CITABU CA KABIRI CA MAKABEYO4shr_buk

Obubî bwa Simoni w’endyâlya

1Olya Simoni walilonza okusherêza ebirugu n’ecihugo ajà aderha binwa binji bigalugalu kuli Oniyasi mpu yêne walibuzagya Heliyodori mpu na ngasi mabî abwîne goshi Oniyasi wamujiriraga go.2Ojirira olugo lwâge aminjà, omulanzi wa bene wâbo, omuntu oshimba amarhegeko bwinjà oyôla muntu abà ye derhwa nyankola-maligo.3Eyôla nshombo yakula bwenêne kuhika abîra ba Simoni barhondêra okujayîrha abandi bantu.4Oku bundi Oniyasi erhi abona oku eyôla nshombo y’okukaziyôrha barhalikîne, n’erhi abona oku Apoloniyusi n’erhi abona oku Apo­loniyusi, mwene Meneste, ntwâli omu basirika, ye wanarhambulaga e Sele-Sîriya n’e Fenisiya oku naye adwîrhe ashonza eyo ntambala, anali arhuma obucîbone bwa Simoni, ayimuka ajà emunda mwâmi ali.5Arhayijiraga kwa kulonza okukoza bene wâbo ci oku bunguke bwa boshi, na bwa ngasi muguma omu lubaga.6Bulya amâbona oku akabà mwâmi arhatwîri olwo lubanja, ntâkwo omurhûla gwa­ nkabonekana na kandi Simoni arhaderhaga mpu aleka isirhe lyâge.

Omudâhwa mukulu Yasoni alêrha enkômedu y’Abagereki

7Ci kwône erhi Selekusi abà amâfà, Antiyokusi wakazâgiderhwa Epifani amâyîma omu byâge. Yasonimwene wâbo Oniyasi, acîhà obudâhwa bukulu.8Omu kushambâla boshi na mwâmi, amulaganya magerha igana na makumi galindarhu ga marhale na gandi makumi gali munâni garhengaga handi handi.9Analaganyaoku ayûshûla agandi igana na makumi arhanu nka bamuyêmêrire mpu ayûbakise oku buhashe bwâge yênene, engo y’olurhambà, anajirise omubalè gw’olubaga lwoshi.10Erhi mwâmi abà amâyêmêrera Yasoni okurhôla o­bwôla buhashe, caligumiza arhondêra engeso z’Abagreki.11Akûla emilagi mwâmi ali amâhà Abayahudi oku bwonjo bwâge, omu kusengererwa na Yowane îshe wa Epolemi olya warhumagwa bugo mpu agendinywâna n’Abaroma; n’erhi (Yasoni) abà amâkûla amarhegeko gayêrekîre akanwa ka Nnâmahanga, arhondêra okuhiraho bundi-bundi burhegesi burhalingânini n’oburhegesi bwa Nnâmahanga.12Ciru asîma okuyûbaka engo y’amashigwe omu marhambi g’Akropoli akaz’ihiramwo abâna b’emisole, n’abandi bali bâna b’abagale mulibo bakazijamwo banayambîrhe ensirha.13Engeso z’obugereki zagandâza bwenêne, n’abantu balalikira ezôla ngeso zarhengaga handi erhi bubî bw’oyôla Yasoni burhuma, owabaga ncuku ahâli h’okubà mudâhwa mukulu.14Abadâhwa barhacibâga na bushiru buci omu kurhumikira oluhêrero, kandi erhi babà bamâlekêrera eby’oburherekêre, bakaziharhira ebwa mashârha g’okusîmîsa omubiri, bakâcîfinja bwône kwône okujà oku mashârha gahanzîbwe n’amarhegeko ngasi kuyumva emishekera y’omurhondêro gw’ago mashârha magalugalu.15Bajandika omurhima gw’obuzigire babà bukuze bw’Abagereki bakola baharhîre.16Okwôla kwarhuma babona mazibu manji ciru n’emwa balya balonzagya okuyiga obwôrhere bw’okubashusha lwoshi, mwakarhenga banji babashomba n’okubarhindibuza.17Bulya omuntu arhankakazivuna amarhegeko ga Nnâmahanga buzira kuhanwa; okwôla rhukolaga rhwakubona omu byakulikira.18Oku bali bacisîmisa aha Tiri n’amasharha ga ngasi myâka irhanu, na mwâmi anayishirilola kuli ago mashârha,19olya mugalugalu Yasoni anacirhuma abajà kuli ago mashârha bakazâg’iderhwa banya Yeruzalemu bambali b’Antiyokusi. Bali badwîrhe milengo magana asharhu ya nsaranga y’okurherekêra Heraklesi. Ci kwône abâli bazidwîrhe bahiga mpu ezôla nsaranga zirhakolêsibagwa oku kurherekêra, ko kurhankanashingânîne ci mpu zikolêsibwe oku gandi malagîrire.20Ntyôla erya milengo magana asharhu yalirhumirwe n’owayigoshôlaga mpu ehânwe omu nterekêro y’okukuza Heraklesi yakolêsibwa oku kuyûbaka obwârho bw’amatabâro, oku bulyo bwa balya bayidwîrhe.

