Okufà kwa Aleksandro Balasi n’okwa Ptolemeyo
1Mwâmi w’e Mîsiri anacirhôla engabo eli nyinji nka mushenyi guli oku burhambi bw’enyanja n’amârho manji, anaciyisha alonza okurhôla obwâmi bwa Aleksandro n’obwenge n’okubuyûshûla oku bwâmi bwâge.2Anacijà e Sîriya n’ebinwa by’olubohôlolo abayûbakaga omu cishagala bakazibiyigula embere zâge banakazilibirhira emunda ali bulya mwâmi Aleksandro ali amârhegeka mpu bajè emunda ali bulya ali ishazâla.3Ci erhi Ptolemeyo anajaga omu lugo, anahira abalanzi b’omu ngabo yâge muli lulya lugo.4Erhi ahika aha Azoti, abantu b’eyôla munda banacimuyêreka enyumpa ya Dagoni oku yahîre, olugo lonêne, emirhundu yali eburhambi byoshi byashabusire, emirhumba eri eyi n’eyi misigaliza y’abahîraga omu ntambala bulya balijire babalundika oku burhambi bwa enjira yâge yoshi.5Banaciganîrira mwâmi oku Yônatani ajizire koshi mpu lyo bamulenganya ci mwâmi acîhulikira.6Yônatani anaciyisha ayambîrhe bwinjà bwinjà ajà emunda mwâmi ali aha Yope banacilamusanya bwinjà, banacigeza obudufu ahôla.7Yônatani anacilusa mwâmi kuhika oku lwîshi lwa Eleteri, buzinda ashubigaluka e Yeruzalemu.8Mwâmi Ptolemeyo anacibà ntyôla mwâmi w’ebishagala binali oku burhambi bw’enyanja kuhika oku Selekiya oku burhambi bw’enyanja erhi anajà ahiga emihigo mibî kuli Aleksandro.9Arhuma entumwa emunda mwâmi Demetriyusi ali mpu bamubwîre erhi: «Oyîshe rhuyumvanye rhwembi nanayîshikuha mwâli wâni owali omu mwa Aleksandro, kandi wanayîma omu bwâmi bwa sho.10“Nacîyunjuzize erhi ngend’imuhà mwâli wâni bulya azindilonza okunyîrha”».11Amushobekaga ntyôla bulya anakazagilonza obwâmi bwâge.12Erhi abà amârhôla mwâli wâge agendimuhà Demetriyusi na kurhenga ahôla obwîra bwafà boshi na Aleksandro enshombo yâbo yanacikula yamanyîkana.13Ptolemeyo anacijà omu Antiyokiya, ayambala ntyôla mashungwè abiri oku irhwe lyâge, ishungwè ly’e Mîsiri n’ishungwè ly’e Aziya.14Mwâmi Aleksandro ali e Silisiya mwago mango, bulya abantu bayo bali bamâcîhinduliraye. Erhi ayumva kulya, Aleksandro anaciyisha alikoza ishazâla, ayisha ali mulwîsa.15Mwâmi Ptolemeyo anaciyisha ajà emunda Aleksandro ali n’engabo nyinji amuhima anamulibirhako.16Aleksandro anaciyâkira e Arabiya mpu ajilonzayo aha acîfulika, mwâmi Ptolomeyo anacihima ntyôla.17Omuharâbu Zabdieli anatwa irhwe lya Aleksandro anacilirhumira Ptolemeyo.18Mwâmi Ptolemeyo erhi kugera nsiku isharhu naye afà, n’abasirika bâge bali omu nyumpa nzibunzibu za amatabâro banigwa n’abantu ba mli lulya lugo.19Demetriyusi anacibà mwâmi omu maka gwa igana na makumi gali ndarhu na myâka nda.Demetriyusi na Yônatani bayumvikana
20Muli agôla mango Yônatani anacishûbûza engabo y’Abayahudi mpu erhole olugo lwa Yeruzalemu, anacihirako masini manji ga kulwa.21Okubundi bantu babî baguma balya barhasîmaga ishanja lyâbo banacijà emunda Demetriyusi ali banacimubwîra oku Yônatani amagorha olugo.22Erhi ayumva kulya Demetriyusi anaciyandikira Yônatani mpu aleke duba duba okugorha olugo mpu anayîshe amubone aha Ptolemayisi bashambâle boshi naye.23Erhi Yônatani anabona agôla maruba, anacirhegeka mpu bakulikize okugorha olwôla lugo, na erhi abà amacîshoga abamulusa, baguma omu bashamuka b’Israheli n’abandi omu badâhwa, yêne acîhira omu mbaka.24Erhi abà amârhôla amasholo, enfaranga n’emyambalo minji n’ebindi binji bya luhembo anacijà emunda mwâmi ali aha Ptolemayisi naye anacirhona emunda ali.25Bantu baguma bagalugalu b’omu cihugo bagendi mushobeka.26Ci konene mwâmi amujirira nk’oku abâbo bamujiriraga embere: