Engoma y’Aleksandro
1Aleksandro, mwene Filipo w’e Macedoniya amango arhengaga omu cihugo c’e Kitiyirna, erhi amâhima Dariusi, mwâmi w’Abapersi n’Abamedi, anacimurhôla entebe yâge (bulya embere ali mwâmi w’e Bugereki yône).2Ajizire entambala za ngero nyinji, ayanka bishagala binji, anigûza na bâmi banji muli eco cihugo.3Agendekera bwenêne kuhika oku lubibi lw’igulu, anyaga muli mashanja manji, igulu lyoshi lyahwekera embere zâge; kuli ebyo arhondêra obucibonyi bulushire omu murhima gwâge, anakâcîshinga.4Ajira emirhwe mizibu y’abalwî, acîjira mukulu wa bihugo binji n’amashanja manji, n’abâmi banji bamushiga.5Lêro endwâla yamujako! akengêra oku ensiku zâge zamamuhikira,6Anacihamagala abarhambo bâge bakulu, na balya boshi bàbâga naye kurhenga eburhò, abagabira obwâmi bwâge embere afè.7Aleksandroafîre erhi amâyîma myâka ikumi n’ibiri.8Abarhambo bâge banacirhôla ecihugo ngasi muguma aha banali bamuhire.9Boshi bayambala ngasi muguma ishungwè enyuma ly’okufà kwâge kuguma n’abâna bâbo enyuma zâbo, kwagera myâka minji erhi banacikola maligo manji omu cihugo.Antiyokusi Epifani n’okujà kw’oborhere bw’ecigereki omu Israheli
10Muli abôla bâmi mwarhenga omuzî mubolo: izîno lyâge Antiyokusi Epifanimwene mwâmi Antiyokusi embere abâga e Roma nka mushwêkwa; ahâbwa obwâmi omu mwâka gwa igana na makumi asharhu na nda kurhenga oku burhegesi bw’Abagereki.11Hali emisole omu cihugo c’Israheli mwago mango y’akâgishumikwa okuhirimya Buyahudi banji omu nderho zâbo mpu: Kanyi rhunywâne n’agandi mashanja rhuyûbakînwe nago bulya kurhenga rhucîyêgwîre kulibo mabî manji gamarhuhirimakwo.12Ebyo binwa byanacibasîmîsa.13Bône na nene bayêmêra okugendera mwâmi, bayumvanya naye okushimba engeso z’abapagani.14Aha Yeruzalemu banaciyûbaka ho olurhambà nk’oku amarhegeko g’amashanja ganali gahûnyire.15Ecimanyîso c’okukembûlwa canahirigirha na ntyo bahakana endagâno yâbo ntagatîfu, bacîgusha haguma n’abapagani. Bacîguza omu kujira amabî.Antiyokusi agorha olugo lwa Yeruzalemu n’eby’omu ka-Nyamuzinda byahâhwa
16Antiyokusi erhi abona oku obwâmi bwâge bwamarhinda bwinjinjà, ajà mw’omuhigo g’okuyîma e Mîsiri, lyo yêne alya ago mâmi gombi.17Anacijà omu Mîsiri n’engabo z’entwâli bwenêne, bâli n’ebihêsi, enjavu, abagenda n’enfarasi n’amârho manji g’e nkugè.18Atula entambala kuli Ptolemeyo, mwâmi w’e Mîsiri; ci Ptolemeyo anacicîyegûla embere zâge, anacikula omulindi, ayâka. Ngabo nyinji yafîra ho, basirika bâge banji bayîrhwa.19Banacinyaga emirhundu mizibu y’omu Mîsiri yoshi. Antiyokusi anyagamwo birugu binji.20Erhi ayusihima e Mîsiri, omu mwâka gw’igana na makumi anni n’isharhu anacihindamuka, Antiyokusi arhêra Israheli na Yeruzalemu n’engabo ndârhi.21Arhayôbohaga ciru okujà omu ka-Nyamuzinda, bulya ali ayôsire nka musirhe arhenza olutare lw’amasholo, n’ecinâra c’itara lya kali nda n’ebirugu byâlyo byoshi.22Ayanka entalulè y’emigati y’enterekêro, ebikombe bisungunu, enambi z’amasholo, arhôla ebicikirizo, ebimanè n’ebindi by’okuyinjihya aka-Nyamuzinda.23Azimba amasholo, enfaranga n’ebindi birugu byanali mwo byoshi by’engulo ndârhi, ebi anahisireko.24Erhi abà amagugumba byoshi agenda acîshubirira omu cihugo câge, erhi amânabulaga mukò munji amânarhôla ebijâci biri nka bya kusiraha.25Israheli alakirwa bwenêne omu cihugo coshi.26Abakulu n’abarhambo baheba emilumbo, abânanyere, abarhabana, barhongêra n’iranga ly’abagoli lyatubâla.27Omuhya n’omuhya-mulume babanda endûlù; oku atamîre omu nyumpa, nyamuhya erhi anabombogorha.28Idaho lyanacijugumira bene lyo; n’enyumpa ya Yakôbo yoshi enshonyi zayibumba.Olw’omwengehusi
