Ahabu na Yozafati oku matabâro
1Abantu barhang’ihumûka myâka isharhu, ntà ntambala yazûsire ekarhî ka abanya-Sîriya na bene Israheli.2Omu mwâka gwa kasharhu, Yozafati, mwâmi w’e Yûda abungulukira emwa mwâmi w’e Israheli.3Omwâmi w’Israheli anacibwîra abarhambo bâge erhi: «Ka murhayishi oku Ramoti w’omu Gileyadi abà wîrhu? Ci ntâco rhujirage lyo rhumuyôkola omu maboko ga mwâmi Aramu».4Anacidôsa Yozafati erhi: «Ka rhwarhabalira rhweshi e Ramoti omu Gileyadi?» Yozafati anacishuza omwâmi w’Israheli erhi: «Onkolêse nk’oku wêne wankacîkolêsa, okolêse olubaga lwâni nk’oku wankakolêsa olubaga lwâwe, n’ebiterusi byâni nka biterusi byâwe.»5Yozafati anacibwîra omwâmi w’Israheli erhi: «Nkuhûnyire orhag’igend’idôsa buno akanwa ka Nyakasane».6Omwâmi w’Israheli anacihamagala abalêbi bali bahisire hôfi magana anni, anacibabwîra erhi: «Ka ngend’itula enta mbala e Ramoti omu Gileyadi erhi ndeke!» Banacishuza mpu: «Osôke na Nyamuzinda ahira olwôla lugo omu nfune za mwâmi.»7Ci Yozafati aderha, erhi: «K’eno munda erhankaboneka omulêbi wa Nyakasane oyu rhwankahash’idôsa?»8Omwâmi w’Israheli anacishuza Yozafati erhi: «Haciri omuntu rhwankahash’idôsa ebya Nyakasane; cikwônene ntahimwa kumushomba bulya arhalêba bintu binjà kuli nie, ci ngasi mango bibî byônene. Ye Mikayehu, mugala wa Yimula». Yozafati anaciderha erhi: «Mwâmi amanye arhaderhaga ntyôla.»9Okubundi, omwâmi w’Israheli anacihamagala mwambali wâge mu guma anacimurhuma erhi: Kanya duba oj’ihamagala Mikayehu, mugala wa Yimula.10Mwâmi w’Israheli na Yozafati mwâmi w’e Yûda, bàl’ibatamire ngasi muguma omu ntebe yâge y’obwâmi, banayambîrhe emyambalo yâbo y’obwâmi, bâli batamîre aha câno, aha muhango gw’olumvi lwa Samâriya; n’abalêbi boshi bakazâg’ilêbera embere zâbo.11Sedekiyasi mugala wa Kenana ali amacîtulîkiza amahembe g’ecûma, anaciderha erhi: «Kwo adesire ntyâla: Nyakasane: agâla mahembe go watumirhamwo abanya-Sîriya kuhika obamalîre.»12N’abalêbi boshi kwo bakazâg’ilêba ntyôla omu kuderha mpu: «Sôkera e Ramoti omu Gileyadi ohimane bulya olwo lugo Nyakasane analuhîre mwâmi!»Omulêbi Mikeyo alêba oku Ahabu ahimwa
13Erya ntumwa yajag’ihamagala Mikeyo yanacimubwîra erhi: «Lolà oku ebinwa bya abalêbi byoshi byahigwire mwâmi obwinjà; akanwa kâwe nako kabâge nka akanwa ka ngasi muguma muli bo: ohigule obwinjà!»14Mikeyo anacishuza, erhi: «Alame Nyakasane! Oku Nyakasane akanambwîra kwo nakanayîsh’iderha!»15Erhi ahika hôfi na mwâmi, mwâmi amubwîra, erhi: «Mikeyo ka rhujè e Ramoti omu Gileyadi rhugend’ilwa nîsi erhi rhuleke?» Amushuza, erhi: «Musôkage munahimane bulya Nyakasane abâna olwo lugo omu maboko ga mwâmi».16Mwâmi amubwîra, erhi: «Kanga nkwânîne nkugashe ly’okaz’imbwîra eby’okuli oku izîno lya Nyamuzinda?»17Omulêbi anacishuza, erhi: «Namâbona bene Israheli boshi