1SA17msy_pbt

Goliat pamtemɨn Israelian dei

1Ezɨ Filistiabar mɨdorozir gumaziba gɨn iza Efesdamimɨn uari akuvagha uari akɨri. Me nguibar kamɨn uan averpeniba ingari, danganir kam Aseka ko Sokon nguibar ekiamningɨn tɨzimɨn iti. Egha me Sokon Israelia ko mɨsoghasa.2Ezɨ Sol Israelian mɨdorozir gumaziba ko ghua, Elan danganir zarimɨn ikia Filistiaba ko mɨsoghasa uari akɨri.3Ezɨ Filistiaba vongɨn mɨghsɨar mamɨn itima, Israelia vongɨn mɨghsɨar igharazimɨn iti, ezɨ danganir zarim aning abɨki.4Dughiar kamɨn, mɨdorozir gumazir bar dafar gavgavir mam, a Getɨn nguibar ekiamɨn gumazim, an ziam Goliat. A Filistiabar averpeniba ategha iza azenara tuzɨ, Israelia an gari. An ruarim 3 mitan boroghɨra ghu.5Egha a brasɨn ingarizir dapanir asuam ko mɨdorozir korotiaba aghui, ezɨ dar osɨmtɨzim 50 kilogremɨn tu.6A brasɨn otevir mamningɨn uan suemning noke, Egha brasɨn ingarizir afuzim gisaghpu.7An afuzir mɨsiam mɨtemegha ekevegha, mati ter otevir mam. Ezɨ afuzir mɨzem me ainɨn an ingarizɨ, an osɨmtɨzim 7 kilogremɨn tu. Ezɨ mɨdorozir gumazir mam oramɨn suiragha an faragha zui.8Ezɨ Goliat tugha pamtemɨn Israelian dɨa ghaze, “Ia tizim bagha mɨdorozim damuasa mɨkefi? Ia mɨsoghasa, a? Ia pura Solɨn ingangarir gumazir kɨniba, ezɨ kɨ Filistiabar mɨdorozir gumazim. Aria, ia gumazitam amɨseveghtɨ, a izɨ na mɨsogh.9A gavgavigh na mɨsueghtɨ kɨ aremeghtɨ, e pura ian ingangarir gumazir kɨnibar ikiam. Eghtɨ kɨ a mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, ia en ingangarir gumazir kɨnibar mɨn ikiam.”10Egha Goliat ua kamaghɨn me mɨgei, “Ia oragh. Kɨ datɨrɨghɨn Israelian mɨdorozir gumaziba ian ingarav akɨ ia basamasa. Ia gumazitam amɨseveghtɨ a izɨ na ko mɨsogham.”11Ezɨ Sol uan mɨdorozir gumaziba ko akar kam baregha, me bar atiatigha nɨghnɨzir avɨribagh ami.

