1Gubuꞌ udzuf iruꞌrun fada sib da King Farau ipuafub da itsangan arangan muntida mpui Nail ringan,2da itsangan makau dudubadan bini 7 waꞌa mpui Nail yaba ba da gada sai mpui ringan.3Da itip itsangan makau 7 gangkidan muntida urun utaꞌ waꞌa mpui Nail atsungꞌa yaba ba da bamuntida sarimpa makau dudubadan 7 ugu mingꞌa mpui ringan.4Da itsangan makau gangkidan gada makau dudubadan 7 igi sib. Da Farau maran itaꞌ.5Arangan itip igingꞌ marampruꞌ da itip itsangan nam puafuban mangan, da itsangan dzangkum wain bitsintaꞌ kapa nidzun 7 da iwaꞌ maran bini angu.6Rai da dzangkum wain mangan gubuꞌ garadan da kapa nidzun 7 maisan angu da fingꞌa i ruan iyab impruꞌ.7Da dzangkum nidzun fingꞌa i ruan sib intap i dzangkum nidzun bini 7 ugu sib. Farau maran itaꞌ da isruꞌ gin ibi arangan ipuafub angu.8Pisan da arangan iyu uwayant ampi bingan i nanggan puafuban igi, da itangin nan i garam mararuru da garam kupisa nam maradzigin santan mingꞌa Idzip iwaꞌ impruꞌ. Da Farau ifis i nanggan puafuban tsangandan igi da ribarangan. Da bitsintaꞌ ribarangan imami ruan i dziwara arangan nanggan puafuban igi wainggan.9Da garam suda wain i king wain gurun gan ini da king ibiani, “Aruani da dzi marangꞌ ifur asubangꞌ tsafa ruangꞌ gin i nangan, i dzi marangꞌ isamu ruangꞌ sib.10Gubuꞌ mangan da agu King nugum iruaꞌ i garam guman agai, dzi da gam garaman mpada tayangꞌ u ungaram bret, da u rim agai i karabus imingꞌ u garamam singaari garam gudzunggan ungaran nanga gumin.11Da idziang mangan aga iruꞌ igi iwaꞌ da nam puafuban, da aga nanggangꞌ puafuban igi wainggan da ruga rugan.12Gubuꞌ arigi da garam rinifaꞌ Hibru mangan, garam singaari gudzunggan garam guman, irut agai impai karabus. Aga fis i nanggangꞌ puafuban rutin da arangan idziwar i aga nanggangꞌ igi wainggan da agai.13Da nam santan arangan ragidan da agai igi iwaꞌ isu nidzun. Dzi tip iyu gumangꞌ da u rugu garam mangan ugu.”14Ibinigi da King Farau iwat garam gum ifan da iyu Yosef sung angu sinungꞌ ungar karabus da irut iba. Yosef inab mun da yatsuf nanggan faꞌ sib da iba munti King Farau maran.15Da King Farau ini da Yosef ibiani, “Dzi waꞌ da nam puafuban mangan da manga wadziwar i dzi nanggangꞌ puafuban igi wainggan wasi da dzi u. Da bitsintaꞌ garam mangan ini da dzi i agu sangꞌ i dziwara i nam puafuban wainggan wasi.”16Da Yosef ini King Farau nanggan mungaꞌ ibiani, “Dzi runggangꞌ wasangꞌ u, da bitsintaꞌ Anutu bungꞌ aragi wain wasi da agu Farau da bungꞌ anang u nugum nanuf.”17Da king ini da Yosef, “Mingꞌa dzi nanggangꞌ puafuban da dzi tsangan dzi muntida mpui Nail ringan,18da dzi tsanga makau dudubadan bini 7 waꞌa mpui Nail yaba ba da gada sai mpui ringan.19Rai da dzi tip itsanga makau 7 gangkidan muntida urun utaꞌ tipa waꞌa mpui. Dzi watsangan makau maran manga bida nigi imingꞌ intap Idzip santan u.20Da makau gangkidan muntida urun utaꞌ igi iga makau dudubadan bini 7 