bashandabanyire oku ntondo nka bibuzi birhagwêrhi mungere; na Nyakasane amâderha erhi: Bala bantu barhagwêrhi nnawâbo; bagaluke n’omurhima ngasi muguma omu mwâge.»18Omwâmi w’Israheli anacibwîra Yozafati, erhi: «Ka ntakubwizire kwo? Arhandêbera bintu binjà ci bibî byônene.»19Mikeyo erhi: «Yumvagya akanwa ka Nyakasane: Nabwîne Nyakasane atamîre oku ntebe yâge n’omurhwe gw’e mpingu goshi erhi gumuli eburhambi, ebwa kulyo n’ebwa kumosho.20“Nyakasane anaciderha, erhi: Ndi wahabula Ahabu ly’asôkere e Ramoti omu Gileyadi anafîre yo?”» Bashuza muguma oku, owundi okûla.21Okubundi omuzimu anaciyisha anacijà embere za Nyakasane anaciderha erhi: Nieki naj’imuhabula. Nyakasane amudôsa, erhi: «Kurhi?»22Ashuza erhi: «Nagenda nj’ibà muzimu wa bunywesi, omu kanwa k’abalêbi bâge boshi. Nyakasane anaciderha, erhi: Wamushumika ciru onamuhirimye, gendaga ojire ntyo.23“Okolaga obwîne oku Nyakasane anahizire omuzimu mubî omu kanwa k’abâla balêbi bâwe. Na Nyakasane anadesire kubî kuli we.”»24Ci konene Sedekiyasi mugala wa Kenana anaciyegera, anacishûrha Mikeyo, amurhimba oluhi omw’irhama anaciderha erhi: «Ngahigi omuzimu wa Nyakasane antengîremwo abà w’aganîza?»25Mikeyo anacishuza, erhi: «Lolà oku wakubona muli olûla lusiku lwayisha olu wajà wajamwo omu nyumpa kurhenga omu yindi okola walonza aha wacîfulika.»26Omwâmi w’Israheli anaciderha erhi: «Mugwârhe Mikeyo mumuhêkere Amoni, ye murhambo w’olugo, n’emwa Yoash mugala wa mwâmi.27“Ogend’iderha erhi: Mwâmi adesire ntyâla: Muhire oyûla muntu omu mpamikwa, munakaz’imulîsa n’omugati gw’amalibûko, munakaz’imunywesa n’amîshi g’amalibûko kuhika amango nâshubûka n’omurhûla.”»28Mikeyo anaciderha, erhi: «Okunali nka wankashubûka n’omurhûla, erhi Nyakasane arhanadesire muli nie.» Anaciderha erhi: «Muyumve mweshi lubaga.»Ahabu afîra e Ramoti w’omu Gileyadi
29Mwâmi w’Israheli boshi na Yozafati mwâmi w’e Yûda banacisôkera e Ramoti omu Gileyadi.30Omwâmi w’Israheli anacibwîra Yozafati erhi: «Nalonza okucîfulika omu kuj’ilwa, nyambale kundikundi, ci wêhe oyambale emyambalo yâwe.» Omwâmi w’Israheli acîfulika omu kuyambala kundikundi, bakanya bajà oku ntambala.31Omwâmi w’e Sîriya ali erhi anahîre abarhambo b’engâlè zâge oku banali makumi asharhu na babirhi eri irhegeko erhi: «Murhahîra mukashimba omurhò nîsi erhi omukulu ci mushimbc omwâmi w’Israheli.»32Erhi abarhambo b’engâlè babona Yozafati, banaciderha mpu: «Nêci ye mwâmi w’Israheli ola!» Banacimugorha bakola bamulwîsa. Yozafati anacibanda endûlù y’okulwa33n’erhi balya barhambo b’engâlè babona oku arhali ye mwâmi w’Israheli, banacimuleka.34Lêro muntu muguma anacilasha omwampi gwâge oku muherho gwâge mpu agereze, gwanacigwârha mwâmi halyâla empenzi yâge erhali hisire. Mwâmi anacibwîra omurhumisi wâge erhi: «Ntenza omu ntambala namâbandwa!»35Olwôla