangan igi itip imunti marataꞌ.’ ”20Da Yisu igut i ribarangan, “Da agam? Agam ibuni manga i dzi?” Da Petrus ini, “Agu Garam Anutu Ragada mungꞌ i rima garaman sib.”21Da Yisu ifai nan i ribarangan i anungꞌ nida nan igi wasi da rib fain u.

Yisu Ini Nanggan Mampan Wasi

22Da Arangan rungꞌ ini, “Garam Narunggan bungꞌ awaꞌ da barabin ampi bingan namingꞌ garam banginggan. Garam gudzun Israil, da garam pumuꞌa Anutu wain gudzun gan, da garam gudzupuꞌ i Nan Faidagin bungꞌ asiat Arangan rai da bungꞌ ais funub, da gubuꞌ suda iruꞌ da bits da Arangan bungꞌ amunti marataꞌ.”23Da Yisu ini da garam santan, “Bida manga nida atsungꞌa dzi da narim barun da wangunggan da maranggan furan, da gubuꞌ sib angu da nabuaringꞌ gai mpara i ruan gan da natsungꞌ dzi.24I garam maran fura i rima runggan sib i nanggan mpada bini mingꞌa intap ani, da bungꞌ arim ganunggan rai, da bitsintaꞌ garam rima runggan rai i dzi, da bungꞌ arim ganunggan sib.25I bida garam ufuma nam bunump santan intap ani, da rima ganunggan rai, da nigi naburim arangan sib nabianungꞌ?26Da bida manga rinin miaꞌa i dzi da nanggangꞌ, da dzi riningꞌ bungꞌ amiaꞌ gin da gubuꞌ dzi, Garam Narunggan, tipa badan da santingꞌa dzi da Ramangꞌ da angira mararam nanggangꞌ puatsadan wasi.27Dzi ni nan nidzun bingan da agam, rib fain rungꞌ muntida aruani bungꞌ atsanga Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman sib raiyi, ida namus mampan.”

Petrus, Yowanis, da Dzems Itsanga Yisu Nanggan Puatsadan

28Gubuꞌ bida 8 fada sib i nan Yisu nidan igi, da Arangan iyu Petrus, Yowanis, da Dzems iyab mamai i udagin.29Da gubuꞌ Arangan rungꞌ udagin da Arangan maran iwaꞌ maran mangan, da ngarukui gan iningining ibi tsuarip.30Da sung angu garam iruꞌ, Moses da Eliya, iwaꞌ da irut Yisu ini nan.31Rib iruꞌ igi imunti ruta nam puatsadan, da ini nan i Yisu nanggan mampan bungꞌ awaꞌ uts angu namingꞌ Yerusalem i sangꞌa Anutu nanggan ragada sib.32Petrus da rib ruta arangan igingꞌ marampruꞌ, da bitsintaꞌ gubuꞌ ribarangan maran taꞌan da itsanga Yisu nanggan puatsadan da rib iruꞌ muntidan mpruꞌan.33Da gubuꞌ Moses da Eliya nanga i tanginda Yisu rai, da Petrus ini da Yisu, “Tsiraꞌ, bini angu i aga ruta agam mpada ani; aga naraf marayawaꞌ iruꞌ da bits nasangꞌ agam — agu, da Moses, da Eliya.” (Petrus anungꞌ isruꞌ i nanggan nidan igi u.)34Gubuꞌ arangan rungꞌ nida nan da maraum iwaꞌ da ibuafir ribarangan sib, da gubuꞌ maraum nanga i buafiran da ribarangan irat.35Da nifun mangan iwaꞌ imingꞌ maraum wasaꞌ da ini, “Nani dzi Narunggangꞌ aru dzi ragadan ugu; waringant i Arangan.”36Gubuꞌ nifun nan igi waꞌa sib, da ribarangan itsanga Yisu runtaꞌ angu rungꞌ muntidan. Da ribarangan anungꞌ ifis i nam tsangandan igi wasi da rib fain isangꞌ gubuꞌ guntiꞌ bingan.