amukuza embere za abîra bâge.27Amusimika bwinjà omu budâhwa bwâge na ngasi cikono anali agwêrhe kurhenga mîra anacimuhà ecikono ca burhanzi omu bîra bâge boshi.28Yônatani anacihûna mwâmi mpu arhenze ngasi mpongano omu Buyahudi n’omu mirhundu isharhu ya Samâriya anacimulaganya kuli ebyôla talenta magana asharhu.29Mwâmi anaciyêmêra na kuli ebyôla byoshi anaciyandikira Yônatani amaruba bene agâla:30Mwâmi Demetriyusi kuli mwene wâbo Yônatani n’oku lubaga loshi lw’Abayahudi omusingo.31Rhumurhumire empamîso y’amaruba rhwayandikiraga mwene wîrhu Lasteni oku bimuyêrekîre lyo mumanya ebyali muli ago maruba.32Mwâmi Demetriyusi kuli îshe wâge Lasteni, musingo.33Rhwarhôzire omuhigo gw’okujirira Bene Israheli aminjà bulya babà bîra bîrhu banajira ebishingânîne emunda rhuli, okwôla oku bulonza bwâbo bwinjà barhujirira34Rhushubiri babwîra oku Obuyahudi bunali bwâbo na mirhundu isharhu y’oku Samâriya byarhenzibagwa oku Samâriya mpu bilungane n’Obuyahudi byo birigi Efrayimu, Lida, Ramatayimi kuguma n’emirhundu elungîne haguma nayo; oku bunguke bwabagendiharâmya aha Yeruzalemu rhubajirire ogu mulagi ahâli ha okukabahongêsa nka kulya mwâmi anakazagihongerwa ngasi mwâka oku mburho z’omu mashwa n’oku mirehe y’oku mirhi.35Na ngasi buhashe rhujira, kurhenga ene abè oku ibarati, abè oku mpongano enali yîrhu, abè omu munyu gulunga, abè oku bimanè bîrhu, rhwalonza okubalekerabyo.36Barhakacîkûla, kurhenga ene na ntà mango ciru n’amaguma omu nsiku zayisha, eyôla.37Bunôla mujirage obushiru bw’okujira olwandiko ly’eri irhegeko lihâbwe Yônatani linabikwe oku ntondo ntagatîfuhâgo hâgo.Demetriyusi II n’engabo ya Yônatani barhabâlana omu ntambala yatulagwa aha Antiyokiya
38Mwâmi Demetriyusi erhi abona oku ecihugo ciri n’omurhûla na ntà kantu kaciri kazibu embere zâge, arhuma engabo yâge ngasi muguma omu mwâge, kuleka emirhwe y’ihanga erya ajaga alonza oku bihugo biri oku nyanja emw’abapagani; na ntyôla emirhwe yoshi y’ababusi bâge yashuba bashombanyi bâge.39Trifoniowali mîra mwîra wa Aleksandro erhi abona oku emirhwe yoshi edwîrhe yacîdudumira Demetriyusi akanya ajà emunda omuharâbu Yamuleku ali, ye wakazâg’ilera Antiyokusi mwâna murhò mugala wa Aleksandro.40Anacisêza mpu agendimuheba oku ntebe ahâli h’îshe, anacimushambâlira amabî Demetriyusi amâjira goshi na kurhi obukunizi bw’engabo yâge buyôsire. Anacibêra ahôla nsiku zirhali nyi.41Yônatani anacirhumiza mpu bagendihûna mwâmi Demetriyusi okurhenza emirhwe yali omu lugo lwa Yeruzalemu n’omu zindi nyumpa z’okulwîra zanali omu Buyahudi bulya akazâgilwîsa Israheli.42Demetriyusi anacirhuma mpu bagendibwîra Yônatani erhi arhali wênene najirira okwôla, ci nalonza okukuhêka irenge we n’ishanja lyâwe ngasi mango erhi nankanabona mpashire.43Ontumirage bunôla wanajira kwinjà erhi wankantumira abantu bayish’intabâla buly’emirhwe yâni yoshi yayâsire.44Yônatani amurhumira bantu bihumbi bisharhu bazibu na ba ntwâli eyôla Antiyokiya. Banacijà emunda mwâmi ali naye asîma bwenêne erhi àbabona bayisha.45Bantu b’olwo lugo bashûbûzanya omwôla lugo mwonêne bantu bihumbi igana na makumi abiri balonza okuyîrha mwâmi.46Erhi mwâmi abà amâyâkira omu bwâmi bwâge, abantu ba lulya lugo banacifuka enjira z’omu lugo zoshi banarhondêra okulwa.47Okubundi mwâmi anacihamagala Abayahudi mpu bayîshe bamurhabâle, boshi oku banali bamuzongoloka buzinda balumîra omu lugo loshi. Bayîrha olwôla lusiku hôfi hantu bihumbi igana.48Bayôca lulya lugo, banyaga olôla lusiku eminyago erhali minyi