29Enyuma lya myâka ibiri, mwâmi anacirhuma omuhongêsa omu bishagala bya Yûda, naye anajà e Yeruzalemu n’engabo nyinji bwenêne.30Abantu b’eyo munda anacibahirakwo ebinwa by’olubohôlolo nabo banacimulangâlira. Câligumiza anacicîkwêba oku cihugo acilemaza bwenêne, ayîrha abanya Israheli mwandu.31Ebyali omu lugo babigugumba byoshi, nalo lonêne aludûlika muliro ahenangula enyumpa n’engurhu z’omu marhambi.32Abakazi n’abâna abahêka bujà n’ebishwêkwa byâbo abigugumba.33Buzinda bwaho, bayûbaka omu lugo lwa Daudi olugurhu lunene, na luzibu bwenêne; lwâbà lo lugo lwâbo.34Bayûbasayo abantu babî bwenêne, bantu bagalugalu loshi, banayôloloka eyo munda.35Balundayo eby’emirasano yâbo n’eby’okucîyikira, eminyago barhenzagya aha Yeruzalemu, bayilunda aho batwaho ntyo icumbi lyo okuyôbohya.36Gwàli murhego omu hantu hatagatîfu, mushombanyi kaheza w’Israheli w’amango goshi.37Omukò gw’abêru-kwêru gwabulagirwa omu burhambi bw’ahatagatîfu babîhya ntyôla ahantu hatagatîfu.38Embere zâbo abayûbaka e Yeruzalemu bakûla omulindi, Yeruzalemu anaciyûbakwa n’ababisha. Olugo lwashuba ihanga oku bâna bâlo: bulya abâna bâlo bamâluyâka.39Ahatagatîfu hâge hayôrha bwâmwe; ensiku nkulu zâge zaba za mishîbo. Ensiku zâge za Sabato kushekêsa n’irenge lyâge câbà cituka.40Aha irenge lyâge lyàli lihikire ho n’akagayo kâge kahikire. Obuhashe bwâge bwahinduka mishîbo.Obugashanizè bw’ecipagani
41Mwâmi anacilumiza irhegeko lihyâhya omu cihugo, mpu boshi babè lubaga luguna. Ngasi lubaga lukwebe amarhegeko gâlwo eburhambi.42Ngasi ishanja lirhegesirwe lijahike engeso zâlyo, aho, mashanja manji gayêmêra eryo irhegeko lya mwâmi.43Omu Buyahudi banji basîma okushimba idini lyâge. Bakazirherekêra abazimu, banaleka okushimba olwa Sabato.44Mwâmi ayandika amaruba, anagahirako entumwa e Yeruzalemu n’oku bindi bishagala by’e Yûda, omu kubarhegeka mpu bashimbe gandi gandi marhegeko kuleka galya g’omu cihugo câbo.45Mpu bakûle omu ka-Nyamuzinda kâbo ngasi nterekêro z’embâgwa n’ez’ensingônolè n’ey’okulabika mw’omukò, mpu babule okukashenga olwa Sabata n’olwa ensiku nkulu;46Barhegekwa mpu bazinze aka-Nyamuzinda, haguma n’abarhabâzi bako.47Mpu bayûbake empêrero z’emirhi mirherekêre, bayûbake aka-nyamuzinda k’abazimu mpu banakole barherekêre, bahâne engulube ntôrhò na ngasi zindi nyama ngalugalu.48Bahanzibwa mpu baleke abâna bâbo buzira kukembûlwa, nabo bônene mpu bakacîhemula na ngasi bundi bulyo bwa kuhemula omuntu n’okumujira mugalugalu.49Lyo alinda ayibagira akanwa ka Nyamuzinda, analinda ahindula engeso zâbo.50Ngasi yêshi orhanashimbiri irhegeko lya mwâmi anatwîrwa okufà.51Ago marhegeko ganacilumizibwa omu bwâmi bwâge boshi anacijira abakazigalanga omu mashanja goshi, n’ebishagala by’e Yûda abisêza okurherekêra ngasi hantu.52Buyahudi banji, balya boshi banali bamâleka amarhegeko, bacîlunga kuli abo bantu babî. Bashimba ebigalugalu omu cihugo coshi.53Bàrhuma Abayahudi baciri bashimbûlizi bajà bacîfulika omu mahukulu ga ngasi lubero.54Omu nsiku ikumi n’irhanu z’omwêzi gwa mwenda omu mwâka gw’igana na makumi anni n’irhanu, bayûbaka ibala ly’okuyenda abantu omurhima omu nda, oku luhêro lw’enterekêro z’embâgwa. Banaciyûbaka n’ezindi mpêro z’abazimu omu bishagala bya Yûda n’omu mirhundu y’e burhambi.55Bakazitumbûkiza enshangi oku nyunvi z’enyumpa n’omu ngo.56Ebitabu by’oburhimanya byàli ho bakazibibera n’okubidûlika muliro57Ngasi oyu bakanashimanyire, ecitabu c’endagâno omu mwâge, na ngasi oyu bakanabwîne agwêrhe obushiru oku kanwa ka Nyamuzinda boshi bananigwe omu kushimba lirya irhegeko lya mwâmi.58Ntyo kwo bakazâgijira ngasi mwêzi Abayahudi bakanashimanyire omu ngo.59Omu nsiku makumi abiri n’irhanu z’omwêzi, bakâgiyish’irherekêra kuli lulya luhêrero, bayûbakaga oku luhêro lw’enterekêro z’e mbagwa.60Abakazi bakâgigend’ikakembûza abâna bâbo, bakaziyîrhwa n’abà na babamanike omu magosi gâbo,61haguma n’omulala gwâbo, na balya banakukembûlwa.62Ciru okwo kwahà Abayahudi banji emisî, bacîyêrekana ntwâli, basimika omu kurhalya ebigalugalu.63Basîma okufà ahâli h’okucihemula n’ebiryo, n’okuhemukira ntyo endagâno ntagatîfu. Nêci banacifà.64Oburhè bunji bwayunjula omw’Israheli.