Yisu Idaru Marapayam Maisan Rai Sinungꞌ Mamaꞌ Marub Mangan

37Da maiꞌ mangan da ribarangan iruꞌ mamai iba, da ampi tsiraꞌ iwaꞌ da Yisu.38Da garam manga mingꞌa wasaꞌ i ampi tsiraꞌ igi inuꞌ, “Kidungwaga tsiraꞌ, dzi gampun runggangꞌ da agu i u tsanganda dzi narunggangꞌ marub. I dzi narunggangꞌ bitsintaꞌ arangan igi.39Marapayam maisan inang da iyantsang arangan da sung angu arangan iyaiꞌ tsiraꞌ. Da yuntsiang i arangan da nifu fufuat iwaꞌ i nifun. Maiꞌ maiꞌ da marapayam maisan igi yis arangan da iwaya nidzun angu da gubuꞌ ampi bingan da wasangꞌ i tirida arangan rai.40Dzi gampun runggangꞌ da u ribam atsungꞌa i agu i daruda marapayam maisan igi rai, da bitsintaꞌ ribarangan anungꞌ isangꞌ u.”41Da Yisu ini nan mungaꞌ, “Agam yangin gubuꞌ aruani, agam garam nanggam muarutsan maꞌan da mamida atsungꞌa sanab rururungan! Dzi rut agam impai gubuꞌ guntiꞌ bingan, da gubuꞌ idzuwai da agam muarutsan? Wayu narunggam igi naba.”42Gubuꞌ mamaꞌ igi yunga fadan da Yisu, da marapayam maisan itapu arangan iruꞌ intap da yuntsiang i arangan. Da bitsintaꞌ Yisu impiꞌ marapayam maisan i tirida mamaꞌ igi rai da rinin dauman, da itip itangin arangan ifa da ramanggan.43Da garam santan irunt fafun gin da maran ifur nan i Anutu nampanggan tsiraꞌ igi. Yisu Itip Ini i Nanggan Mampan (Matiu 17:22-23; Markus 9:30-32) Gubuꞌ rib santan maran rufura nan i nam Yisu nangan da gubuꞌ santan, da Arangan ini da riban atsungꞌa gin ibiani,44“Agam warim ringam bini angu i nan dzi nidan da agam ani! Garam mangan bungꞌ arim Garam Narunggan nafa garam ipiap banginggan.”45Da bitsintaꞌ nan igi imingꞌ isu marapatiꞌ da ribarangan i anungꞌ sruꞌa i nan igi wainggan, da ribarangan irat i guta i Arangan.

Manga Bungꞌ Asu Miamun?

46Yisu riban atsungꞌa gin yudzungꞌ i nan da ruan i manga suda miamun i ribarangan.47Da Yisu isruꞌ i ribigi wangunggan rima udzungꞌ da ruan gin igi, da iyu mamaꞌ narun isiꞌ mangan iba munti isarimp Arangan.48Da Yisu ini da ribarangan, “Manga isa yaringꞌ i mamaꞌ narun mangan bida ani i atsungꞌa dzi, da yis yaringꞌ i dzi. Da manga isa yaringꞌ i dzi, da yis yaringꞌ i aru tanginda dzi badan ugu. I manga aru rasuda runggan wasaꞌ i agam santan da nigi isu miamun.”49Da Yowanis ini, “Tsiraꞌ, aga tsanga garam mangan isiat marapayam maisan i u binganggam, da aga ni da arangan i tanginda rai, i arangan anungꞌ irut agai yatsungꞌ agu u.”50Da Yisu ini, “Anungꞌ muntida sib in u, i garam mamida rima ipiap i agam da nigi su agamam mangan.”

Garam Samaria Anungꞌ Yis Yaring i Yisu

51Gubuꞌ uda Yisu fada gunungun ibasu uts da Yisu irim uwayantan santan i fada Yerusalem.52Da Arangan itangin garam sisingꞌ imungꞌ da yatangꞌ Samaria gampan mangan i rima sisingꞌ i tipa ruan i Arangan.53Da bitsintaꞌ garam gamp mingꞌa nigi anungꞌ yis yaring i Arangan u, i wain, Arangan ini fada Yerusalem.54Gubuꞌ garaman atsungꞌa gin iruꞌ Dzems da Yowanis tsanganda nam igi da igut in, “Nifutsarif, u maram ifur i agai nuꞌa dzaf mingꞌa gunungun ruꞌa ba da gada rib arani?”55Da bitsintaꞌ Yisu itaningꞌ da impiꞌ ribarangan,56da ribarangan ifa gamp mangan.

Sanab Atsungꞌa Yisu

57Gubuꞌ rungꞌ yunga sanab fadan, da garam mangan ini da Yisu, “Dzi bungꞌ atsungꞌ agu i sanabam idzuwai u yunga gin.”58Da Yisu ini nan mungaꞌ, “Iyam buman igingꞌ bampun gan, da apu dzufa maranguntung wagungꞌ irim gitan. Da bitsintaꞌ Garam Narunggan ungaran gingꞌa isa gudzunggan gin imaꞌ.”59Da Arangan itip ini ifa da garam mangan, “Watsungꞌ dzi.” Da bitsintaꞌ garam igi itip ini nan mungaꞌ, “Nifutsarif, watangin dzi da dzi nampai nasangꞌ dzi dzufungꞌa ramanggangꞌ sib raiyi.”60Da Yisu ini da arangan, “Wanang da rib mampan narim garaman mampan, da bitsintaꞌ wafan da wafis i sisingꞌ Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman.”61Da garam mangan rungꞌ ini, “Nifutsarif, dzi bungꞌ atsungꞌ i agu, da bitsintaꞌ wanang da dzi natip afan da nasu nam pas da narata utupangꞌ bangin raiyi.”62Da Yisu ini, “Garam gifa nam makau dzungꞌa gin da safa intap da tida taningꞌa fada barun wadaum i nanga gum i Anutu nanggan mpada tayangꞌ gan garaman u.”