Antiyokusi-Epifani ayankirirwa aha Yeruzalemu

21Ntyo Apoloniyusi mwene Meneste, anacirhumwa e Mîsiri oku buhya bwa mwâmi Filometro, Antiyokusi anaciyumva oku oyôla mwâmi arhasîma oburhegesi bwâge, alonza okucîlanga kuli ye anacijà e Yope n’e Yeruzalemu.22Anaciyankirirwa bwinjinjà na Yasoni n’ab’omu lugo lwoshi, bamuyankirira omu lugo n’ebimole omu karhî k’ebihôgêro. Enyuma ly’aho, arhuma e ngabo yâge omu Fenisiya.

Menelasi abà mudâhwa mukulu

23Myâka isharhu yanacigera, Yasoni anacirhuma Menelasi mwene wâbo o­lya Simoni rhudesire enyanya mpu agendirhûla ensaranga ebwâmi, anamanyîse emihigo arhôzire oku bintu bya duba duba.24Ci Mendasi acîrhonêsa yênene e­munda mwâmi ali, amukuza, anacicîsengerera obudâhwa bukulu, ahyûla alushîsa Yasoni, ageza milengo magana asharhu ga marhale.25Agôla mango ayishaga adwîrhe omuhigo gwa mwâmi, anaciyîrukira e Yeruzalemu ci arhali agwêrhe bici byankamukengêsa nka mudâhwa, arhaligwêrhe bindi bici okuleka omurhima gw’ecishumûsi n’omurhima guli nka gwa nsimba y’erubala.26Ntyôla Yasoni wakulaga mwene wâbo oku ntebe, naye yênene owundi amuyimûla, ayumva akola asêzibwe okuyâkira emwa ba Amoniti.27Menelasi anacirhôla obuhashe ci kulya kubà arhakâg’ilyûla emyenda alaganyagya mwâmi.28N’obwo Sostrati akazâgimukengêza yo, oyôla ye warhegekaga e Akropoli, ye wanali ohîrwe omukolo gw’okujà ohongêsa eby’oku mburho, bombi oku bânali babirhi banacihamagalwa emwa mwâmi.29Menelasi asiga omulumuna Lisimaki mpu amuyîmangire nka mudâhwa mukulu, naye Sostrati asiga Kratesi murhambo w’e Cipro.