banacilikûza mwâmi.49Erhi babona oku Abayahudi bo bakola bagwêrhe olugo bajuguma bajilakira mwâmi emirenge y’okumuyinginga50mpu orhulambûlire okuboko kwâwe kulyo, Abayahudi baleke okurhulwîsa n’okulwa omu lugo.51Ho na halya banacijandika emirasano yâbo bashenga omurhûla. Abayahudi bakuzibwa bwenêne emunda mwâmi ali n’emwa ngasi boshi banali omu bwâmi, banacishubira e Yeruzalemu bayisha bakungujire minyago minji.52Mwâmi Demetriyusi anacishubira oku ntebe yâge y’obwâmi n’ecihugo carhûlûla embere zâge.53Ci ahakana ebi ali amâlagana hyoshi; anyihya obwîra bwâge emunda Yônatani ali, arhanacikengêraga aminjà oyûla amujirîre anacirhondêra okumubabaza bwenêne.Oburhegesi bwa Simoni omu Betisuri
54Enyuma ly’okola, Trifoni anaciyisha adwîrhe Antiyokusi mwâna murhò, anacimuyîmika mwâmi anacimuyambisa n’ishungwè.55Kuli ye hashukira ngasi mirhwe yoshi Demetriyusi analibisireko, banacilwîsa oyûla muzinda anakûla omulindi ayâka.56Trifoni anacirhôla enjavu, anaciyîma omu Antiyokiya.57Okubundi olya mwâna Antiyokusi anaciyandikira Yônatani amaruba gali gadesire ntyâla: «Nkuzibuhize omu budâhwa bwâwe nankujizire murhambo w’ebyôla bihugo bini nankuhizire oku mulongo gwa abîra ha mwâmi.»58Anacimurhumira kuguma ebirugu by’amasholo, na eby’oku ntalulè n’obuhashe bw’okunywêra oku cikombe c’amasholo, obw’okuyambala emyambalo y’akaduku n’okuyambala olugondo lw’amasholo.59Anacijira mwene wâbo Simoni murhambo w’abalwî b’omu cihugo cilandirire kurhenga e Mashonezo g’e Tiri kujà oku lubibi lw’e Mîsiri.60Okubundi Yônatani anacikanya ajà ageragera omu cihugo erindi ishiriza ly’olwîshi n’ebishagala; na kuli ye bacîlunga emirhwe y’Abanya-Sîriya boshi mpu bakazilwîra haguma. Anaciyôsha obôla aha Eskaloni, n’abantu b’eyôla munda bayisha bali mukuza.61Kurhenga ahôla ajà e Gaza. Erhi abantu bâyo bacimuyîgalira enyumvi agorha lulya lugo, ayôca emirhundu yali eburhambi anayinyaga.62Okubundi abantu b’e Gaza banaciyinginga Yônatani naye abalambûlira okuboko kulyo. Ci konene arhôla nka mpira abâna b’abakulu bâbo anacibarhuma e Yeruzalemu. Anacizunguluka ntyôla ecihugo kuhika aha Damasko.63Yônatani anayumva oku abarhambo b’abasirika ba Demetriyusi bali e Kadesi omu Galileya banagwêrhe omuhigo gw’okumalîra obuhimanyi bwâge.64Abarhabâlira erhi abà amaleka mwene wâbo Simoni omu cihugo.65Simoni anacijà e Betisuri, akoza yo entambala nsiku zirhali nyi okubundi aluzongoloka.66Abâli bazongolosirwe ntyôla erhi babà bamamuhûna mpu anayankirîre okuboko kwâge kulyo naye abalambûlirakwo, abarhenza mulya lugo anacilurhôla anacihiramwo abalanzi.67Yônatani n’engabo yâge banacihanda hôfi n’amîshi ga Genezari na erhi buca mucêracêra banacijà omu kabanda k’Asori.68Okubundi engabo y’abandi bantu bali bacîfulisire omu ntondo banaciyisha bayegera emunda bali.69Abantu bali bacîfulisire bafulumuka halya bali bacîfulisire banarhondêra okulwa; abantu ba Yônatani banacîkûla omulindi bayâka.70Kurhasigalaga omuntu aha nyuma lya Matatiyasi mugala w’Absalomu; na Yûda mugala wa Kalfi, barhambo b’emirhwe.71Okubundi Yônatani anasharhula emyambalo yâge, acîshîga akatulo omw’irhwe lyâge anacisâlira.72Anacibahindukira arhondêra okubalwîsa abashubiza nyuma, abalibirhako.73Erhi babona kulya balya bantu bâge bayâkaga bagaluka emunda ali, boshi haguma banacishimbulira abashombanyi kuhika aha Kadesi, aha alitwîre ecihando câge, nabo bônene bahanda ahôla.74Olwo lusiku kwanacifa bantu bihumbi bisharhu muli abôla bashombanyi, Yônatani anacishubira e Yeruzalemu.