Devit a Israelian mɨdorozir gumaziba bagha zui

12Devitɨn ikɨzimɨn eghaghanim kamakɨn, Devit a Jesin otarim. Jesi a Efratan nguibar ekiamɨn gumazir mam. A Betlehemɨn nguibar ekiamɨn iti. Betlehem, a Judan anabamɨn nguazimɨn iti. Ezɨ Jesi otarir 8pla iti, ezɨ Sol atrivimɨn itir dughiamɨn, Jesi ghurigha gɨfa.13Ezɨ Jesin otarir ivariam Eliap, an gɨrara irim Abinadap, ezɨ otarir mɨkezim Sama, me Solɨn mɨdorozir gumazibar akuragh apanibav soghasa ghue. Ezɨ Devit a Jesin otarir dozir abuananam.15Dughiar mabar Devit ghua Solɨn ingangaribagha ami. Egha dughiar maba, a Sol ataghɨragha ghua Betlehemɨn uan afeziamɨn sipsipbar gari.16Dughiar kamɨn, Goliat 40plan mɨzaraziba ko guaratɨzibar iza azenara tuiva, uabɨ ko mɨsoghasa Israelian dɨa ghaze, ia gumazitam amadaghtɨ a izɨ na ko mɨsogh.17Ezɨ dughiar mamɨn Jesi kamaghɨn Devit mɨgei, “Nɨ bretɨn 10plan kaba ko 10 kilogremɨn witɨn me avimɨn tueziba inigh, zuamɨra uan aveghbuaba bagh averpenir me itibar mangɨ.18Nɨ uaghan 10plan sisɨn dagher kaba inigh mangɨ mɨdorozir gumazibar gumazir dapanim danɨngigh. Egh uan aveghbuabar azaragh, me deravɨra iti, o puvatɨ. Egh me da bizitam inigh izɨ nan akaghtɨ kɨ fogham, me deravɨra iti.19Nɨ mangɨ gantɨ, Atrivim Sol ko nɨn aveghbuaba ko mɨdorozir gumazir igharaziba, me Elan danganir zarimɨn ikia Filistiaba ko mɨsosi.”20Ezɨ amɨmzaraghan, Devit bar mɨzaraghara dɨkavigha sipsipbar ganasa gumazir igharazim mɨkeme. Egha a dagheba inigha, men averpeniba iti naghɨn zui, mati Jesi a mɨkemezɨ mokɨn. A ghua otivima, Israelian mɨdorozir gumaziba mɨdorozim bagha ghua, pamten dia zui.21Ezɨ Filistiabar mɨdorozir gumaziba vongɨn tuivighav iti, ezɨ Israelian mɨdorozir gumaziba vongɨn tuivigha, mɨdorozim bagha uari akɨri.22Ezɨ Devit dagheba isa dɨpenimɨn itir bizibar garir gumazim ganigha, ivegha ghua mɨdorozir gumazibar tongɨn uan aveghbuabav gɨa ghaze, ia dera?23A me ko mɨgɨavɨra itima, Filistian mɨdorozir gumazir bar gavgavim Goliat, a Getɨn nguibar ekiamɨn gumazim, a Filistian mɨdorozir gumaziba ategha iza azenara tugha, Israelian dɨa mɨgeir akar kamra uam a gami, ezɨ Devit a barasi.24Ezɨ Israelia Goliatɨn garava bar atiatigha are.25Egha Israelia kamaghɨn uariv gei, “Ia gumazir munamɨn ganɨva an dɨmdiam baragh. A mɨdorozim bagha e gaghora en ingaravati. Ezɨ en atrivim kamaghɨn mɨgei, gumazitam Filistian kam mɨsueghtɨ an aremeghtɨ, a dagɨar avɨriba ko bizir avɨriba a danɨngam, egh a uaghan uan guivim ateghtɨ, gumazir kam an ikiam. Eghtɨ atrivim uaghan gumazir kamɨn adarazi da dagɨaba inian kogham, egh atrivim uaghan uan ingangariba bagh men dɨman kogham.”26Ezɨ Devit deragha akar kam baraghizir puvatɨgha kamaghɨn an boroghɨn itir gumazibar azai, “Gumazir manatam Filistian gumazir kam mɨsueghtɨ, an aremeghtɨ, Israelian aghumsɨzir kam gɨvagham, eghtɨ atrivim manmaghɨn a damuam? Kɨ kamaghɨn gari, Filistian kam, a gumazir God gɨfozir