Olufù lwa Oniyasi

30Kuli okwo, k’abantu b’e Tarsi n’ab’e Malosi barhazukamwo akavulindi bulya ebyôla bishagala oku binali bibirhi byàli erhi byahâbirwe Antiyokisi musolomi wa mwâmi.31Mwâmi anacikanya mpu akola agendizimiza ezôla mbaka, agenda erhi amânasiga Andronika nka mugombozi wâge, ali muguma w’omu barhambo bâge bakulu.32Menelasi erhi abona oku amango gamubêrire minjà akanya ajizimba orhubindi rhw’amasholo agendirhuhà Andronika ajiguliza orhundi e Tiri n’omu bindi bishagala bya hôfi.33Erhi Oniyasi ayumva bwinjà bwinjà oku kwo byabîre ntyôla, amurhumira ebinwa by’okumulongôza. ci erhi amânarhang’iyâkira omu irungu, e Dafne hôfi n’e Antiyokiya.34Kuli okwôla Menelasi anacirhôla Andronika amuhêka mahwe amubwîra mpu ayîrha Oniyasi. Andronika ajilonza Oniyasi amurhwêsa ebinwa by’obunywesi, amuhà okuboko kulyo analahira ibango, na ciru akabà bali bacîkêbirwe ye bwenêne, kurharhumaga arharheba Oniyasi arhenga mulya ali acîfulisire, na bona balya oku barhengamwo, amuyîrha buzira kucikengêra ibango analahiraga.35Arhali Buyahudi bônene, ci na bandi bantu banji bwenêne b’omu mashanja balumirwe n’olwo lufù lurhashingânîni lwa bene olwo.36N’erhi mwâmi arhenga e Silisiya, Abayahudi boshi na ngasi Bagreki barhasîmaga okuyîrhwa kwa bene okwôla, bajà emunda mwâmi ali, banacimushambâlira kurhi Oniyasi anafâga.37Antiyokusi alumwa bwenêne omu murhima, obwonjo bwamugwârha, avugumula emirenge erhi akengêra obwîrhonzi n’olugendo lwinjà lwa nyakufà.38Omu burhè bunene, arhegeka mpu bakûle Andronika omwambalo gwâge gw’akaduku, asharhangula emyambalo yâge, n’erhi abà amâmuzungulusa omu lugo loshi, halyâla anayîrhiraga Oniyasi, naye amukubunguliza ahôla ho na nnènè.

Entumba yakuba Lisimaki

39Ka muli agôla mango, emyanzi myanzi erhajà yagera omu cihugo oku hali obushambo bujizirwe na Lisimaki omu cihugo mpu bayumvanya boshi na Menelasi. Olubaga erhi luyumva okwôla lwakunira bwenêne kuli Lisimaki ci erhi na rhulugu rhunji rhwa masholo rhwamâshandâla eyi n’eyi.40Erhi abona oku abantu boshi bakola bamumanyanyirekwo erhi burhè burhuma, Lisimaki arhôla amatumu na bantu hôfi bihumbi bisharhu batula entambala erhi na Auranosi ali akola mukulu ci erhi na mpangaza.41Ci erhi abantu bamanya okola Lisimaki abarhabâlîre, baguma barhôla amabuye abandi barhôla ebihimbi by’emirhi, abandi barhôla oluvùlwanali ahôla babibanda eyi n’eyi kuli ba­lya bantu ba Lisimaki.42Babahazamwo banji abandi bayagalika, abasigalaga bayâka na nyakujira isakrilego yênene bamuyîrhira hôfi h’enyumpa y’embîko.

Menelasi ahyûla anababalirwa.

43Kuli ebyo byoshi, Menelasi bamuhêka lubanja.44Erhi mwâmi ajà e Tiri, bantu basharhu barhumirwe n’abashamuka b’e kagombe baj’imuyandika.45E­erhi abona oku amayâga, Menelasi aj’ilaganya Ptolemeyo mugala wa Dorimeni oku amuhà nsaranga nyinji akagend’imuyingingira mwâmi.46Ptolemeyo erhi abà amâhêka mwâmi ebwa muhango munene, babà nka kula abantu barhôla ehy’embohôlolo, mwâmi ahindula omuhigo gwâge.47Mwâmi alîka Menelasi mpu ntà cibî alikwo, n’obwôla ye wadwîrhe ebyo byoshi, ye nyakuhenya amaligo. Obwo abâli mushobesire boshi batwîrwa okufà n’obwo bali bêru­ kwêru n’obôla bacisambage rhinga ciru n’oli nka ba-Sitea bakabalesire bacîgendere bêru kwêru.48N’abantu bahanaga obuzîne bwâbo lugo lurhuma, n’olubaga n’ebintu bitagatîfu, bahâbwa ho na halya obuhane bwa busha busha.49N’okwôla Abanyatiri bônene omu kushologorhwa n’okufà kwa bene okola, bahâna binji bwenêne by’okubisha abôla banyakufa.50Menelasi anaciyôrhera oku ntebe erhi kuziga birugu by’abarhambo kurhuma; ajà ayûshûka omu mabî anabà mushombanyi bwenêne w’abayûbakanwa cihugo ciguma.