waꞌa mungꞌ ugu sib.21Iga sib da bitsintaꞌ dzi tsanga ibi makau gangkidan igi wawaꞌ bini ibi gada makau bini igi u. Imaꞌ. Rugangki angu ibi miamun ugu. Da dzi marangꞌ itaꞌ.22Da dzi tipa gingꞌan da dzi tsangan dzangkum wain bitsintaꞌ kapa nidzun 7 da iwaꞌ maran bini angu.23Raiyi da itip ikap nidzun 7 maisan angu fingꞌa i ruan.24Da dzangkum nidzun fingꞌa i ruan intap i dzangkum nidzun bini 7 ugu sib. Dzi fis i nanggangꞌ puafuban igi da garam mararuru da garam kupisa nam maradzigin da manga wadziwar i nam puafuban igi wainggan wasi da dzi u. Imaꞌ.”25Da Yosef ini da King Farau ibiani, “U nanggam puafuban iruꞌ igi wainggan isangꞌ ruan angu. Anutu ini nan wasi da agu mungꞌ i nam arangan nida nangan.26Makau dudubadan bini 7 iram i udzuf 7. Da dzangkum nidzun 7 iram i udzuf 7 ibinigi. Nam puafuban i makau 7 da dzangkum nidzun 7 igi iram iyab i nam wain bitsintaꞌ angu.27Da makau gangkidan 7 waꞌa atsungꞌa ba igi da dzangkum nidzun 7 gubuꞌ garadan iram iyab i udzuf mangits 7.28O king, ibi nan dzi nida sib ugu, Anutu isantingꞌ agu i nam arangan nida nangan.29Udzuf 7 da nam gadan bungꞌ anti nasangꞌ intap Idzip santan.30Da nigi ntsupan, da gubuꞌ mangits tsiraꞌ bungꞌ amunti nasangꞌ udzuf 7. Garam Idzip maran bungꞌ asamu gubuꞌ bini nam gadan ntidan. Da gubuꞌ tsiraꞌ nam gadan maꞌan bungꞌ awaya intap da garam gar santan.31Garam gar santan maran bungꞌ asamu udzuf bini nam gadan ntidan ugu i gubuꞌ fus tsiraꞌ nam maringꞌa sib igi bungꞌ amais nidzun angu.32Wain Anutu rima nam puafuban iruꞌrun da agu igi ibi arangan itip nam igi sib i waꞌan, da Anutu bungꞌ anang nawaꞌ sung angu.33Da aruani da wapiriangꞌ garam mararuru tipa rabuba i nan bini i suda gudzun da mpada tayangꞌ gum santan mingꞌa Idzip.34Da wapiriangꞌ garam fain nasu gudzun i gamp nasangꞌ intap Idzip santan da nabrang nam gadan ntidan igi nasangꞌ 5, da nayu 5 igi gan bits nasangꞌ udzuf 7.35Da u runggam wani nifum i ribarangan ufuma nam gadan udan da udzuf 7 igi i ungar ufuma nam gadan gin mingꞌa gamp gamp santan, da watangin garam singaari i mpada tayangꞌ gin.36Da gubuꞌ tsiraꞌ muntidan da nam gadan maꞌan sangꞌa udzuf 7 waꞌa intap Idzip, da nam gadan garam gudzun ufuman mingꞌa ungar tsiraꞌ igi bungꞌ arim ampan santan sib i anungꞌ mampa i mangits u.”37King Farau da gan garam gudzunggan iringant i Yosef nanggan santingꞌan igi da maran yari gin.38Ibinigi da Farau igut i gan garam gudzun gan ini binaꞌ, “Agi busauda garam idzuwai igi i busangꞌa garam ani i nanga gum ani? Imaꞌ. Anutu Marapayaman irut garam ani.”39Da Farau ini da Yosef ibiani, “Anutu runggan isantingꞌ nam ani santan da agu, ibinigi da garam mangan wayu uwayant da mararuru bini ibi agu u.40Dzi tangin agu isu garam gudzun tsiraꞌ imingꞌ dzi ungarangꞌ, da dzi ampanggangꞌ santan bungꞌ atangꞌ warangꞌ i agu da naringant i u nanggam. Da dzi king runtaꞌ angu da u bungꞌ ampa warangꞌ i dzi.”