puvatɨzim, egha uan mɨkarzir mogomemɨn inim atuzir puvatɨ. A uabɨ fava dɨbovir akabar Godɨn Zurara Itimɨn mɨdorozir gumazibav gei.”27Ezɨ gumaziba a geghari, atrivim kamaghɨn mɨgei, gumazir manam Goliat mɨsueghtɨ, a bizir kabar a damuam.28Ezɨ Devitɨn avebam Eliap orazima, Devit gumaziba ko mɨgei. Ezɨ an navim ikuvizɨma a kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ tizim bagha kagh ize? Tinara nɨn sipsipɨn muziariba gumazamiziba puvatɨzir danganimɨn dar gara dagh eghufi? Kɨ fo, nɨ ifari, nɨ orazi puvatɨgha puvɨra ifaghatir gumazim. Nɨ pura daru mɨdorozimɨn ganasa ize, biziba puvatɨ.”29Ezɨ Devit kamaghɨn uan avebam mɨgei, “Puvatɨ. Kɨ bizitam gɨfofoghasa gumazibar azangsɨsi. Kɨ kamaghɨn amima, a ti deraz, o puvatɨ?”30Egha a raghɨrɨgha ua gumazir igharazibar azai, gumazir Filistian gumazim mɨsueghtɨ an aremeghamim, atrivim manmaghɨn a damuam? Ezɨ me ua bizir Sol faragha mɨkemezibar a mɨgei.31Ezɨ gumazir maba Devitɨn mɨgɨrɨgɨaba baregha ghua Sol mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, a Devitɨn diazɨma an a bagha ghu.32Ezɨ Devit ghua otogha kamaghɨn Sol mɨgei, “O atrivim, nɨ oragh. E Israelia, e Filistian kamɨn atiatingɨva osemeghan kogham. Kɨ nɨn ingangarir gumazim, kɨ uabɨ mangɨ a ko mɨsogham.”33Ezɨ Sol ghaze, “Bar puvatɨ. Nɨ otarir bar igiam. Nɨ manmaghɨn a ko mɨsogham? Nɨ otarir aghɨrir kɨnim. Goliat uan igiamra mɨdorozir gumazimɨn ikia iza datɨrɨkɨn.”34Ezɨ Devit Solɨn akam ikaragha ghaze, “Atrivim, kɨ uan afeziamɨn sipsipbar gari. Ezɨ dughiar mabar laionba ko beaba iza sipsipɨn nguziba isa zui.35Ezɨ kɨ laionba ko bean kabar agɨntɨgha dav sogha dar akatoribar uam sipsipɨn nguziba, me dama da isi. Eghtɨ laion o bea ragh na mɨsoghsɨ izɨtɨma, kɨ an tuer arɨzibar suiragh an gurim apɨrightɨ an aremegham.36O atrivim, Filistian gumazir Ikiavɨra Itir God gɨfozir puvatɨzir kam, a gumazir uan mɨkarzir mogomemɨn inim atuzɨ puvatɨzim, a dɨbovir akaba Godɨn mɨdorozir gumazibav gei. Ezɨ kɨ laionba ko beabav soghezɨ moghɨn, arazir kamra, kɨ a damuam.37Ikiavɨra Itir God nan akurazɨ, laionba ko beaba na gasɨghasɨghizir puvatɨ. Ezɨ datɨrɨghɨn, a uaghan nan akuraghtɨ, Filistian kam na mɨsueghan kogham.” Ezɨ Sol a mɨgɨa ghaze, “A dera, nɨ mangɨ, Ikiavɨra Itir God nɨ ko ikiam.”38Egha Sol dapanir asuar brasɨn ingarizimɨn an dapanim garugha, korotiar brasɨn ingarizim an mɨkarzim avasa a ganɨngi. Kar Solɨn mɨdorozir korotiaba.39Ezɨ Devit mɨdorozir sabam inigha brasɨn mɨdorozir korotiam arugha, uabɨ baraghav arui. Ezɨ puvatɨ, a fomɨra bizir kamagh gari taba aghuizir puvatɨ. Kamagh amizɨ, a Sol mɨgɨa ghaze, “Kɨ mɨdorozir korotiar kabar aghuigh mangɨ mɨsoghan kogham. Kɨ bizir kaba azuir puvatɨ.” Kamagh amizɨ, a ua da sue.40Egha a uan asadivir aghorim inigha daghurir dɨpar mamɨn eghuravimɨn ghuava 5plan dagɨar guar doziba inigha, uan mɨtarir dozim garu. Egha uan katapelɨn suiragha Goliat bagha zui.