lusiku entambala yajà mwo entemu. Mwâmi w’Israheli ali ayîmanzire omu ngâlè ah’ishiriza lya abanya-Sîriya kuhika bijingo anafà ebyôla bijingo; omukò gw’ecibande câge gwabulajikira omwôla ndalâlà y’engâlè.36Erhi izûba lizika olubî lwanacizûka omu cihando: «Ngasi muntu omu cishagala câge, ngasi muntu omu cihugo câge bulya mwâmi anafîre!»37Bajogonjera e Samâriya, banacibisha mwâmi aha Samâriya.38Erhi bakola badwîrhe bashuka engâlè, omu ciyanja c’aha Samâriya ebibwa byayisha byakaz’imîma gulya mukò n’embaraga zacîshukiramwo nka kulya akanwa ka Nyamubâho kanali kadesire.Okuhwa kw’obwâmi bwa Ahabu
39Ngasi bindi biyêrekîre ebijiro by’Ahabu, ebi akozire, enyumpa y’ihembe ayûbakaga, emirundu ayûbasire k’ebyôla byoshi birhali biyandike omu citabu c’Empiriri z’abâmi b’Israheli.40Ahabu acîhengeka aha burhambi bwa b’îshe n’omugala Akhaziyasi ayîma ahâli hâge.Olwa Yozafati omu Yûda (870-848)
41Yozafati, mugala w’Asa abà mwâmi omu Yûda erhi Ahabu ajira myâka ini ali mwâmi omu Israheli.42Yozafati ali akola agwêrhe myâka makumi asharhu n’irhanu erhi abâ mwâmi, ayîma yindi myâka makumi abirhi n’irhanu omu Yeruzalemu. Nnina ye wali Azuba, mwâli wa Shilhi.43Ashimba loshi enjira y’îshe Asa, arhanayirhengagamwo akaz’iyôrha ajira okushingânîne omu masù ga Nyakasane.44Ci kwônene arhahash’igikûla empiriri z’ahantu h’enyanya omu rhurhondo, olubaga lwacikazâg’igend’ihêrera oku ntondo n’okugend’itumbûkiza yo enshangi.45Yozafati alama n’omurhûla boshi n’omwâmi w’Israheli.46Eyindi myanzi asigîre y’ebijiro bya Yozafati, ngasi oku anahimaga koshi, entambala atuzire, k’ebyôla byoshi birhali biyandike omu citabu c’Empiriri z’abâmi b’e Yûda?47Arhenza obwôrhere bw’oburhazi omu cihugo n’obw’embaraga bwacibagamwo amango g’îshe Asa.48Agôla mango ntà mwâmi wabâga aha Edomu, ci musirika wa mwâmi wabâga ho yêne.49Yozafati abinja amârho g’e Tarsisi mpu aj’ilonzamwo amarhale e Ofiri, cikwône arhaciyihikaga bulya ago mârho gakenyukira e Esiyoni-Geberi.50Okubundi Okoziya, mugala w’Ahabu anacibwîra Yozafati erhi: «Oyêmêre abarhumisi bâni bagende n’abarhumisi bâwe omu mârho g’enkuge.» Ci Yozafati arhalonzagya.51Yozafati acîhengeka aha burhambi bwa b’îshe, abishwa haguma na b’îshe omu lugo lwa Daudi shakulûza wâge. Omugala Yoramu ayîma ahâli hâge.Olwa Akhaziyasi w’Israheli (853-852)
52Akhaziyasi mugala w’Ahabu, anacibà mwâmi w’Israheli aha Samâriya omu mwâka gwa kal’ikumi na nda kurhenga Yozafati ali mwâmi omu Yûda. Ayîma myâka ibirhi omw’Israheli.53Ajira ebirhashinganini omu masù ga Nyakasane, ashimba olugendo lw’îshe n’olugendo lwa nnina, ashimba n’olugendo lwa Yerobwâmi, mugala wa Nebati, owarhumaga Israheli ajira ecâha.54Akaz’irhumikira Baali anakaz’imufukamira, akuniza ntyo Nyakasane Nyamuzinda w’Israheli nk’oku îshe anakazâg’ijira koshi.