Yosef Impa Tayangꞌ Intap Idzip
41Ibinigi da King Farau ini da Yosef ini binaꞌ, “Yosef, waringantin. Aruani da dzi tangin agu isu gudzun i intap Idzip santan.”42Da King Farau igruꞌ gan ring gan suda i maran mingꞌa gin i bangin da yatsuf i Yosef bangi narun. Farau yatsuf ngarukui faꞌ faꞌ ngarubini angu iyab da Yosef da isungun tsein gol ifa i wan.43King Farau irim karis mangan i Yosef mpada gin yatsungꞌ king da garam singaari imungꞌ i arangan da inuꞌ ini binaꞌ, “Wawaꞌ manaꞌ i sanab da frap anuf! Garam tsiraꞌ iba!” I sanab bida nigi da itangin Yosef isu gudzun i intap Idzip santan.44Da Farau ini da Yosef ibiani, “Dzi runtaꞌ isu King Farau, da bitsintaꞌ garam Idzip mangan wasangꞌ i nanga nam mangan i maranggan furan. Imaꞌ. Nau nan namingꞌ agu gin mungꞌ rai.”45Da Farau irim bingan Tsafenat Pania da Yosef. Da irim Asenat, Potifera narun finam, da Yosef, isu i fininggan. (Da Potifera igi isu garam anutu wain i anutu umpur imingꞌ gamp On, nida Heliopolis gin.) Da Yosef binganggan imunti isangꞌ intap Idzip santan.46Gubuꞌ Yosef uda king Idzip guman da udzufan isangꞌ 30. Yosef itangin king rai da iyung itsuar gamp santan mingꞌa intap Idzip igi.47Da mingꞌa udzuf bini 7 aru Yosef nidan ugu da nam gadan inti iyus angu.48Yosef intsungꞌ nam gadan ntidan mingꞌa udzuf 7 arigi santan da yufum imingꞌ gamp tsiraꞌ santan. Nam gadan gum santan mingꞌa wafiꞌa gamp tsiraꞌ bitsintaꞌ bitsintaꞌ da yufum imingꞌ gamp igi ruga rugan.49Yosef yufum wit nidzun isu marabuntup tsiraꞌ bingan imingꞌ gamp tsiraꞌ santan, isangꞌ sasanuai mingꞌa uruts, da arangan anungꞌ isangꞌ i kakara i gudzunggan da fantsupa sib u. Imaꞌ.50Yosef fininggan Asenat irim arangan narun rusan marub iruꞌrun raiyi da imus waꞌa udzuf mangits tsiraꞌ.51Yosef ifaringꞌ mamaꞌ marub miamun igi binganggan Manase (wainggan ibi ‘maran isamu’), da ini, “I Anutu inang da dzi marangꞌ isamu barabin gangꞌ santan da dzi ramanggangꞌ utupan santan mpada dzi gampangꞌ wain.”52Da ifaringꞌ narun marub isiꞌ igi binganggan Ifraim (wainggan ibi ‘kapa nidzun’) da ini, “I Anutu inang da dzi kap nidzunggangꞌ bini i mamaꞌ narun iruꞌ imingꞌ intap dzi mpada da barabin gin ani.”53Udzuf 7 nam gadan ntidan mingꞌa gamp Idzip gubuꞌ gan iba ntsup,54da udzuf 7 mangits tsiraꞌ iwaꞌ ibi Yosef nidan ugu. Da mangits tsiraꞌ iwaꞌ imingꞌ intap fain aga, da bitsintaꞌ mingꞌa intap Idzip santan da nam gadan rumingꞌ.55Gubuꞌ rib Idzip rabuba i nam gadan ntsupan da ifa yaiꞌ ruan da King Farau i nam gadan. Da king ini da rib Idzip santan ibiani, “Agam wafan da Yosef da agam wanang nam arangan nidan da agam.”56Gubuꞌ fus tsiraꞌ nam santan maringꞌa sib isangꞌ intap Idzip igi santan. Da ibinigi da Yosef itus muantsi i ungar ufuma nam gadan gin, da irim wit da garam Idzip da iyu nam ntsuman gin.57Da garam intap fain iba Idzip i tsanganda Yosef da uda nam gadan bida nigi, i gubuꞌ tsiraꞌ ingaungꞌ intap santan.