Devit mɨdorozimɨn Goliat abɨra

41Ezɨ Filistian gumazim Goliat, a garima, Devit a bagha arua izi. Ezɨ Goliat Devit bagha izi. Ezɨ gumazir Goliatɨn oramɨn suizim an faragha zui.42Ezɨ Goliat Devitɨn garima, a bar otarir igiam, ezɨ an guamɨn ganganiba bar dera. Ezɨ Goliat ghaze, a ti mɨdorozim damuamin fofoziba puvatɨ, a pura borir kɨnim.43Kamaghɨn amizɨ a Devit dɨpova kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ tizim bagh asadivir aghorir mamɨn suiragha izi? Nɨ ghaze, kɨ ti afiam, egha na mɨsoghasa, a?” Egha a Devit gasɨghasɨghasa uan asebar dei.44Egha a kamaghɨn Devit mɨgei, “Nɨ izɨtɨ, kɨ nɨ mɨsuegh nɨn kuam isɨ kuarazir isaba ko asɨzir atiabar anightɨ, me nɨ amam.”45Ezɨ Devit kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Nɨ mɨdorozir sabam ko afuziba inigha na mɨsoghasa. Ezɨ kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itimɨn ziamɨn nɨn mɨsoghasa izi, a Israelia en mɨdorozir gumaziba gativazir God. A Godɨn kamra, nɨ an akaba barazir puvatɨgha dɨbovir akabar a mɨgei.46Nɨ oragh. Datɨrɨghɨn dughiar kamra, Ikiavɨra Itir God nɨ isɨ nan dafarim datɨgham. Eghtɨ kɨ nɨ mɨsuegh nɨn dapanim atugham. Egh e ian mɨdorozir gumazibav suegh, men namnaba isɨ kuarazir isaba ko asɨzir atiabar anɨngam. Kɨ kamaghɨn damightɨ, kantribar gumazamiziba bar kamaghɨn fogham, Israelian God, a guizbangɨra God.47Eghtɨ gumazamizir kagh itiba bar kamaghɨn ganigh suam, Ikiavɨra Itir God uan gumazamiziba uan gavgavimra me isi. A gumazir afuziba, ko mɨdorozir sababar suiziba, a dagh nɨghnɨzir puvatɨ. Ikiavɨra Itir God uabɨ mɨdorozir kam damuam, egh bar ia isɨ en dafarim darɨgham.”48Devit mɨkemegha gɨvazɨma, Goliat ua bar sɨvagha Devitɨn boroghɨra izi. Ezɨ Devit zuamɨra ivegha ghua Goliat mɨsoghasa zui.49Devit dafarim uan mɨtarir dozim garugha, dagɨar mam inigha uan katapel gatɨgha a ighengegha Goliat gase. Ezɨ dagɨam an guam mɨtɨgha a vuigha an dapanimɨn aven ghuzɨ, a guam moghɨn ira uaghira nguazimɨn fuaghav iti.50Kamaghɨra, Devit katapel ko dagɨamɨn mɨdorozimɨn Goliat mɨsoghezɨ an areme. A mɨdorozir sababa puvatɨ.51Goliat nguazim girɨghav itima, Devit ivegha ghua Goliatɨn boroghɨn tugha, an mɨdorozir sabam amɨkɨrɨgha an fɨrim atuzɨ, an areme. Ezɨ Filistiaba garima men faragha zuir mɨdorozir gumazir gavgavim aremegha gɨvazɨ, me bar moghɨra tintinibar are.52Ezɨ Israelia ko Judan gumaziba dagarvagha, men agɨntɨgha me mɨsozima me ariaghiri. Ezɨ Filistiabar kuaba tintinibar Saraimɨn nguibar ekiamɨn tuavim girav ikia ghua, Getɨn nguibar ekiam ko Ekronɨn nguibar ekiamɨn dɨvazimɨn tiar akabar tu.53Ezɨ Israelia men agɨntigha gɨvagha, uamategha ghua Filistiabar averpenibar men bizir me tegha areziba ini.54Ezɨ Devit Goliatɨn kuamɨn namnamɨn itir mɨdorozir biziba bar da inigha ghua uan averpenim gatɨ. Egha Goliatɨn dapanim inigha ghua Jerusalemɨn itir gumazamizibar akakaghasa, eghtɨ me fogh suam, a mɨdorozimɨn Goliat abɨragha gɨfa.

Devit ghua Solɨn gani

55Sol garima, Devit ghua Goliat ko mɨsozima, ezɨ a kamaghɨn mɨdorozir gumazibar faragha zuir gumazir dapanim Apnerɨn azai, “Otarir igiar kam, a tinan otarim?” Ezɨ Apner a ikaragha ghaze, “Atrivim, kɨ guizbangɨra nɨ mɨgei, kɨ fozir puvatɨ.”56Kamagh amizɨ, Sol ghaze, “Nɨ mangɨ tintinibar gumazir igharazibar azangsɨgh, egh izɨ na mɨkemegh.”57Ezɨ Devit Goliat mɨsoghezɨ an aremezɨ dughiamɨn gɨn, a uamategha Jerusalemɨn ghuzɨ, Apner a inigha Sol bagha ghu. Ezɨ Devit Goliatɨn dapanimɨn suiraghavɨra ikia Apner ko ghua Sol bato.58Ezɨ Sol an azara, “Otarir igiam, nɨ tinan otarim?” Ezɨ Devit a mɨgɨa ghaze, “Atrivim, kɨ Jesin otarim, a nɨn ingangarir gumazim, a Betlehemɨn nguibar ekiamɨn gumazir mam.”